...

Nissan Almera N15_Polish

by guest3b9202e

on

Report

Category:

Automotive

Download: 0

Comment: 0

10,485

views

Comments

Description

Download Nissan Almera N15_Polish

Transcript

  • 1. NISSANALMERA Tłumaczył z języka francuskiego mgr inż. Wacław Sobolewski WYDAWNICTWA KOMUNIKACJI I ŁĄCZNOŚCI WARSZAWA
  • 2. Dane o oryginale: Etudes & Documentation de la Revue Technique automobile Nissan Almera essence 1.4 — 1.6 et Diesel E.T.A.I. Opracowanie graficzne TADEUSZ PIETRZYK Redaktor mgr inż. KRZYSZTOF WIŚNIEWSKI Redaktor techniczny MARIA ŁAKOMY Korektor ALINA PODMIOTKO Zdjęcie na okładce NISSAN POLAND 629.114.005 Budowa i działanie poszczególnych mechanizmów i zespołów samochodów Nissan Almera, produkowanych od lipca 1995 roku, w wersjach kombilimuzyny trzy- i pięciodrzwiowej, limuzyny czterodrzwiowej oraz użytkowej (Van), wyposażonych w silniki: benzynowy 1,4 dm 3 o mocy 64 kW (87 KM) typu GA14DE, benzynowy 1,6 dm 3 o mocy 73 kW (100 KM) typu GA16DE oraz wysokoprężne niedoładowane 2,0 dm 3 o mocy 55 kW (75 KM) typu CD20 (od lipca 1995 do marca 1996) i typu CD20E (od kwietnia 1996), z mechanicznymi pięciobiego- wymi i automatycznymi czterobiegowymi skrzynkami przekładniowymi. Szczegółowe dane techniczne i regulacyjne, zasady obsługi technicznej i niezbędne materiały eksploatacyjne. Opis demontażu, naprawy i montażu poszczególnych części, mechanizmów i zespołów oraz schematy instalacji elektrycznej. Odbiorcy: użytkownicy opisanych samochodów, pracownicy zaplecza technicznego motory- zacji oraz wszyscy zainteresowani tymi samochodami.© 1999 — E.T.A.I. — EDITIONS TECHNIOUES POUR LAUTOMOBILE ET LINDUSTRIE 20, Rue de la Saussiere — 92100 Boulogne — France pour I edition francaise originale© Copyright for the Polish edition by WKŁ sp. z o.o., Warszawa 2000ISBN 83-206-1330-2Tłumacz i wydawca informują, że podjęli wszelkie możliwe starania, aby zapewnić prawidło- wość danych oraz porad zawartych w tej książce, i za ewentualne błędy nie mogą być pociągnięci do odpowiedzialności.Wydawnictwa Komunikacji i Łączności sp. z o.o. ul. Kazimierzowska 52, 02-546 Warszawa tel. (0-22) 849-27-51; fax (0-22) 849-23-22 Dział handlowy tel. (0-22) 849-27-51 w. 555 tel./fax (0-22) 849-23-45 Prowadzimy sprzedaż wysyłkową książek Księgarnia firmowa w siedzibie wydawnictwa tel. (0-22) 849-20-32, czynna pon,-pt. 10.00-18.00 e-mail: wkl@wkl.com.pl Pełna oferta w Internecie http://www.wkl.com.pl Wydanie 1. Warszawa 2000 Druk: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy POZKAL, Inowrocław, ul. Cegielna 10/12 Łamanie: Studio Grafiki Komputerowej ARTPRESS s.c, Inowrocław, ul. Poznańska 281, tel. (0-52) 354-95-10, (0-52) 354-95-15
  • 3. WIADOMOŚCI WSTĘPNE 7Opis modeli7Identyfikacja samochodu8Eksploatacja samochodu10 1. SILNIKI BENZYNOWE 47 1.1. Charakterystyka techniczna47 1.2. Obsługa i naprawa 60 1.2.1. Sprawdzanie i regulacja silnika 60 1.2.2. Naprawy nie wymagające wymontowania silnika 75 1.2.3. Wymontowanie i zamontowanie zespołu napędowego85 1.2.4. Naprawa silnika 86 1.2.5. Układ smarowania93 1.2.6. Układ chłodzenia94 2. SILNIK WYSOKOPRĘŻNY 99 2.1. Charakterystyka techniczna99 2.2. Obsługa i naprawa113 2.2.1. Sprawdzanie i regulacja silnika113 2.2.2. Naprawy nie wymagające wymontowania silnika138 2.2.3. Wymontowanie i zamontowanie zespołu napędowego 146 2.2.4. Naprawa silnika148 2.2.5. Układ smarowania 155 2.2.6. Układ chłodzenia 157 3. SPRZĘGŁO 160 3.1. Charakterystyka techniczna 160 3.2. Obsługa i naprawa161 4. MECHANICZNA SKRZYNKA PRZEKŁADNIOWA 164 4.1. Charakterystyka techniczna 164 4.2. Obsługa i naprawa165 5. AUTOMATYCZNA SKRZYNKA PRZEKŁADNIOWA169 5.1. Charakterystyka techniczna 169 5.2. Obsługa i naprawa171 6. PÓŁOSIE NAPĘDOWE 176 6.1. Charakterystyka techniczna 176 6.2. Obsługa i naprawa176 7. UKŁAD KIEROWNICZY179 7.1. Charakterystyka techniczna 179 7.2. Obsługa i naprawa180 8. ZAWIESZENIE PRZEDNIE 185 8.1. Charakterystyka techniczna 185 8.2. Obsługa i naprawa186 8.2.1. Elementy zawieszenia przedniego186 8.2.2. Ustawienie kół przednich 189 8.2.3. Piasty kół przednich 189 9. ZAWIESZENIE TYLNE191 9.1. Charakterystyka techniczna 191 9.2. Obsługa i naprawa191 9.2.1. Elementy zawieszenia tylnego 192 9.2.2. Piasty kół tylnych 1945
  • 4. Spis treści10. UKŁAD HAMULCOWY195 10.1. Charakterystyka techniczna 195 10.2. Obsługa i naprawa197 10.2.1. Hamulce przednie 197 10.2.2. Hamulce tylne bębnowe199 10.2.3. Hamulce tylne tarczowe 200 10.2.4. Układ uruchamiania hamulców202 10.2.5. Układ przeciwblokujący ABS 204 11.WYPOSAŻENIE ELEKTRYCZNE 209 11.1.Charakterystyka techniczna209 11.2. Obsługa i naprawa213 11.2.1. Alternator 213 11.2.2. Rozrusznik 215 11.2.3. Zestaw wskaźników, oświetlenie zewnętrzne i wycieraczki szyb...215 11.2.4. Tablica rozdzielcza, ogrzewanie, przewietrzanie i klimatyzacja . . . 219 11.2.5. Poduszki powietrzne i pasy bezpieczeństwa z napinaczami pirotechnicznymi 228 11.2.6. Schematy instalacji elektrycznej 232 12. NADWOZIE 239 12.1. Charakterystyka techniczna 239 12.2. Obsługa i naprawa240 12.2.1. Przednia część nadwozia240 12.2.2. Drzwi boczne i szyby 242 12.2.3. Tylna część nadwozia 250 13. DANE OGÓLNE253 SKOROWIDZ RZECZOWY 254
  • 5. WIADOMOŚCI WSTĘPNE o wielopunktowym wtrysku paliwa): 1,4 dm 3 OPIS MODELI (64 kW) i 1,6 dm 3 (73 kW) oraz niedoładowany silnik o zapłonie samoczynnym 2,0 dm 3 (55 kW). Stosowano cztery wersje wyposażenia oznaczo- Firma Nissan od wielu lat specjalizowała się ne: LX, GX, SLX i GTI. w samochodach osobowych klasy niższej śred- W modelu Almera zastosowano, wykorzystując niej (M1 według klasyfikacji ECE). Po kilku wcześniejsze doświadczenia modelu Maxima QX, generacjach udanego modelu Sunny, we wrze- nowego typu tylne zawieszenie półniezależne śniu 1995 roku wprowadzono na rynek europej- (tzw. układ Scotta-Russela), wyróżniające się ski całkowicie nowy model tej klasy o nazwie poprzecznym wahaczem o złożonym ruchu, za- Alrnera. pewniającym dokładnie pionowe przemieszcza- W pierwszym okresie był on dostępny w dwóch nie się tylnych kół podczas pracy zawieszenia, wersjach nadwozia dwubryłowej kombilimuzyny: a przez to doskonałe „trzymanie się drogiquot; przez 3-drzwiowej (rys. 0.1) oraz 5-drzwiowej (rys. 0.2), samochód. której nadano formę pośrednią między klasycz- Model Almera GTI, najbardziej dynamiczny spo- ną kombilimuzyną i kombi. śród całej rodziny, wyposażony w 16-zaworowy W samochodach tych montowano początkowo silnik benzynowy o wielopunktowym wtrysku dwa silniki o zapłonie iskrowym (16-zaworowe Rys. 0.1. Nissan Almera o nadwoziu trzydrzwiowym
  • 6. Wiadomości wstępne Rys. 0.2. Nissan Almera o nadwoziu pięciodrzwiowympaliwa 2,0 dm 3 (105 kW) był produkowany od1. Numer homologacji europejskiej (wg ECE). lipca 1996.2. Numer identyfikacyjny pojazdu (VIN). W grudniu 1996 Nissan wprowadził trzeci rodzaj 3. Dopuszczalna masa całkowita samochodu. nadwozia modelu Almera — trójbryłową limuzy- 4. Dopuszczalna masa całkowita samochodu nę 4-drzwiową (rys. 0.3), dłuższą o 20 cm od z przyczepą (z hamulcem). wersji 3- i 5-drzwiowych, napędzaną stosowany- 5. Maksymalna masa przypadająca na oś przed- mi wcześniej silnikami: benzynowymi 1,4 dm 3 nią. lub 1,6 dm 3 oraz wysokoprężnym 2,0 dm 3 . 6. Maksymalna masa przypadająca na oś tylną. W maju 1998 w rodzinie samochodów Almera 7. Kod typu pojazdu. wprowadzono kilka drobnych modyfikacji: zmie-8. Kod koloru nadwozia. niono wygląd przodu, wprowadzając inny kształt 9. Kod koloru pokrycia tapicerskiego wnętrza. ozdobnego wlotu powietrza, przednich reflektorów 10. Model. i zderzaka o powiększonym wlocie powietrza.NUMER IDENTYFIKACYJNY POJAZDUSiedemnastoznakowy numer identyfikacyjny po- IDENTYFIKACJA SAMOCHODUjazdu VIN (rys. 0.4B) jest wybity na przegrodzieczołowej obok tabliczki znamionowej. Numer TABLICZKA ZNAMIONOWA ten występuje także na tabliczce znamionowej. Tabliczka znamionowa jest przynitowana w środ-IDENTYFIKACJA SILNIKA ku górnego pasa przegrody czołowej (rys. 0.4A)Typ i numer seryjny silnika są wybite na lewej w przedziale silnika. Zawiera podstawowe daneścianie kadłuba silnika od strony skrzynki prze- samochodu w następującej kolejności. Rys. 0.3. Nissan Almera o nadwoziu czterodrzwiowym
  • 7. Opis modeli i identyfikacja samochodu Rys. 0.4. Miejsca umieszczenia tabliczki znamionowej (A) i numeru identyfikacyjnego pojazdu (B) w przedziale silnikakładniowej (silniki benzynowe — rys. 0.5C; silnik—w wersjach ze sprzęgłem sterowanym hy- wysokoprężny — rys. 05D).draulicznie: na górnej części obudowy sprzęgła(1, rys. 0.5E); IDENTYFIKACJA SKRZYNKI — w wersjach ze sprzęgłem sterowanym me- PRZEKŁADNIOWEJ chanicznie: na dźwigni łożyska wyciskowego (2,rys. 0.5E). Skrzynka mechanicznaSkrzynka automatyczna Dane identyfikacyjne mechanicznej skrzynki prze- kładniowej podano: Dane identyfikacyjne automatycznej skrzynkiprzekładniowej podano w górnej części jej obu-dowy na korku regulatora (rys. 0.5F). Rys. 0.5. Rozmieszczenie oznaczeń identyfikacyjnych C — silnik benzynowy, D — silnik wysokoprężny, E — mechaniczna skrzynka przekładniowa, F — automatyczna skrzynka przekładniowa 1 — oznaczenie skrzynki mechanicznej w wersji ze sprzęgłem sterowanym hydraulicznie, 2 — oznaczenie skrzynki mechanicznej w wersji ze sprzęgłem sterowanym mechanicznie
  • 8. Wiadomości wstępne wgłębienia w progu płyty podłogowej przystoso- Identyfikacja modeli samochoduwane do kształtu głowicy podnośnika.Pój. skok. Typ skrzynkiprzekładniowej/ icrtf)/Za pomocą podnośnika warsztatowegomoc (kW) liczba biegówW podwoziu samochodu przewidziano (rys. 0.6) SUacSwyae frzydvzwo*iesześć punktów podparcia pojazdu za pomocąpodnośników warsztatowych stałych oraz prze-1,4Lwoźnych, które umożliwiają zarówno podnosze-1,4 LXnie całego samochodu, jak i jego części (przo-MNJ000AET043 GA14DE 1392/64 Mech.1,4LXVanMNJ000AEU044 (RS5F30A)/51,4SLXdu, tyłu oraz obu boków).1,4SLXVanDo podnoszenia przodu samochodu podnośniknależy umieścić w punkcie (A, rys. 0.6) belki1,6SLX MNJ0OOAEBO61 Mech. MNJ000AEC062 GA16DE1597/73(RS5F31A)/5podtrzymującej zespół napędowy.Do podnoszenia tyłu samochodu podnośnik MNJ000AED063Autom.1,6SLXautonależy oprzeć w punkcie (A) w środku belki1,6SLXauto MNJ000AEE064 GA16DE1597/73(RL4F03A)/4Van tylnej osi.W obu wymienionych przypadkach należy do- 2,0 Ddatkowo podeprzeć samochód podstawkami z o- 2,0DVanMNJ000AEM097Mech. 2,0 D LX MNJ000AEN098 CD20 1973/55(RS5F31A)/5bu boków w punktach (B) w celu zapewnienia 2.0DSLXwłaściwej stateczności. 2,0DSLXVanDo podnoszenia całego samochodu, niezależ-nie od rodzaju podnośnika, należy wykorzystaćNadwozie czterodrzw owecztery punkty (B) wykorzystywane do podnosze- 1,4SLXMNJ000AE5055 Mech.nia za pomocą podnośnika z wyposażenia sa-GA14DE MNJ000AE6056 1392/64(RS5F30A)/5mochodu. Ramiona tych podnośników muszą 2,0DSLX MNJ000AEO101 Mech. CD20 1973/55 być wyposażone w głowice pasujące do wgłę- MNJ000AER102(RS5F31A)/5bień dostosowanych do podnośnika z wyposa-żenia samochodu.Nadwozie pięciodrzwiowe HOLOWANIE 1,4 1,4 LXDo holowania samochodu na niewielką odle- 1,4LXVan MNJ000AEZ049 GA14DE1392/64 Mech. głość z ograniczoną prędkością służą dwa za- 1,4GX MNJ000AE0050 1,4GXVan(RS5F30A)/5czepy: z przodu po lewej stronie (dolna część 1,4SLXrys. 0.7) oraz z tyłu po prawej stronie (rys. 0.8). 1,4SLXVanTransport samochodu na większą odległość i z 1,6GX MNJ000AEN073 GA16DE1597/73 Mech.większą prędkością powinien odbywać się na MNJ000AEP074 1,6GXVan(RS5F31A)/5odpowiednich platformach. Dwa dodatkowe za- 1,6SLXczepy z przodu i z tyłu pod zderzakami (patrz 1,6SLXautoMNJO00AEP075Autom.górna część rys. 0.7) służą do zamocowania 1,6SLXautoMNJ000AEQ076 GA16DE1597/73(RL4F03A)/4samochodu na platformie. Zaczepy dodatkowe Vanmogą być wykorzystywane wyłącznie zgodnie 2,0Dz ich przeznaczeniem (nie wolno wykorzysty- 2,0DVanwać ich do podnoszenia przodu lub tyłu samo- 2,0 D LX Mech.chodu). 2,0 DGX MNJ00AEP099CD20 1973/55 (RS5F31A)/5 2,0DGXVan MNJ00AEP100Samochody z automatyczną skrzynką przekła- 2.0DSLXdniową zaleca się przewozić na platformie Ma DDSLXVanj na specjalnym wózku, aby przednie kota nie / toczyły się po drodze. W przypadku braku ta- kich możliwości prędkość holowania samocho- du nie może przekraczać 50 km/h, a maksymal- na odległość — 65 km. Nieprzestrzeganie tych EKSPLOATACJA SAMOCHODUzaleceń grozi poważnym uszkodzeniem auto- matycznej skrzynki przekładniowej. PODNOSZENIE SAMOCHODU ZESTAW WSKAŹNIKÓW Za pomocą podnośnika1. Lampka kontrolna ciśnienia oleju z wyposażenia samochodu Lampka kontrolna ciśnienia oleju zaświeca się po włączeniu zapłonu i powinna zgasnąć po Z każdej strony samochodu przewidziano dwa uruchomieniu silnika. Zaświecenie się tej lampki miejsca do oparcia podnośnika stanowiącego podczas jazdy świadczy o niedostatecznym ci- wyposażenie samochodu (B, rys. 0.6). Są to 10
  • 9. Identyfikacja, podnoszenie i holowanie samochodu Rys. 0.6. Miejsca do podnoszenia samochodu (opis w tekście)śnieniu oleju. Należy wówczas natychmiast za- trzymać samochód i wyłączyć silnik oraz spraw- dzić poziom oleju w silniku i w razie potrzeby uzupełnić ilość oleju (patrz „Obsługa bieżącaquot;). Nie należy kontynuować jazdy ze świecącą się lampką kontrolną ciśnienia oleju, gdyż grozi to poważnym uszkodzeniem silnika. Uwaga. Lampka kontrolna ciśnienia oleju nie wskazuje jego poziomu w misce olejowej silnika. 2. Lampka kontrolna ładowania akumulatora Lampka kontrolna ładowania akumulatora za- świeca się po włączeniu zapłonu i powinna zgasnąć po uruchomieniu silnika. Zaświecenie się tej lampki podczas jazdy świadczy o przecią- żeniu instalacji elektrycznej samochodu lub o nie- dostatecznym ładowaniu akumulatora. Należy wówczas natychmiast zatrzymać samochód, sprawdzić stan oraz naciąg paska klinowego napędu alternatora oraz stan zamocowania prze- wodów elektrycznych na końcówkach akumula- tora i przewodów alternatora. Jeśli naciąg paska napędu alternatora jest prawidłowy i przewody elektryczne są prawidłowo zamocowane, a lamp- ka kontrolna po uruchomieniu silnika i zwiększe- Rys. 0.7. Przednie zaczepy do mocowania (rys. górny) i przedni zaczep do holowania samochodu (rys. dolny)niu jego prędkości obrotowej nadal się świeci, należy niezwłocznie sprawdzić obwód ładowa- nia akumulatora w stacji obsługi. 3. Lampka sygnalizacji włączenia hamulca awa- ryjnego, zbyt niskiego poziomu płynu hamulco- wego lub niedostatecznego podciśnienia w ob- wodzie wspomagania układu hamulcowego. Ta lampka kontrolna sygnalizuje przede wszyst- kim włączenie hamulca awaryjnego (ręcznego). Po całkowitym zwolnieniu dźwigni hamulca awa- ryjnego lampka kontrolna powinna zgasnąć. Jeśli hamulec awaryjny nie jest włączony, za- świecenie się tej lampki oznacza zbyt niski poziom płynu hamulcowego we wszystkich mo- delach samochodów, a w samochodach wypo- sażonych w silniki wysokoprężne sygnalizuje dodatkowo niedostateczne podciśnienie w ob- wodzie wspomagania układu hamulcowego. Rys. 0.8. Tylny zaczep do holowania samochodu11
  • 10. Wiadomości wstępneR/s. 0.9. Zestaw wskaźników15A — widok (odmiana z elektronicznymilicznikami kilometrów), B — symbole lampekkontrolnych, C — odmiana prędkościomierza zmechanicznymi licznikami kilometrów, D — trzyfunkcje wyświetlacza elektronicznych licznikówkilometrów (opis w tekście)Jeśli lampka kontrolna zaświeci się podczas jaz-silnika. Zaświecenie się tej lampki kontrolnej dy, oznacza to, że poziom płynu hamulcowego podczas jazdy oznacza niesprawność układu w zbiorniku jest zbyt niski. Należy wówczas za- przeciwblokującego ABS. Układ hamulcowy sa- trzymać samochód, sprawdzić poziom płynu ha-mochodu pozostaje wówczas nadal sprawny. mulcowego w zbiorniku i w razie potrzeby uzupe- Można kontynuować jazdę. Należy jednak zda- łnić jego ilość (patrz rozdział „Obsługa bieżącaquot;). wać sobie sprawę z faktu, że podczas hamowa- Konieczność częstego uzupełniania płynu hamul-nia na nawierzchni drogi o zmniejszonej przy- cowego jest oznaką nieszczelności obwodu hy-czepności koła samochodu mogą zostać zablo- draulicznego hamulców. Dalsza jazda w takichkowane i może on wpaść w poślizg. Należy warunkach jest niebezpieczna. Należy pilnie w miarę możliwości jak najszybciej usunąć nie- sprawdzić układ hamulcowy w stacji obsługi. sprawność w specjalistycznej stacji obsługi. 4. Lampka kontrolna układu przeciwblokującego 5. Lampka sygnalizacji obecności wody w oleju napędowym (wersje z silnikiem wysokoprężnym) ABS Lampka ta zaświeca się po włączeniu zapłonu Lampka ta zaświeca się po włączeniu zapłonu i powinna zgasnąć w chwilę po uruchomieniu i powinna zgasnąć w chwilę po uruchomieniu 12
  • 11. Zestaw wskaźnikówsilnika. Świecenie się tej lampki podczas pracydo poziomu przyjętego za rezerwowy i należy silnika oznacza, że w filtrze paliwa silnika wyso- niezwłocznie napełnić zbiornik paliwem.Uwaga. W silnikach wyposażonych w katalizator koprężnego zebrała się woda. Należy wówczas niezwłocznie opróżnić odstojnik w filtrze paliwa spalin unieruchomienie silnika z powodu braku silnika wysokoprężnego (patrz odpowiedni opispaliwa grozi uszkodzeniem katalizatora. w podrozdziale „Obsługa bieżącaquot;). Nieusunię-9. Lampka kontrolna układu poduszki powietrz- cie wody może spowodować poważne uszko-nej (wersje z poduszką powietrzną) dzenie pompy wtryskowej. Należy systematycz-Lampka ta zaświeca się po włączeniu zapłonu nie sprawdzać stan filtru paliwa i usuwać z niegona 7 sekund, a następnie gaśnie, co świadczy wodę, nawet jeśli jej ilość nie powoduje jeszcze0 prawidłowym działaniu układu poduszki lub włączenia się lampki kontrolnej.poduszek powietrznych.Jeśli lampka ta: 6. Lampka diagnostyczna systemu sterowania— nie zgaśnie po upływie 7 sekund; silnika— miga lub stale się świeci; Lampka ta zaświeca się po włączeniu zapłonu— nie zaświeca się po włączeniu zapłonu, i powinna zgasnąć w chwilę po uruchomieniu silnika. Jeśli lampka ta zaświeci się podczasnależy niezwłocznie zgłosić się do autoryzowa- pracy silnika, sygnalizuje ona niesprawność sys- nej stacji obsługi celem sprawdzenia sprawno- temu sterowania silnika. Silnik może wówczas ści tego układu. nadal pracować w trybie awaryjnym, lecz nie10. Lampka sygnalizacji otwarcia drzwi jest to praca optymalna (zmniejszona moc, zwięk-Lampka ta zaświeca się w razie otwarcia lub szone zużycie paliwa) i w przypadku niektórychniedomknięcia jednych z drzwi samochodu przy niesprawności możliwa jest dalsza jazda. Zalecawłączonym zapłonie (kluczyk wyłącznika zapło- się niezwłoczne usunięcie niesprawności stero-nu w położeniu „ONquot;). wania silnika w specjalistycznej stacji obsługi, aby nie spowodować powiększenia zakresu11. Lampka sygnalizacji zbyt niskiego poziomu uszkodzeń. płynu w zbiorniku spryskiwaczy szyb Uwaga. W wersjach wyposażonych w immobili- Lampka ta zaświeca się, gdy w zbiorniku spry- zer NATS miganie lampki diagnostycznej syste-skiwaczy szyb jest zbyt mały poziom płynu. mu sterowania silnika może oznaczać takżeNależy wówczas uzupełnić ilość płynu w zbior- wykrycie usterki w układzie immobilizera.niku spryskiwaczy szyb (patrz „Obsługa co-dziennaquot;). 7. Lampka kontrolna włączenia świec żarowych (wersje z silnikiem wysokoprężnym) 12. Lampka kontrolna wyłączenia nadbiegu (wer- Lampka ta zaświeca się po włączeniu zapłonusje z automatyczną skrzynką przekładniową) (stacyjki) w wersjach wyposażonych w silnikLampka ta świeci się, gdy przełącznik nadbiegu wysokoprężny. Jeśli przy zimnym silniku lamp-jest wyłączony (przełącznik nadbiegu w położe- ka się nie zaświeci, oznacza to niesprawność niu „OFFquot;). układu wstępnego podgrzewania silnika. Nale-13. Lampki kontrolne kierunkowskazów i świateł ży niezwłocznie usunąć niesprawność w spe-awaryjnych cjalistycznej stacji obsługi. Czas włączenia świecJedna z tych lampek miga po włączeniu odpo- żarowych zależy od stanu cieplnego silnikawiednich kierunkowskazów, obie zaś migają po i temperatury otoczenia. Po ich samoczynnymwłączeniu świateł awaryjnych. wyłączeniu gaśnie lampka kontrolna. Natych- miast po jej zgaśnięciu należy włączyć rozrusz-14. Lampka kontrolna włączenia świateł drogo- nik w celu uruchomienia silnika. Gdy silnik jest wych oraz sygnału świetlnego gorący, wówczas lampka kontrolna się nie za- Lampka ta zaświeca się po włączeniu świateł świeca i od razu można uruchomić silnik włą- drogowych. czając rozrusznik. Niezgaśnięcie tej lampki kon-15. Wskaźnik temperatury cieczy chłodzącej trolnej może oznaczać uszkodzenie układu ste-Wskaźnik ten wskazuje temperaturę cieczy chło- rowania świec żarowych. Wówczas należydzącej silnik. Jego wskazówka powinna znajdo- niezwłocznie usunąć niesprawność w specjali-wać się w środkowej części skali. Jeśli wska- stycznej stacji obsługi.zówka znajdzie się powyżej zakresu temperaturynormalnej pracy, należy natychmiast zatrzymać 8. Lampka kontrolna rezerwy paliwasamochód w najbliższym bezpiecznym miejscu Zaświecenie się tej lampki oznacza, że w zbior- niku pozostało jeszcze około 6 dm 3 paliwa. Gdy1 ochłodzić silnik. Następnie należy sprawdzić wskazówka wskaźnika poziomu paliwa zbliża siępoziom cieczy chłodzącej w zbiorniku wyrów- do kreski poziomej w dolnym zakresie skali, anawczym układu chłodzenia silnika (patrz roz- lampka kontrolna miga lub się świeci, oznaczadział „Obsługa bieżącaquot;). Jeśli poziom cieczy to, że poziom paliwa w zbiorniku zmniejszył sięchłodzącej jest prawidłowy, należy sprawdzić13
  • 12. Wiadomości wstępne24 232019 Rys. 0.10. Tablica rozdzielcza A — starsza wersja, B — nowsza wersja 1 — wyłącznik przednich świateł przeciwmgłowych, 2 — korektor ustawienia świateł reflektorów, 3 — nawietrznik boczny, 4 — przełącznik oświetlenia zewnętrznego, świateł i kierunkowskazów, 5 — poduszka powietrzna kierowcy, 6 — zestaw wskaźników, 7 — zegar, 8 — przełącznik wycieraczek i spryskiwaczy szyb, 9 — wyłącznik ogrzewania szyby tylnej, 10 — nawietrznik środkowy, 11 — włącznik świateł awaryjnych, 12 — wyłącznik tylnego światła przeciwmgłowego, 13 — wyłącznik spryskiwacza reflektorów, 14 — poduszka powietrzna pasażera, 15 — schowek podręczny, 16 — radioodtwarzacz, 17 — zespół regulacji, ogrzewania, przewietrzania i klimatyzacji, 18 — popielniczka, 19 — wyłącznik ogrzewania siedzenia pasażera, 20 — wyłącznik ogrzewania siedzenia kierowcy, 21 — zapalniczka, 22 — wyłącznik zapłonu (stacyjka) z blokadą kierownicy, 23 — pokrywa skrzynki bezpieczników, 24 — dźwignia otwierania pokrywy przedziału silnika, 25 — zespół regulacji ustawienia lusterek zewnętrznych14
  • 13. Zestaw wskaźników, tablica rozdzielcza, przedział silnika naciąg paska klinowego napędu pompy cieczy 21. Obrotomierz (niektóre wersje wyposażenia)chłodzącej. Podczas eksploatacji samochodu wskazówka Jeśli nie wykryto żadnej niesprawności, a silnik obrotomierza nie powinna przechodzić na czer- się przegrzewa, nie należy kontynuować jazdy, wony zakres skali.lecz skorzystać z pomocy specjalistycznej stacji obsługi. Brzęczyki ostrzegawcze Uwaga. W wysokich temperaturach otoczenia W samochodzie zastosowano: oraz w warunkach dużego obciążenia silnika — brzęczyk ostrzegający o pozostawieniu włą-(np. holowanie przyczepy) wskazówka może czonych świateł zewnętrznych, który włącza się wchodzić na czerwony zakres skali wskaźnika. po otwarciu drzwi kierowcy, gdy zapłon jest Jeśli pozostaje na nim przez krótką chwilę, nie wyłączony; jest to niebezpieczne dla silnika i nie oznacza — brzęczyk ostrzegający o pozostawieniu włą- niesprawności układu chłodzenia. czonego tylnego światła przeciwmgłowego, któ- 16. Wskaźnik poziomu paliwa ry włącza się po otwarciu drzwi kierowcy, gdy Wskaźnik ten pokazuje przybliżony poziom pali-zapłon jest wyłączony; wa w zbiorniku. Wskazania mogą się nieco— brzęczyk ostrzegający o pozostawieniu klu- zmieniać podczas przyspieszania, hamowania, czyka w wyłączniku zapłonu, który włącza się po pokonywania zakrętów oraz podczas jazdy w dół otwarciu drzwi kierowcy, gdy kluczyk znajduje lub pod górę. Po wyłączeniu zapłonu wskazów-się w wyłączniku zapłonu. ka tego wskaźnika powinna pozostać w poło- żeniu zajmowanym ostatnio przy pracującym TABLICA ROZDZIELCZA silniku. Widok dwóch wersji rozmieszczenia elementów 17. Prędkościomierz na tablicy rozdzielczej samochodu przedstawio- no na rysunku 0.10. 18. Sumaryczny licznik kilometrów W samochodzie może być zastosowany mecha- PRZEDZIAŁ SILNIKA niczny (rys. 0.9C) lub elektroniczny (rys. 0.9D) sumaryczny licznik kilometrów (oznaczenie „ODOquot; na wyświetlaczu), który wskazuje liczbę przeje- Otwieranie pokrywy przedziału silnika chanych kilometrów tylko po włączeniu zapłonu.• Pociągnąć dźwignię znajdującą się po lewej stronie miejsca kierowcy, pod tablicą rozdzielczą 19. Okresowy licznik kilometrów (24, rys. 0.10). Pokrywa przedziału silnika zosta- W zależności od wersji może występować jeden je wówczas odblokowana i nieznacznie uchyla mechaniczny (rys. 0.9C) lub dwa elektroniczne się do góry pod działaniem sprężyny. okresowe liczniki kilometrów (rys. 0.9D) zespo- • Stanąć przed samochodem. Podnieść do góry lone z sumarycznym licznikiem kilometrów (ozna- dźwignię (1, rys. 0.11) zaczepu zabezpieczają- czenia „TRIP Aquot; i „TRIP Bquot; na wyświetlaczu), cego pokrywę przed otwarciem podczas jazdy. które wskazują drogę przebytą podczas dowol- • Podnieść pokrywę przedziału silnika. nie wybranych okresów od chwili ich wyzerowa- • Z uchwytu mocowania wyjąć wspornik pokry- nia (tylko po włączeniu zapłonu). wy przedziału silnika. 20. Przycisk zerowania okresowego licznika kilo-• Wprowadzić koniec wspornika w otwór gniazda metróww dolnej powierzchni pokrywy (rys. 0.12) i spraw- W wersjach z mechanicznym okresowym liczni- dzić, czy pokrywa jest prawidłowo podparta. kiem kilometrów naciśnięcie przycisku do oporu Zamykanie pokrywy przedziału silnika powoduje wyzerowanie okresowego licznika ki- lometrów. Zerowanie powinno być dokonywane• Unieść nieco pokrywę przedziału silnika jed- podczas postoju samochodu.ną ręką, a drugą wyjąć koniec wspornika z gniaz- W wersjach z elektronicznymi licznikami kilome- da w dolnej powierzchni pokrywy i umieścić trów za pomocą szybkiego naciskania przycisku wspornik w uchwycie jego mocowania. umieszczonego w prędkościomierzu obok wy- • Sprawdzić, czy w przedziale silnika nie pozo- świetlacza (czas naciskania poniżej 1 sekundy)stawiono narzędzi lub innych przedmiotów. uzyskuje się przełączanie funkcji wyświetlacza w• Chwycić pokrywę za przednią krawędź w środ- następującej kolejności: „ODOquot; (sumaryczny licz-kowej części. nik kilometrów), „TRIP Aquot; (pierwszy okresowy• Opuścić pokrywę do położenia około 20 cm licznik kilometrów), „TRIP Bquot; (drugi okresowy ponad osłoną wlotu powietrza i puścić pokrywę, licznik kilometrów). Zerowanie liczników okreso-która powinna zatrzasnąć się pod własnym cię- wych polega na przyciśnięciu tego samegożarem. przycisku dłużej niż 1 sekundę po wyświetleniu• Sprawdzić prawidłowość zamknięcia pokrywy danego licznika.usiłując ją podnieść. Jeśli pokrywa nie została 15
  • 14. Wiadomości wstępneRys. 0.11. Widok dźwigni (1) zaczepuzabezpieczającego pokrywę przedotwarciem podczas jazdy lewo. W celu zablokowania kierownicy należywyjąć kluczyk i nieznacznie obrócić kierownicę(w dowolnym kierunku) aż do usłyszenia charak-terystycznego trzasku towarzyszącego urucho-mieniu zapadki blokującej kierownicę.Uwaga: kluczyk można wyjąć z wyłącznika za-płonu tylko w tym położeniu.„ACCquot; (2) — kierownica jest odblokowana,zapłon jest wyłączony, zaś jest włączone zasila-nie niektórych elementów osprzętu. W tym poło-Rys. 0.12. Koniecżeniu mogą pracować urządzenia pomocniczewspornika (1) pokrywy(np. radioodbiornik samochodowy) przy nie pra-przedziału silnikacującym silniku.umieszczony w otworze(2) gniazda w dolnej„ONquot; (3) — położenie normalnej pracy. Wszyst-powierzchni pokrywykie obwody elektryczne samochodu są podnapięciem.„STARTquot; (4) — w tym położeniu zostaje włączo- właściwie zamknięta, nie należy dociskać jej siłą,ny rozrusznik w celu uruchomienia silnika. Nie- lecz ponownie podnieść ją i powtórnie puścićzwłocznie po uruchomieniu silnika należy zwol- z wysokości około 20 cm.nić nacisk na kluczyk, który samoczynnie po- Przedział silnikawróci do położenia „ONquot;. Jeżeli silnik nie zostanieuruchomiony przy pierwszej próbie, należy prze- Widok przedziału silnika benzynowego przed-kręcić kluczyk do położenia „ACCquot;, aby możliwe stawiono na rysunku 0.13, widok zaś przedziałubyło powtórne włączenie rozrusznika przez po- silnika wysokoprężnego — na rysunku 0.14.nowny obrót kluczyka do położenia „STARTquot;(bez uprzedniego obrócenia kluczyka do poło- URUCHAMIANIE SILNIKAżenia „ONquot; niemożliwe jest powtórne włączenie Wyłącznik zapłonu z blokadą kierownicy rozrusznika). Wyłącznik zapłonu (stacyjka) stanowi wspólny Uwaga. Podczas jazdy nie wolno wyjmować zespół z blokadą kierownicy i znajduje się pokluczyka z wyłącznika zapłonu, gdyż grozi to prawej stronie kolumny kierownicy, pod kołem zablokowaniem kierownicy i utratą możliwości kierownicy.kierowania pojazdem. Kluczyk w wyłączniku zapłonu może zajmowaćUruchamianie silnika następujące położenia (rys. 0.15). „LOCKquot; (0) — kierownica jest zablokowana,Przed uruchomieniem silnika należy włączyć zapłon oraz zasilanie osprzętu są wyłączone. hamulec awaryjny oraz w samochodach ze W celu odblokowania kierownicy podczas deli- skrzynką mechaniczną ustawić dźwignię zmia- katnego obracania kluczyka w wyłączniku w pra- ny biegów w położeniu neutralnym, zaś w wer- wo należy lekko obracać kierownicę w prawo i w sjach wyposażonych w automatyczną skrzynkę 16
  • 15. Przedział silnika, uruchamianie silnika Rys. 0.13. Przedział silnika benzynowego I — wskaźnik poziomu oleju silnika, 2 — korek wlewu oleju silnika, 3 — zbiornik spryskiwaczy szyb, 4 — zbiornik wyrównawczy układu chłodzenia, 5 — zbiornik płynu hamulcowego, 6 — filtr powietrza, 7 — akumulator, 8 — skrzynka bezpieczników, 9 — korek wlewu chłodnicy, 10 — zbiornik oleju obwodu wspomagania układu kierowniczego, II — świeca zapłonowa, 12 — wskaźnik poziomu oleju automatycznej skrzynki przekładniowej 1211 Rys. 0.14. Przedział silnika wysokoprężnego 1 — wskaźnik poziomu oleju silnika, 2 — korek wlewu oleju silnika, 3 — zbiornik oleju obwodu wspomagania układu kierowniczego, 4 — zbiornik spryskiwaczy szyb, 5 — zbiornik wyrównawczy układu chłodzenia, 6 — korek wlewu chłodnicy, 7 — filtr paliwa, 8 — zbiornik płynu hamulcowego, 9 — zbiornik płynu hydraulicznego mechanizmu sterowania sprzęgła, 10 — filtr powietrza, 11 — akumulator, 12 — skrzynka bezpieczników17
  • 16. Wiadomości wstępne Silnik wysokoprężny• Przekręcić kluczyk do położenia „ONquot; (3)i poczekać na zgaśniecie lampki kontrolnej świecżarowych. Rys. 0.15. Wyłącznik zapłonu• Natychmiast po zgaśnięciu lampki kontrolnej z blokadą kierownicyświec żarowych włączyć rozrusznik, obracając (opis w tekście)kluczyk do położenia „STARTquot; (4) bez naciska-nia na pedał przyspieszenia. Maksymalny czas przekładniową ustawić dźwignię wyboru bie-pracy rozrusznika nie powinien przekraczać gów w położeniu „Nquot; lub „Pquot; (zalecane położe-10 sekund. nie „Pquot;).• Niezwłocznie po uruchomieniu silnika zwolnić W samochodach wyposażonych w mechanicz-nacisk na kluczyk. ną skrzynkę przekładniową należy ponadto wci-• Jeśli silnik nie został uruchomiony, należy snąć do oporu pedał sprzęgła i przytrzymaćodczekać około 10 sekund i powtórzyć próbę go w tym położeniu podczas uruchamianiauruchomienia silnika (pierwsze trzy czynności). silnika.Uwaga. Podczas rozruchu w okresie zimowymSilnik benzynowyw celu ułatwienia uruchamiania silnika zaleca sięnaciśnięcie na pedał przyspieszenia.Niezależnie od tego, czy silnik jest zimny czyciepły, podczas uruchamiania silnika nie należyOdpowietrzanie obwodu zasilania paliwemnaciskać pedału przyspieszenia oraz zwolnićJeżeli silnik zatrzymuje się lub pracuje nierówno,nacisk na kluczyk natychmiast po uruchomieniuto przyczyną tego może być zapowietrzeniesilnika.obwodu zasilania paliwem. Wówczas jest ko- Jeśli silnik nie uruchamia się po jednej lubnieczne jego odpowietrzenie.dwóch sekundach, nie należy przedłużać czasuPo unieruchomieniu silnika z powodu brakupracy rozrusznika, lecz przerwać uruchamianie,paliwa również należy odpowietrzyć obwód zasi-odczekać 10 sekund i ponowić próbę urucho-lania paliwem (patrz „Odwadnianie filtru paliwaquot;mienia silnika.w podrozdziale „Obsługa bieżącaquot; niniejszegoPo kilku nieudanych próbach uruchomienia sil-rozdziału). nika, zwłaszcza w przypadku zbyt długiego włą- czania rozrusznika, może nastąpić „zalaniequot; sil-Zalecenia eksploatacyjne dotyczące wersji nika paliwem. W takim przypadku należy wyko-z silnikami benzynowymi i wysokoprężnymi nać następujące czynności. Bezpośrednio po uruchomieniu zaleca się pozo- • Przekręcić kluczyk do położenia „STARTquot; (4)stawić silnik pracujący na biegu jałowym przez jednocześnie naciskając pedał przyspieszeniaco najmniej 30 sekund. do końca jego skoku i utrzymując pedał przy- Do czasu nagrzania silnika do temperatury nor- spieszenia w tym położeniu przez cały czas malnej pracy silnik nie powinien rozwijać dużych pracy rozrusznika. prędkości obrotowych; nie należy też gwałtownie • Utrzymywać włączony rozrusznik przez 10 se- przyspieszać, zwłaszcza w okresie zimowym. kund (chyba że silnik wcześniej zostanie uru- Po dłuższej jeździe z dużą prędkością (lub chomiony).w ciężkich warunkach terenowych albo w ulicz- • Wyłączyć rozrusznik.nych korkach) przed zatrzymaniem silnika zale- • Uruchamiać silnik w „normalnyquot; sposób.ca się pozostawienie go pracującego chwilę na • Jeśli silnik nie zostanie uruchomiony, powtó-biegu jałowym. rzyć całą opisaną procedurę.Po wyłączeniu gorącego silnika wentylator lub Uwaga. Nie wolno włączać rozrusznika na czaswentylatory chłodnicy (napędzane elektrycznie) dłuższy niż 10 sekund.mogą pracować jeszcze kilka minut (zależnie od Uwagi eksploatacyjne stanu cieplnego silnika). Należy o tym pamiętać • Nie zaleca się dłuższej jazdy ze świecącą sięprzy wszelkich czynnościach dokonywanych lampką kontrolną rezerwy paliwa. Unierucho-w przedziale silnika podczas przerw w dłuższej mienie silnika z powodu braku paliwa możejeździe lub bezpośrednio po przyjeździe na nieodwracalnie uszkodzić katalizator spalin. miejsce. • Należy stosować wyłącznie benzynę bezoło-Uwaga. Nie wolno uruchamiać silnika w po- wiową. mieszczeniu zamkniętym. Spaliny są bardzo tok- • Nie należy uruchamiać silnika za pomocąsyczne. pchania lub ciągnięcia samochodu.Uruchamianie silnika za pomocą • Nie należy parkować samochodu w miejscuakumulatora pomocniczego pokrytym suchą trawą, liśćmi itp. materiałami łatwo palnymi. Wysoka temperatura katalizatora Jeśli akumulator samochodu ulegnie rozłado- może wywołać pożar.waniu, można uruchomić silnik podłączając 18
  • 17. Uruchamianie silnika Docieranie samochoduPodczas pierwszych 1600 km przebiegu należy stopniowo zwiększać obciążenie silnika.• Nie przekraczać prędkości 90 km/h i utrzymy- wać prędkość obrotową silnika benzynowego do 4000 obr/min, zaś wysokoprężnego — do 3000 obr/min.• Unikać długotrwałej jazdy ze stałą prędkością obrotową, zarówno dużą, jak i małą. • Nie naciskać pedału przyspieszenia do końca jego skoku i nie przyspieszać gwałtownie na żadnym biegu oraz unikać gwałtownego rusza-4 3 1nia z miejsca. Rys. 0.76. Schemat podłączenia akumulatora • W miarę możliwości unikać gwałtownego ha- pomocniczegomowania. 1, 2, 3, 4 — kolejność podłączania przewodów • Podczas pierwszych 800 km przebiegu nie holować przyczepy. Ponadto należy stopniowo zwiększać prędkość jazdy oraz osiągane przyspieszenia.inny, naładowany akumulator (np. innego sa-mochodu) według następującego sposobu (rys. POSŁUGIWANIE SIĘ POSZCZEGÓLNYMI0.16). PRZYRZĄDAMI SAMOCHODU• Za pomocą odpowiedniego przewodu rozru-chowego (o dużym przekroju) połączyć naj- Zmiana biegówpierw biegun dodatni akumulatora samochodu Mechaniczna skrzynka przekładniowaz biegunem dodatnim akumulatora pomocni-czego. Schemat zmiany biegów podano na gałce dźwi-• Drugim przewodem rozruchowym połączyćgni (rys. 0.17).biegun ujemny akumulatora pomocniczego z ma- W celu włączenia biegu wstecznego należy:są uruchamianego samochodu (np. do nakrętki— przesunąć dźwignię zmiany biegów do poło-górnego mocowania kolumny zawieszenia przed- żenia neutralnego i odczekać aż samochód sięniego).zatrzyma, a silnik będzie pracował z prędkościąUwaga. Obie podane czynności należy wyko-biegu jałowego;nać przy nie pracującym silniku. — odczekać kilka sekund, aby uniknąć zgrzy-• Jeśli akumulator pomocniczy znajduje się tów i przy wciśniętym do oporu pedale sprzęgław innym samochodzie, uruchomić silnik tego przesunąć dźwignię zmiany biegów do skrajne-samochodu i nieco zwiększyć jego prędkośćgo prawego położenia, a następnie do tyłu;obrotową.— jeśli występują trudności z włączeniem biegu• Uruchomić silnik samochodu o rozładowa-wstecznego, należy cofnąć dźwignię do położe-nym akumulatorze.nia neutralnego, całkowicie zwolnić i ponownie• Nie odłączać przewodów rozruchowych od wcisnąć pedał sprzęgła do oporu i przesunąć akumulatora pomocniczego dopóki uruchomio-dźwignię zmiany biegów do skrajnego prawego ny silnik pracuje na biegu jałowym ze zwiększo- położenia, a następnie do tyłu. ną prędkością obrotową. Gdy prędkość obroto-Przy włączonym zapłonie włączenie biegu wa zmniejszy się do normalnej prędkości biegu wstecznego powoduje równoczesne włączenie jałowego, wówczas można odłączyć akumulator świateł cofania. pomocniczy. 35 Uwaga. Nie wolno uruchamiać silnika w po- mieszczeniu zamkniętym. Spaliny są bardzo tok- syczne.Paliwo Należy stosować wyłącznie paliwo zalecane przez producenta samochodu: — do silników benzynowych: benzynę bezoło- wiową o liczbie oktanowej co najmniej 95; — do silników wysokoprężnych: olej napędowy o liczbie cetanowej co najmniej 50. Rys. 0.17. Schemat zmiany biegów skrzynki Uwaga. Nie należy stosować żadnych dodatków mechanicznej do benzyn.N — położenie neutralne, R — bieg wsteczny19
  • 18. Wiadomości wstępneUwaga Podczas jazdy nie należy wywierać wego oraz po naciśnięciu pedału hamulca. Jeśli nacisku na dźwignię zmiany biegów, gdyż grozi nie naciśnie się na pedał hamulca, nastąpi to uszkodzeniem widełek wewnętrznego mecha- powolne ruszenie samochodu. nizmu zmiany biegów. Ponadto nie należy jeź- „Pquot; — postój (parking) dzić ze stopą cały czas opartą na pedale sprzę- Skrzynka przekładniowa i koła napędowe samo- gła, lecz opierać ją na tym pedale tylko podczas chodu (przednie) są zablokowane mechanicz- ruszania i zatrzymywania pojazdu oraz zmiany nie. Dźwignię wyboru biegów można przesuwać biegów. do tego położenia wyłącznie przy nieruchomym Zalecane minimalne prędkości zmiany biegów: samochodzie. Przesunięcie dźwigni do położe- — z 1 na 2: 25 km/h; nia „Pquot; oraz wyprowadzenie z niego wymaga — z 2 na 3: 40 km/h; naciśnięcia przycisku odblokowania, znajdują- — z 3 na 4: 65 km/h; cego się z lewej strony gałki dźwigni. — z 4 na 5: 75 km/h. Uwaga. Niezależnie od unieruchomienia samo- chodu przez wybór położenia „Pquot; zaleca się Automatyczna skrzynka przekładniowa włączenie hamulca awaryjnego. W wersjach wyposażonych w automatyczną skrzynkę przekładniową zastosowano skrzynkę „Rquot; — bieg wsteczny sterowaną elektronicznie z wyłącznikiem nadbie- Do tego położenia można przesuwać dźwignię gu („Overdrivequot;). wyboru biegów tylko przy nieruchomym samo- Dźwignia wyboru biegów skrzynki automatycz- chodzie, silniku pracującym z prędkością obro- nej (rys. 0.18) może zajmować sześć położeń tową biegu jałowego oraz po naciśnięciu pedału (trzy biegi do przodu, bieg wsteczny, położenie hamulca. Przesunięcie dźwigni do położenia „Rquot; neutralne oraz postojowe), oznaczonych u jejlub wyprowadzenie z niego wymaga naciśnięcia podstawy, a ponadto ma dwa przyciski (wyłącz- przycisku odblokowania, umieszczonego z lewej nik nadbiegu i przycisk odblokowania).strony gałki dźwigni. Położenia dźwigni wyboru biegów „ N quot; — położenie neutralne Uruchomienie silnika jest możliwe tylko w położe- W tym położeniu nie jest włączony żaden bieg niach „Pquot; lub „Nquot; dźwigni wyboru biegów.i jest możliwe uruchomienie silnika. W przypad- Uwaga. Przycisk odblokowania dźwigni wyboru ku nagłego zgaśnięcia silnika podczas jazdy biegów, umieszczony z boku uchwytu dźwigni, można przesunąć dźwignię do położenia „Nquot; jest tak skonstruowany, że w celu przesunięciai uruchomić silnik. Zatrzymując się na pochyło- dźwigni z położenia „Pquot; do każdego innego poło- ści, trzymając wciśnięty pedał hamulca, zaleca żenia przy włączonym zapłonie (kluczyk w położe-się przesunąć dźwignię wyboru biegów do poło- niu „ONquot;) konieczne jest pełne wciśnięcie pedałużenia „Nquot;, aby uniknąć przegrzewania się auto- hamulca.matycznej skrzynki przekładniowej. Wciśnięcie przycisku odblokowania jest koniecz- „Dquot; (z wciśniętym przyciskiem „O/Dquot;) — jazda ne także w celu przesunięcia dźwigni wyboru do przodu z możliwością włączania nadbiegu biegów do położenia „Pquot; lub „Rquot; oraz z położe- Do tego położenia można przesuwać dźwignię nia „2quot; do „ 1 quot; . wyboru biegów tylko przy nieruchomym samo- Położenia „Dquot;, „Rquot;, „2quot; lub „ 1 quot; należy wybierać chodzie, silniku pracującym z prędkością obro- tylko podczas postoju samochodu, przy silniku tową biegu jałowego oraz po naciśnięciu pedału pracującym z prędkością obrotową biegu jało- hamulca. Położenie to wykorzystuje się podczas normal- nej jazdy. Zmiana biegów od 1. do 3. i redukcja tych biegów oraz włączanie i wyłączanie nadbie- gu następuje samoczynnie, stosownie do obcią- żenia silnika i prędkości pojazdu oraz wybrane- go programu jazdy. Automatyczne wykorzysty- wanie nadbiegu przy odpowiedniej prędkości jazdy samochodu, czyli czwartego biegu o prze- łożeniu mniejszym od jedności, wymaga uprzed- niego wciśnięcia przez kierowcę przycisku wy- łącznika nadbiegu. Uwaga. Podczas rozgrzewania się silnika nad- bieg nie będzie włączany mimo wciśnięcia przy- Rys. 0.18. Elementy sterowania skrzynki automatycznej cisku wyłącznika nadbiegu. 1 — dźwignia wyboru biegów, 2 — położenia dźwigni Ponowne naciśnięcie tego przycisku uniemożli- wyboru biegów, 3 — przycisk odblokowania dźwigni wia włączenie nadbiegu przez skrzynkę automa- wyboru biegów, 4 — przycisk wyłącznika nadbiegu „O/Dquot;20
  • 19. Posługiwanie s/ę poszczególnymi przyrządami samochodutyczną i jest to sygnalizowane zaświeceniem się zwiększenia przyspieszenia lub bardziej sku- tecznego hamowania silnikiem uzyskuje się na- lampki kontrolnej w zestawie wskaźników. ciskając do oporu pedał przyspieszenia. „Dquot; (z wyciśniętym przyciskiem „O/Dquot;) — jazda Uwaga. Przejście na niższy bieg można stoso- do przodu bez możliwości włączania nadbiegu wać tylko przy takiej prędkości jazdy, przy której Warunki przesunięcia dźwigni wyboru biegów do na niższym biegu silnik nie przekroczy dopusz- tego położenia oraz zmiany biegów są identycz-czalnej prędkości obrotowej. ne z opisanymi poprzednio, z tym, że nadbieg nie jest włączany (przycisk wyłącznika nadbiegu wy- Uwagi eksploatacyjne ciśnięty). Taki sposób ustawienia dźwigni wyboru Przy niskiej temperaturze otoczenia należy chwi- biegów należy wykorzystywać podczas jazdy w te- lę poczekać przed przesunięciem dźwigni wybo- renie pagórkowatym lub na drogach krętych. ru biegów z położenia „Pquot; lub „Nquot; do położenia Zapewnia on skuteczne hamowanie silnikiem, „Dquot; lub „Rquot;. eliminując równocześnie bardzo częste w takich Nie wolno ręcznie zmieniać biegu na niższy przy warunkach samoczynne przełączanie skrzynki dużej prędkości obrotowej silnika i nie należy z biegu 3. do nadbiegu i odwrotnie. naciskać pedału przyspieszenia podczas zmia- ny położenia dźwigni wyboru biegów. „2quot; — automatyczna zmiana tylko biegów 1—2 W nieruchomym samochodzie należy zawsze W tym położeniu nie włącza się 3. bieg ani naciskać na pedał hamulca, jeśli przy pracują- nadbieg. Położenie to należy wykorzystywać pod- cym silniku dźwignia wyboru biegów znajduje czas jazdy w terenie górzystym lub na bardzo się w położeniu innym niż „Pquot; lub „Nquot; (włączony krętych drogach. Zapewnia ono zwiększoną sku- jest bieg), gdyż samochód może niespodziewa- teczność hamowania silnikiem i chroni przed zbyt nie ruszyć z miejsca. częstą samoczynną zmianą biegów z 2. na 3. Jeśli podczas jazdy przez nieuwagę przesunięto i odwrotnie. Położenie to zaleca się także pod- dźwignię wyboru biegów do położenia „Nquot;, to czas holowania innego samochodu oraz podczas przed przesunięciem jej w położenie „Dquot; należy ruszania na drodze oblodzonej lub ośnieżonej. chwilę odczekać, aż prędkość obrotowa silnika Uwaga. Nie należy przesuwać dźwigni wyboru zmniejszy się do prędkości biegu jałowego. biegów do położenia „2quot; przy prędkości jazdy Nie wolno wybierać położeń „ 1 quot; , „2quot; oraz „Dquot;, większej niż 95 km/h. Po ustawieniu dźwigni gdy samochód toczy się do tyłu oraz położenia wyboru biegów w położeniu „2quot; nie należy „Rquot;, gdy toczy się on do przodu. przekraczać prędkości 95 km/h. Podczas postoju na poziomej nawierzchni do unieruchomienia samochodu wystarcza zablo- „ 1 quot; — włączony stale 1. bieg kowanie skrzynki przez przesunięcie dźwigni W tym położeniu stale jest włączony 1. bieg wyboru biegów w położenie „Pquot;. Natomiast na i samoczynnie nie może ulec zmianie. Położenie pochyłości przed wybraniem położenia „Pquot; nale- to należy stosować wyłącznie w celu uzyskania ży uruchomić hamulec awaryjny. bardzo intensywnego hamowania silnikiem przy Niemożliwe jest uruchomienie silnika pchaniem małych prędkościach jazdy oraz gdy warunki lub ciągnięciem samochodu. drogowe wymagają bardzo dużej siły napędo- wej na kołach przy małej prędkości jazdy, np. na Układ kierowniczy ze wspomaganiem bardzo stromych wzniesieniach i przy prędkości jazdy poniżej 50 km/h.Nie należy długo przytrzymywać kierownicy skrę- Uwaga. Długotrwała jazda przy ustawieniu dźwi-conej maksymalnie, gdyż grozi to uszkodzeniem pompy hydraulicznej układu wspomagania. gni wyboru biegów w położeniu „ 1 quot; lub „2quot; Przy nie pracującym silniku układ wspomagania i bardzo dużych obciążeniach silnika grozi prze- nie działa. grzaniem i uszkodzeniem automatycznej skrzyn- ki przekładniowej. W miarę możliwości należy Układ przeciwblokujący ABS wykorzystywać położenie „Dquot;, włączając położe- nia „2quot; i „ 1 quot; tylko wówczas, gdy jest to absolut- Układ ABS, przeciwdziałający blokowaniu kół nie niezbędne i powracając do położenia „Dquot;,podczas hamowania, jest włączany samoczyn- gdy tylko jest to możliwe.nie po każdym uruchomieniu silnika i przekro- Nie należy przesuwać dźwigni wyboru biegówczeniu pewnej minimalnej prędkości jazdy. Roz- do położenia „ 1 quot; przy prędkości jazdy większejpoznaje on różnice prędkości obrotowej kół niż 50 km/h. Po ustawieniu dźwigni wyboru samochodu i uniemożliwia ich zablokowanie biegów w położeniu „ 1 quot; nie należy przekraczać podczas gwałtownego hamowania. prędkości 50 km/h.Należy pamiętać, że układ ten nie zmniejsza drogi hamowania, która zależy od stanu na- Kick-down wierzchni drogi oraz warunków jazdy. Głównym zadaniem tego układu jest zachowanie kierowal- Przy dźwigni wyboru biegów ustawionej w poło- ności samochodu podczas hamowania i umoż- żeniu „Dquot; wymuszenie redukcji biegu w celu21
  • 20. Wiadomości wstępneliwienie ominięcia ewentualnych przeszkód naciu drzwi kierowcy włącza się brzęczyk. Sygnał drodze. ten wyłącza się po zamknięciu drzwi, wyłączeniu Lampka kontrolna układu ABS, umieszczonaświateł lub uruchomieniu silnika. w zestawie wskaźników, po włączeniu zapłonu Światła pozycyjne powinna zaświecić się na kilka sekund i zga- snąć. Jeśli nie zaświeca się lub nie gaśnie alboObrócenie pierścienia na końcu dźwigni lewego zaświeci się podczas jazdy, oznacza to, że układprzełącznika zespolonego do położenia (1, rys przeciwblokujący jest niesprawny. Wówczas sa- 0.19) powoduje włączenie świateł pozycyjnych, moczynnie układ ABS zostaje wyłączony i nie oświetlenia tablicy rejestracyjnej oraz oświetle- wywiera wpływu na działanie układu hamulco- nia zestawu wskaźników. wego. Możliwa jest dalsza jazda, należy jednak Światła mijania i drogowe zachować szczególną ostrożność na śliskiej na- wierzchni. Pilnie trzeba usunąć niesprawnośćObrócenie pierścienia na dźwigni lewego prze- tego układu w specjalistycznej stacji obsługi.łącznika zespolonego do położenia (2, rys. 0.19) powoduje włączenie świateł mijania lub drogo- Uwagi eksploatacyjnewych, w zależności od położenia przełącznika Układ ABS zaczyna działać podczas intensyw- świateł (3, rys. 0.19) uruchamianego prostopa- nego hamowania przy prędkości jazdy większejdłym do koła kierownicy przesunięciem dźwigni niż 10 km/h.lewego przełącznika zespolonego. Przyciągnię- cie tej dźwigni do kierownicy włącza światła Prawidłowe działanie układu ABS podczas in- mijania, przesunięcie jej w kierunku przeciwnym tensywnego hamowania powoduje niewielkie włącza światła drogowe. Włączeniu świateł dro- pulsowanie pedału hamulca o dużej częstotliwo- gowych towarzyszy zaświecenie niebieskiej lamp- ści wyczuwalne przez kierowcę. ki kontrolnej w zestawie wskaźników. Włączeniu układu ABS towarzyszy charaktery- styczny szum (stukanie) w przedziale silnika Sygnał świetlny (jest to zjawisko normalne). Przy ustawieniu pierścienia na dźwigni lewego Oświetlenie i sygnalizacjaprzełącznika zespolonego w położeniu (0, rys. 0.19) przyciągnięcie dźwigni tego przełącznika Przełącznik oświetlenia zewnętrznegodo kierownicy powoduje włączenie świateł dro- gowych (sygnał świetlny); zwolnienie tej dźwigni Dźwignia przełącznika oświetlenia zewnętrzne- wyłącza światła drogowe. go, świateł i kierunkowskazów znajduje się po lewej stronie pod kierownicą (tzw. lewy przełącz- Kierunkowskazy nik zespolony). Kierunkowskazy działają tylko przy włączonym Pierścień, umieszczony na końcu dźwigni lewe- zapłonie (kluczyk w położeniu „ONquot;). go przełącznika zespolonego, może zajmować Przesunięcie dźwigni lewego przełącznika ze- trzy położenia (rys. 0.19): spolonego równolegle do koła kierownicy włą- - (0) — wyłączone oświetlenie zewnętrzne (dzia- cza kierunkowskazy niezależnie od tego, jakie ła sygnał świetlny); światła zewnętrzne są włączone. Przesunięcie - (1) — włączone światła pozycyjne (oraz oświe- dźwigni do góry włącza prawe kierunkowskazy, tlenie tablicy rejestracyjnej i oświetlenie zestawu zaś przesunięcie jej na dół — lewe kierunkow- wskaźników); skazy. Wyłączenie kierunkowskazów następuje - (2) — włączone światła mijania lub drogowe samoczynnie podczas powrotnego ruchu koła (sposób przełączania świateł — patrz dalszy kierownicy po skręcie samochodu. opis). Uwaga. W celu zasygnalizowania manewru zmia- ny pasa ruchu, zwłaszcza na autostradzie, nie Brzęczyk sygnalizujący pozostawienie trzeba przesuwać dźwigni przełącznika kierun- włączonych świateł zewnętrznych kowskazów do końca skoku, lecz tylko do pierw- Jeśli po unieruchomieniu silnika pozostawiono szego oporu (bez jego pokonywania). Po zakoń- włączone oświetlenie zewnętrzne, to po otwar- czeniu manewru wystarczy zwolnić nacisk na dźwignię przełącznika kierunkowskazów, która samoczynnie powróci wówczas do położenia neutralnego (mały kąt skrętu koła kierownicy nie uruchamia mechanizmu samoczynnego wyłą- czenia dźwigni przełącznika kierunkowskazów). Rys. 0.79. Położenia przełącznika oświetlenia zewnętrznegoTylne światło przeciwmgłowe 0 — wyłączone oświetlenie zewnętrzne, 1 — włączone Tylne światło przeciwmgłowe świeci się tylko światła pozycyjne, 2 — włączone światła mijania lub wtedy, gdy są włączone światła mijania lub drogowe22
  • 21. Posługiwanie s/ę poszczególnymi przyrządami samochoduKorektor ustawienia reflektorów (w niektórych wersjach wyposażenia) Korektor ustawienia reflektorów, za pomocą si- łowników umieszczonych przy obu reflektorach, umożliwia zdalną (z miejsca kierowcy) zmianę położenia reflektorów w płaszczyźnie pionowej w celu dostosowania położenia wysokości wiąz- ki świateł reflektorów do obciążenia samochodu tak, aby nie oślepiać innych użytkowników dro- gi, zapewniając równocześnie właściwe oświe- tlenie drogi przed samochodem. Do korekcji ustawienia reflektorów w płaszczyź- nie pionowej służy pokrętło korektora (1, rys. 0.21 A) znajdujące się po lewej stronie tablicy Rys. 0.20. Wyłącznik tylnego światła przeciwmgłowegolub tylnego i przednich świateł przeciwmgłowychnowszej wersjiA — wersja nie wyposażona w przednie światłaprzeciwmgłowe, B — wersja wyposażona w przednieświatła przeciwmgłowe światła drogowe. W starszych wersjach wyłącz- nik tylnego światła przeciwmgłowego (12, patrz rys. 0.1 OA) znajdował się w środkowej części tablicy rozdzielczej i zawierał lampkę sygnaliza- cji włączenia tylnego światła przeciwmgłowego. W nowszych wersjach wyłącznik ten znajduje się w lewym przełączniku zespolonym (rys. 0.20). Przednie światła przeciwmgłowe(w niektórych wersjach wyposażenia)Przednie światła przeciwmgłowe świecą się tyl-ko wtedy, gdy są włączone światła pozycyjnelub światła mijania. W starszych wersjach wy- łącznik przednich świateł przeciwmgłowych (1, patrz rys. 0.1 OA) znajdował się po lewej stronie tablicy rozdzielczej. W nowszych wersjach wy- łącznik ten znajduje się w lewym przełączniku zespolonym (rys. 0.20B).Światła awaryjneWłącznik świateł awaryjnych znajduje się w środ-kowej części tablicy rozdzielczej pod środkowy-mi nawietrznikami. Włączenie go powoduje mi-ganie wszystkich kierunkowskazów. Światła awa-ryjne powinny być włączane w razie awaryjnegounieruchomienia samochodu w miejscu, w któ-rym pojazd zagraża bezpieczeństwu ruchu. Włą-czenie świateł awaryjnych jest sygnalizowanemiganiem lampki kontrolnej w zestawie wskaźni-ków. Światła awaryjne działają także przy wyłą- czonym zapłonie.Uwaga. Po włączeniu świateł awaryjnych włą-Rys. 0.21. Pokrętło (1) korektora ustawienia świateł czenie prawych lub lewych kierunkowskazów reflektorów jest niemożliwe.A — miejsce umieszczenia, B — dwie odmiany pokrętła23
  • 22. Wiadomości wstępnerozdzielczej. Występują dwie odmiany pokrętła (rys. 0.21 B). Obracając pokrętło w położenia o większych wartościach oznaczeń obniża się strumień świateł reflektorów; obracając w kie- runku położenia zerowego — podnosi się stru- mień świateł reflektorów. Poszczególne położenia pokrętła odpowiadają następującym stanom obciążenia samochodu. „0quot; — tylko kierowca lub kierowca i pasażer na Rys. 0.23. Lampa do czytania przednim siedzeniu oraz pusty bagażnik. „ 1 quot; — cztery lub pięć osób w samochodzie oraz pusty bagażnik.Oświetlenie bagażnika „2quot; — cztery lub pięć osób w samochodzie oraz bagażnik obciążony masą do 90 kg;Oświetlenie bagażnika włącza się po otwarciu„3quot; — tylko kierowca oraz bagażnik obciążony pokrywy bagażnika. Po zamknięciu pokrywy! masą ok. 290 kg. światło gaśnie. Uwaga. Podczas regulacji ustawienia świateł reflektorów za pomocą specjalnych przyrządów Wymiana żarówek optycznych (patrz rozdz. 11) pokrętło korektoraWykaz żarówek podano w rozdziale 11.1. ustawienia reflektorów powinno znajdować się Uwaga. Podczas wymiany szklanej części żaró-i w położeniu „0quot;.wek halogenowych (światła mijania i drogowej Podczas holowania przyczepy pokrętło korekto-oraz przednie światła przeciwmgłowe) nie wolno! ra ustawienia reflektorów powinno znajdować się w położeniu „2quot; lub „3quot;.Sygnał dźwiękowy W wersjach nie wyposażonych w poduszkę powietrzną kierowcy sygnał dźwiękowy włącza się przyciskiem w środkowej części koła kierow- nicy, natomiast w wersjach wyposażonych w po- duszkę powietrzną kierowcy — przyciskami umieszczonymi w górnych ramionach koła kie- rownicy.Lampa oświetlenia wnętrza Lampa oświetlenia wnętrza (rys. 0.22) zawiera przesuwny wyłącznik. W położeniu środkowym tego wyłącznika po otwarciu dowolnych drzwi lampa się zaświeca. W dwóch innych położe- niach wyłącznika lampa jest stale włączona (po- łożenie „ONquot;) albo wyłączona (położenie „OFFquot;).Lampa do czytania Naciśnięcie wyłącznika, umieszczonego pod osłoną żarówki, włącza tę lampę, powtórne naci- śnięcie tego wyłącznika ją wyłącza (rys. 0.23).Rys. 0.24. Wymontowanie żarówki świateł mijaniai drogowychA — widok złącza przewodów elektrycznych żarówkipokrywy1 — pokrywa żarówki, 2 — kierunek odkręcania,3 — kierunek zakręcania Rys. 0.22. Lampa oświetlenia wnętrza B — widok osłony gumowej żarówki 0 — położenie włączenia po otwarciu drzwi, 1 — osłona gumowa 1 — położenie stałego włączenia światła, 2 — położenie C — widok żarówki i sprężyny mocującej wyłączenia światła 1 — sprężyna mocująca 24
  • 23. Wymiana żarówekdotykać palcami oraz czyścić materiałami pozo- • Założyć do reflektora oprawkę wraz z żarów- stawiającymi „włoskiquot;. W razie dotknięcia częśćką przedniego światła pozycyjnego i obrócić ją szklaną należy umyć alkoholem. zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Po każdej wymianie żarówki świateł mijaniaŻarówki kierunkowskazów przednich i drogowych należy sprawdzić i w razie potrze- by wyregulować ustawienie świateł reflektorów. Lampy kierunkowskazów przednich znajdują sięw przedniej części błotników przednich, obok Żarówki świateł mijania i drogowychreflektorów. Żarówki świateł mijania i drogowych są dostęp- • Wykręcić wkręt mocowania lampy kierunkow- ne z wnętrza przedziału silnika. skazu przedniego (1, rys. 0.26). • Otworzyć pokrywę przedziału silnika. • Wysunąć lampę kierunkowskazu do przodu. • Odłączyć przewód masy od akumulatora.• Obrócić oprawkę żarówki w kierunku przeciw- • Zsunąć złącze przewodów elektrycznych ża-nym do ruchu wskazówek zegara i wyjąć ją z rówki świateł mijania i drogowych po naciśnięciu lampy wraz z żarówką. z obu stron na złącze (rys. 0.24A).• Obrócić i wyjąć żarówkę z oprawki. • Odkręcić pokrywę żarówki (w kierunku ozna- • Wcisnąć nową żarówkę i obrócić ją w opraw- czonym „OPENquot;) i zdjąć ją. ce w celu zablokowania. • Zdjąć osłonę gumową żarówki (rys. 0.24B).• Wykonać pozostałe czynności zamontowania • Ścisnąć i obrócić sprężynę mocującą (1, rys. w kolejności odwrotnej do podanej podczas jej 24C).wymontowania. • Wyjąć żarówkę.Żarówki przednich świateł przeciwmgłowych • Założyć nową żarówkę i zapiąć sprężynę(w niektórych wersjach wyposażenia) mocującą.• Płaskim wkrętakiem z ostrzem owiniętym ście- • Założyć osłonę gumową oraz pokrywę żarów-reczką podważyć i zdjąć osłonę wkrętów moco- ki. Nasunąć złącze przewodów elektrycznych nawania reflektora przedniego światła przeciw- końce żarówki.mgłowego (rys. 027A). Żarówki przednich świateł pozycyjnych • Wyjąć z reflektora oprawkę wraz z żarówką światła pozycyjnego, po uprzednim obróceniu jej oprawki przeciwnie do ruchu wskazówek zegara (rys. 0.25). • Wyciągnąć żarówkę z oprawki. • Założyć do oprawki nową żarówkę przednie- go światła pozycyjnego.Rys. 0.26. Wymiana żarówki kierunkowskazuprzedniego Rys. 0.25. Wymontowanie żarówki przedniego światła A — wykręcanie wkręta mocowania lampy, B — wyjmowanie pozycyjnegożarówki 1 — złącze przewodów, 2 — żarówka1 — wkręt mocowania lampy kierunkowskazu przedniego 25
  • 24. Wiadomości wstępne• Wykręcić dwa wkręty mocujące reflektor prze- ciwmgłowy do zderzaka przedniego (rys. 0.27B). • Wysunąć reflektor przeciwmgłowy do przodu. • Odkręcić pokrywę reflektora przeciwmgłowe- go (rys. 0.27C). • Zdjąć sprężynę mocowania żarówki. • Wyjąć żarówkę przedniego światła przeciwm- głowego. • Podczas zakładania nowej żarówki ustawić naprzeciw siebie wycięcia oprawki oraz występy płytki jej mocowania. • Wykonać pozostałe czynności zamontowania w kolejności odwrotnej do podanej podczas jej wymontowania.Żarówki kierunkowskazów bocznych Wymiana żarówki wymaga wymontowania lam- py kierunkowskazu bocznego z błotnika przed- niego. • Nacisnąć od przodu samochodu i wyjąć lam- pę kierunkowskazu bocznego (rys. 0.28A). • Obrócić oprawkę i wyjąć oprawkę wraz z ża- rówką (rys. 0.28B). • Wyjąć żarówkę z oprawki i założyć nową Rys. 0.28. Wymiana żarówki kierunkowskazu bocznegoA — wyjmowanie lampy kierunkowskazu bocznego żarówkę.z błotnika, B — wyjmowanie żarówki z lampy '• Wykonać pozostałe czynności zamontowania]w kolejności odwrotnej do podanej podczas jej ]wymontowania. j Żarówki tylnych lamp zespolonych jUwaga. Tylne lampy zespolone są dzielone.Żarówki kierunkowskazu tylnego oraz światła]hamowania i pozycyjnego tylnego znajdują sieiw błotniku tylnym. Natomiast żarówki tylnego iświatła przeciwmgłowego i światła cofania są;umieszczone w pokrywie bagażnika (sedan) lub jw drzwiach tyłu nadwozia (hatchback).jŻarówki kierunkowskazu tylnego oraz światła hamowania i pozycyjnego tylnego • Obrócić nakrętkę mocowania pokrywy tylnej!lampy zespolonej we wnętrzu bagażnika. j• Pociągnąć i zdjąć pokrywę tylnej lampy ze-:spolonej do wnętrza bagażnika.• Obrócić i wyjąć oprawkę odpowiedniej żarów-iki (rys. 0.29). I• Wymienić żarówkę.]• Wykonać pozostałe czynności zamontowania!w kolejności odwrotnej do podanej podczas jej iwymontowania. !Żarówki tylnego światła przeciwmgłowego ]i światła cofaniaj Rys. 0.27. Wymiana żarówki przedniego światła przeciwmgłowegoWersja czterodrzwiowa (sedan)A — wyjmowanie osłony wkrętów mocowania, • Otworzyć pokrywę bagażnika. I B — wyjmowanie lampy po wykręceniu dwóch wkrętów• Obrócić trzy nakrętki mocowania i zdjąć po-j mocowania, C — wyjmowanie żarówkikrywę tylnej lampy zespolonej (rys. 0.30).i 1 — wkrętak płaski, 2 — szmatka 26
  • 25. Wymiana żarówekWersja trzy- i pięciodrzwiowa (hatchback) • Otworzyć drzwi tyłu nadwozia. • Nacisnąć zatrzask sprężysty i zdjąć pokrywę tylnej lampy zespolonej (rys. 0.31). Wszystkie wersje nadwozia • Obrócić i wyjąć odpowiednią oprawkę wraz z żarówką. • Obrócić i wyjąć żarówkę z oprawki, włożyć nową żarówkę i obrócić ją w przeciwną stronę do oporu. • W celu zamontowania wykonać czynności w kolejności odwrotnej do opisanej podczas wymontowania.Żarówka dodatkowego światła hamowania Wersja czterodrzwiowa (sedan) • Otworzyć pokrywę bagażnika. • Obrócić odpowiednią żarówkę (sześć żaró- wek w lampie) o 1/4 obrotu i wyjąć z lampy (rys. 0.32) znajdującej się w pokrywie bagażnika. • Umieścić nową żarówkę w lampie i obrócić ją do oporu. • Zamknąć pokrywę bagażnika. Rys. 0.29. Żarówki kierunkowskazu tylnego oraz światła hamowania i pozycyjnego tylnego lampy Rys. 0.30. Żarówki tylnego światła przeciwmgłowego umieszczonej na tylnym błotniku i światła cofania wersji sedan A — sedan, B — hatchback 1 — pokrywa, 2 — żarówka światła cofania, 3 — żarówka 1 — żarówka kierunkowskazu tylnego, 2 — żarówka tylnego światła przeciwmgłowego światła hamowania i pozycyjnego tylnego 27
  • 26. Wiadomości wstępne Rys. 0.33. Żarówka dodatkowego światła hamowania wersji hatchback 1 — pokrywa lampy, 2 — żarówkaŻarówki oświetlenia tablicy rejestracyjnej • Otworzyć pokrywę bagażnika (sedan) lub drzwi tyłu nadwozia (hatchback). • Wykręcić dwa wkręty mocowania odpowied- niej lampy oświetlenia tablicy rejestracyjnej (rys. i 0.34). • Wyjąć lampę, obrócić oprawkę żarówki i wy- jąć ją z lampy wraz z żarówką. • Wymienić żarówkę. Rys. 0.31. Żarówki tylnego światła przeciwmgłowego • W celu zamontowania wykonać czynności i światła cofania wersji hatchback w kolejności odwrotnej do opisanej podczas] 1 — pokrywa, 2 — żarówka światła cofania, 3 — żarówka tylnego światła przeciwmgłowego wymontowania. B Rys. 0.32. Żarówki dodatkowego światła hamowania wersji sedanWersja trzy- i pięciodrzwiowa (hatchback) • Otworzyć drzwi tyłu nadwozia. • Odkręcić dwa wkręty mocujące pokrywę lam- py dodatkowego światła hamowania i zdjąć tę pokrywę. • Obrócić o 1/4 obrotu oprawkę żarówki i wyjąć ją z lampy wraz z żarówką (rys. 0.33). • Obrócić i wyjąć żarówkę z oprawki, umieścić w oprawce nową żarówkę i obrócić ją do oporu. Rys. 0.34. Wymiana żarówki lampy oświetlenia tablicy • W celu zamontowania wykonać czynności rejestracyjnej w kolejności odwrotnej do opisanej podczasA — wykręcanie wkrętów mocujących lampę, wymontowania. B — wymiana żarówki 28
  • 27. Wycieraczki i spryskiwacze Wycieraczki i spryskiwaczeWycieraczka szyby przedniejWycieraczka szyby przedniej działa wyłącznie przywłączonym zapłonie (kluczyk w położeniu „ONquot;).Dźwignia przełącznika wycieraczek i spryskiwa-czy szyb znajduje się pod kierownicą, po jejprawej stronie. Wycieraczkę szyby przedniej uru-chamia się przesuwając tę dźwignię z góry nadół w płaszczyźnie równoległej do koła kierow-nicy. Przyciągnięcie dźwigni do koła kierownicyuruchamia spryskiwacz szyby przedniej.Położenia dźwigni są następujące (rys. 0.35A): - (0) — wyłączona wycieraczka szyby przed- niej; - (1) — włączona praca przerywana wycieracz- ki szyby przedniej (patrz uwaga niżej); - (2) — włączona wolna praca wycieraczki szy- by przedniej; - (3) — włączona szybka praca wycieraczki szy- by przedniej. Uwaga. Regulacji czasu przerwy (od 2 do 20 sekund) między kolejnymi ruchami wycieraków podczas przerywanej pracy wycieraczki szyby przed- niej dokonuje się obrotem pokrętła (4, rys. 0.35A). W niektórych wersjach występuje wycieraczka szy- by przedniej bez możliwości regulacji czasu prze- rwy podczas pracy przerywanej (rys. 0.35B). Spryskiwacz szyby przednie} Przyciągnięcie dźwigni przełącznika wycieraczek i spryskiwaczy szyb w kierunku (5) włącza się spryskiwacz szyby przedniej, który działa do chwili zwolnienia nacisku na dźwignię. Uwaga. Nie należy spryskiwać szyby przedniej dłużej niż 30 sekund oraz włączać spryskiwacza szyby przedniej, gdy zbiornik płynu jest pusty. Kierunek strumienia płynu wytryskującego z dysz spryskiwacza szyby przedniej można wyregulo- wać za pomocą igły włożonej w dyszę spryski- wacza szyby na pokrywie przedziału silnika.Spryskiwacz reflektorów (w niektórych wersjach wyposażenia) Przycisk wyłącznika spryskiwaczy reflektorów (13, patrz rys. 0.10) znajduje się w środkowej części tablicy rozdzielczej. Wycieraczka i spryskiwacz szyby tylnej (w wersjach hatchback)Rys. 0.35. Położenia dźwigni przełącznika wycieraczki Oba urządzenia działają tylko wówczas, gdyi spryskiwacza szyby przedniej A — wersje sedan (rys. górny) i hatchback (rys. dolny) kluczyk wyłącznika zapłonu znajduje się w poło- z możliwością regulacji czasu przerwy podczas pracy żeniu „ONquot;. przerywanej obrotem pokrętła umieszczonego na końcu Pierścień, znajdujący się na dźwigni przełączni-dźwigni, B — wersja sedan bez możliwości regulacji ka wycieraczek i spryskiwaczy szyb, może zaj- czasu przerwy podczas pracy przerywanej mować następujące położenia (rys. 0.36):0 — wycieraczka wyłączona, 1 — włączona praca przerywana wycieraczki, 2 — włączona wolna praca - (1) — wyłączona wycieraczka szyby tylnej; wycieraczki, 3 — włączona szybka praca wycieraczki, - (2) — włączona praca przerywana wycieracz-4 — pokrętło regulacji czasu przerwy podczas pracy ki szyby tylnej (obrót pierścienia zgodny z ru- przerywanej wycieraczki, 5 — włączenie spryskiwacza chem wskazówek zegara); szyby przedniej29
  • 28. Wiadomości wstępne Rys. 0.36. Położenia przełącznika wycieraczki i spryskiwacza szyby tylnej wersji hatchback 1 — wycieraczka wyłączona, 2 — włączona praca przerywana wycieraczki, 3 — włączona praca ciągła wycieraczki, 4 — włączona praca ciągła wycieraczki i spryskiwacz szyby Rys. 0.38. Usytuowanie korka wlewu zbiornika tylnej, 5 — włączony tylko spryskiwacz szyby tylnej spryskiwaczy reflektorów - (3) — włączona praca ciągła wycieraczki szy- - (5) — włączony tylko spryskiwacz szyby tyl- | by tylnej (obrót pierścienia zgodny z ruchem nej (obrót pierścienia przeciwny do ruchu wska- ; wskazówek zegara);zówek zegara). - (4) — włączona praca ciągła wycieraczki i spry- Uwaga. Nie należy spryskiwać szyby tylnej dłu- j skiwacz szyby tylnej (obrót pierścienia zgodny żej niż 30 sekund oraz włączać spryskiwacza j z ruchem wskazówek zegara); szyby tylnej, gdy zbiornik płynu jest pusty.j Zbiorniki spryskiwaczy szyb i reflektorów A Zbiornik spryskiwaczy szyb (rys. 0.37) znajduje j się w prawym przednim rogu przedziału silnika, j obok zbiornika wyrównawczego układu chło-1 dzenia. Usytuowanie zbiornika spryskiwacza re-1 flektorów (jeśli występuje w danej wersji samo- • chodu) przedstawiono na rysunku 0.38.Wycieraki wycieraczek Ze względów bezpieczeństwa wycieraki wycie- j raczek muszą zawsze dobrze oczyszczać szyby. Dlatego zaleca się wymianę wycieraków dwa razy do roku (nie należy wymieniać wycieraków rzadziej niż raz na rok — przed zimą).Wymiana wycieraków' • Podnieść ramię wycieraka.j • Obrócić ramię wycieraka do poziomu. • Wcisnąć dźwignię blokującą zatrzask na koń-cu ramienia wycieraka i zdjąć wycierak (rys. 0.39). i • W celu założenia wycieraka wykonać czynno-1 ści w kolejności odwrotnej do opisanej poprzed-! nio, zwracając uwagę na charakterystyczny | trzask, który powinien być słyszalny po zabloko- i waniu zatrzasku.Przewietrzanie i ogrzewanie wnętrza iPrzewietrzanie wnętrza samochodu Powietrze dostaje się do wnętrza samochodu | przez:j — nawietrzniki o regulowanej intensywności i re-1 Rys. 0.37. Usytuowanie korka wlewu zbiornikagulowanym kierunku nawiewu — dwa boczne j spryskiwaczy szyb w przedziale silnika (A) (po obu stronach tablicy rozdzielczej) oraz dwa i sprawdzanie poziomu płynu (B) środkowe; 1 — korek wlewu, 2 — otwór w korku 30
  • 29. Przewietrzanie i ogrzewanie wnętrza Rys. 0.39. Zdejmowanie wycieraka A — wciskanie zatrzasku, B — zdejmowanie wycieraka z ramienia — nawietrzniki o stałym kierunku nawiewu, skie- ści nawiewu można zamknąć nawietrzniki środ- rowanym na szybę przednią, na szyby bocznekowe) . i w kierunku podłogi samochodu. Regulacja intensywności nadmuchu powietrza Regulacja przewietrzania i ogrzewania Do regulacji intensywności nadmuchu powie- trza we wnętrzu, wymuszanego za pomocą Elementy regulacyjne znajdują się na środkowej dmuchawy, służy pokrętło (1). W skrajnym le- konsoli (rys. 0.40). Są to trzy pokrętła (regulacji wym położeniu tej dźwigni dmuchawa jest wy- intensywności nadmuchu, ogrzewania i rozdzia- łączona. Przesuwanie dźwigni w prawo zwięk- łu nawiewu powietrza) oraz przycisk wyłącznika sza intensywność nadmuchu powietrza przez recyrkulacji powietrza. dmuchawę. Intensywność nadmuchu powietrza Regulacja ogrzewaniapraktycznie nie zależy od prędkości jazdy sa- Pokrętłem (2, rys. 0.40) obróconym w lewo domochodu. oporu (oznaczenie niebieskie) wyłącza się ogrze- Zamknięty obieg powietrza we wnętrzu wanie wnętrza. W miarę obracania w prawo (recyrkulacja powietrza) (zgodnie z ruchem wskazówek zegara) zwiększa się ogrzewanie wnętrza (oznaczenie czerwone). Powietrze do przewietrzania wnętrza w normal- nych warunkach jazdy jest pobierane z zewnątrz Regulacja rozdziału nawiewu powietrza samochodu. Jednak w specyficznych warun- Pokrętło (3) może zajmować pięć położeń odkach jazdy, na przykład podczas przejazdu przez skrajnego lewego do prawego (w kierunku ru- odcinek drogi o dużym zapyleniu powietrza, chu wskazówek zegara):zadymieniu lub w tunelu, można zapewnić za- mknięty obieg powietrza w samochodzie, izolu- — nawiew powietrza nawietrznikami środkowy- jąc jego wnętrze od otoczenia. Wprowadzenie mi i bocznymi; zamkniętego obiegu powietrza (tzw. recyrkulację — nawiew powietrza zewnętrznego nawietrzni- powietrza) uzyskuje się wciskając przycisk (4) kami środkowymi i bocznymi, a powietrza ogrza- wyłącznika. Włączeniu recyrkulacji powietrza to- nego w kierunku podłogi; warzyszy zaświecenie się lampki kontrolnej wy- — nawiew powietrza tylko w kierunku podłogi; łącznika. — nawiew powietrza w kierunku podłogi, na Uwaga. Wprowadzenie zamkniętego obiegu szybę przednią i na szyby boczne; — nawiew powietrza na szybę przednią i na powietrza (recyrulacji powietrza) przyspiesza tak- że nagrzanie wnętrza samochodu. szyby boczne (w celu zwiększenia skuteczno- Rys. 0.40. Elementy regulacji przewietrzania, ogrzewania i klimatyzacji wnętrza 1 — pokrętło regulacji intensywności nadmuchu powietrza, 2 — pokrętło regulacji ogrzewania wnętrza, 3 — pokrętło regulacji rozdziału nawiewu powietrza, 4 — przycisk zamkniętego obiegu powietrza we wnętrzu (recyrkulacji powietrza), 5 — przycisk wyłącznika klimatyzacji z lampką kontrolną
  • 30. Wiadomości wstępne Przykłady regulacji Dłuższe korzystanie z zamkniętego obiegu po- wietrza we wnętrzu samochodu powoduje ro-1. Ogrzewanie i przewietrzanie — patrz opis; szenie szyb oraz zmniejsza zawartość tlenu.przykładów regulacji ogrzewania i przewietrza-: Dlatego zaleca się możliwie szybkie przywróce- nia bez klimatyzacji.i nie normalnego przewietrzania wnętrza samo-2. Szybkie obniżenie temperatury wewnątrz sa-j chodu. mochodu — przycisk (4) powinien być w poło-]żeniu wyłączonym, pokrętło (2) obrócić do opo-, Przykłady regulacji przewietrzaniaru w lewo, pokrętło (1) ustawić w położeniu i i ogrzewaniastosownym do żądanej intensywności nawiewu i1. Odmrażanie i usuwanie roszenia szyby przed-powietrza, a pokrętło (3) — w położeniu skiero-j niej — przycisk (4) powinien być w położeniu wania nadmuchu do nawietrzników i włączyć! wyłączonym, pokrętło (3) powinno być obróco- przycisk (5).jne do skrajnego prawego położenia, pokrętła Uwagi eksploatacyjne (1) i (2) obrócone do oporu w prawo, zamkniętenawietrzniki środkowe, otwarte zaś nawietrzniki Włączenie zamkniętego obiegu powietrza (recyr-jboczne skierowane na szyby.kulacji) umożliwia czasowe zwiększenie inten- ] 2. Szybkie nagrzewanie przedziału pasażerskie- sywności jego schładzania i zapewnia bardziej i go — przycisk (4) powinien być w położeniu skuteczne odmrażanie lub usuwanie roszenia | wyłączonym, pokrętło (3) powinno być obróco- szyb. Z zamkniętego obiegu powietrza należy; ne w prawo do przedostatniego położenia (na- jednak korzystać przez możliwie krótki czas. wiew powietrza w kierunku podłogi, na szybęPrzy włączonej klimatyzacji wnętrza wszystkie! przednią i na szyby boczne), pokrętło (2) obró-szyby oraz dach otwierany (jeśli występuje w da-; cone do oporu w prawo, pokrętło (1) w jednym nej wersji) powinny być zamknięte.j z ostatnich położeń. Podczas upałów, jeśli samochód stał na bardzo j Uwaga: po ogrzaniu wnętrza należy obrócićnasłonecznionym miejscu, przed włączeniem kli- j pokrętło (2) w lewo (ograniczyć ogrzewanie)matyzacji należy na chwilę otworzyć wszystkie i i pokrętło (1) w lewo (ograniczyć nadmuch) drzwi, aby usunąć z wnętrza nagrzane powietrze, i oraz ustawić pokrętło (3) i nawietrzniki stosow- Nie wolno otwierać (rozkręcać połączeń) obwo- j nie do potrzeb.dów klimatyzacji. Stosowany czynnik chłodniczy j 3. Przewietrzanie — przycisk (4) powinien byćjest szkodliwy dla skóry i oczu. w położeniu wyłączonym, pokrętło (3) obrócić W celu zachowania szczelności połączeń układu do oporu w lewo (dmuchawa wyłączona); usta-klimatyzacji należy przynajmniej raz na miesiąc wić pokrętła (2) i (1) stosownie do wymaganejwłączać klimatyzację na 10 minut. temperatury i intensywności przewietrzania.Ślady wody pod stojącym samochodem, w któ- Uwaga. Należy zwracać uwagę, aby wszystkie rym uprzednio była włączona klimatyzacja, nie wloty powietrza do wnętrza samochodu byłyświadczą o niesprawności klimatyzacji. drożne (nie były zapchane śniegiem, lodem, W razie przekroczenia przez wskazówkę wskaź- liśćmi itp.). Jest to konieczne do skutecznego nika temperatury silnika pozycji „HOTquot; (prze- działania przewietrzania i ogrzewania. Nie nale- grzanie silnika) należy wyłączyć klimatyzację. ży zasłaniać wylotów powietrza w nawietrzni-Ogrzewanie szyby tylnej kach.Ogrzewanie szyby tylnej działa tylko przy włą- Przewietrzanie i ogrzewanie z klimatyzacją czonym zapłonie (kluczyk w położeniu „ONquot;). wnętrzaWyłącznik ogrzewania szyby tylnej (rys. 0.41) Układ klimatyzacji umożliwia ochładzanie i osu-znajduje się na tablicy rozdzielczej, pod środko- szanie powietrza wdmuchiwanego do wnętrzawymi nawietrznikami i zawiera lampkę sygnali- samochodu. zacji włączenia. Elementy regulacji przewietrzania i ogrzewania W wersjach wyposażonych w ogrzewane luster- z klimatyzacją wnętrza, oprócz opisanych po- ka zewnętrzne po włączeniu ogrzewania szyby przednio, zawierają dodatkowo wyłącznik (5,tylnej następuje równoczesne ogrzewanie tych rys. 0.40) klimatyzacji wraz z lampką kontrolną. lusterek. Po naciśnięciu przycisku wyłącznika zaświeca się lampka kontrolna i układ klimatyzacji zaczy- na działać. Przewietrzanie i ogrzewanie z klimatyzacją wnę- trza umożliwia: — obniżenie temperatury wewnątrz nadwozia; Rys. 0.41. Wyłącznik — zmniejszenie wilgotności powietrza wprowa- ogrzewania szyby tylnej dzanego do wnętrza samochodu (ograniczeniez lampką sygnalizacji roszenia szyb). włączenia (1)32
  • 31. Ogrzewanie szyby tylnej, zamkiUwaga. Ogrzewanie szyby tylnej nie powinno być włączone przez dłuższy czas, gdyż pobiera dużo energii elektrycznej. Z tego powodu zaleca się korzystanie z niego tylko podczas pracy silnika. Nie wolno skrobać lub przecierać szorstkim materiałem wewnętrznej powierzchni tylnej szy- by, gdyż grozi to uszkodzeniem naniesionych na nią bardzo cienkich przewodów elektryczych. ZamkiRys. 0.43. Dźwignia blokowania możliwości otwarciatylnych drzwi bocznych od wewnątrz Otwieranie i zamykanie drzwi1 — drzwi odblokowane, 2 — drzwi zablokowane W zależności od wersji samochód może być wyposażony albo w całkowicie ręczne otwiera- nie i zamykanie drzwi, albo w centralne bloko- wanie drzwi (zamek centralny), umożliwiające blokowanie zamków wszystkich drzwi oraz po- otwarcie i zamknięcie wszystkich drzwi za po-krywy bagażnika przy blokowaniu lub odbloko- mocą otwierania i zamykania zamka lewych wywaniu kluczykiem zamka lewych drzwi przed- drzwi przednich (drzwi kierowcy).nich (drzwi kierowcy).Przekręcenie kluczyka w zamku lewych drzwiRęczne otwieranie i zamykanie drzwi przednich (drzwi kierowcy) powoduje jednocze-Z zewnątrz należy włożyć kluczyk do zamka sne zablokowanie lub odblokowanie zamkówdrzwi przednich. Przekręcenie kluczyka w stronę wszystkich drzwi oraz pokrywy bagażnika.przodu samochodu powoduje zablokowanieW celu zablokowania wszystkich drzwi od we-drzwi, obrót zaś kluczyka w stronę tyłu samo- wnątrz należy przesunąć przycisk blokowaniachodu — odblokowanie drzwi. Po odblokowaniu znajdujący się przy klamce wewnętrznej drzwidrzwi otwiera się przez uniesienie klamki ze- kierowcy. wnętrznej.Zabezpieczenie tylnych drzwi bocznych We wszystkich drzwiach, oprócz drzwi kierowcy,przed otwarciem od wewnątrzprzycisk blokowania i odblokowywania drzwi odTylne drzwi boczne można zablokować w spo- wewnątrz znajduje się przy klamce wewnętrznejsób uniemożliwiający ich otwarcie od wewnątrz drzwi (rys. 0.42). Po odblokowaniu przycisku(np. przez dzieci przewożone na tylnym siedze- pociągnięcie za klamkę wewnętrzną umożliwianiu). W tym celu, po otwarciu tylnych drzwi otwarcie drzwi.bocznych, należy przesunąć w kierunku na dół Zablokowanie prawych drzwi przednich bez uży-dźwignię blokady znajdującą się pod zamkiem cia kluczyka oraz drzwi tylnych jest możliwe zana tylnej części drzwi (rys. 0.43). Otwarcie tak pomocą przycisku wewnętrznego i zamknięciazablokowanych tylnych drzwi bocznych jest drzwi. W celu uniemożliwienia kierowcy zatrza-możliwe tylko od zewnątrz. śnięcia drzwi z pozostawieniem kluczyków w sta-Uwaga. Nie należy pozostawiać samych dzieci cyjce drzwi kierowcy mogą zostać zablokowanew samochodzie z zablokowanymi drzwiami. tylko od zewnątrz za pomocą kluczyka. Uwaga. Przed otwarciem drzwi zawsze należyOtwieranie bagażnika upewnić się, czy nie nadjeżdża inny samochód.Bagażnik otwiera się od zewnątrz za pomocą Centralne otwieranie i zamykanie drzwi kluczyka włożonego do zamka pokrywy bagaż- (zamek centralny)nika (sedan) lub drzwi tyłu nadwozia (hatch- Centralny zamek jest urządzeniem elektroma-back), obracając go zgodnie z ruchem wskazó-wek zegara. Zamknięcie zamka następuje sa- gnetycznym umożliwiającym zablokowanie i od-moczynnie po zatrzaśnięciu pokrywy.Bagażnik można otworzyć również zdalnie,z miejsca kierowcy. W tym celu należy unieśćdźwignię zdalnego otwierania znajdującą sięz lewej strony, obok siedzenia kierowcy (rys. Rys. 0.42. Przycisk0.44). blokowania i odblokowywania drzwi przy klamceZabezpieczenie bagażnika wewnętrznejW wersji czterodrzwiowej (sedan) można unie- 1 — drzwi zablokowane,możliwić zdalne otwarcie pokrywy bagażnika za 2 — drzwi odblokowane33
  • 32. Wiadomości wstępne Elektryczne sterowanie szyb drzwibocznych (wyposażenie niektórych wersji)Mechanizm elektrycznego sterowania szyb drzwibocznych działa tylko wówczas, gdy kluczyk wy-łącznika zapłonu znajduje się w położeniu „ONquot;.Każde drzwi wyposażone w elektrycznie stero-wane szyby mają przełącznik umożliwiający pod-noszenie i opuszczanie szyby tych drzwi.Przyciski kierowcy elektrycznego sterowaniaszyb drzwi bocznychPrzyciski sterowania kierowcy, umożliwiające elek-tryczne sterowanie szyb wszystkich drzwi bocz- jnych, znajdują się na podłokietniku drzwi kie- ;rowcy (rys. 0.46).Naciśnięcie przycisku odpowiedniego wyłączni- ika (2), (3) lub (4) umożliwia opuszczenie szybyRys. 0.44. Dźwignia zdalnego otwierania zamkaodpowiednich drzwi bocznych, natomiast pod- j pokrywy bagażnika i pokrywy wlewu paliwaniesienie tego wyłącznika powoduje podniesie- ] 1 — otwieranie bagażnika, 2 — otwieranie pokrywy wlewu paliwa nie szyby. pomocą dźwigni obok miejsca kierowcy. W tym celu po otwarciu pokrywy we wnętrzu bagażnika należy przesunąć na dół dźwignię blokowania zamka pokrywy bagażnika (rys. 0.45). Po za- mknięciu pokrywy będzie ją można otworzyć tylko kluczykiem z zewnątrz.Otwieranie pokrywy wlewu paliwa Otwarcie pokrywy wlewu paliwa, w celu uzyska- nia dostępu do korka wlewu paliwa, wymaga przesunięcia w bok do środka samochodu oraz popchnięcia na dół dźwigni zdalnego otwierania znajdującej się z lewej strony obok siedzenia kierowcy (patrz rys. 0.44). Pokrywę zamyka się dociskając ją ręką do nadwozia aż do zabloko- wania. Korek wlewu paliwa jest wyposażony w mecha- nizm zapadkowy. Korek zakręca się zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara aż do usłyszenia charakterystycznego trzasku zapadki.Rys. 0.46. Przyciski elektrycznego sterowania szybdrzwi bocznych na podłokietniku drzwi kierowcyA — wersja z elektrycznym sterowaniem szyb drzwiJprzednich, B — wersja z elektrycznym sterowaniem szybwszystkich drzwi1 — przełącznik elektrycznego sterowania szyby drzvprzednich lewych, 2 — przełącznik elektrycznego sterowaniszyby drzwi przednich prawych, 3 — przełącznikelektrycznego sterowania szyby drzwi tylnych prawych, Rys. 0.45. Dźwignia blokowania zamka pokrywy 4 — przełącznik elektrycznego sterowania szyby drzwi bagażnika wersji sedan tylnych lewych, 5 — wyłącznik uniemożliwienia pasażerorr 1 — położenie odblokowania, 2 — położenieelektrycznego sterowania szyb za porpocą przycisków zablokowania umieszczonych w ich drzwiach , Ą 34
  • 33. Szyby drzwi, dach otwieranyPrzesuwanie dachu W celu częściowego opuszczenia lub podniesie- nia szyby drzwi kierowcy należy delikatnie naci-• Odsunąć zasłonę przeciwsłoneczną przesu- snąć przycisk (1) i przytrzymać go aż do uzyska-wając ją do tyłu samochodu. nia odpowiedniej wysokości górnej krawędzi• Naciskać wyłącznik do tyłu samochodu (1b, szyby. W celu zupełnego opuszczenia szyby rys. 0.47A), aż ruchome okno przesunie się na drzwi kierowcy przycisk (1) należy nacisnąć dowymaganą odległość. oporu i puścić. Szybę można zatrzymać pod-• W celu zamknięcia okna naciskać wyłącznik czas jej ruchu do całkowitego opuszczenia pod-do przodu samochodu (położenie 1a). nosząc przycisk (1).• Zasunąć zasłonę przeciwsłoneczną przesu- wając ją do przodu samochodu. Uniemożliwienie elektrycznego otwierania Uwaga. Ze względów bezpieczeństwa nie nale- szyb tylnych drzwi bocznych oraz przednich ży pozostawiać kluczyka w wyłączniku zapłonu,drzwi prawychjeśli w samochodzie zostają dzieci bez nadzoruKierowca może uniemożliwić pasażerom elek- osoby dorosłej. Wychodząc z samochodu nale-tryczne sterowanie szyb za pomocą przycisków ży sprawdzić, czy dach jest zamknięty.umieszczonych w drzwiach wciskając wyłącznik Uchylanie dachu(5, patrz rys. 0.46) znajdujący się na podłokiet-niku drzwi kierowcy. Zwiększa to bezpieczeń- • Odsunąć zasłonę przeciwsłoneczną przesu-stwo dzieci przewożonych w samochodzie. Po-wając ją do tyłu samochodu.wtórne naciśnięcie tego wyłącznika przywraca • Naciskać wyłącznik w kierunku (2b) do tyłumożliwość sterowania szyb przez pasażerów za samochodu aż do osiągnięcia wymaganej wyso-pomocą wyłączników umieszczonych w ich kości uchylenia ruchomego okna.drzwiach.• W celu zamknięcia uchylonego okna naciskać wyłącznik do przodu samochodu (położenie 2a). Dach otwierany elektrycznie • Zasunąć zasłonę przeciwsłoneczną przesu- (wyposażenie niektórych wersji) wając ją do przodu samochodu. Mechanizm elektrycznego otwierania dachu dzia- Awaryjne zamykanie dachuła tylko wtedy, gdy kluczyk wyłącznika zapłonuznajduje się w położeniu „ONquot;. Jeśli okna nie można zamknąć, należy:Mechanizm ten jest sterowany dwoma wyłącz- — wyjąć kluczyk z wyłącznika zapłonu;nikami umieszczonymi w przedniej części da-— zdjąć pokrywę mechanizmu otwierania dachu;chu. — w gniazdo końca wałka mechanizmu przesu-Ruchoma część dachu może przesuwać się dowania dachu włożyć specjalny klucz trzpieniowytyłu i do przodu, a ponadto tylna część dachuwygięty w kształcie litery „Śquot;, znajdujący się w zestawie narzędzi;otwieranego może być odchylona do góry. Uchy- lanie dachu jest możliwe tylko wtedy, gdy dach— obracać wałek kluczem w kierunku ruchu wska- jest zamknięty. zówek zegara aż do zamknięcia dachu (rys. 0.47B).1a Rys. 0.47. Wyłączniki i awaryjne zamykanie dachu otwieranego A — wyłączniki na pokrywie mechanizmu otwierania dachu, B — awaryjne zamykanie dachu po wyjęciu pokrywy 1a — zamykanie okna, 1b — odsuwanie okna do tyłu, 2a — zamykanie okna, 2b — uchylanie okna35
  • 34. Wiadomości wstępneUwaga. W razie niesprawności elektrycznego Lusterka wsteczne mechanizmu regulacji można zmieniać ustawie- Lusterko wewnętrzne nie lusterek zewnętrznych ręcznie, naciskając Wewnętrzne lusterko wsteczne ma dwa położe- bezpośrednio na krawędzie lusterek od zewnątrz. nia (rys. 0.48): do jazdy dziennej (1) i nocnej (2). Naciskając dźwignię pod dolną krawędzią tegoOgrzewanie lusterek wstecznych lusterka zmienia się ustawienie lusterka z dzien- (wyposażenie niektórych wersji) nego (dźwignia bliżej szyby przedniej) na nocne W niektórych wersjach wyposażonych w elek- (dalej od szyby przedniej). W położeniu do jazdytryczną regulację ustawienia lusterek wstecz- j nocnej olśniewanie kierowcy światłami samo- nych włączenie ogrzewania tych lusterek nastę- i chodu jadącego z tyłu lub wyprzedzającego jestpuje jednocześnie z włączeniem ogrzewania! ograniczone. szyby przedniej (por. odpowiedni opis ogrzewa- i Naciskając silnie na obudowę lusterka zewnętrz-nia szyby przedniej). nego w kierunku do tyłu samochodu można je ustawić równolegle do szyby (złożyć lusterko).Lusterka zewnętrzne Ręczna regulacja ustawienia Ręczna regulacja ustawienia z wnętrza samo- chodu odbywa się za pomocą dźwigni znajdują- cej się w przednim górnym rogu drzwi. Elektryczna regulacja ustawienia (wyposażenie niektórych wersji) Elektryczny mechanizm regulacji ustawienia lu- sterek zewnętrznych działa już w położeniu „ACCquot; kluczyka w wyłączniku zapłonu. Elementy regulacji ustawienia lusterek zewnętrz- nych (rys. 0.49) znajdują się na tablicy rozdziel- czej po lewej stronie kierownicy (pod wyłączni- kiem przednich świateł przeciwmgłowych i ko- rektorem ustawienia reflektorów). • Nacisnąć dolny przełącznik (1) po lewej stro- nie („11'), aby móc regulować ustawienie lewego lusterka zewnętrznego lub po prawej stronie („Rquot;), aby móc regulować ustawienie prawego lusterka zewnętrznego. • Naciskać odpowiednią część okrągłego przy- cisku (2). Zmiana położenia odpowiedniego lu- sterka odbywa się w kierunku wskazanym strzał- kami. Rys. 0.49. Elementy elektrycznej regulacji ustawienia ,i lusterek zewnętrznych Rys. 0.48. Lusterko wewnętrzneA — widok, B — regulacja i 1 — przełącznik rodzaju lusterka („IT — lewe, „Rquot; — 1 — położenie do jazdy dziennej, 2 — położenie do jazdy prawe), 2 — przycisk kierunku zmiany położenia lusterka nocnej36
  • 35. Pasy bezpieczeństwa, siedzenia przednieczy pasów, objawiające się hukiem i wydziela- niem dymu. Dym nie jest trujący, lecz może wywoływać kaszel, więc należy unikać jego wdychania. Uwaga. Napinacze pasów bezpieczeństwa są urządzeniami jednorazowego użycia. Należy je wymieniać jako jeden zespół ze zwijaczem pasa. Jeśli podczas zderzenia czołowego pirotech- niczne napinacze pasów nie zostały uruchomio- ne, to w specjalistycznej stacji obsługi należy sprawdzić ich dalszą przydatność lub wymienić pirotechniczne napinacze pasów. Rys. 0.50. Przyciski zmiany wysokości położenia punktu mocowania przedniego pasa bezpieczeństwa Pasy tylne wersji pięciodrzwiowej i czterodrzwiowej Na tylnych siedzeniach zastosowano trzy pasy bezpieczeństwa: — dwa bezwładnościowe pasy zewnętrzne; — jeden statyczny pas środkowy. Klamra i gniazdo pasa środkowego są oznaczo- ne napisem „CENTREquot;. Jeśli nie używa się bezwładnościowych pasów bezpieczeństwa siedzeń tylnych oraz podczas rozkładania siedzenia tylnego w celu zwiększe- nia przestrzeni bagażowej, zaleca się umiesz- czenie taśmy tych pasów w zaczepach zamoco- wanych na ścianach bocznych obok siedzenia tylnego. Uwagi eksploatacyjneRys. 0.51. Dźwignia zmiany wysokości bocznego 1. Pas bezpieczeństwa powinien zabezpieczaćpunktu mocowania przedniego pasa bezpieczeństwa zawsze tylko jedną osobę.wersji trzydrzwiowej 2. Przed zapięciem pasa należy zawsze spraw-1 — położenie niskie, 2 — położenie wysokie dzić, czy pas bezpieczeństwa nie jest skręcony. 3. Bezwładnościowy pas bezpieczeństwa powi- nien ściśle przylegać do ciała osoby zapiętej tym pasem i przebiegać na zewnątrz ciała przez Pasy bezpieczeństwa bark i klatkę piersiową (nie wolno przekładaćPasy przedniepasa pod ramieniem). 4. Statyczny pas bezpieczeństwa powinien byćWysokość bocznego punktu mocowania pa- przełożony możliwie najniżej, wokół bioder, a niesów bezpieczeństwa pasażerów siedzeń przed- talii pasażera.nich jest regulowana. W wersji pięciodrzwiowej 5. Po zapięciu pasa bezpieczeństwa należyi czterodrzwiowej naciśnięcie przycisków (rys. zawsze sprawdzić, czy jest on prawidłowo 0.50) w górnej części punktu mocowania pasa zapięty. powoduje jego odblokowanie i umożliwia pio- 6. Małe dzieci mogą być przewożone w samo- nowe przesunięcie do góry lub na dół tak, aby chodzie wyłącznie w specjalnych fotelikach. pas przechodził przez środek ramienia (a nie 7. Po wszelkich, nawet drobnych, kolizjach zale- koło jego szyi) pasażera i kierowcy. W wersji ca się sprawdzenie wszystkich elementów pa- trzydrzwiowej wysokość bocznego punktu mo- sów bezpieczeństwa w autoryzowanej stacji ob- cowania pasów bezpieczeństwa pasażerów sie- sługi. dzeń przednich można wyregulować w jednej z dwóch pozycji obracając dźwignię prowadzą- cą (rys. 0.51). Siedzenia przednie Pirotechniczne napinacze pasów przednichRegulacja wzdłużna Wersje samochodów wyposażone w poduszki Ze względów bezpieczeństwa ustawienie sie- powietrzne zawierają bezwładnościowe pasy dzenia kierowcy należy regulować wyłącznie bezpieczeństwa siedzeń przednich z napinacza- podczas postoju samochodu. mi pirotechnicznymi. W razie wypadku drogowe- • Unieść dźwignię (1, rys. 0.52) znajdującą się go otwarciu poduszek powietrznych towarzyszypo zewnętrznej stronie przedniego siedzenia wówczas zadziałanie pirotechnicznych napina-i przesunąć siedzenie do przodu lub do tyłu.37
  • 36. Wiadomości wstępne 1Rys. 0.53. Wyłączniki trójpołożeniowe ogrzewaniasiedzeń przednich1 — wyłącznik ogrzewania siedzenia lewego, Rys. 0.52. Elementy regulacji ustawienia siedzenia2 — wyłącznik ogrzewania siedzenia prawego, kierowcy3 — położenie wyłączenia, 4 — wysoka temperatura 1 — dźwignia regulacji wzdłużnej, 2 — uchwyt regulacjiogrzewania, 5 — niska temperatura ogrzewania, pochylenia oparcia, 3 — pokrętło regulacji wysokości6 — lampki kontrolne siedziska kierowcy• Zwolnić dźwignię i poruszyć siedzenie nieconach dźwigni hamulca awaryjnego. Lampka kon- do przodu i do tyłu, aby zablokować je w wybra-trolna w wyłączniku sygnalizuje włączenie ogrze- nym położeniu. wania. Zastosowano wyłączniki trójpołożeniowe(rys. 0.53). Dzięki temu można podgrzewać Regulacja pochylenia oparcia siedzenia przednie do temperatury niskiej (przy- Regulacja pochylenia oparcia siedzenia przed-cisk wciśnięty do tyłu samochodu) lub do tem- niego jest możliwa po przesunięciu do góry peratury wysokiej (przycisk wciśnięty do przodu uchwytu (2), znajdującego się po zewnętrznej samochodu). Temperatura siedzenia jest regulo- stronie siedzenia, i naciśnięciu plecami nawana automatycznie okresowym włączaniem oparcie aż do uzyskania właściwego kąta po-i wyłączaniem przepływu prądu przez grzałki chylenia, a następnie puszczeniu uchwytu re- wbudowane w siedzenia przednie do chwili gulacji. Zmniejszenie pochylenia (prostowa-ręcznego wyłączenia wyłącznika ogrzewania (po- nie) oparcia uzyskuje się po pociągnięciu za łożenie środkowe wyłącznika). uchwyt do przodu (wówczas nie należy opie- Uwaga. Należy ograniczać do niezbędnego mi- rać się o oparcie).nimum ogrzewanie siedzeń przednich, gdyżpobiera ono dużo energii elektrycznej. Z tego Regulacja wysokości siedziska kierowcypowodu zaleca się korzystanie z niego tylko Obracając pokrętło (3), znajdujące się po ze-podczas pracy silnika. wnętrznej stronie siedzenia kierowcy w przed- niej części, można zmieniać wysokość siedzi- Uwagi eksploatacyjne ska.Na podgrzewanych siedzeniach nie wolno:— kłaść poduszek, koców, pokrowców i innych Odchylanie oparcia przedniego siedzeniarzeczy mogących izolować ciepło, gdyż grozi to (tylko wersje trzydrzwiowe)przepaleniem instalacji elektrycznej; W celu umożliwienia wsiadania i wysiadania— kłaść przedmiotów ciężkich, twardych i o pasażerów zajmujących siedzenie tylne w trzy-ostrych narożach ze względu na niebezpieczeń- drzwiowych wersjach nadwozia zastosowanostwo mechanicznego uszkodzenia grzałek sie- odchylanie oparć siedzeń przednich po pocią-dzenia; gnięciu uchwytu znajdującego się z boku po— używać do czyszczenia materiału obicia ben- zewnętrznej stronie siedzenia przedniego (wsia-zyny lub rozpuszczalników z uwagi na niebez- danie) lub po naciśnięciu uchwytu znajdującegopieczeństwo powstania pożaru. się z tyłu po zewnętrznej stronie siedzenia przed- niego (wysiadanie).Zagłówki Ogrzewane siedzeń przednichZagłówki siedzeń przednich można przesuwać(w niektórych wersjach wyposażenia) pionowo. W celu wyjęcia zagłówka należy go Ogrzewanie siedzeń przednich działa po naci- maksymalnie podnieść, a następnie nacisnąć śnięciu niezależnych wyłączników ogrzewaniaprzycisk w górnej części oparcia przy gnieździe lewego i prawego siedzenia przedniego znajdu-prowadnicy (rys. 0.54) i wysunąć zagłówek dogóry. jących się na konsoli środkowej po obu stro-38
  • 37. Siedzenie tylne, poduszki powietrznemieszczenia bagażowego. W przypadku znacz- nego obciążenia pomieszczenia bagażowego należy ustawić w odpowiednim położeniu pokrę- tło korektora ustawienia reflektorów (patrz odpo- wiedni opis).Półka tylna wersji pięciodrzwiowej W celu polepszenia dostępu do przestrzeni ba- gażnika można wyjąć tylną półkę. • Odpiąć od drzwi tyłu nadwozia dwie linki podtrzymujące oba końce półki tylnej.Rys. 0.54. Usytuowanie przycisku umożliwiającego • Wyciągnąć półkę do tyłu nadwozia.wyjęcie zagłówka siedzenia przedniego • W celu założenia półki tylnej należy wykonać czynności w kolejności odwrotnej do opisanej poprzednio.Siedzenie tylneSchowek podręcznyW poszczególnych wersjach nadwozia siedze- W celu otwarcia schowka podręcznego (rys.nie tylne ma różne możliwości ustawienia. Opar-0.55), znajdującego się po prawej stronie tablicycie siedzenia tylnego we wszystkich wersjach rozdzielczej, należy włożyć do zamka schowkanadwozia jest dzielone na dwie części. kluczyk służący do otwierania drzwi samochodu i obrócić go przeciwnie do ruchu wskazówekSkładanie oparcia siedzenia tylnego zegara o 1/4 obrotu oraz pociągnąć za klamkęUwaga. Podczas zmiany położenia siedzeniana pokrywie schowka.tylnego i jego oparcia należy zwracać uwagę naprawidłowe ułożenie pasów bezpieczeństwa.Poduszki powietrzne (niektóre wersje wyposażenia)Wersja czterodrzwiowa (sedan) Samochód może być wyposażony w jedną lub• Umieścić taśmy zewnętrznych pasów bezpie-dwie poduszki powietrzne dla kierowcy i pasa-czeństwa w zaczepach zamocowanych na ścia- żera przedniego siedzenia. Poduszka kierowcynach bocznych obok siedzenia tylnego.znajduje się w kole kierownicy, a poduszka• Opuścić zagłówki oparcia siedzenia tylnego.pasażera — w górnej części tablicy rozdzielczej. • Odblokować oparcie po pociągnięciu za dźwi- W przypadku silnego czołowego zderzenia po- gnię (składanie jednej części oparcia) lub dźwi-duszki te napełniają1 się samoczynnie gazem. gnie (składanie obu części oparcia) znajdująceUrządzenie wyzwalające ładunek pirotechniczny się w górnej części oparcia po zewnętrznych może zadziałać tylko wtedy, gdy kluczyk w sta- stronach. Po odblokowaniu położyć jedną lub cyjce znajduje się w położeniu „ONquot;. obie części oparcia.Razem z poduszkami powietrznymi występują • W celu ustawienia oparcia w normalnym poło- pirotechniczne napinacze pasów bezpieczeń- żeniu podnieść oparcie siedzenia tylnego i spraw- stwa kierowcy i pasażera przedniego siedze- dzić, czy oparcie zostało zablokowane.nia.Wersja trzy- i pięciodrzwiowa (hatchback)• Zamocować do oparcia siedzenia tylnegoklamry pasów bezpieczeństwa.• Umieścić taśmy zewnętrznych pasów bezpie-czeństwa w zaczepach zamocowanych na ścia-nach bocznych obok siedzenia tylnego.• Zdjąć zagłówki oparcia siedzenia tylnego.• Odchylić do przodu siedzisko siedzenia tylne- go. • Odblokować oparcie ciągnąc do góry cięgna blokady oparcia umieszczone na górnej po- wierzchni oparcia i pochylić oparcie do przodu. • W celu rozłożenia wykonać czynności w kolej- ności odwrotnej do podanej poprzednio. Rys. 0.55. Widok schowka podręcznego otwieranego • Po rozłożeniu sprawdzić, czy siedzisko i obie kluczykiem części oparcia są prawidłowo zablokowane. 1 — kluczyk w położeniu otwarcia, 2 — kluczyk Uwaga. Podczas załadunku ciężkich przedmio- w położeniu zamknięcia, 3 — kierunek otwierania tów należy równomiernie obciążyć podłogę po-pokrywy schowka 39
  • 38. Wiadomości wstępneUwaga. Poduszka powietrzna zapewnia właści- wą ochronę kierowcy i pasażera siedzenia przed- niego tylko przy prawidłowo zapiętym pasie bezpieczeństwa.Zalecenia eksploatacyjne1. Nie należy umieszczać żadnych przedmiotówRys. 0.57. Pokrętło nastawiania zegara przed lub na pokrywie poduszki powietrznej.1 — nastawianie minut, 2 — nastawianie godzin 2. Podczas jazdy należy trzymać kierownicę za koło. 3. Po zderzeniu nie należy dotykać gorącychWymiana koła elementów poduszki i niezależnie od siły ude- rzenia należy sprawdzić układ poduszek po-Koło zapasowe oraz zestaw narzędzi wietrznych w specjalistycznej stacji obsługi.Koło zapasowe znajduje się pod osłoną 4. Na przednim siedzeniu nie należy mocowaćwgłębieniu podłogi bagażnika. Podnośnik o fotelika do przewozu dzieci.podręczny zestaw narzędzi są umieszczone ot 5. Wszelkie czynności związane z układem po-koła zapasowego. duszek powietrznych mogą wykonywać tylko• Otworzyć pokrywę bagażnika wersji czte upoważnieni pracownicy stacji obsługi.drzwiowej lub podnieść drzwi tyłu nadwo 6. Zespoły poduszek powietrznych oraz pirotech-wersji trzy- i pięciodrzwiowej. nicznych napinaczy pasów bezpieczeństwa mu-• Unieść osłonę ochronną. szą być obowiązkowo wymienione nie później niż• Odkręcić nakrętkę mocowania koła zapas 10 lat od pierwszej rejestracji samochodu.wego. Kierownica • Wyjąć koło zapasowe.• Odbezpieczyć element mocowania podnoś Dźwignia regulacji pochylenia kolumny kierowni-ka i wyjąć podnośnik. cy znajduje się pod kierownicą (rys. 0.56). • Pociągnąć dźwignię w dół, aby odblokowaćCzynności wymiany koła mechanizm regulacji pochylenia kolumny kie-• Ustawić samochód (bez pasażerów) na p rownicy.ziomej, równej i twardej nawierzchni, w be • Ustawić koło kierownicy w odpowiednim po-piecznej odległości od jezdni i przejeżdżającyt łożeniu.pojazdów. • Zablokować to ustawienie popychając dźwi-• Jeśli samochód znajduje się na poboc: gnię w górę do oporu.drogi, włączyć światła awaryjne oraz ustawić ; Zegar cyfrowysamochodem w odpowiedniej odległości trójkostrzegawczy. Wyświetlacz zegara cyfrowego znajduje się w ze-• Włączyć hamulec awaryjny oraz 1. bieg w s< stawie wskaźników.mochodzie wyposażonym w skrzynkę mech;niczną, albo ustawić dźwignię wyboru biegów ' Nastawianie zegarapołożeniu „Pquot; w samochodzie ze skrzynką autc • W celu nastawienia godziny pokrętło regulacjimatyczną. należy obrócić w kierunku przeciwnym do ruchu• W razie ustawienia samochodu na wzniesie wskazówek zegara (rys. 0.57).niu pod koła po przeciwnej stronie samochód • W celu nastawienia minut pokrętło regulacjiniż koło uszkodzone zaleca się podłożyć odpc należy obrócić w kierunku zgodnym z ruchemwiędnie kliny. wskazówek zegara.• Wyjąć koło zapasowe i zestaw narzędzi (patr;poprzedni opis).• Podważyć i zdjąć ozdobny kołpak tarczy koła• Za pomocą klucza do kół poluzować o okołc1 obrót nakrętki mocowania koła. Jeśli nakrętknie dają się poluzować ręką, można naciskaćkoniec klucza nogą. Rys. 0.56. Usytuowanie• Ustawić podnośnik pod samochodem z boki dźwigni regulacjinadwozia w miejscu przeznaczonym do oparcia pochylenia kolumnygłowicy podnośnika najbliższym wymienianego kierownicy 1 — położeniekoła (patrz rys. 0.6). zablokowania,Uwaga. Oparcie głowicy podnośnika w niewła- 2 — położenieściwym miejscu grozi uszkodzeniem progu nad- odblokowania,>-.wozia samochodu. 3 — zakres regulacji
  • 39. Wymiana koła i obsługa bieżącaRys. 0.58. Sposób podnoszeniasamochodu za pomocą podnośnikaz jego wyposażenia • W razie podnoszenia samochodu stojącego • Po przejechaniu kilku kilometrów sprawdzić na nieutwardzonej nawierzchni pod stopę pod-i w razie potrzeby dokręcić nakrętki mocowania nośnika należy podłożyć kawałek deski.tarczy założonego koła. • Wsunąć głowicę podnośnika w miejsce pod-• Niezwłocznie naprawić uszkodzone koło i za- parcia i obracać ręką śrubę podnośnika, aby montować je na poprzednim miejscu. Nakrętki ustawić jego głowicę dokładnie we właściwym mocowania kół zaleca się dokręcić momentemmiejscu (nieco wsunięta pod nadwozie). 98 do 118 N-m. Uwaga. Ponośnik z wyposażenia samochodu• Kręcąc korbą zgodnie z ruchem wskazówekzegara obracać śrubę podnośnika (rys. 0.58)służy wyłącznie do wymiany koła i nie może byći podnosić samochód aż do położenia, w któ-używany do wykonywania napraw pod samo-rym opona wymienianego koła znajdzie się kilka chodem. Ze względów bezpieczeństwa nie wol-centymetrów nad podłożem.no wsuwać się pod samochód oparty na podno- śniku z jego wyposażenia.• Wykręcić nakrętki mocujące tarczę koła i zdjąćkoło.• Założyć koło zapasowe. OBSŁUGA BIEŻĄCA• Wkręcić ręką nakrętki mocowania koła, a na- Olej silnikowy stępnie dokręcić je lekko za pomocą klucza. Sprawdzanie poziomuPowierzchnia gwintu śrub dwustronnych i na-krętek mocowania koła musi być czysta i su-Poziom oleju w misce olejowej silnika zaleca się cha.sprawdzać co 500 km przebiegu samochodu. • Opuścić samochód i wyjąć podnośnik. W praktyce zaleca się jego sprawdzanie przy • Dokręcić równomiernie nakrętki mocowaniakażdym tankowaniu paliwa. Poziom oleju należy koła (na krzyż) do oporu. sprawdzać w samochodzie ustawionym na po- • Uderzeniami dłoni założyć ozdobny kołpak na ziomej i równej nawierzchni, gdy silnik jest tarczę koła. Zwrócić uwagę na właściwe usytu- zimny lub wyłączony co najmniej od kilkunastu owanie wycięcia w kołpaku przeznaczonego na minut. zawór do pompowania ogumienia (istotne w przy-• Wyjąć i wytrzeć wskaźnik poziomu oleju (1, padku niektórych typów kołpaków). patrz rys. 0.13 i 0.14). • Zamocować uszkodzone koło, podnośnik i ze-• Wsunąć wskaźnik w otwór jego prowadnicy staw narzędzi w bagażniku samochodu.do oporu, wyjąć ponownie i odczytać poziom oleju na wskaźniku (rys. 0.59), który powinien znajdować się między znakami ,,L' (poziom mini- malny) i „Hquot; (poziom maksymalny). • W razie potrzeby uzupełnić ilość oleju, nie przekraczając poziomu maksymalnego („Hquot;). Wymiana oleju Olej silnikowy należy wymieniać: — w silnikach benzynowych nie rzadziej niż co 15 000 km przebiegu lub co 12 miesięcy; — w silnikach wysokoprężnych nie rzadziej niż co 10 000 km przebiegu lub co 6 miesięcy. W przypadku użytkowania samochodu w trud- nych warunkach eksploatacji (w mieście na Rys. 0.59. Oznaczenia maksymalnego (H) krótkich odcinkach, przy częstym uruchamianiu i minimalnego (L) poziomu oleju silnika na dwóch zimnego silnika lub częstym holowaniu przycze- rodzajach wskaźników41
  • 40. Wiadomości wstępnepy albo w terenie górzystym) olej silnikowy zaleca się wymieniać dwa razy częściej, niż podano poprzednio. Uwaga: olej wymienia się, gdy silnik jest nagrzany. • Odkręcić korek wlewu oleju (2, patrz rys. 0.13 i 0.14). • Odpowiednim kluczem wykręcić od spodu samochodu korek spustu oleju umieszczony w misce olejowej silnika. • Odczekać na spłynięcie oleju z silnika do podstawionego uprzednio naczynia. • Nie czekając na spłynięcie ostatniej kropli oleju, założyć nową uszczelkę na korek spustu oleju i wkręcić go w otwór miski olejowej, dokręcając go momentem 29 do 30 N • m.Rys. 0.60. Widok zbiornika wyrównawczego cieczy • Wymienić filtr oleju (patrz dalszy opis). chłodzącej • Napełnić silnik świeżym olejem nie przekra- 1 — oznaczenie poziomu minimalnego („MINquot;), 2 — oznaczenie poziomu maksymalnego („MAXquot;) czając poziomu maksymalnego na wskaźniku. Zalecany rodzaj i ilość oleju silnikowego podano odpowiednio w rozdziałach 1 i 2. • Założyć korek wlewu oleju i wcisnąć wskaźnikgo silnika należy odczekać nie mniej niż 15 ] poziomu oleju.minut.i • Przez szmatkę ostrożnie poluzować korek Wymiana filtru oleju wlewu zbiornika wyrównawczego. : • Powoli odkręcić korek, aby umożliwić stop- ; Podczas każdej wymiany oleju w silniku zaleca niowe obniżenie ciśnienia w zbiorniku wyrów- • się wymienić także filtr oleju. nawczym do ciśnienia atmosferycznego.j • Po spuszczeniu oleju z silnika odkręcić spe- i • Wykręcić korek całkowicie. cjalnym kluczem i zdjąć filtr oleju. Informacje dotyczące pojemności układu chło-] • Oczyścić powierzchnię przylegania uszczelki dzenia oraz zalecanego rodzaju cieczy chłodzą- filtru oleju na wsporniku i powlec świeżym ole- cej podano odpowiednio w rozdziale 1 i 2. Nie jem silnikowym gumową uszczelkę nowego filtru wolno przekraczać maksymalnego poziomu cie- oleju. czy chłodzącej w zbiorniku wyrównawczym. ] • Przykręcić nowy filtr oleju ręką do wspornika filtru na kadłubie silnika, a następnie dokręcić Uwagi eksploatacyjne go jeszcze o 2/3 obrotu. Nie należy otwierać zbiornika wyrównawczego,! • Napełnić silnik świeżym olejem do właściwe- gdy silnik jest gorący. Ciśnienie w układzie j go poziomu. chłodzenia jest wtedy wyższe od atmosferyczne- j go i nagłe otwarcie zbiornika grozi poparzeniem. I Ciecz chłodząca W razie bezwzględnej konieczności otwarcia Sprawdzanie poziomu zbiornika należy bardzo ostrożnie i powoli od- j Poziom cieczy chłodzącej w zbiorniku wyrów- kręcać korek wlewu, tak aby ciśnienie w zbiorni- j nawczym należy sprawdzać, gdy silnik jest wyłą- ku wypełnionym gorącą cieczą powoli obniżało j czony i zimny, nie rzadziej niż co 1000 kmsię do ciśnienia atmosferycznego. • przebiegu lub przy każdym napełnianiu zbiorni-Przy wszelkich czynnościach wykonywanych i ka paliwem. Poziom cieczy chłodzącej powinien w przedziale silnika należy pamiętać, że elek- j znajdować się między znakami: „MINquot; (poziom tryczny wentylator chłodnicy po zatrzymaniu; minimalny) i „MAXquot; (poziom maksymalny) za-silnika pracuje jeszcze przez pewien czas i po znaczonymi na przezroczystej ściance zbiornikawyłączeniu może jeszcze powtórnie samoczyn- < wyrównawczego (rys. 0.60).nie się włączyć. Zbiornik wyrównawczy układu chłodzenia silnika Filtr powietrzai znajduje się po prawej stronie z przodu prze- działu silnika. Wkład filtru powietrza w normalnych warunkach Uwaga. Podczas jazdy zaleca się kontrolowanie eksploatacji należy wymieniać co 60 000 km lub i wskazań wskaźnika temperatury cieczy chłodzą- co 2 lata. W przypadku użytkowania samochodu cej znajdującego się w zestawie wskaźników. w terenie o dużym zapyleniu powietrza wkład] filtru zaleca się wymieniać dwukrotnie częściej. j Uzupełnianie cieczy w układzie chłodzenia • Odpiąć sprężyste zaczepy mocujące pokrywę jNie wolno dolewać cieczy do układu chłodzenia,filtru powietrza (rys. 0.61). • Zdjąć pokrywę obudowy filtru. i gdy silnik jest gorący. Po zatrzymaniu nagrzane-42
  • 41. Obsługa bieżącaTY/) Rys. 0.63. Oznaczenia maksymalnego i minimalnego poziomu płynu w zbiorniku wyrównawczymBhydraulicznego mechanizmu sterowania sprzęgła silnika wysokoprężnego • Pod korkiem (1, rys. 0.62) spustu wody filtru paliwa umieścić odpowiednie naczynie. • Odkręcić korek spustowy o 4 do 5 obrotów (nie wykręcać całkowicie). • Jeśli woda nie spływa samoczynnie, kilkakrot- nie nacisnąć przycisk ręcznej pompy paliwa (2), aż spod korka spustowego zacznie wypływać czyste paliwo (bez wody). • Dokręcić korek spustowy (1) filtru paliwa. Rys. 0.61. Rozmieszczenie sprężystych zaczepów mocowania pokrywy filtru powietrza A — silniki benzynowe, B — silnik wysokoprężnyHydrauliczny mechanizm sterowania sprzęgła (tylko wersje z silnikiem wysokoprężnym) W hydraulicznym mechanizmie sterowania sprzę- • Wyjąć wkład filtru powietrza. gła stosuje się płyn hamulcowy, identyczny jak • Wnętrze obudowy filtru przetrzeć wilgotną w układzie hamulcowym. Zbiornik wyrównawczy ściereczką. hydraulicznego mechanizmu sterowania sprzęgła • Założyć pokrywę obudowy. (9, patrz rys. 0.14) znajduje się obok zbiornika • Zapiąć sprężyste zaczepy mocujące pokrywę układu hamulcowego przy lewym nadkolu. Po- filtru. ziom płynu powinien być zawarty między ozna- czeniami „MINquot; i „MAXquot; na zbiorniku (rys. 0.63). Filtr paliwa silnika wysokoprężnego Rodzaj zalecanego płynu podano w rozdziale 3. Płyn w hydraulicznym mechanizmie sterowania Odwadnianie filtru paliwa sprzęgła należy wymieniać i odpowietrzać ob- W razie zaświecenia się lampki sygnalizacji obec- wód hydrauliczny co 60 000 km przebiegu lecz ności wody w filtrze paliwa zaleca się jak naj- nie rzadziej niż co dwa lata. szybsze odwodnienie filtru paliwa. Olej przekładniowy skrzynki mechanicznej Sprawdzanie poziomu W normalnych warunkach eksploatacji produ- cent samochodu nie wymaga okresowej wymia- ny oleju w mechanicznej skrzynce przekładnio- wej, zaleca tylko sprawdzanie poziomu oleju (przy zimnym silniku) co 30 000 km lub co 1 rok. W trudnych warunkach eksploatacji zaleca się wymianę co 60 000 km lub co 2 lata. • Sprawdzić, czy samochód stoi na poziomej i równej nawierzchni. • Wykręcić korek z otworu wlewu i kontroli Rys. 0.62. Odwadnianie filtru paliwa silnika poziomu oleju w skrzynce przekładniowej (2, wysokoprężnego patrz rys. 4.2). 1 — korek spustu wody, 2 — ręczna pompa paliwa43
  • 42. Wiadomości wstępne• Sprawdzić poziom oleju, który powinien znaj- dować się nieco poniżej górnej krawędzi tego otworu. W razie potrzeby uzupełnić olej za pomocą odpowiedniej strzykawki. Dane doty- czące pojemności oraz zalecanego rodzaju ole- ju przekładniowego podano w rozdziale 4. • Założyć nową uszczelkę korka i dokręcić korek. Olej przekładniowy skrzynki automatycznejRys. 0.64. Zakresy wskazań wskaźnika poziomu oleju W normalnych warunkach eksploatacji produ-automatycznej skrzynki przekładniowej cent samochodu nie wymaga okresowej wymia- 1 — poziom minimalny „na gorącoquot;, 2 — poziom maksymalny ny oleju w mechanicznej skrzynce przekładnio-„na gorącoquot;, 3 — poziom minimalny „na zimnoquot;, wej, zaleca tylko sprawdzanie poziomu oleju4 — poziom maksymalny „na zimnoquot; (przy zimnym silniku) co 30 000 km lub co 1 rok. W trudnych warunkach eksploatacji zaleca się wymianę co 60 000 km lub co 2 lata.Uwaga. Sprawdzanie poziomu przy zimnym sil-Sprawdzanie poziomu oleju niku (i skrzynce przekładniowej) umożliwia tylkoprzybliżoną ocenę ilości oleju w skrzynce prze-Poziom oleju w automatycznej skrzynce przekła-kładniowej i dlatego nie zaleca się tego sposobudniowej zaleca się sprawdzać „na gorącoquot; (napomiaru.skali „HOTquot; wskaźnika) w następujących warun-kach:Olej w obwodzie wspomagania układu— temperatura oleju w skrzynce 50 do 80°C;kierowniczego— bezpośrednio po jeździe trwającej nie mniejPoziom oleju w zbiorniku obwodu wspomaganianiż 5 minut;układu kierowniczego należy sprawdzać co— przy silniku pracującym na biegu jałowym.30 000 km przebiegu samochodu, lecz nie rza-Dopuszcza się sprawdzanie poziomu olejudziej niż raz na rok. Dane dotyczące pojemnościw skrzynce automatycznej „na zimnoquot; (na skaliukładu oraz rodzaju stosowanego oleju podano„COLDquot; wskaźnika) w następujących warun-w rozdziale 7.kach:j— temperatura oleju w skrzynce 30 do 50°C;Sprawdzanie poziomu oleju— po rozgrzaniu silnika na postoju przed rozpo-Wskaźnik poziomu oleju w zbiorniku obwoduczęciem jazdy;wspomagania układu kierowniczego jest połą> — przy silniku pracującym na biegu jałowym.czony z korkiem wlewu oleju (rys. 0.65). Pod-Zaleca się wówczas ponowne sprawdzenie po-czas pomiaru samochód powinien stać na po-ziomu oleju w skrzynce automatycznej w warun-ziomej i równej nawierzchni.kach „na gorącoquot;.Sprawdzanie może odbywać się:• Sprawdzić, czy samochód stoi na poziomej— „na zimnoquot; — silnik powinien być wyłączonyi równej nawierzchni.nie mniej niż 5 godzin;• Zaciągnąć dźwignię hamulca awaryjnego.— „na gorącoquot; — po kilkunastominutowej jeź-• Uruchomić silnik.dzie.• Podczas pracy silnika z prędkością obrotowąPoziom oleju na wskaźniku powinien zawieraćbiegu jałowego przesunąć dźwignię wyboru bie-się: gów przez wszystkie położenia i pozostawić ją— podczas sprawdzania „na zimnoquot;: między w położeniu „Pquot;.dwoma znakami zakresu „COLDquot;;• Podczas pracy silnika na biegu jałowym wy- jąć wskaźnik poziomu oleju (12, patrz rys. 0.13) z automatycznej skrzynki przekładniowej i wy- trzeć go. • Wsunąć wskaźnik do oporu w otwór prowad- nicy w skrzynce przekładniowej, powtórnie go wyjąć i odczytać poziom oleju (rys. 0.64). • Poziom oleju powinien znajdować się powy- żej dwóch wycięć na zakresie oznaczonym „HOTquot; (na gorąco) na wskaźniku. Min • Jeśli poziom jest bliski minimalnemu, uzupe- Rys. 0.65. Zakresy wskazań wskaźnika poziomu olejuw zbiorniku obwodu wspomagania układu łnić jego ilość przez rurkę prowadnicy wskaźni-kierowniczego ka nie przekraczając poziomu maksymalnego.1 — znaki minimalnego i maksymalnego poziomu Pojemność i zalecany rodzaj oleju przekładnio- „na gorącoquot;, 2 — znaki minimalnego i maksymalnego wego podano w rozdziale 5. poziomu „na zimnoquot;44
  • 43. Obsługa bieżącaniać po zaświeceniu się lampki kontrolnej pozio- mu płynu w zbiorniku spryskiwacza szyby. Rys. 0.66. Oznaczenia W wersjach nie wyposażonych w sygnalizację maksymalnego poziomu płynu spryskiwacza w celu sprawdze- i minimalnego poziomu pfynu w zbiorniku nia poziomu płynu w zbiorniku, znajdującym się wyrównawczym układu w przedniej części przedziału silnika po prawej hamulcowego stronie, należy zatkać palcem otwór w środku 1 — znak poziomu korka tego zbiornika, następnie zdjąć korek ze minimalnego, 2 — znak zbiornika wraz z rurką kontrolną, w której wyso- poziomu maksymalnego kość słupa płynu wskaże jego poziom w zbiorni- ku (patrz rys. 0.37). W okresie zimowym należy stosować niezama- rzający płyn do spryskiwaczy szyb i reflektorów.— podczas sprawdzania „na gorącoquot;: między Uwaga. Do spryskiwacza szyb nie wolno stoso-dwoma znakami zakresu „HOTquot;. wać cieczy niezamarzającej, którą napełnionoJeśli poziom oleju jest zbyt niski, należy uzupeł- układ chłodzenia silnika, gdyż niszczy ona po-nić jego ilość. Poziom oleju nigdy nie powinien włokę lakierową nadwozia samochodu.znajdować się poniżej poziomu minimalnego.AkumulatorPłyn hamulcowy Akumulator znajduje się w przedniej części Sprawdzanie poziomu przedziału silnika po lewej stronie (patrz rys. Poziom płynu hamulcowego w zbiorniku wyrów- 0.13 i 0.14). nawczym układu hamulcowego należy częstosprawdzać. W razie zaobserwowania nawet nie- Sprawdzanie i uzupełnianie poziomuwielkiego zmniejszenia się skuteczności hamo-elektrolituwania należy sprawdzić poziom płynu hamulco- W samochodach wyposażonych w akumulatorwego. obsługowy należy regularnie (nie rzadziej niż coZbiornik płynu hamulcowego znajduje się po 3 miesiące) sprawdzać poziom elektrolitu w posz-stronie kierowcy w przedziale silnika w pobliżu czególnych ogniwach akumulatora. W akumula-przegrody czołowej (patrz rys. 0.13 i 0.14). torze o przezroczystej obudowie graniczne (gór-Poziom płynu hamulcowego w zbiorniku powi- ny i dolny) poziomy elektrolitu oznaczono na tej nien zawierać się między znakami „MINquot; obudowie, natomiast w akumulatorze o nieprze- i „MAXquot; na zbiorniku (rys. 0.66) oraz nie powi- zroczystej (czarnej) obudowie poziom elektrolitu nien nigdy obniżyć się poniżej znaku poziomu należy sprawdzać po wykręceniu korków przez minimalnego (sygnalizowanego także zaświe- otwór w każdej celi osobno. Jeśli poziom elek- ceniem się lampki kontrolnej w zestawie wskaź- trolitu osiągnie poziom minimalny, należy dolać ników). W razie stwierdzenia zbyt niskiego wody destylowanej, aby płyty były całkowicie poziomu płynu należy sprawdzić szczelność zanurzone w elektrolicie. układu hamulcowego i usunąć wykryte nie- • Wykręcić korki w ogniwach akumulatora, w któ- sprawności. rych poziom elektrolitu jest zbyt niski. Dane dotyczące pojemności oraz rodzaju płynu • Dolać wody destylowanej w takiej ilości, aby hamulcowego podano w rozdziale 14. poziom elektrolitu znajdował się ok. 5 do 15 mm powyżej górnej krawędzi płyt ogniwa.Uwagi eksploatacyjneNiewielki powolny spadek poziomu, wynikający Uwagi eksploatacyjne z naturalnego zużywania się okładzin ciernych Elektrolit akumulatora jest silnie żrącym kwa- i samoczynnej kompensacji luzu, jest zjawiskiem sem, wywołującym korozję w zetknięciu z meta- normalnym. lami. Płyn hamulcowy jest higroskopijny (wchłania Bieguny akumulatora należy utrzymywać w czy- wilgoć z otoczenia) i w miarę upływu czasu stości oraz dbać, zwłaszcza w zimie, aby aku- pogarszają się jego właściwości użytkowe. Dla- mulator był zawsze dobrze naładowany. tego w normalnych warunkach eksploatacji płyn Podczas dłuższych przerw w użytkowaniu sa- hamulcowy należy wymieniać co 60 000 km mochodu należy wymontować z niego akumula- przebiegu, lecz nie rzadziej niż co 2 lata. tor i okresowo go doładowywać. Płyn hamulcowy jest toksyczny oraz niszczy powłokę lakierową samochodu. Bezpieczniki Płyn do spryskiwacza szybyW samochodzie znajdują się trzy skrzynki bez- pieczników — dwie umieszczone w przedziale W wersjach wyposażonych w sygnalizację po- silnika oraz jedna po lewej stronie tablicy roz- ziomu płynu spryskiwacza płyn należy uzupeł-45
  • 44. Wiadomości wstępnedzielczej. Dostęp do bezpieczników wymaga w nich powietrze są ciepłe, ciśnienie powietrza zdjęcia pokrywy każdej skrzynki. Przed wymianąpodnosi się o 0,03 do 0,04 MPa. bezpiecznika należy wyłączyć zapłon (kluczykW samochodzie wartości prawidłowego ciśnie- w położeniu „OFFquot;) oraz wyłączyć oświetlenienia w zimnym ogumieniu podano na tabliczce zewnętrzne. umieszczonej na środkowym słupku nadwozia w otworze lewych przednich drzwi. Przepalony bezpiecznik zastępuje się nowym Uwaga. Należy pamiętać o okresowym spraw- tego samego typu i o takiej samej wartości dzaniu ciśnienia także w ogumieniu koła zapa- znamionowego prądu. Wymianę bezpieczników sowego. ułatwia wykorzystanie małych szczypiec umiesz- czonych wewnątrz skrzynki bezpieczników. Sprawdzanie zużycia bieżnika Powtórne przepalenie się wymienionego bez- piecznika świadczy o zwarciu w obwodzie W bieżniku opon występują wskaźniki zużycia elektrycznym chronionym przez ten bezpiecz- (rys. 0.67). Gdy wskaźniki zużycia bieżnika zrów- nik. Należy wówczas usunąć niesprawność nają się z powierzchnią bieżnika, opony należy obwodu elektrycznego w autoryzowanej stacji wymienić. Według obowiązujących przepisów obsługi.głębokość bieżnika nie może być mniejsza niż 1,6 mm. Opony zawsze należy wymieniać para- Rozmieszczenie bezpieczników, ich oznaczenia mi na odpowiednich osiach. oraz przeznaczenie podano w rozdziale 11. Ogumienie Należy regularnie sprawdzać stan ogumienia samochodu. Sprawdzanie ciśnienia powietrza Ciśnienie powietrza w ogumieniu należy spraw- dzać raz w miesiącu oraz przed każdą dłuższą podróżą. Podczas sprawdzania ciśnienia opony powinny być zimne (właściwe wartości ciśnienia podano w rozdz. 13). W praktyce za zimną uważa się oponę w samochodzie, który był zaparkowany nie mniej niż 3 godziny lub przeje- chał nie więcej niż 1,6 km po długim postoju. Bezpośrednio po jeździe, gdy opony i zawarteRys. 0.67 Wskaźnik zużycia bieżnika opony
  • 45. 1 SILNIKI BENZYNOWEGŁOWICA1.1. CHARAKTERYSTYKAOdlana ze stopu lekkiego głowica ma cztery za- TECHNICZNA wory na jeden cylinder i daszkowe komory spala-nia. Zawiera wstawiane gniazda i prowadnice za-worów. W głowicy są ułożyskowane dwa waty roz- DANE OGÓLNErządu (dolne połówki łożysk wykonano bezpośred- Czterocylindrowy rzędowy silnik czterosuwowy nio w głowicy, natomiast pokrywy odlano z tego 0 zapłonie iskrowym i wielopunktowym wtrysku samego stopu lekkiego i są przykręcane śrubami). benzyny do kanałów dolotowych, wielozaworo-Głowica jest ustalona względem kadłuba dwoma wy (o czterech zaworach na jeden cylinder), jest kołkami ustawczymi wciskanymi w kadłub. ustawiony poprzecznie z przodu samochodu Wysokość nominalna głowicy: 117,8 do 118,0 mm. 1 ma kadłub odlany z żeliwa oraz głowicę odla- Dopuszczalna niepłaskość dolnej płaszczyzny ną ze stopu lekkiego. Zawory są napędzanegłowicy: 0,1 mm. dwoma wałami rozrządu ułożyskowanymi w gło-Grubość dopuszczalna zeszlifowanej warstwy wicy i napędzanymi łańcuchem.materiału: 0,2 mm (łącznie dla dolnej płaszczy-zny głowicy i górnej płaszczyzny kadłuba).Średnica nominalna otworów gniazd prowadniczaworów: 9,475 do 9,496 mm.Średnica naprawcza otworów gniazd prowadnic Podstawowe parametry zaworów: 9,685 do 9,696 mm.Średnica naprawcza otworów gniazd zaworów GA16DETyp silnika GA14DEdolotowych (+0,5 mm):— silnik GA14DE: 30,500 do 30,516 mm;Średnica cylindra (mm) 73,6 76,0— silnik GA16DE: 31,500 do 31,516 mm.Skok ttoka (mm) 88,0 81,8Stopień sprężania9,59,8 Średnica naprawcza otworów gniazd zaworówCiśnienie sprężania (MPa) przy 350 obr/min: wylotowych (+0,5 mm): 25,500 do 25,516 mm.- nominalne1,3241,353Średnica otworów prowadnic popychaczy zawo-1,157- minimalne1,128rów: 30,000 do 30,021 mm.- dopuszczalna różnica między cylindrami0,10,1Średnica gniazd łożysk wałów rozrządu:Moc maksymalna:— łożysko nr 1 (od strony koła łańcuchowego):-wgECE(kW)6473-wgDIN(KM)8710028,000 do 28,021 mm;Prędkość obrotowa mocy maksymalnej— łożyska nr 2 do 5: 24,000 do 24,021 mm. 6000 6000(obr/min)Maksymalny moment obrotowy: Uszczelka głowicy-wgECE(N-m)116136Uszczelka głowicy jest wykonana z materiałów-wgDIN(kGm)11,8 13,9syntetycznych nie zawierających azbestu. Kra-Prędkość obrotowa momentu maksymal-wędzie otworów cylindrów są osłonięte blachąnego (obr/min) 4000 400047
  • 46. Silniki benzynowe Wymiary zaworów żaroodporną, natomiast krawędzie zewnętrzne są wzmocnione sznurem silikonowym. Sposób montażu: powierzchnia z napisem „TOPquot; Dolotowy Rodzaj zaworuWylotowy powinna być skierowana do głowicy.Długość (mm) 92,0 do 92,5 92,37 do 92,87Średnica trzonka (mm) 5,465 do 5,4805,445 do 5,480 Śruby mocowania głowicyŚrednica grzybka (mm): Liczba śrub mocowania głowicy: - silnik GA14DE28,9 do 29,223,9 do 24,2 — długich: 10; - silnik GA16DE29,9 do 30,223,9 do 24,2Kąt przylgni — krótkich: 5.45°15' do45°45' 45°15'd0 45°45'Grubość minimalna Przed ponownym zamontowaniem wykręcone talerzyka (mm)0,9 do 1,10,9 do 1,1 śruby należy oczyścić szczotką drucianą i po- wlec ich gwint olejem silnikowym.Luz roboczy zaworów Kolejność dokręcania: dokręcać krzyżowo za-Luz roboczy zaworów (na gorąco): czynając od śrub środkowych (patrz rys. 1.22).— zawory dolotowe: 0,32 do 0,40 mm; Sposób montażu podkładek śrub mocowania— zawory wylotowe: 0,37 do 0,45 mm. głowicy: stroną o ściętej krawędzi skierowanąLuz roboczy zaworów (na zimno): do łba śruby.— zawory dolotowe: 0,25 do 0,33 mm;— zawory wylotowe: 0,32 do 0,40 mm. Prowadnice zaworów Żeliwne prowadnice zaworów są wciskane Sprężyny zaworów w głowicę.Zastosowano po jednej sprężynie śrubowej na Średnica zewnętrzna:zawór. Sprężyny są jednakowe dla zaworów — nominalna: 9,523 do 9,534 mm;dolotowych i wylotowych. — naprawcza: 9,723 do 9,734 mm.Wysokość swobodna sprężyny: 41,19 mm. Średnica wewnętrzna po wciśnięciu i rozwierce- Wysokość kontrolna sprężyny: niu: 5,500 do 5,515 mm.— nominalna: 25,26 mm pod obciążeniem 345 N; Wcisk w otworze głowicy: 0,027 do 0,059 mm.— maksymalna: 25,26 mm pod obciążeniem 324 N. Wystawanie prowadnic z głowicy:Maksymalna nieprostopadłość płaszczyzny przy- 11,5 do 11,7 mm.legania końcowych zwojów do osi sprężyny: Luz trzonka zaworu w prowadnicy: 1,80 mm. — zawory dolotowe: 0,02 do 0,05 mm;Sposób montażu: zwoje o mniejszym skoku lub — zawory wylotowe: 0,04 do 0,07 mm.ze znakiem barwnym od strony głowicy. Gniazda zaworówPopychacze Stalowe gniazda zaworów są wciskane w gło- Walcowe popychacze mechaniczne (tzw. szklan- wicę.kowe) poruszają się w otworach prowadnic wyko-nanych bezpośrednio w głowicy. W denku popy-chacza znajduje się wgłębienie dla płytki o zmien- Wymiary gniazd zaworównej grubości służącej do regulacji luzu zaworu.Średnica zewnętrzna popychacza: 29,960 mmRodzaj gniazda zaworuDolotoweWylotowedo 29,975 mm.Luz popychacza w otworze prowadnicy: 0,025 Szerokość przylgni (mm) 1,20 do 1,681,06 do 1,34do 0,061 mm. 23,5 do 23,729,5 do 29,7 Średnica zewnętrzna przylgni (mm)Płytki regulacji luzu zaworów —27,8 do 28,0 Średnica wewnętrzna przylgni (mm)Luz zaworu reguluje się grubością płytki umiesz-45°45° Kąt przylgniczonej we wgłębieniu denka popychacza. Na płyt-30°15° Kąt podcięcia górnegokę naciska bezpośrednio krzywka wału rozrządu.60°60° Kąt podcięcia dolnegoGrubość płytek regulacji luzu zaworów (stopnio-wana co 0,02 mm): 2,00 do 2,98 mm. Zawory Sposób montażu płytki: płaszczyzną z napisem Stalowe zawory, po cztery na jeden cylinder(oznaczającym grubość płytki w mm) skierowa- (dwa dolotowe i dwa wylotowe), są nachyloneną do denka popychacza. w kształcie litery „Vquot; względem płaszczyzny prze-KADŁUB chodzącej przez osie cylindrów. Zawory urucha- miane są przez krzywki dwóch wałów rozrząduKadłub silnika jest odlany z żeliwa. Gładzie za pośrednictwem popychaczy. Na trzonkachcylindrów są wykonane bezpośrednio w kadłu- zaworów dolotowych i wylotowych umieszczonobie. Występują trzy grupy selekcyjne średnic uszczelki z gumy syntetycznej. cylindrów.48
  • 47. Charakterystyka technicznaWysokość nominalna kadłuba (mierzona od osi służą do regulacji luzu osiowego wału korbo- obrotu wału korbowego do górnej płaszczyzny wego. kadłuba): 213,95 do 214,05 mm.Sposób montażu: powierzchnia rowkowana pół- Dopuszczalna niepłaskość górnej płaszczyzny pierścienia powinna być skierowana do ramienia kadłuba: 0,1 mm.wału korbowego. Grubość dopuszczalna zeszlifowanej warstwy Panewki łożysk głównych materiału: 0,2 mm (łącznie dla dolnej płaszczy- zny głowicy i górnej płaszczyzny kadłuba).Cienkościenne panewki łożysk głównych mają Dopuszczalna owalizacja cylindra: 0,015 mm. skorupę stalową z nawalcowanym stopem łoży- Dopuszczalna stożkowość cylindra: 0,01 mm.skowym glinowo-cynowym. Dopuszczalne zużycie cylindra: 0,2 mm.Półpanewki montowane w gniazdach kadłuba Dopuszczalna różnica średnic cylindrów silnika: mają na powierzchni ślizgowej otwór oraz rowki smarne. W półpanewkach montowanych w po- — nominalna: 0,05 mm; krywach łożysk głównych powierzchnia ślizgowa — maksymalna: 0,20 mm. jest gładka. Panewki łożysk głównych produkuje Cylindry silnika mogą być szlifowane na wymiar się w pięciu grupach grubości, wyróżnionych naprawczy. Średnicę szlifowania określa się na- barwnymi oznaczeniami. stępująco: średnica tłoka + luz tłoka w cylindrze Grubość nominalna: + 0,02 mm (zapas na dotarcie). Jeżeli jeden z cylindrów wymaga szlifowania,— grupa 0 (oznaczenie czarne): 1,827 do należy na ten sam wymiar przeszlifować pozo-1,831 mm; stałe cylindry. — grupa 1 (oznaczenie brązowe): 1,831 do 1,835 mm; Grupy selekcyjne średnic cylindrów (mm) — grupa 2 (oznaczenie zielone): 1,835 do 1,839 mm;Typ silnika GA14DE GA16DE — grupa 3 (oznaczenie żółte): 1,839 do Średnica cylindrów: 1,843 mm; -grupa 173,60 do 73,61 76,00 do 76,01 — grupa 4 (oznaczenie niebieskie): 1,843 do - grupa 2 73,61 do 73,62 76,01 do 76,02 1,847 mm. - grupa 3 73,62 do 73,63 76,02 do 76,03 Grubość naprawcza: — wymiar +0,25 mm: 1,960 do 1,964 mm; — wymiar +0,50 mm: 2,085 do 2,089 mm. UKŁAD TŁOKOWO-KORBOWY Wał korbowy Korbowody Odlany z żeliwa wał korbowy ma pięć czopówKorbowody są odkute ze stali i mają dwuteowy yłównych i cztery przeciwciężary. przekrój trzona oraz prosty podział łba. Średnice czopów głównych: Sposób montażu: znaki na pokrywie i na łbie -grupa 0: 49,956 do 49,964 mm;korbowodu powinny znajdować się po tej samej -grupa 1: 49,948 do 49,956 mm;stronie korbowodu, naprzeciw siebie. Znaki te -grupa 2: 49,940 do 49,948 mm.oraz otwór smarny korbowodu powinny być Średnice czopów korbowych:skierowane do rozrusznika (w stronę filtru oleju). -grupa 0: 39,968 do 39,974 mm;Odległość osi otworów główki i łba korbowodu: -grupa 1: 39,962 do 39,968 mm;140,45 do 140,55 mm. -grupa 2: 39,956 do 39,962 mm.Dopuszczalna nieprostopadłość osi otworów do Dopuszczalna owalizacja czopów głównych i kor-osi symetrii trzona: 0,15%. bowych: 0,005 mm. Dopuszczalna wichrowatość osi otworów główki Dopuszczalna stożkowość czopów głównych i łba korbowodu: 0,3%. i korbowych: 0,002 mm.Średnica otworu łba korbowodu: 43,000 do Bicie maksymalne wału: 0,05 mm. 43,013 mm. Luz promieniowy czopów w łożyskach: Średnica otworu tulejki główki korbowodu: 19,000 -nominalny: 0,018 do 0,042 mm;do 19,012 mm. -maksymalny: 0,100 mm.Luz promieniowy łożysk korbowych: Luz osiowy wału (regulowany grubością półpier-— nominalny: 0,014 do 0,039 mm; ścieni oporowych w środkowym łożysku głów-— maksymalny: 0,100 mm. nym): Luz osiowy korbowodu: -nominalny: 0,06 do 0,18 mm;— nominalny: 0,20 do 0,47 mm; -maksymalny: 0,30 mm. — maksymalny: 0,52 mm. Półpierścienie oporowe wału korbowego Panewki łożysk korbowych D a półpierścienie oporowe, umieszczone powCienkościenne panewki łożysk korbowych mają obu stronach środkowego łożyska głównego, skorupę stalową z nawalcowanym stopem łoży-49
  • 48. Silniki benzynoweskowym glinowo-cynowym. Półpanewki montowa- być skierowany w stronę denka tłoka (patrz rys.i ] ne w łbie korbowodu mają otwór smarny. Otwór1.44A). ten powinien być współosiowy z otworem w kor- Położenie zamków poszczególnych pierścieni:! bowodzie. Panewki łożysk korbowych produkujepatrz rys. 1.44B. ; się w trzech grupach grubości, wyróżnionychLuz pierścieni w rowkach tłoka: barwnymi oznaczeniami lub kodem liczbowym.— pierścień górny (1. uszczelniający): 0,04 do Grubość nominalna:0,08 mm (maksymalny: 0,20 mm);• — grupa 0 (bez oznaczenia): 1,503 do— pierścień środkowy (2. uszczelniający): 0,03: 1,506 mm; do 0,07 mm (maksymalny: 0,20 mm). • Luz w zamku pierścienia (po włożeniu do cylin- — grupa 1 (oznaczenie brązowe): 1,506 do dra): j 1,509 mm; — grupa 2 (oznaczenie zielone): 1,509 do— pierścień górny (1. uszczelniający): 0,20 doj 1,512 mm. 0,35 mm (maksymalny: 1,00 mm); Grubość naprawcza:— pierścień środkowy (2. uszczelniający): 0,37 — wymiar +0,08 mm (oznaczenie „8quot;): 1,542 do 0,52 mm (maksymalny: 1,00 mm); do 1,546 mm;— pierścień dolny (zgarniający): 0,20 do 0,60 mm; — wymiar +0,12 (oznaczenie „12quot;): 1,562 do(maksymalny: 1,00 mm).i 1,566 mm; Sworznie tłoków ; — wymiar +0,25 (oznaczenie „25quot;): 1,627 do 1,631 mm. Drążone sworznie tłoków, wykonane ze stali sto-! powej, ulepszane cieplnie i szlifowane, są pasowa- • Tłoki ne obrotowo w tulejce główki korbowodu i wci-j Tłoki o wymiarach nominalnych są dostępne śnięte w otwory piast tłoka. Oba końce sworzniaw trzech grupach selekcyjnych średnic, a na-są ustalone wzdłużnie przez pierścienie osadcze. ] prawcze — w dwóch grupach. Poszczególne Średnica zewnętrzna: 18,989 mm do 19,001 mm. I grupy są oznaczone odpowiednimi numeramiWcisk w piastach tłoka: 0 do 0,004 mm. ; wybitymi na denku tłoka. ' Luz w tulejce główki korbowodu: 0,005 do Tłoki o wymiarach naprawczych są przeznaczo-0,017 mm.; ne do kadłubów o cylindrach szlifowanych na Koło zamachowe lub tarcza napędowa wymiar naprawczy.;Sposób montażu tłoka: znak na denku tłoka Odlane z żeliwa koło zamachowe w wersjach ze : powinien być skierowany w stronę napędu roz-skrzynką mechaniczną lub blaszana tarcza na-1 rządu.pędowa w wersjach ze skrzynką automatyczną i Średnica otworu piast tłoka: 18,987 do 18,999 mm. są zamocowane sześcioma śrubami do wału ; Luz tłoka w cylindrze: 0,015 do 0,035 mm. korbowego. Ich wzajemne środkowanie zapew- j nia kołek w wale korbowym. ' Grupy selekcyjne średnic tłoków (mm) Bicie maksymalne (po zamocowaniu na wale i korbowym): ' GA14DEGA16DETyp silnika — koło zamachowe: 0,15 mm; — tarcza napędowa: 0,2 mm (mierzone na śred- } Średnica nominalna: - grupa 1 73,575 do 73,58575,975 do 75,985nicy 115 mm).j - grupa 2 73,585 do 73,59575,985 do 75,995 - grupa 3 73,595 do 73,60575,995 do 76,005 UKŁAD ROZRZĄDU Średnica Zastosowano dwa wały rozrządu ułożyskowane naprawcza: w głowicy i napędzane dwoma łańcuchami rol- - wymiar +0,5 74,075 do 74,10576,475 do 76,505 kowymi od wału korbowego (pierwotnym i wtór- -wymiar +1,074,575 do 74,60576,975 do 77,005 nym). Oba łańcuchy mają naciąg regulowany Uwaga: średnicę nominalną tłoka mierzy się od dolnej krawędzi przez napinacze hydrauliczne. Wały rozrządu za jego płaszcza w odległości: 7,5 mm dla tłoków silnika GA14DE pośrednictwem popychaczy mechanicznych uru- oraz 9,5 mm dla tłoków silnika GA16DE. chamiają po 8 zaworów — jeden dolotowych, Pierścienie tłokówdrugi — wylotowych. W rowkach tłoka znajdują się trzy pierścienie: Fazy rozrządu — pierścień górny (1. uszczelniający): o ze- wnętrznej powierzchni wypukłej i chromowanej; — pierścień środkowy (2. uszczelniający): stożko-GA14DE Typ silnika GA16DE wy o zewnętrznej powierzchni typu „dziób orłaquot;; Otwarcie zaworu dolotowego przed GMP 0° 0° — pierścień dolny (zgarniający): wieloczęścio-Zamknięcie zaworu dolotowego po DMP 34°34° wy (składany) z ekspanderem.Otwarcie zaworu wylotowego przed DMP38°42° Zamknięcie zaworu wylotowego po GMP 4° 0° Sposób montażu: znak „Nquot; na płaskiej po- wierzchni pierścienia uszczelniającego powinien GMP — górny martwy punkt, DMP — dolny martwy punkt.50
  • 49. Charakterystyka technicznaWały rozrządu na z zaworem przelewowym, umieszczona na przednim końcu wału korbowego i napędzana Zastosowano dwa wały rozrządu odlane z żeliwa bezpośrednio. W układzie znajduje się wymien- ułożyskowane w głowicy na łożyskach ślizgo- ny filtr oleju pełnego przepływu. wych: pięciu w przypadku wału rozrządu zawo- rów dolotowych oraz sześciu w przypadku wału Pompa oleju rozrządu zaworów wylotowych. Zastosowano zębatą pompę oleju o zazębieniu Wysokość krzywek: wewnętrznym z przegrodą sierpową. Obudowa — silnik GA14DE (dolotowe i wylotowe): 39,380 pompy jest zintegrowana z pokrywą napędu do 39,570 mm; rozrządu, a jej wewnętrzne koło zębate jest -silnik GA16DE: napędzane bezpośrednio od przedniego końca dolotowe: 39,380 do 39,570 mm; wału korbowego. W obudowie pompy znajduje wylotowe: 39,880 do 40,070 mm. się także zawór przelewowy. Dopuszczalne zużycie krzywek: 0,2 mm. Ciśnienie oleju (o temperaturze 80°C): Średnice łożysk wału rozrządu: — na biegu jałowym: 0,060 MPa; — łożysko nr 1 (od strony napędu rozrządu): — przy 2000 obr/min: 0,25 MPa; 27,935 do 27,955 mm; — przy 6000 obr/min: 0,425 MPa. — łożyska nr 2 do 5: 23,935 do 23,955 mm. Luz promieniowy: Bicie wału: — nominalne: 0,02 mm; — zewnętrznego koła zębatego w obudowie — maksymalne: 0,10 mm.pompy: 0,11 do 0,20 mm;Luz promieniowy w łożyskach: — między kołami zębatymi i przegrodą sierpo- — nominalny: 0,045 do 0,086 mm; wą: 0,21 do 0,32 mm. — maksymalny: 0,150 mm. Luz osiowy:Luz osiowy wału: — między kołem zębatym wewnętrznym i po-— nominalny: 0,070 do 0,143 mm;wierzchnią pokrywy: 0,05 do 0,09 mm;— maksymalny: 0,200 mm.— między kołem zębatym zewnętrznym i po-Oznaczenia wałów rozrządu: wierzchnią pokrywy: 0,05 do 0,11 mm.— wał zaworów dolotowych: litera „Iquot;; Włącznik ciśnieniowy lampki kontrolnej— wał zaworów wylotowych: litera „Equot;. ciśnienia olejuOznaczenia pokryw łożysk wałów rozrządu:— zaworów dolotowych: litera „Iquot; oraz cyfry „2quot;Włącznik ciśnieniowy lampki kontrolnej ciśnieniado „5quot; (dla pokryw nr 2 do 5) oraz jedna oleju jest wkręcony w ścianę kadłuba silnika,wspólna dla obu wałów (nieoznaczona);między filtrem oleju i kołami pasowymi. — zaworów wylotowych: litera „Equot; oraz cyfry „2quot; Ciśnienie zaświecenia się lampki kontrolnej:do „5quot; (dla pokryw nr 2 do 5) oraz jedna wspólna poniżej 0,02 MPa.dla obu wałów (nieoznaczona) i jedna dodatkowa Napięcie zasilania: 12 V.od strony aparatu zapłonowego (nieoznaczona). Filtr oleju Łańcuchy napędu rozrządu Zastosowano wymienny filtr oleju o papierowym Z wału korbowego napęd rozrządu jest przekazy-wkładzie filtrującym, zamocowany do prawej wany łańcuchem pierwotnym na wałek pośredni ściany kadłuba (patrząc od tyłu silnika w kierun- z dwoma kołami łańcuchowymi, z którego łańcu- ku napędu rozrządu). chem wtórnym napęd jest przenoszony na wały roz-Ponad króćcem do mocowania filtru oleju znaj- rządu. Oba łańcuchy są jednorzędowe rolkowe.duje się zawór ciśnieniowy, który w przypadku Liczba ogniw: zatkania filtru umożliwia przepływ oleju bezpo- -łańcuch pierwotny: 80; średnio do głównego kanału oleju kadłuba. — łańcuch wtórny: 54. Marka i typ: Nissan 15208-H8903. Bicie maksymalne kół łańcuchowych: 0,17 mm. Pojemność filtru: 0,4 dm 3 . Częstość obsługi: wymiana filtru podczas każdejNapinacze łańcuchówwymiany oleju w silniku.Naciąg każdego łańcucha jest regulowany od- Olej silnikowydzielnym napinaczem hydraulicznym.Sposób montażu uszczelki napinacza łańcuchaIlość (z filtrem): 3,2 dm 3 .pierwotnego: napis „clavettequot; (wpust) powinien Rodzaj: olej silnikowy wielosezonowy o jakościbyć skierowany na dół. wg API SG lub SH i lepkości wg SAE 5W 30, 10W 40, 10W 50 lub 15W 40.UKŁAD S M A R O W A N I ACzęstość wymiany: — w normalnych warunkach eksploatacji: coSmarowanie pod ciśnieniem zapewnia pompa 15 000 km przebiegu lub co 1 rok;zębata o zazębieniu wewnętrznym, zintegrowa- 51
  • 50. Silniki benzynowe Wentylator (wentylatory) chłodnicy — w trudnych warunkach eksploatacji: co 7500 km lub co pół roku. W samochodach wyposażonych w mechaniczskrzynkę przekładniową w wersjach bez klima UKŁAD CHŁODZENIAzacji zastosowano jeden wentylator elektrycz Zastosowano zamknięty układ chłodzenia pod o stałej prędkości obrotowej sterowany jedny ciśnieniem, o obiegu wymuszonym przez pom- przekaźnikiem, natomiast w wersjach z klima pę, napełniony cieczą o obniżonej temperatu- zacją — dwa wentylatory elektryczne o jedr rze zamarzania, zawierający następujące głów-prędkości sterowane jednym przekaźnikiem. ne elementy: pompę cieczy chłodzącej, chłod- Natomiast w samochodach wyposażonych w a nicę, zbiornik wyrównawczy, termostat oraz tomatyczną skrzynkę przekładniową stosuje s (zależnie od wersji) 1 lub 2 wentylatory elek- dwa wentylatory elektryczne o dwóch prędk tryczne zasilane przez 1 lub 2 przekaźniki,ściach obrotowych uruchamiane dwoma prz uruchamiane przez elektroniczne urządzenie kaźnikami. sterujące silnika. Włączenie wentylatorów chłod-Wentylator (lub wentylatory) są umieszczone 2 nicy zależy od: prędkości jazdy samochodu,chłodnicą. temperatury cieczy chłodzącej silnik oraz w wer- sjach wyposażonych w klimatyzację od tego, Przekaźnik (przekaźniki) wentylatorów czy jest ona włączona. elektrycznychPrzekaźnik lub przekaźniki wentylatorów elel Pompa cieczy chłodzącejtrycznych znajdują się w przedziale silnik; Odśrodkowa pompa cieczy chłodzącej jest wbu-w skrzynce na prawym nadkolu. dowana w pokrywę napędu rozrządu i napędza- na od wału korbowego paskiem wieloklinowym Samochody z mechaniczną skrzynką' wspólnie z pompą wspomagania układu kierow-przekładniową niczego.Jeden lub dwa wentylatory elektryczne są zasilane jednym przekaźnikiem. Przez styk „9quot; elek Pasek napędu pompy cieczy chłodzącejtroniczne urządzenie sterujące silnika zarządzi Pasek wieloklinowy oprócz pompy cieczy chło-połączeniem obwodu sterowania tego przekaż dzącej napędza także pompę wspomaganianika z masą. układu kierowniczego.Wentylatory elektryczne zostają włączone w na Naciąg (mierzony ugięciem pod naciskiem 100 Nstepujących warunkach: przyłożonym w połowie długości odcinka mię-— prędkość jazdy poniżej 20 km/h, temperatura dzy kołami pasowymi obu pomp):cieczy chłodzącej ponad 91 °C, klimatyzacja nie — pasek nowy: 3 do 5 mm;włączona; — pasek używany: 4 do 6 mm.— prędkość jazdy 20 do 80 km/h, temperaturacieczy chłodzącej ponad 91 °C, klimatyzacja nie Chłodnicawłączona; Zastosowano chłodnicę o pionowym przepływie— prędkość jazdy ponad 80 km/h, temperatur* i wymienniku ciepła ze stopu aluminium orazcieczy chłodzącej ponad 105°C, klimatyzacja niej zbiornikach z tworzywa sztucznego. W samo-włączona; ; chodach wyposażonych w skrzynkę automa-— prędkość jazdy poniżej 80 km/h, klimatyzacja* tyczną w dolnym zbiorniku chłodnicy znajdujewłączona; się chłodnica oleju skrzynki przekładniowej typu— prędkość jazdy ponad 80 km/h, temperatura; olej-ciecz chłodząca.cieczy chłodzącej ponad 95°C, klimatyzacja włą-Jczona.; Zbiornik wyrównawczyOznaczenie barwne przekaźnika: niebieskie, j Zbiornik wyrównawczy, wykonany z półprzeźro-Napięcie zasilania: 12 V. czystego tworzywa sztucznego, jest zamocowa-Rezystancja uzwojenia sterowania: 75 Q.j ny w przedziale silnika przed prawym nadkolem. Ciśnienie otwarcia zaworu korka zbiornika wy-Samochody z automatyczną skrzynką j równawczego: 80 do 100 kPa.•przekładniową Pojemność: 0,7 dm 3 .Pojedynczy przekaźnik zasila wentylatory elek- Termostattryczne podczas pracy z pierwszą (mniejszą)prędkością obrotową, gdy jego obwód sterowa- Woskowy termostat jest umieszczony w obudo-nia zostaje połączony z masą przez sygnał ze wie zamocowanej obok pompy cieczy chłodzą-styku „9quot; elektronicznego urządzenia sterujące- cej.go silnika. Temperatura początku otwarcia: 76,5°C.Drugi przekaźnik — podwójny — steruje włącze- Temperatura pełnego otwarcia: 90°C.niem drugiej (większej) prędkości obrotowej Skok zaworu: 8 mm. 52
  • 51. Charakterystyka technicznawentylatorów, gdy jego obwód sterowania zo-Rodzaj: mieszanina równych objętości (po 50%) staje połączony z masą przez sygnał ze styku glikolu etylenowego i wody (demineralizowanej) „10quot; elektronicznego urządzenia sterującego sil- nie zamarzająca do temperatury -35°C. nika.Częstość obsługi: pierwsza wymiana cieczychłodzącej połączona z płukaniem całego ukła- Pierwsza prędkość obrotowa wentylatorów elek-du chłodzenia po przebiegu 90 000 km lub po trycznych zostaje włączona w następującychtrzech latach eksploatacji, następnie wymiana warunkach:co 60 000 km przebiegu lub co 2 lata. — prędkość jazdy poniżej 20 km/h, temperatura cieczy chłodzącej 91 do 105°C, klimatyzacja nie włączona;UKŁAD ZASILANIA — prędkość jazdy ponad 20 km/h, temperaturaZASILANIE PALIWEM cieczy chłodzącej ponad 95°C, klimatyzacja nieObwód zasilania paliwem zawiera następujące włączona;podstawowe elementy: zbiornik paliwa, elektrycz- — prędkość jazdy poniżej 80 km/h, temperaturaną pompę paliwa zanurzoną w zbiorniku, regula- cieczy chłodzącej ponad 95°C, klimatyzacja włą-tor ciśnienia paliwa, cztery wtryskiwacze paliwa czona;oraz pochłaniacz par paliwa uchodzących ze — prędkość jazdy poniżej 20 km/h, temperaturazbiornika wypełniony węglem aktywowanym. cieczy chłodzącej powyżej 95°C, klimatyzacja włączona;Zbiornik paliwa — prędkość jazdy 20 do 80 km/h, temperaturaTłoczony z blachy zbiornik paliwa jest zamoco- cieczy chłodzącej poniżej 100°C, klimatyzacjawany pod podłogą przed tylną osią samochodu. włączona;Pojemność: 50 dm 3 . — prędkość jazdy ponad 80 km/h, temperaturaRodzaj paliwa: benzyna bezołowiowa o LO nie cieczy chłodzącej ponad 95°C, klimatyzacja włą-mniejszej niż 95. czona. Druga prędkość obrotowa wentylatorów elek-Zespół pompy paliwa z czujnikiem poziomu trycznych zostaje włączona w następującychpaliwa warunkach:Elektryczna wirnikowa pompa paliwa, zespolona — prędkość jazdy poniżej 20 km/h, temperaturaz czujnikiem poziomu paliwa, jest umieszczona cieczy chłodzącej ponad 105°C, niezależnie odna dnie zbiornika i włączana przez przekaźnik włączenia lub niewłączenia klimatyzacji;sterowany przez elektroniczne urządzenie steru- — prędkość jazdy ponad 20 km/h, temperaturające silnika. Przekaźnik pompy paliwa jest zasi- cieczy chłodzącej ponad 100°C, niezależnie odlany przez przekaźnik czasowy o czasie zwłoki włączenia lub niewłączenia klimatyzacji.ok. 5 s. Oznaczenie barwne przekaźnika: brązowe.Zespół pompy paliwa jest dostępny przez zakry- Napięcie zasilania: 12 V.ty pokrywą otwór w podłodze, pod tylnym sie- Rezystancja uzwojenia sterowania: 75 £2.dzeniem. Czujnik temperatury cieczy chłodzącejNapięcie zasilania: 12 V.Rezystancja silnika pompy w temperaturze 25°C Czujnik temperatury cieczy chłodzącej stanowi(mierzona między stykami „ 1 quot; i „2quot; złącza brązo- rezystor o ujemnym współczynniku temperatu-wego 2-stykowego): 1 do 5 Q. rowym rezystancji wkręcony po prawej stronie w przedniej części głowicy, przekazujący doParametry czujnika poziomu paliwa wskaźnika w zestawie wskaźników sygnał o tem-(złącze czarne 3-stykowe) peraturze cieczy chłodzącej. Oznaczenie barwne: czarne złącze przewodówRezystancja WskazaniePołożenie elektrycznych.pływakamiędzy stykami wskaźnika na czujnika (mm)* Rezystancja:„ 1 quot; i „3quot; (Q)tablicy rozdzielczej— przy 60°C: 70 do 90 Q;Pusty 131 78 do 85 — przy 100°C: 21 do 24 Q.1/227 do 35 86 Pełny4 do 6 36 Ciecz chłodząca* Odległość środka pływaka od płaszczyzny przylegania uszczelki Ilość w samochodach z mechaniczną skrzynką zespołu pompy i czujnika poziomu paliwa. przekładniową:Filtr paliwa — wersje bez klimatyzacji: 5,6 dm 3 ; — wersje z klimatyzacją: 5,9 dm 3 .Filtr paliwa znajduje się po lewej stronie w tylnej Ilość w samochodach z automatyczną skrzynkączęści przedziału silnika. przekładniową: Sposób montażu: odsądzenie obudowy filtru pa- — wersje bez klimatyzacji: 6,1 dm 3 ;liwa powinno być skierowane do góry i w stronę — wersje z klimatyzacją: 6,4 dm 3 .wtryskiwaczy paliwa. 53
  • 52. Silniki benzynoweMarka: Nissan.pochłania „przy okazjiquot; pary paliwa. Pary te są Częstość obsługi: „wysysanequot; z pochłaniacza (który może ponow- nie zatrzymywać pary paliwa), gdy elektrozawór — w normalnych warunkach eksploatacji: wy- połączy go z kolektorem dolotowym silnika. miana co 90 000 km przebiegu lub co 3 lata; Następuje to w takich warunkach pracy silnika, — w trudnych warunkach eksploatacji: wymiana w których dodatkowa niewielka ilość paliwa (w co 30 000 km przebiegu lub co 1 rok. postaci pary) doprowadzona do cylindrów silni- Regulator ciśnienia paliwaka praktycznie nie ma wpływu na skład znajdu- jącej się w nich mieszanki. Przeponowy regulator mechaniczny reaguje na zmiany ciśnienia w kolektorze dolotowym. Jest umieszczony na końcu kolektora paliwa wtryski-DOPROWADZENIE POWIETRZA waczy po jego lewej stronie. Filtr powietrza Ciśnienie regulowane na biegu jałowym: Filtr powietrza, z wymiennym papierowym wkła- — przewód podciśnienia podłączony: 250 kPa; dem filtrującym, znajduje się za silnikiem nad — przewód podciśnienia odłączony: 300 kPa. kolektorem dolotowym. Wtryskiwacze paliwa Marka i typ: Nissan 16546-73C10. Częstość obsługi: Cztery elektromagnetyczne wtryskiwacze paliwa — w normalnych warunkach eksploatacji: wy- są zamocowane do kolektora paliwa wtryskiwa- miana co 60 000 km przebiegu lub co 2 lata; czy. Przy stałym ciśnieniu, zapewnianym przez — w trudnych warunkach eksploatacji (przy du- regulator ciśnienia paliwa, ilość wtryskiwanego żym zapyleniu): wymiana co 30 000 km przebie- paliwa zależy tylko od czasu otwarcia wtryskiwa- gu lub co 1 rok. cza. Czas ten określa elektroniczne urządzenie sterujące silnika na podstawie sygnałów: poło- Obudowa przepustnicy żenia przepustnicy, obciążenia silnika, napełnie- nia cylindrów silnika powietrzem oraz prędkości Obudowa przepustnicy jest zamocowana do obrotowej silnika. Czas trwania impulsów sygna- kolektora dolotowego i zawiera: przepustnicę łów prądowych przekazywanych do wtryskiwa-powietrza, czujnik położenia przepustnicy, prze- czy, czyli czas ich otwarcia, jest dobierany w taki pływomierz powietrza, regulator prędkości obro- sposób, aby skład mieszanki w cylindrach byłtowej biegu jałowego, regulator zwiększonej pręd- bliski składowi stechiometrycznemu (teoretycz-kości obrotowej biegu jałowego (w wersjach nemu).z klimatyzacją), urządzenie sterowania zwięk- szoną prędkością obrotową biegu jałowego przy Czas otwarcia wtryskiwacza, a więc i ilość wtry- zimnym silniku oraz wkręty regulacji: zwiększo- skiwanego paliwa, są zwiększane w okresie nej prędkości obrotowej zimnego silnika oraz nagrzewania silnika oraz w przypadku trybu prędkości obrotowej biegu jałowego. pracy awaryjnej (patrz dalej) elektronicznego Obudowa przepustnicy jest ogrzewana cieczą układu sterowania. z układu chłodzenia silnika. Wtryskiwacze wtryskują paliwo do kanałów do- lotowych w głowicy podczas suwów dolotu w ko- Regulator prędkości obrotowej biegu lejności pracy cylindrów silnika. jałowego Podczas trybu pracy awaryjnej elektronicznego układu sterowania wszystkie wtryskiwacze wtry-Rolę regulatora prędkości obrotowej biegu jało- skują paliwo równocześnie.wego spełnia elektrozawór otwierający przepływ Napięcie zasilania: 12 V. powietrza w kanale bocznikowym przepustnicy. Rezystancja uzwojenia wtryskiwacza (przy 25°C): Elektroniczne urządzenie sterujące silnika, za 10 do 14 O..pośrednictwem sygnałów przekazywanych przez styk „113quot; do elektrozaworu regulatora, utrzy- Pochłaniacz par paliwamuje właściwą wartość prędkości obrotowej bie- gu jałowego zależnie od obciążenia wynikające- Zbiornik pochłaniacza par paliwa, wypełniony go z włączonych urządzeń elektrycznych. węglem aktywowanym, jest umieszczony z tyłu Oznaczenie barwne: brązowe złącze przewo- przedziału silnika po lewej stronie, pod podci- dów elektrycznych. śnieniowym urządzeniem wspomagającym ha- Napięcie zasilania: 12 V. mulców. Rezystancja między stykami regulatora (w tem- Korek zbiornika paliwa jest hermetycznie za- peraturze 25°C): 10 Q. mknięty. Jedyne połączenie przestrzeni zbiorni- ka paliwa z atmosferą istnieje przez przewód Regulator zwiększonej prędkości obrotowej łączący rurę wlewu paliwa z pochłaniaczem par biegu jałowego (tylko wersje z klimatyzacją) paliwa. Połączenie to umożliwia wyrównanie ci- Rolę regulatora zwiększonej prędkości obroto- śnienia w zbiorniku paliwa z ciśnieniem atmosfe- rycznym, a jednocześnie węgiel aktywowany wej biegu jałowego spełnia elektrozawór dwu- i-54
  • 53. Charakterystyka technicznatrozawór zaworze recyrkulacji oraz w pochłania- stanowy, który otwiera lub zamyka dodatkowy kanał bocznikowy powietrza omijający przepust-czu par paliwa. nicę. Elektroniczne urządzenie sterujące silnika UKŁAD ZAPŁONOWY uruchamia przekaźnik zasilający ten regulatorpodczas pracy silnika na biegu jałowym, gdyZastosowano mikroprocesorowy rozdzielaczowy jest włączona klimatyzacja. Prędkość obrotowa układ zapłonowy, sterowany przez elektroniczne silnika wzrasta wówczas na biegu jałowym do urządzenie sterujące silnika. 900 obr/min. Silnik spalinowy może dzięki temu Moduł wzmocnienia zapłonupokryć zapotrzebowanie mocy zwiększone przezwłączoną sprężarkę klimatyzacji. Elektroniczny moduł wzmocnienia zapłonu jestOznaczenie barwne: fioletowe złącze przewo-zintegrowany z aparatem zapłonowym i zawieradów elektrycznych. tranzystor sterowany przez styk „ 1 quot; elektronicz-Napięcie zasilania: 12 V.nego urządzenia sterującego silnika, które po-Rezystancja mierzona na zaciskach regulatora nadto kontroluje je przez styk „3quot;, połączony ze(w temperaturze 25°C): 26 Q. stykiem „8quot; modułu wzmocnienia zapłonu za pośrednictwem rezystancji kontrolnej, stan mo- Urządzenie sterowania zwiększonej dułu wzmocnienia zapłonu. Rezystancja kontrol- prędkości obrotowej zimnego silnika na znajduje się na zewnątrz aparatu zapłonowe- go, w wiązce przewodów zasilania. W obudowie przepustnicy, przez którą przepły- Rezystancja kontrolna (przy 25°C): 2200 Q. wa ciecz z układu chłodzenia, znajduje się element bimetalowy reagujący na zmiany tem- Aparat zapłonowy peratury. Za pośrednictwem krzywki i dźwigni działa on na przepustnicę powietrza i przyAparat zapłonowy zawiera: cewkę zapłonową, zimnym silniku zwiększa jej otwarcie podczaskondensator, moduł wzmocnienia zapłonu, czuj- biegu jałowego, zwiększając prędkość obroto-nik położenia wału rozrządu zaworów wyloto- wą silnika. wych oraz rozdzielacz wysokiego napięcia. Aparat zapłonowy jest zamontowany na końcu Zawór recyrkulacji spalin wału rozrządu zaworów wylotowych. Marka: Hitachi. Jest to zawór dwustanowy (zamknięty-otwarty). Znajduje się z prawej strony głowicy silnikaKolejność zapłonu (cylinder nr 1 od strony (patrząc od strony koła zamachowego) i jest napędu rozrządu): 1—3—4—2, zamocowany do kolektora dolotowego oraz po- Kąt wyprzedzenia zapłonu (regulowany): 10 ± 2° łączony metalowym przewodem z kolektoremprzed GMP. wylotowym. Po otwarciu tego zaworu niewielkaUwaga: podczas regulacji kąta wyprzedzeniaczęść spalin przepływa z kolektora wylotowegozapłonu złącze przewodów elektrycznych czujni-do kolektora dolotowego. ka położenia przepustnicy powinno być rozłą-Celem recyrkulacji spalin jest obniżenie tempe-czone.ratury spalania i zmniejszenie ilości tlenu w ko-Rezystancja przewodów wysokiego napięciamorach spalania cylindrów silnika. Powoduje to (przy 25°C):zmniejszenie ilości powstających podczas spa-— 1. cylindra: 11 000 O.;lania toksycznych tlenków azotu. — 2. cylindra: 10 000 Q;Zawór recyrkulacji spalin jest uruchamiany si- — 3. cylindra: 8000 Q;łownikiem podciśnieniowym sterowanym przez — 4. cylindra: 6500 Q. elektrozawór. Otwarcie elektrozaworu powoduje Cewka zapłonowa połączenie siłownika z kolektorem dolotowym. Podciśnienie działające na jego przeponę wywo-Zastosowano pojedynczą cewkę zapłonową zin- łuje przesunięcie połączonego z nią pręta i za- tegrowaną z aparatem zapłonowym.mknięcie przepływu spalin do kolektora doloto- Oznaczenie barwne: szare złącze przewodówwego. Podciśnienie działające na przeponę jest elektrycznych (2-stykowe).regulowane przez zawór różnicowy (patrz dalszy Rezystancja (przy 25°C):opis). — uzwojenia pierwotnego (między stykami „7quot; i „8quot; złącza aparatu zapłonowego): 1 £2; Zawór różnicowy — uzwojenia wtórnego (między stykiem „7quot; i wyj- Z w r różnicowy znajduje się na kolektorzeaó ściem wysokiego napięcia aparatu zapłonowe- dolotowym z prawej strony głowicy silnika. Jego go): 10 000 Q. zadaniem jest regulacja podciśnienia działające- Kondensator układu zapłonowego go na przeponę siłownika zaworu recyrkulacji spalin w zależności od ich ciśnienia w kolektorze Kondensator znajduje się wewnątrz aparatu za- wylotowym. Na zawór ten działa takie samo płonowego i jest zintegrowany z zespołem cew- podciśnienie, jak w sterowanym przez jego elek- ki i modułem wzmocnienia zapłonu.55
  • 54. Silniki benzynoweŚwiece zapłonowelecz zachowuje pracę silnika i umożliwia dojazd: do stacji obsługi.! Marka i typ: NGK BKR 5 E, NGK BKR 6 E lub Elektroniczne urządzenie sterujące silnika jest NGK BKR 7 E. wyposażone także w funkcję samodiagnozowa- Odstęp elektrod: 0,8 do 0,9 mm. Częstość wymiany: co 30 000 km przebiegu. Identyfikacja styków złącza elektronicznego UKŁAD STEROWANIA SILNIKA urządzenia sterującego silnika Układ sterowania silnika systemu wtryskowo- -zapłonowego steruje wielopunktowym wtryskiem Nr stykuPrzeznaczenie paliwa (do kanałów dolotowych w głowicy), 1 Sterowanie modułem wzmocnienia zapłonu układem zapłonowym oraz funkcjami pomocni-2 Sygnał dla obrotomierza czymi. Wykorzystuje on następujące podstawo-3 Sygnał kontrolny modułu wzmocnienia zapłonu we dane wejściowe: natężenie powietrza dopły- 4 Sterowanie przekaźnikiem głównym 6 Masa wającego do silnika, położenie przepustnicy 7 Informacja dla złącza diagnostycznego powietrza, temperaturę cieczy chłodzącej silnik,9 Sterowanie przekaźnikiem wentylatora chłodnicy prędkość obrotową silnika oraz położenia wałów(1. prędkość obrotowa - wersje z automatyczną korbowego i rozrządu. Skład mieszanki paliwaskrzynką przekładniową)10 Sterowanie przekaźnikiem wentylatora chłodnicy z powietrzem w cylindrach silnika jest korygo-(2. prędkość obrotowa - tylko wersje z automatycz- wany w sposób ciągły dzięki sygnałom przeka-ną skrzynką przekładniową) zywanym przez sondę lambda. Układ steruje11 Sterowanie przekaźnikiem regulatora zwiększonej prędkości obrotowej biegu jałowego także recyrkulacją spalin oraz zaworem elektro- Masa13 magnetycznym pochłaniacza par paliwa.14 Informacja dla złącza diagnostycznego15 Informacja dla złącza diagnostycznego Elektroniczne urządzenie sterujące silnika 16 Sygnał przepływomierza powietrza Sygnał czujnika temperatury cieczy chłodzącej18 Elektroniczne urządzenie sterujące silnika za- 19 Sygnał sondy lambda20 Sygnał czujnika położenia przepustnicy wiera programowany mikroprocesor i ma złącze21 Masa przepływomierza powietrza, czujnika temperatu- 64-stykowe (styki oznaczone numerami „ 1 quot; do ry cieczy chłodzącej, czujnika położenia przepustnicy „48quot; oraz „101quot; do „116quot; — patrz rys. 1.14), 23 Informacja dla złącza diagnostycznego umieszczone we wnętrzu nadwozia pod środko-24 Sterowanie lampki kontrolnej sterowania silnika w ze-stawie wskaźników wą częścią tablicy rozdzielczej. Steruje ono rów-25Sygnał zespołu immobilizera nocześnie układami wtrysku paliwa i zapłono- Sygnał zespołu immobilizera26 wym oraz funkcjami pomocniczymi (m.in. recyr-29 Masa przepływomierza powietrza, czujnika temperatu-ry cieczy chłodzącej, czujnika położenia przepustnicy kulacją spalin i pochłanianiem par paliwa) na31Sygnał czujnika położenia wału rozrządu podstawie sygnałów otrzymywanych od odpo-32Sygnał czujnika prędkości pojazdu wiednich czujników. Uniemożliwia także przekro-33Informacja o włączeniu ogrzewania szyby tylnej czenie maksymalnej prędkości obrotowej silnika 34 (+) zasilania po włączeniu rozrusznika (kluczyk w sta-cyjce w położeniu „STquot;) oraz wyłącza zapłon i wtrysk paliwa podczas35Sygnał stycznika wielofunkcyjnego dźwigni wyboru hamowania silnikiem przy prędkości powyżej biegów skrzynki automatycznej 2000 obr/min.37Zasilanie czujnika położenia przepustnicy(+) zasilania po włączeniu zapłonu38 Jeśli samochód jest wyposażony w immobilizer,Masa39 wówczas elektroniczne urządzenie sterujące po- 40Sygnał czujnika położenia wału rozrządu równuje sygnał przekazywany przez kluczyk sta- 41Sygnał włącznika ciśnieniowego czynnika chłodnicze-go o włączeniu lub wyłączeniu klimatyzacji cyjki z sygnałem przechowywanym w jego pa- 43Sygnał włącznika ciśnieniowego obwodu hydraulicz- mięci i w przypadku ich zgodności umożliwianego wspomagania układu kierowniczego zasilanie silnika paliwem oraz jego uruchomienie.44 (+) zasilania po włączeniu zapłonu W samochodzie wyposażonym w klimatyzacjęSygnał o włączeniu dmuchawy45 (+) zasilania stałego46 elektroniczne urządzenie sterujące reaguje na47 (+) zasilania po włączeniu zapłonu włączenie klimatyzacji przez kierowcę zwiększe-48 Masa niem prędkości obrotowej biegu jałowego, aby Sterowanie wtryskiwaczem cylindra nr 1 101 102 Masa rezystora podgrzewania sondy lambda zapobiec ewentualności zatrzymania się silnikaSterowanie wtryskiwaczem cylindra nr 3 103 z powodu nadmiernych oporów.105Sterowanie elektrozaworu recyrkulacji spalin i pochła- W przypadku wykrycia uszkodzenia jednego niacza par paliwa z czujników elektroniczne urządzenie sterujące Sterowanie przekaźnikiem pompy paliwa 106 107Masa silnika rejestruje wykrytą niesprawność w swej108Masa pamięci diagnostycznej i przechodzi do trybu109 (+) zasilania po włączeniu zapłonu pracy awaryjnej — regulacje silnika stają sięSterowanie wtryskiwaczem cylindra nr 2 110 112Sterowanie wtryskiwaczem cylindra nr 4 nieoptymalne, jego osiągi ulegają pogorszeniu 113Sterowanie regulatorem prędkości obrotowej biegu (zmniejszona moc, zwiększone zużycie paliwa, jałowego większa emisja toksycznych składników spalin),116Masa 56
  • 55. Charakterystyka technicznania podzespołów układu sterowania silnika i prze- „34quot;), zasilanie jest kontynuowane. W przeciw- chowywania w pamięci diagnostycznej wykrytych nym przypadku zasilanie elektryczne zostaje niesprawności. Odczytanie danych zawartychwyłączone. w pamięci diagnostycznej wymaga użycia spe- Oznaczenie barwne: niebieskie. cjalnego testera diagnostycznego producenta,Napięcie zasilania: 12 V podłączanego do złącza diagnostycznego samo-Rezystancja uzwojenia sterowania: 75 Q. chodu, które znajduje się we wnętrzu nadwozia Przekaźnik klimatyzacji pod skrzynką bezpieczników. Przyrząd ten umoż- liwia także regulację zawartości tlenku węgla Przekaźnik klimatyzacji znajduje się w skrzynce (CO) w spalinach (wkręt regulacyjny znajduje sięprzekaźników w przedziale silnika na prawym w elektronicznym urządzeniu sterującym).nadkolu. W samochodach wyposażonych w kli- Marka i typ: Hitachi MEC-N203 E1 6Y06.matyzację za pośrednictwem przekaźnika klima- tyzacji elektroniczne urządzenie sterujące silnika Lampka kontrolnasteruje włączeniem sprzęgła elektromagnetycz- nego napędu sprężarki klimatyzacji. Takie roz- Pomarańczowa lampka kontrolna, włączana wiązanie zapewnia, że moc pobierana na napęd przez elektroniczne urządzenie sterujące silnika, sprężarki nie zakłóca pracy silnika. W nieodpo- znajduje się w zestawie wskaźników. Przy prawi- wiednich warunkach, a zwłaszcza, gdy pedał dłowym działaniu układu sterowania silnika po przyspieszenia jest wciśnięty do oporu, elektro- włączeniu zapłonu lampka ta zaświeca się i ga- niczne urządzenie sterujące silnika nie umożli- śnie po około 3 sekundach od uruchomienia wia włączenia sprzęgła elektromagnetycznego silnika. Jej zaświecenie się sygnalizuje wykrycie sprężarki klimatyzacji. Podczas pracy silnika na trwałej niesprawności układu sterowania silnika biegu jałowym, po włączeniu klimatyzacji przez przez elektroniczne urządzenie sterujące, które kierowcę, przed włączeniem napędu sprężarki zarejestrowało niesprawność w swej pamięci klimatyzacji elektroniczne urządzenie sterującediagnostycznej. zwiększa prędkość obrotową silnika, aby mógł W samochodach wyposażonych w immobilizer on pokryć zwiększone zapotrzebowanie mocylampka kontrolna miganiem po włączeniu zapło- odbiorników energii.nu sygnalizuje, że urządzenie to przestało być Oznaczenie barwne: niebieskie.aktywne. Napięcie zasilania: 12 V. Rezystancja uzwojenia sterowania: 75 Q.Przekaźnik głównyPrzekaźnik główny jest umieszczony pod środ- Włącznik ciśnieniowy czynnika chłodniczegokową częścią tablicy rozdzielczej, w pobliżuelektronicznego urządzenia sterującego silnika,Włącznik ciśnieniowy czynnika chłodniczego kli-które zarządza nim za pośrednictwem styku „4quot;matyzacji jest przykręcony do odwadniacza kli-swego złącza. Obwód mocy tego przekaźnikamatyzacji, z przodu po lewej stronie przedziałuzapewnia zasilanie elektryczne elektronicznego silnika. Przez styk „41quot; złącza wielostykowegourządzenia sterującego (styki: „38quot;, „47quot; i „109quot;) przekazuje on do elektronicznego urządzenia oraz czujnika położenia wału rozrządu zaworów sterującego silnika, wraz z czujnikiem tempera- wylotowych i prędkości obrotowej silnika, a tak-tury umieszczonym w obudowie parownika, sy- że przepływomierza powietrza. gnał o ciśnieniu w obwodzie czynnika chłodni- Oznaczenie barwne: niebieskie.czego klimatyzacji. Napięcie zasilania: 12 V. Elektrozawór recyrkulacji spalin Rezystancja uzwojenia sterowania: 75 Q. i pochłaniacza par paliwa Przekaźnik pompy paliwa Elektrozawór recyrkulacji spalin i pochłaniacza par paliwa jest umieszczony w przedziale silnika Przekaźnik pompy paliwa znajduje się wewnątrz (obok kolektora dolotowego) i uruchamiany przez nadwozia, po lewej stronie pod tablicą rozdziel- elektroniczne urządzenie sterujące silnika. Umoż- czą, za skrzynką bezpieczników. liwia on w pewnych warunkach pracy silnika Elektroniczne urządzenie sterujące silnika przez (prędkość obrotowa, temperatura cieczy chło- styk „106quot; steruje połączeniem obwodu stero- dzącej, natężenie przepływu powietrza oraz po- wania tego przekaźnika z masą, co wywołuje łożenie przepustnicy powietrza) zasysanie par włączenie zasilania elektrycznego silnika pompy paliwa zgromadzonych w zbiorniku pochłania- paliwa. Po każdym włączeniu stacyjki silnik pom- cza oraz recyrkulację spalin.py paliwa ma włączone zasilanie elektryczne Recyrkulacja spalin i odsysanie par paliwa niepz z 5 sekund. Jeśli w tym czasie silnik zosta-re odbywają się w następujących warunkach:ne uruchomiony (o czym świadczą sygnałyiczujnika położenia wału rozrządu zaworów wylo- — podczas uruchamiania silnika;towych lub dopóki jest uruchamiany (sygnał — podczas pracy silnika na biegu jałowym; owłączeniu rozrusznika przekazywany przez styk— gdy silnik jest zimny lub przegrzany;57
  • 56. Silniki benzynowe— gdy silnik pracuje z pełnym obciążeniem; a także optymalnego kąta wyprzedzenia zapłonii sterowania elektrozaworem pochłaniacza pa — podczas hamowania silnikiem; *paliwa i recyrkulacji spalin. — przy prędkości pojazdu mniejszej niż 10 km/h;•*Marka: Hitachi. — po wykryciu niesprawności przepływomierza powietrza. Napięcie zasilania: 12 V. • W spoczynku elektrozawór jest otwarty.Czujnik temperatury cieczy chłodzącej Napięcie zasilania: 12 V. Rezystancja mierzona między stykami elektroza- Jako czujnik temperatury cieczy chłodzącej za- woru: 32,6 Q.stosowano termistor o ujemnym współczynnikutemperaturowym rezystancji wkręcony z boki Czujnik położenia przepustnicy głowicy, który mierzy temperaturę cieczy chło-dzącej. Rolę czujnika położenia przepustnicy spełniapotencjometr o pojedynczej ścieżce i liniowejOznaczenie barwne złącza: szare. charakterystyce, zamontowany w obudowie prze-Napięcie zasilania: 5 V' pustnicy. Suwak potencjometru jest połączony Rezystancja:I z osią przepustnicy. Czujnik ten jest zasilany — przy -10°C: 7000 do 11 400 Q;| napięciem 5V przez elektroniczne urządzenie i— przy 20°C: 2100 do 2900 Q; sterujące i przekazuje do niego sygnał napięcia i— przy 50°C: 600 do 1000 Q; wprost proporcjonalny do kąta uchylenia prze-— przy 90°C: 230 do 260 Q;' pustnicy oraz sygnały po naciśnięciu do oporu— przy 110°C: 140 do 150 Q. i i całkowitym zwolnieniu pedału przyspieszenia,Czujnik położenia wału rozrządu zaworów j a także szybkości naciskania pedału przyspie-wylotowych i prędkości obrotowej silnika i szenia. Położenie czujnika nie jest regulowane.Zastosowano czujnik optoelektroniczny umiesz^ Napięcie zasilania (między stykami „ 1 quot; i „3quot; czony w aparacie zapłonowym na końcu wałi| czujnika): 5 V.rozrządu zaworów wylotowych. Tarcza czujnika^obracająca się razem z wałem rozrządu, zawieraj Napięcie sygnału (mierzone między stykami „ 1 quot;cztery szczeliny rozmieszczone co 90°, przesu*, i „2quot; czujnika):wające się między diodą elektroluminescencyj-j — pedał przyspieszenia swobodny: ok. 0,5 V;ną i fotodiodą, która przekazuje (przez układ! — pedał przyspieszenia wciśnięty do oporu:formujący) do elektronicznego urządzenia steru-! 4,5 V.jącego silnika sygnał prostokątny o amplitudzie' Rezystancja przy 25°C:5 V i częstości proporcjonalnej do prędkości! — między stykami „ 1 quot; i „3quot; czujnika: 4590 £2;obrotowej silnika.i — między stykami „2quot; i „3quot; czujnika: pedał przyspieszenia swobodny: 500 Q;Położenie diod względem szczelin w tarczy i pedał przyspieszenia wciśnięty do oporu: 4000 Q; jest tak dobrane, że przekazywane sygnałyodpowiadają górnym martwym położeniom tło- — między stykami „ 1 quot; i „2quot; czujnika:ków w cylindrach. Jedna ze szczelin jest nieco pedał przyspieszenia swobodny: 4000 Q;szersza i pozwala zidentyfikować GMP tłoka pedał przyspieszenia wciśnięty do oporu: 500 Q.pierwszego cylindra. Na wirującej tarczy, na Przepływomierz powietrza średnicy większej niż opisane cztery szczeliny,znajduje się 360 szczelin rozstawionych co 1°. Zastosowano przepływomierz powietrza z tzw.Przekazywane za ich pośrednictwem impulsy gorącym drutem oporowym umieszczony nasłużą do określania chwilowej prędkości obro- wejściu do obudowy przepustnicy. Podczas prze-towej silnika. pływu powietrza przez dyszę wewnątrz obudowy przepustnicy, następuje spadek ciśnienia w ka- Oznaczenie barwne złącza: szare. nale bocznikowym (względem tej dyszy). W ka- Napięcie zasilania: 12 V. nale tym znajduje się podgrzewany elektrycznieSonda lambda drut oporowy oraz czujnik temperatury. Elektro- niczne urządzenie sterujące silnika utrzymuje sta- Ogrzewana elektrycznie sonda lambda jest wkrę- łą temperaturę grzanego drutu oporowego przy cona w kolektor wylotowy przed katalizatorami. zmianach natężenia przepływu powietrza (czyliPrzekazuje do elektronicznego urządzenia steru- przy zmianach intensywności chłodzenia). Moc jącego silnika sygnał napięcia od 0,1 do 0,8 V elektryczna potrzebna do utrzymania temperatu- w zależności od zawartości tlenu w spalinach, ry drutu oporowego na stałym poziomie zależy czyli pośrednio od składu mieszanki spalanej od masowego natężenia przepływu powietrza. w cylindrach silnika. Na tej podstawie elektro- Sygnały przepływomierza elektroniczne urządze- niczne urządzenie sterujące silnika koryguje ilo- nie sterujące silnika wykorzystuje do określania ści paliwa dostarczanego przez wtryskiwacze, ilości paliwa wtryskiwanego przez wtryskiwacze,tak aby mieszanka w cylindrach silnika miała regulacji prędkości obrotowej biegu jałowego,właściwy skład (stechiometryczny).58
  • 57. Charakterystyka technicznaElektroniczne urządzenie sterujące silnika nie wyłącznik, który zamyka obwód, gdy dźwigniazmiany biegów znajduje się w położeniu neutral- uwzględnia sygnałów sondy lambda jedynienym i łączy z masą styk „35quot; elektronicznego podczas rozruchu i nagrzewania zimnego silnikaurządzenia sterującego. Zapobiega to przekro- oraz, gdy pedał przyspieszenia jest wciśnięty doczeniu dopuszczalnej prędkości obrotowej przez oporu.silnik oraz szarpnięciom podczas zmiany bie- Napięcie zasilania: 12 V.gów. Rezystancja przy temperaturze 25°C: - między stykami „ 1 quot; i „3quot;: 2,3 do 4,3 Q;Napięcie zasilania: 5 V. - między stykami „ 1 quot; i „2quot; oraz „2quot; i „3quot;: Rezystancja na zaciskach czujnika: nieskończenie wielka.— włączony dowolny bieg (obwód otwarty): nie-skończenie wielka; Katalizatory spalin— dźwignia zmiany biegów w położeniu neutral-nym (obwód zamknięty): maks. 0,5 fi. W układzie wylotowym znajdują się dwa katali- zatory: jeden jest zamocowany do kolektoraCzujnik położenia dźwigni wyboru biegów wylotowego, drugi znajduje się w przybliżeniuskrzynki automatycznej w połowie długości rury wylotowej spalin.W samochodach wyposażonych w skrzynkę Włącznik ciśnieniowy obwodu wspomaganiaautomatyczną czujnik ten jest zamontowany na układu kierowniczego obudowie przekładni hydrokinetycznej i przeka- Włącznik ciśnieniowy obwodu wspomagania ukła-zuje do elektronicznego urządzenia sterującego du kierowniczego jest umieszczony w przedziale sygnał o położeniu dźwigni wyboru biegów. silnika, z tyłu za prawym nadkolem, na króćcuJeżeli samochód jest wyposażony w immobili- wyjściowym wysokiego ciśnienia pompy wspo- zer, czujnik ten łączy z masą styk „35quot; elektro- magania układu kierowniczego. Jego zadaniemnicznego urządzenia sterującego silnika, gdy jest przekazywanie do elektronicznego urządze- dźwignia wyboru biegów znajduje się w położe-nia sterującego (przez styk „43quot; złącza) sygnału, niach „Nquot; lub „Pquot;. Automatyczna skrzynka prze-że ciśnienie w układzie przekroczyło wartość, kładniowa jest tak zaprojektowana, że w pozo-powyżej której moc pobierana przez pompę hy-stałych położeniach dźwigni wyboru biegów uru-drauliczną może spowodować spadek prędkości chomienie silnika nie jest możliwe także wtedy,obrotowej (a nawet zatrzymanie) silnika pracują-gdy samochód nie jest wyposażony w immobi-cego na biegu jałowym. Zamknięcie obwodulizer. Elektroniczne urządzenie sterujące zapo-włącznika ciśnieniowego wywołuje reakcję elek-biega przekroczeniu dopuszczalnej prędkościtronicznego urządzenia sterującego silnika, które obrotowej przez silnik oraz szarpnięciom pod-zwiększa prędkość obrotową biegu jałowego.czas zmiany biegów.'łapiecie zasilania: 5 V. Napięcie zasilania: 5 V.Rezystancja miedzy stykami czujnika:Rezystancja między stykami włącznika ciśnie-niowego:— dźwignia w położeniach „Rquot;, „Dquot;, „ 1 quot; , „2quot; lub- koła przednie samochodu ustawione do jazdy„3quot; (obwód otwarty): nieskończenie wielka;prosto (obwód otwarty): nieskończenie wielka; — dźwignia w położeniach „Nquot; lub „Pquot; (obwód-koła przednie skręcone (obwód zamknięty):zamknięty): maks. 0,5 Q. maks. 0,5 Q.Parametry kontrolne Czujnik prędkości pojazduPrędkość obrotowa biegu jałowego (regulowa- Czujnikiem prędkości pojazdu jest czujnik induk- na*): cyjny zamontowany na złączu napędu prędko- — wersje z mechaniczną skrzynką przekładnio- ściomierza w obudowie sprzęgła mechanicznejwą: 700 ± 50 obr/min; skrzynki przekładniowej lub w przekładni hydro-— wersje z automatyczną skrzynką przekładnio- kinetycznej automatycznej skrzynki przekładnio-wą: 800 ± 50 obr/min. wej. Wytwarza on sygnał prostokątny o amplitu- Zawartość tlenku węgla (CO) w spalinach (regu- d i 5 V i częstotliwości proporcjonalnej dozelowana**): maks. 0,5%. prędkości jazdy. Sygnał ten jest przekazywanyKąt wyprzedzenia zapłonu (regulowany*): 10 ± 2° przez styk „32quot; do elektronicznego urządzeniaprzed GMR sterującego. Uwagi Oznaczenie barwne złącza: szare. * Złącze przewodów czujnika położenia prze- Rezystancja między stykami czujnika: 250 Q.pustnicy rozłączone.** Za pomocą przyrządu diagnostycznego pro-Czujnik położenia dźwigni zmiany biegów ducenta samochodu. Złącze przewodów czujni-skrzynki mechanicznej ka położenia przepustnicy podłączone. Skrajneprawe styki w górnym rzędzie złącza diagno-R ę czujnika położenia dźwigni zmiany biegów olstycznego zwarte (skrzynka bezpieczników wew wersjach ze skrzynką mechaniczną spełnia 59
  • 58. Silniki benzynowewnętrzu samochodu). Regulacja śrubą w elek- 1.2. OBSŁUGA I NAPRAWA tronicznym urządzeniu sterującym.MOMENTY DOKRĘCANIA UWAGI WSTĘPNE Śruby mocowania głowicy (gwint i dolna płasz- czyzna łbów powleczone olejem): • Prędkość obrotowa biegu jałowego oraz kąt — śruby nr 1 do 10: wyprzedzenia zapłonu mogą być regulowane po 1. etap: 30 N • m;uprzednim rozłączeniu złącza przewodów czuj- 2. etap: 60 N • m;nika położenia przepustnicy. 3. etap: poluzować całkowicie;• Zawartość tlenku węgla (CO) w spalinach 4. etap: 30 N • m;także można regulować, lecz wymaga to użycia 5. etap: 60±5 N-m lub dokręcić o 50°przyrządu diagnostycznego producenta samo- do 55°; chodu i należy rozłączyć złącze przewodów czujnika położenia przepustnicy. — śruby nr 11 do 15: 6,4 do 8,5 N • m. Pokrywy łożysk wałów rozrządu: 10 do 12 N • m.• Wymontowanie łańcuchów napędu rozrządu Pokrywa głowicy: 4 N • m. oraz pompy oleju wbudowanej w pokrywę napę- Pokrywy korbowodów: du rozrządu wymaga uprzedniego wymontowa- — 1. etap: 14 do 15 N • m;nia głowicy silnika. — 2. etap: 23 do 29 N • m lub dokręcić o 35° do • Głowicę silnika można wymontować bez 40°.konieczności wymontowania silnika z samo- Pokrywy łożysk głównych (śruby powleczone chodu. olejem): 47 do 53 N • m.• Po zdjęciu łańcuchów napędu rozrządu nie Miska olejowa: 6 do 8 N • m.wolno obracać wałem korbowym ani wałami Tylna pokrywa kadłuba (od strony koła zama- rozrządu, gdyż grozi to uderzeniem tłoków o za- chowego): 6 do 8 N • m. wory i poważnym uszkodzeniem silnika. Koło zamachowe wersji ze skrzynką mechanicz-• Silnik wymontowuje się razem ze skrzynką ną (śruby powleczone olejem): 85 do 95 N • m. przekładniową od spodu samochodu. Tarcza napędowa wersji ze skrzynką automa-• Szczelność pokrywy napędu rozrządu, miski | tyczną (śruby powleczone olejem): 95 do olejowej, przedniej pokrywy głowicy (technolo- 105 N-m.gicznej) oraz pompy cieczy chłodzącej uzyskuje się dzięki zastosowaniu podczas montażu pasty Koło pasowe wału korbowego (śruby powleczo- uszczelniającej. ne olejem): 135 do 155 N • m. Koła zębate wałów rozrządu (śruby powleczone olejem): 100 do 130 N • m. Koła zębate pośrednie: 100 do 130 N-m. 1.2.1. Sprawdzanie Napinacz łańcuchów napędu rozrządu: 6 do i regulacja silnika 8 N-m. Płoza i ślizgacz łańcuchów napędu rozrządu: 13 do 19 N • m.SPRAWDZANIE I REGULACJA Przednia pokrywa głowicy (technologiczna): 3 do LUZU ZAWORÓW 5 N-m. Pokrywa napędu rozrządu:Uwaga. Czynności te zaleca się wykonywać, — śruby długie: 6 do 8 N • m; gdy silnik jest gorący. — śruby krótkie: 16 do 21 N-m.• Jeśli samochód jest wyposażony w kodowa- Świece zapłonowe: 20 do 30 N • m. ny odbiornik radiowy, należy zanotować jego Sonda lambda: 41 do 51 N • m. kod przed odłączeniem akumulatora. Korek spustu oleju: 30 do 40 N • m. • Odłączyć od pokrywy głowicy przewód od- Korek spustu cieczy chłodzącej w kadłubie: 35 prowadzenia par oleju. do 45 N • m.• Odłączyć od świec zapłonowych przewody : Kolektor dolotowy: 16 do 21 N-m.wysokiego napięcia i wykręcić świece zapłono- Kolektor wylotowy do głowicy: 26 do 30 N • m. we z głowicy. Katalizator spalin do kolektora wylotowego: 30• Wymontować pokrywę głowicy. do 35 N • m.• Obrócić wał korbowy tak, aby znak na kole , Dolna belka zawieszenia zespołu napędowego: pasowym znalazł się naprzeciw znaku na kadłu- 45 do 55 N • m. bie silnika. Krzywki wałów rozrządu dla zaworów pierwszego cylindra (od strony napędu rozrzą- Śruba środkowa tylnego wspornika zawieszenia du) muszą przy tym być skierowane do góry. zespołu napędowego: 65 do 75 N • m. Jeśli warunek ten nie jest spełniony, należy Śruby środkowe przedniego i prawego wspor- obrócić wał korbowy o jeden pełny obrót i usta- nika zawieszenia zespołu napędowego: 45 do wić naprzeciw siebie znaki ustawcze na kole 55 N • m.60
  • 59. Regulacja luzu zaworówpasowym i kadłubie silnika. Tłok w pierwszym • Wybrać płytkę regulacyjną o obliczonej gru- cylindrze znajdzie się wówczas w górnym mar- bości, a jeśli takiej płytki się nie produkuje, twym punkcie po suwie sprężania. wybrać płytkę o grubości najmniej różniącej się Uwaga. Wał korbowy należy obracać w kierun-od obliczonej wartości. ku zgodnym z kierunkiem jego obrotu podczasUwaga. Płytki regulacyjne mają grubość od 2,00 pracy silnika chwytając kluczem łeb śruby mo-do 2,98 mm stopniowaną co 0,02 mm. cowania koła pasowego albo po podniesieniu • Powlec olejem silnikowym wybraną płytkę przodu samochodu i włączeniu 4. lub 5. biegu regulacyjną i umieścić ją we wgłębieniu denka obracając przednie koło w kierunku jazdy dopopychacza (stroną z napisem skierowaną do przodu.popychacza). • Za pomocą szczelinomierza o odpowiedniej • Wyjąć przyrządy specjalne. grubości sprawdzić luz zaworów (między krzyw-• Postępując w poprzednio opisany sposóbką i płytką regulacyjną w denku popychacza) wyregulować luzy pozostałych zaworów.dolotowych w cylindrach nr 1 i 2 oraz wyloto- • Po regulacji sprawdzić ponownie luz wszyst- wych w cylindrach nr 1 i 3.kich zaworów i w razie potrzeby powtórnie• Wykonać jeden pełny obrót wałem korbowymwyregulować niewłaściwe wartości ich luzu.i ustawić naprzeciw siebie znaki ustawcze na• Założyć pokrywę głowicy i dokręcić śruby jejkole pasowym i kadłubie silnika.mocowania właściwym momentem.• W tym położeniu zmierzyć luz zaworów dolo-• Wkręcić świece zapłonowe i podłączyć dotowych w cylindrach nr 3 i 4 oraz wylotowychnich przewody wysokiego napięcia.w cylindrach nr 2 i 4.• Podłączyć do pokrywy głowicy przewód od-prowadzenia par oleju.• Zanotować zmierzone wartości luzu zaworówi porównać je z wartościami właściwymi. • Podłączyć akumulator do instalacji elektrycz-nej samochodu.Luz roboczy zaworów w gorącym silniku powi-nien wynosić:— dla zaworów dolotowych: 0,32 do 0,40 mm;— dla zaworów wylotowych: 0,37 do 0,45 mm. • Jeśli zmierzone wartości luzu nie mieszcząsię w podanych granicach, wyregulować luzzaworów. Regulacja luzu zaworów Regulacja luzu zaworu polega na wymianie płytki regulacyjnej umieszczonej we wgłębieniu denka popychacza. Do wymiany płytki regulacyjnej nale- ży wykorzystać przyrządy Nissan KY10115110 i KV10115120 (patrz rys. 1.1). W przeciwnym ra- zie jest niezbędne wymontowanie jednego lub dwóch wałów rozrządu. Dalej opisano, ze wzglę- du na jego prostotę, tok postępowania z wykorzy- staniem wspomnianych przyrządów. • Obrócić wał korbowy tak, aby krzywka uru- chamiająca zawór, którego luz ma być regulo- wany, była skierowana do góry. Za pomocąprzyrządu do wciskania popychacza KV10115110ścisnąć sprężynę zaworu (rys. 1.1 A), unieru-chomić wciśnięty popychacz przyrządemKV10115120 i za pomocą magnesu wyjąćpłytkę regulacyjną (rys. 1.1 B). Zapamiętaćsposób montażu płytki (stroną z napisem dodenka popychacza).• Zmierzyć i zanotować grubość wyjętej płytki,i Określić grubość płytki, którą należy zamon-tować w następujący sposób: do grubości płytkiwyjętej dodać zmierzoną wartość luzu zaworui odjąć nominalną wartość luzu zaworu.Rys. 1.1. Wymiana płytek regulacji luzu zaworówA — wciskanie popychacza zaworu przyrządem NissanJako nominalną wartość luzu zaworu zaleca sięKV10115110 w celu ściśnięcia sprężyny zaworu, przyjmować średnią arytmetyczną granic prze- B — unieruchomienie przyrządem Nissan KV10115120 działu (dla zaworów dolotowych 0,36 mm; dlawciśniętego popychacza i wyjmowanie płytki regulacji zaworów wylotowych 0,41 mm). luzu zaworu za pomocą magnesu61
  • 60. Silniki benzynoweUKŁADY ZASILANIA I ZAPŁONOWY • Rozłączyć złączę przewodów czujnika poło-żenia przepustnicy. • SPRAWDZANIE I USTAWIANIE KĄTA WYPRZEDZENIA ZAPŁONU• Sprawdzić wartość kąta wyprzedzenia zapło- inu przy prędkości obrotowej biegu jałowego] • Nagrzać silnik do normalnej temperatury pracy.kierując lampę stroboskopową na znaki na kole j • Podłączyć lampę stroboskopową zgodnie z in-pasowym wału korbowego (rys. 1.3).] strukcją jej użytkowania. Rys. 1.2. Układy zasilania paliwem i doprowadzenia powietrza 1 — korek wlewu paliwa, 2 — uszczelka rury wlewu paliwa, 3 — rura wlewu paliwa, 4 — zbiornik paliwa, 5 — pompa paliwa, 6 — czujnik poziomu paliwa, 7 — filtr paliwa, 8 — regulator ciśnienia paliwa, 9 — kolektor paliwa wtryskiwaczy, 10 — wtryskiwacz paliwa, 11 — kolektor dolotowy, 12 — czujnik temperatury cieczy chłodzącej silnik (sterowania silnika), 13 — zawór recyrkulacji spalin (EGR), 14 — przewód recyrkulacji spalin, 15 — zawór różnicowy, 16 — elektrozawór recyrkulacji spalin, 17 — zbiornik pochłaniacza par paliwa, 18 — przewód wlotu powietrza, 19 — rezonator, 20 — obudowa filtru powietrza, 2 1 — filtr par oleju, 22 — wkład filtru powietrza, 23 — pokrywa filtru powietrza, 24 — obudowa przepustnicy, 25 — regulator zwiększonej prędkości obrotowej biegu jałowego, 26 — regulator prędkości obrotowej biegu jałowego, 27 — przepływomierz powietrza, 28 — czujnik położenia przepustnicy, 29 — siłownik zwiększonej prędkości biegu jałowego zimnego silnika62
  • 61. Układy zasilania i zapłonowyRys. 1.4. Regulacja prędkości obrotowej biegu jałowego1 — wkręt regulacyjny, 2 — złącze przewodów czujnikaRys. 1.3. Znaki ustawcze kąta wyprzedzenia zapłonupołożenia przepustnicy • Jeśli wartość ta jest nieprawidłowa, poluzo-wać śruby mocowania aparatu zapłonowegoi obracając nim (w odpowiednią stronę) uzyskaćwymaganą wartość kąta wyprzedzenia zapłonu.• Dokręcić śruby mocujące aparat zapłonowy.• Ponownie sprawdzić kąt wyprzedzenia zapło-nu przy prędkości obrotowej biegu jałowegoi jeśli jest prawidłowy, odłączyć lampę strobo- skopową. t Podłączyć złącze przewodów do czujnika po- łożenia przepustnicy.SPRAWDZANIE I REGULACJA PRĘDKOŚCI OBROTOWEJ BIEGU JAŁOWEGOB Warunki wstępne • Opisane dalej czynności odnoszą się do na- grzanego silnika w dobrym stanie technicznym (sprawne: układ zasilania, przewód odprowadza- nia par oleju, obwód recyrkulacji spalin, układ wspomagania hamulców, układ wylotowy spalin). • Wszystkie odbiorniki energii elektrycznej sa- mochodu, które nie są niezbędne do pracy silnika powinny być wyłączone. • Kąt wyprzedzenia zapłonu powinien mieć wła- ściwą wartość; należy go sprawdzić i w razie potrzeby wyregulować przed dalej opisanymi czynnościami. Rys. 1.5. Sprawdzanie i regulacja zwiększonej prędkości obrotowej biegu jałowego zimnego silnika Sprawdzanie i regulacja A — silnik gorący (temperatura cieczy chłodzącej • Rozłączyć złącze przewodów czujnika poło- 80 ± 5°C), B — silnik zimny (temperatura cieczy żenia przepustnicy. chłodzącej 25 ± 5°C) 1 — sprężyna bimetalowa, 2 — śruba regulacyjna, • Uruchomić silnik i dwa do trzech razy zwięk- 3 — dźwignia przepustnicy, 4 — krzywka zwiększonej szyć gwałtownie jego prędkość obrotową od prędkości obrotowej biegu jałowego, 5 — znaki dla 2000 do 3000 obr/min oraz umożliwić musilnika gorącego, 6 — znaki dla silnika zimnego powrócenie do prędkości obrotowej biegu jało- Uwaga: w gorącym silniku znaki krzywki oraz dźwigni wego. przepustnicy powinny znajdować się naprzeciw siebie. W przeciwnym razie należy doprowadzić je do • Zanotować prędkość obrotową biegu jałowe- właściwego położenia obracając śrubę regulacyjną. go. W razie uzyskania niewłaściwej wartości Powtórzyć sprawdzenie w zimnym silniku (inne znaki). wyregulować prędkość obrotową biegu jałowe- Jeśli nie znajdują się one naprzeciw siebie, należy go silnika wkrętem regulacyjnym (1, rys. 1.4) wymienić sprężynę bimetalową.63
  • 62. Silniki benzynowe znajdującym się po prawej stronie obudowyprzepustnicy.• Po zakończeniu regulacji podłączyć złączeprzewodów elektrycznych do czujnika położeniaprzepustnicy. STEROWANIE SILNIKA ZASILANIE ELEKTRYCZNEElektroniczne urządzenie sterujące silnika jestzasilane w sposób ciągły przez swój styk „46quot;i chronione bezpiecznikiem nr 41 (7,5 A) umiesz-czonym w skrzynce bezpieczników w przedzialesilnika.Po włączeniu zapłonu napięcie akumulatora jest Rys. 1.6. Usytuowanie złącza diagnostycznegodoprowadzane przez styk „44quot; złącza do elek-tronicznego urządzenia sterującego, a także doczterech wtryskiwaczy paliwa oraz do aparatu Rys. 1.7. Schemat systemu sterowania silnika I — akumulator, 2 — wyłącznik klimatyzacji, 3 — wyłącznik zapłonu, 4 — lampka kontrolna sterowania silnika, 5 — elektroniczne urządzenie sterujące, 6 — czujnik prędkości pojazdu, 7 — czujnik położenia dźwigni zmiany biegów skrzynki mechanicznej lub dźwigni wyboru biegów skrzynki automatycznej, 8 — aparat zapłonowy (z czujnikiem położenia wału rozrządu, cewką zapłonową i modułem wzmocnienia zapłonu), 9 — katalizatory spalin, 10 — sonda lambda, II — świece zapłonowe, 12 — wtryskiwacz paliwa, 13 — regulator ciśnienia paliwa, 14 — regulator prędkości obrotowej biegu jałowego, 15 — regulator zwiększonej prędkości obrotowej biegu jałowego, 16 — sterownik zwiększonej prędkości obrotowej biegu jałowego, 17 — przepływomierz powietrza, 18 — obudowa przepustnicy, 19 — czujnik położenia przepustnicy, 20 — filtr powietrza, 21 — elektrozawór recyrkulacji spalin oraz pochłaniacza par paliwa, 22 — zawór recyrkulacji spalin (EGR), 23 — zawór różnicowy, 24 — zbiornik paliwa, 25 — pompa paliwa, 26 — pochłaniacz par paliwa, 27 — czujnik temperatury cieczy chłodzącej64
  • 63. Sterowanie silnikazapłonowego przez styk „7quot; szarego złączawy (styk „5quot; szarego złącza sześciostykowego) dwustykowego. Powoduje to połączenie z masąi przepływomierz powietrza (styk „3quot;). styku „4quot; elektronicznego urządzenia sterujące-Po włączeniu zapłonu są także zasilane: sonda go, dzięki czemu zostaje zamknięty obwód mocylambda, zabezpieczona bezpiecznikiem nr 16 przekaźnika głównego. Przekaźnik ten zasila(10 A), regulator prędkości obrotowej biegu jało- przez bezpiecznik nr 41 (7,5 A) styki „38quot;, „47quot; wego wraz z elektrozaworem recyrkulacji spalin i i „109quot; urządzenia sterującego, aparat zapłono-pochłaniacza par paliwa zabezpieczone bezpiecz-Rys. 1.8. Rozmieszczenie elementów układu sterowania w przedziale silnika1 — włącznik ciśnieniowy hydraulicznego wspomagania układu kierowniczego, 2 — obudowa przepustnicy,3—przepływomierz powietrza, 4 — czujnik położenia przepustnicy, 5 — regulator prędkości obrotowej biegu jałowego,6 —czujnik temperatury cieczy chłodzącej, 7 — wtryskiwacz paliwa, 8 — regulator zwiększonej prędkości obrotowejbiegu jałowego, 9 — regulator zwiększonej prędkości obrotowej biegu jałowego zimnego silnika, 10 — elektrozawórrecyrkulacji spalin oraz pochłaniacza par paliwa, 11 — zawór różnicowy, 12 — zawór recyrkulacji spalin, 13 — czujnikprędkości pojazdu (skrzynka mechaniczna), 14 — regulator ciśnienia paliwa, 15 — aparat zapłonowy (z czujnikiempołożenia wału rozrządu, cewką zapłonową i modułem wzmocnienia zapłonu), 16 — włącznik ciśnieniowy obwoduczynnika chłodniczego klimatyzacji, 17 — czujnik położenia dźwigni zmiany biegów (skrzynka mechaniczna), 18 — sondalambda, 19 — przekaźnik wentylatora (wentylatorów) układu chłodzenia (1. prędkość obrotowa w wersjach zautomatyczną skrzynką przekładniową), 20 — miejsce przekaźnika wentylatorów układu chłodzenia (2. prędkośćobrotowa tylko w wersjach z automatyczną skrzynką przekładniową), 21 — przekaźnik klimatyzacji65
  • 64. FUSIBLES.45i 49pTI0
  • 65. Sterowanie silnikaRys. 1.9. Schemat połączeń elektrycznych sterowania silnika 1 — akumulator, 2 — wyłącznik zapłonu, 3 — przekaźnik główny, 4 — wtryskiwacze paliwa, 5 — sygnał do obrotomierza, 6 — rezystancja kontrolna, 7 — aparat zapłonowy, 8 — elektroniczne urządzenie sterujące, 9 — kondensator, 10 — cewka zapłonowa, 11 — czujnik położenia wału rozrządu zaworów wylotowych i prędkości obrotowej silnika, 12 — świece zapłonowe, 13 — przepływomierz powietrza, 14 — sonda lambda, 15 — czujnik położenia przepustnicy, 16 — czujnik temperatury cieczy chłodzącej, 17 — włącznik ciśnieniowy hydraulicznego wspomagania układu kierowniczego, 18 — elektroniczne urządzenie sterujące, 19 — złącze diagnostyczne, 20 — lampka kontrolna sterowania silnika, 21 — przekaźnik pompy paliwa, 22 — pompa paliwa, 23 — prędkościomierz, 24 — czujnik prędkości pojazdu, 25 — elektrozawór układu recyrkulacji spalin oraz pochłaniacza par paliwa, 26 — regulator prędkości obrotowej biegu jałowego, 27 — regulator zwiększonej prędkości obrotowej biegu jałowego, 28 — przekaźnik klimatyzacji, 29 — pojedynczy przekaźnik wentylatorów układu chłodzenia (mechaniczna skrzynka przekładniowa), 30 — przekaźnik podwójny wentylatorów układu chłodzenia (automatyczna skrzynka przekładniowa), 31 — wentylator elektryczny o jednej prędkości, 32 — wentylator elektryczny o dwóch prędkościach, 33 — włącznik ciśnieniowy obwodu czynnika chłodniczego klimatyzacji, 34 — immobilizer, 35 — czujnik położenia dźwigni wyboru biegów skrzynki automatycznej, 36 — czujnik położenia dźwigni zmiany biegów skrzynki mechanicznej, 37 — zespół sterowania ogrzewaniem wnętrza samochodu (z czujnikiem parownika), 38 — zespół sterowania przewietrzaniem wnętrza samochodu, 39 — wyłącznikklimatyzacji, 40 — do czasowego wyłącznika ogrzewania szyby tylnej, 41 — do sprężarki klimatyzacji, 42 — wyłącznikogrzewania szyby tylnej, 43 — przekaźnik ogrzewania szyby tylnej, 44 — przełącznik oświetlenia zewnętrznego,45 — (+) zasilania stałego, 46 — (+) zasilania po włączeniu zapłonu lub rozrusznikaFUSIBLE — bezpiecznik, FUSIBLES — bezpieczniki, N° — numer nikiem nr 25 (10 A). Elektroniczne urządzenie Przedstawione dalej parametry elektryczne ele- sterujące łączy z masą swój styk „106quot;, comentów wchodzących w skład systemu wtrysko- umożliwia włączenie przekaźnika pompy paliwawo-zapłonowego są wynikiem pomiarów wyko- chronionej bezpiecznikiem nr 17 (15 A). Wszyst- nanych klasycznym multimetrem wzbogaconym kie wymienione bezpieczniki znajdują się w skrzyn-o funkcje specyficzne dla zastosowań samocho- ce bezpieczników we wnętrzu nadwozia. dowych (obrotomierz, pomiar czasu wtrysku Jeśli w ciągu około 5 sekund nie nastąpi próbapaliwa, sygnałów sondy lambda itd.). Prawidło- uruchomienia silnika (brak sygnału od czujnikawe przeprowadzenie diagnostyki wymaga dys- położenia wału rozrządu i prędkości obrotowej), ponowania przyrządem o parametrach co naj- elektroniczne urządzenie sterujące przerywa mniej równorzędnych. połączenie z masą styku „106quot; i przerywa w tensposób zasilanie elektryczne pompy paliwa. Wykorzystanie procedury diagnostycznejZasilanie to może być wznowione tylko wówczas, Przed rozpoczęciem procedury diagnostycznejgdy elektroniczne urządzenie sterujące otrzyma należy koniecznie sprawdzić spełnienie warun-sygnał z czujnika położenia wału rozrządu. Jeśli ków wstępnych podanych dalej oraz uwzględ-uruchomiony silnik się zatrzyma, a kluczyk w wy- nienie następujących zaleceń.łączniku zapłonu pozostanie w pozycji włączone- • Parametry elektryczne podane bez tolerancjigo zapłonu, zasilanie elektryczne pompy paliwa są wynikiem pomiarów wykonanych w konkret-zostaje wyłączone po około 1 sekundzie. nym samochodzie. Ich interpretacja powinnaElektroniczne urządzenie sterujące otrzymuje sygnały o uruchamianiu silnika przez swój styk „34quot;, chroniony bezpiecznikiem nr 26 (7,5 A) umieszczonym w skrzynce bezpieczników we wnętrzu nadwozia.W samochodach wyposażonych w układ klima-tyzacji podczas pracy silnika na biegu jałowymelektroniczne urządzenie sterujące łączy z masą,chroniony bezpiecznikiem nr 6 (7,5 A) swój styk „11quot;, dzięki czemu uruchamia przekaźnik klima- tyzacji i zasila regulator zwiększonej prędkości obrotowej biegu jałowego. DIAGNOSTYKA SYSTEMU WTRYSKOWO-ZAPŁONOWEGO Procedura diagnostyczna, jak również opisaneRys. 1.10. Usytuowanie zespołu pompy i czujnika dalej sposoby sprawdzania, dotyczą tylko samo-poziomu paliwa w zbiorniku pod siedziskiem tylnego chodów, którym jest poświęcone niniejsze opra-siedzenia 1 — przewód tłoczenia paliwa do wtryskiwaczy, cowanie (patrz tablica identyfikacyjna). Według 2 — przewód powrotu nadmiaru paliwa, 3 — złącze posiadanych infoirmacji są one zgodne z ich elektryczne silnika pompy, 4 — złącze elektryczne specyfikacjami oryginalnymi.czujnika poziomu paliwa67
  • 66. Silniki benzynowe • Samochód nie może przebywać w kabinielakierniczej w temperaturze 80°C dłużej niż 20minut.• Przed sprawdzaniem ciśnienia sprężania w cy-lindrach silnika należy wyjąć przekaźnik pompypaliwa ze skrzynki przekaźników we wnętrzunadwozia lub wyjąć bezpiecznik nr 17 ze skrzyn-ki bezpieczników we wnętrzu nadwozia. Silnikw ciągu kilku sekund po uruchomieniu zatrzy-ma się z powodu braku paliwa.• Należy unikać wywoływania łuku elektrycz-nego podczas wszelkich czynności związa-nych z elementami instalacji elektrycznej sa- Rys. 1.11. Usytuowanie zbiornika pochłaniacza parmochodu. paliwa (1) i filtru paliwa (2)• Podczas pomiarów należy unikać podłącza- Podczas wymiany filtru paliwa należy zawrócić uwagę, aby odsądzenie nowego filtru było skierowane do góry nia końcówek pomiarowych przyrządu bezpo-średnio do styków złącza wielostykowego elek-tronicznego urządzenia sterującego. Zaleca sięodsunięcie osłony z tworzywa sztucznego uwzględniać istniejące zawsze rozrzuty produk-umieszczonej z tyłu złącza wielostykowego i po- cyjne.dłączenie końcówek bezpośrednio do końców • Korzystanie z podanych procedur wymagaodpowiednich przewodów elektrycznych wiązki. wcześniejszego poznania działania systemu wtry-• Przy wszelkich czynnościach dotyczących złą- skowo-zapłonowego.czy przewodów należy sprawdzać stan ich sty- • Procedura diagnostyczna powinna zawsze roz-ków, obecność uszczelki oraz skuteczność dzia- poczynać się od analizy objawów niesprawności.łania zatrzasku złącza. Zalecenia• Podczas pomiarów rezystancji wewnętrznejomawianych elementów akumulator powinien • Podczas pracy silnika nie wolno odłączaćbyć odłączony od instalacji elektrycznej samo- akumulatora ani elektronicznego urządzenia ste-chodu. rującego silnika.• W samochodach wyposażonych w kodowany • Podczas ładowania z wykorzystaniem obcegoradioodbiornik przed odłączeniem akumulatora źródła zasilania akumulator powinien być odłą-należy zanotować kod radioodbiornika. czony od instalacji elektrycznej samochodu. • Przed rozpoczęciem spawania elektrycznegoWarunki wstępne elementów nadwozia należy obowiązkowo odłą-• Sprawdzić, czy w zbiorniku samochodu znaj- czyć elektroniczne urządzenie sterujące.duje się dostateczna ilość właściwego paliwa.• Sprawdzić stan techniczny i sprawność:— obwodu rozruchu (akumulatora, przewodówi rozrusznika);— filtru paliwa oraz prawidłowość jego montażu;— przewodów odprowadzenia par oleju (czy sąszczelne i drożne);— przewodów paliwa (czy są szczelne i drożne); Rys. 1.12. Rozmieszczenie elementów układu sterowania silnika we wnętrzu samochodu 1 — elektroniczne urządzenie sterujące, 2 — przekaźnik główny, 3 — przekaźnik pompy paliwa (dostępny po zdjęciu pokrywy bezpieczników) Dostęp do elektronicznego urządzenia sterującego J uzyskuje się po zdjęciu w dolnej części zespołu ogrzewania podzespołu rozdzielającego powietrze i przewodu kierującego powietrze na podłogę oraz poRys. 7.73. Identyfikacja styków złączy aparatu zdjęciu pokrywy tego urządzeniazapłonowego 68
  • 67. Sterowanie silnikaH10! 1 2I CV*105106107i e 1 2 3 4 5 6 7 o 0C15 16 17 1 19 20 21 22 31 32 33 34 35 36 37 38 39 G1 S1 01111 2 1 3114 1151 6 B g 10 11 12 13 14 01 11123 24 25 26 27 28 29 30 40 41 42 43 44 45 46 47 48Rys. 1.14. Identyfikacja styków złącza elektronicznego urządzenia sterującego Procedura diagnostyczna — układu doprowadzenia powietrza (szczelność Uwaga. Jeśli pomimo wykonania podanej dalej poszczególnych elementów oraz ich połączeń); procedury nie wykryje się przyczyny niespraw- — obwodu recyrkulacji spalin (drożność ele- ności, a objawy niesprawności będą nadal wy- mentów, szczelność połączeń); stępowały, wtedy w ostatniej kolejności należy — linki pedału przyspieszenia (czy po zwolnie- wymienić elektroniczne urządzenie sterujące sil- niu pedału dźwignia przepustnicy opiera się o nika. jeden zderzak, a po wciśnięciu pedału do oporu opiera się o drugi zderzak); Sprawdzenie zasilania elektrycznego — obwodu podciśnieniowego wspomagania ha- systemu wiryskowo-zapłonowego mulców (szczelność i drożność). Sprawdzenie to polega na ocenie prawidłowości — silnika jako całości pod względem mecha- zasilania elektrycznego systemu wtryskowo-za- nicznym (ciśnienie sprężania, luz zaworów, usta- płonowego i powinno być wykonywane przy wienie rozrządu itd.); podłączonych wszystkich złączach (w tym także — świec zapłonowych (odpowiedni typ, właści- wielostykowym złączu elektronicznego urządze- wy odstęp elektrod, pewność podłączenia prze- nia sterującego silnika). wodów). Prawdopodobne przyczynyPomiar pomiędzy WartośćNrWarunkiniesprawnościstykami właściwatestu pomiaru• Wiązka przewodów między akumulato-„46quot; złącza urządzenia sterującego NapięcieZapłon wyłączony 1/1 akumulatorarem i stykiem 46 złącza urządzenia steru-i masającego.• Bezpiecznik nr 41 (7,5 A) w skrzyncebezpieczników w przedziale silnika.• Skrzynka bezpieczników w przedzialesilnika • Wiązka przewodów między akumulato-„ 1 quot; i „3quot; złącza przekaźnika głów-1/2rem i złączem przekaźnika głównego.nego (obok elektronicznego urzą-• Wiązka przewodów między akumulato-dzenia sterującego silnika) i masarem i stykiem „46quot; złącza urządzenia ste-rującego.• Bezpiecznik nr 41 (7,5 A) w skrzyncebezpieczników w przedziale silnika.• Skrzynka bezpieczników w przedzialesilnika „2quot; złącza przekaźnika głównego • Przekaźnik główny1/3i masa „4quot; złącza urządzenia sterującego • Przewód między stykiem „4quot; złącza urzą-1/4dzenia sterującego i stykiem „2quot; złączai masaprzekaźnika głównego • Wiązka przewodów między akumula-„ 1 quot; złącza wyłącznika zapłonu1/5torem i stykiem „ 1 quot; złącza wyłącznika za-i masapłonu.• Bezpiecznik I (30A) w skrzynce bez-pieczników w przedziale silnika.• Skrzynka bezpieczników w przedzialesilnika „3quot; złącza przekaźnika klimatyzacji • Wiązka przewodów między akumulato-1/6rem i stykiem „3quot; złącza przekaźnika kli-(skrzynka przekaźników po prawejstronie przedziału silnika) i masamatyzacji.• Bezpiecznik nr 30 (7,5 A) w skrzyncebezpieczników w przedziale silnika.• Bezpiecznik dużej mocy G (75 A) w skrzyn-ce bezpieczników w przedziale silnika.• Skrzynka bezpieczników w przedzialesilnika 69
  • 68. Silniki benzynowe NrWarunkiPomiar pomiędzy Prawdopodobne przyczyny Wartośćniesprawnościtestu pomiarustykami właściwa • Wyłącznik zapłonuZapłon włączony „2quot; i „3quot; złącza wyłącznika zapłonu Napięciei masa (kluczyk w położeniu „ACCquot;,akumulatoranastępnie „ONquot;) • Przewód między stykami: „44quot; złącza„44quot; złącza urządzenia sterującegoi masaurządzenia sterującego oraz „3quot; złączawyłącznika zapłonu • Przekaźnik główny„5quot; złącza przekaźnika głównego(obok elektronicznego urządzeniasteryującego silnika) i masa • Przewód między stykami „38quot;, „47'„38quot;, „47quot;, „109quot; złącza urządzeniasterującego i masa urządzenia ste-„109quot; złącza urządzenia sterującego i marującego oraz „5quot; złącza przekaź- są oraz stykiem „5quot; złącza przekaźnikinika głównego głównego • Przewód między stykiem „5quot; złącza apa-„5quot; złącza (szare 6-stykowe) apa-ratu zapłonowego (czujnik położe- ratu zapłonowego oraz stykiem „5quot; złączania wału rozrządu) i masa przekaźnika głównego • Przewód między stykiem „7quot; złącza apa-„7quot; złącza (szare 2-stykowe) apa-ratu zapłonowego oraz stykiem „3quot; złączaratu zapłonowego i masawyłącznika zapłonu • Przewód między stykami „3quot; złącza prze-„3quot; złącza przepływomierza powie-trza i masa pływomierza powietrza j „5quot; złącza prze-kaźnika głównego • Przewód między stykami „2quot; złącza da-„2quot; złącza każdego wtryskiwaczapaliwa i masa nego wtryskiwacza paliwa i „3quot; złącza wy-łącznika zapłonu Zapłon włączony • Wiązka przewodów między stykiem„ 1 quot; złącza regulatora prędkości„ 1 quot; regulatora prędkości obrotowej bie-obrotowej biegu jałowego i masagu jałowego i stykiem „3quot; wyłącznikazapłonu.• Bezpiecznik nr 25 (10 A) w skrzynce bez-pieczników we wnętrzu nadwozia.• Skrzynka bezpieczników we wnętrzunadwozia • Przewód między stykiem „ 1 ' i „3quot; złą-„ 1 quot; i „3quot; złącza przekaźnika pom-cza przekaźnika pompy paliwa i wyłączni-py paliwa oraz masakiem zapłonu.• Bezpiecznik nr 17 (15 A) w skrzynce bez-pieczników we wnętrzu nadwozia.• Skrzynka bezpieczników we wnętrzunadwozia • Przekaźnik pompy paliwa„2quot; złącza przekaźnika pompy pa-liwa i masa 1/18• Przewód między stykiem „106' złącza„106quot; złącza urządzenia sterujące-urządzenia sterującego oraz stykiem „2quot;go i masazłącza przekaźnika pompy paliwa • Wiązka przewodów między stykiem „2quot;„2quot; złącza elektrozaworu recyrku-złącza elektrozaworu recyrkulacji spalinlacji spalin i pochłaniacza par pali-i wyłącznikiem zapłonu.wa oraz masa• Bezpiecznik nr 25 (10 A) w skrzynce bez-pieczników we wnętrzu nadwozia.• Skrzynka bezpieczników we wnętrzunadwozia 1/20• Wiązka przewodów między stykiem „3',3quot; złącza sondy lambda i masazłącza sondy lambda i wyłącznikiem za-płonu.• Bezpiecznik nr 16 (10 A) w skrzyncebezpieczników we wnętrzu nadwozia.• Skrzynka bezpieczników we wnętrzunadwozia 70
  • 69. Sterowanie silnika Wartość Nr Warunki Prawdopodobne przyczynyPomiar pomiędzywłaściwa testupomiaruniesprawnościstykami Zapłon włączonyNapięcie• Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza prze- „ 1 quot; złącza przekaźnika klimatyzacji kaźnika klimatyzacji i wyłącznikiem zapłonu. (skrzynka przekaźników po prawejakumulatora • Bezpiecznik nr 6 (7,5 A) w skrzynce bez- stronie przedziału silnika) i masa pieczników we wnętrzu nadwozia. • Skrzynka bezpieczników we wnętrzu nadwozia • Przekaźnik klimatyzacji „2quot; złącza przekaźnika klimatyzacjimasa• Przewód między stykiem „11quot; złącza „11quot; złącza urządzenia sterującego urządzenia sterującego i stykiem „2quot; złą-masa cza przekaźnika klimatyzacji• Przekaźnik pompy paliwaPomiary podczas dzia- „5quot; złącza przekaźnika pompy pa-łania wyłącznika czaso- iwa i masawego • Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza„ 1 quot; złącza (brązowe 2-stykowe)pompy paliwa i masapompy paliwa i stykiem „5quot; złącza prze- kaźnika pompy paliwa1/26 Napięcie 106 złącza urządzenia sterującego0V i masa Pomiary podczas rozru- „6quot; złącza wyłącznika zapłonuNapięcie• Stacyjkachu silnika akumulatora i masa (kluczyk w położeniu „STquot;)1/28• Przewód między stykiem „34quot; złącza „34quot; złącza urządzenia sterującego urządzenia sterującego i stykiem „6quot; złą-masa cza wyłącznika zapłonu. • Bezpiecznik nr 26 (7,5 A) w skrzynce bezpieczników we wnętrzu nadwozia. • Skrzynka bezpieczników we wnętrzu nadwozia • Przekaźnik klimatyzacjiPomiar podczas pracy ,5quot; złącza przekaźnika klimatyza-silnika na biegu jałowym cji (skrzynka bezpieczników w prze-i włączona klimatyzacja dziale silnika) i masa• Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza re- „ 1 quot; złącza regulatora zwiększonej gulatora zwiększonej prędkości obrotowej prędkości obrotowej biegu jałowe- biegu jałowego i stykiem „5quot; złącza prze- go i masa kaźnika klimatyzacji Napięcie• Elektroniczne urządzenie sterujące sil- 11 złącza urządzenia sterującego0V i masaSprawdzenie czujników, urządzeńzłącza wielostykowego elektronicznego urządzenia wykonawczych i wiązek przewodówsterującego silnika lub, jeśli wymaganie takie poda-no w tabeli, po odłączeniu złącza wielostykowego Sprawdzenie to polega na ocenie stanu urządzeńod elektronicznego urządzenia sterującego. Pod- zewnętrznych względem elektronicznego urządze-czas pomiarów złącza przewodów elementów nia sterującego silnika i powinno być wykonywanesprawdzanych nie powinny być odłączane. po podłączeniu przyrządu pomiarowego do styków Prawdopodobne przyczyny ElementPomiar pomiędzyWartość sprawdzany stykaminiesprawności właściwa• Czujnik położenia wału rozrządu i pręd-Czujnik położenia wału „5quot; złącza (szare 6-stykowe) apa- Nie podano kości obrotowej silnika.rozrządu i prędkości ratu zapłonowego oraz „40quot; i „31quot; w dokumentacjiobrotowej silnikazłącza urządzenia sterującego • Przewód między stykiem „4quot; złącza czuj- producenta nika oraz stykami „40quot; i „31quot; złącza urzą- dzenia sterującego. • Ekranowanie przewodów• Przewód między stykiem „6quot; złącza czuj-„6quot; złącza (szare 6-stykowe) apa-Rezystancja maks.ratu zapłonowego i masa0,5 a nika i masą 22 Przepływomierz powie- „3quot; złącza przepływomierza powie- / Nie podano• Przepływomierz powietrza. trza• Przewód między stykiem „3quot; złącza trza oraz „21quot; i „29quot; złącza urządze- w dokumentacji przepływomierza powietrza oraz stykiem nia sterującego producenta „21quot; i „29quot; złącza urządzenia sterującego 71
  • 70. Silniki benzynoweElementPomiar pomiędzy NrWartość Prawdopodobne przyczyny sprawdzany stykamiwłaściwa niesprawności testuPrzepływomierz powie- „ 1 quot; złącza przepływomierza powie- Rezystancja maks. • Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza prze- trzatrza i „16quot; złącza urządzenia steru-0,5 £2pływomierza powietrza i stykiem „16quot; złą- jącegocza urządzenia sterującego. • Ekranowanie przewodów„2quot; złącza przepływomierza powie- • Przewód między stykiem „2quot; złącza prze- trza oraz „21quot; i „29quot; złącza urządze- pływomierza powietrza oraz stykiem „21quot; nia sterującego i „29quot; złącza urządzenia sterującego„ 1 quot; złącza przepływomierza powie- • Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza prze- trza i masa pływomierza powietrza i masą 2/3Czujnik temperatury „18quot; i „21quot; oraz „29quot; złącza urzą-Patrz dane• Czujnik temperatury cieczy chłodzącej. cieczy chłodzącej • Przewód między stykiem „2quot; złącza czuj- dzenia sterującego w rozdz. 1.1 nika i stykiem „18quot; złącza urządzenia ste- rującego. • Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza czuj- nika i stykami „21quot; oraz „29quot; złącza urzą- dzenia sterującego 2/4Aparat zapłonowy„8quot; złącza (szare 2-stykowe) apa-Rezystancja• Rezystancja kontrolna.2200 O. ratu zapłonowego i „3quot; złącza urzą- • Przewód między stykiem „8quot; złącza apa- dzenia sterującegoratu zapłonowego i stykiem „1quot; złącza re- zystancji kontrolnej. • Przewód między stykiem „2quot; rezystan- cji kontrolnej i stykiem „3quot; złącza urządze- nia sterującego„ 1 quot; złącza (szare 6-stykowe) apa- Rezystancja maks. • Przewód między stykiem „ 1quot; złącza apa- ratu zapłonowego i „ 1 quot; złącza urzą- ratu zapłonowego i stykiem „1quot; złącza 0,5 0 dzenia sterującegourządzenia sterującego„2quot; złącza (szare 6-stykowe) apa- • Przewód między stykiem „2quot; złącza apa- ratu zapłonowego i masa ratu zapłonowego i masą„2quot; złącza (szare 6-stykowe) apa- Rezystancja bliska• Moduł wzmocnienia zapłonuon ratu zapłonowego i „8quot; złącza (sza- re 2-stykowe) aparatu zapłonowe- go2/5 Cewka zapłonowa „7quot; i „8quot; złącza (szare 2-stykowe) Rezystancja• Cewka zapłonowa1Q (uzwojenie pierwotne) aparatu zapłonowego I 2/6Rezystancja Cewka zapłonowa „7quot; złącza (szare 2-stykowe) apa- (uzwojenie wtórne)ratu zapłonowego i wyjście wyso- 10k£i kiego napięcia aparatu zapłono- wego2/7 Czujnik położenia prze- „37quot; oraz „21quot; i „29quot; złącza urzą- Rezystancja• Czujnik położenia przepustnicy.• Przewód między stykiem „ 1quot; złącza czuj- dzenia sterującego 4590 ii pustnicy nika położenia przepustnicy i stykiem „37quot; złącza urządzenia sterującego. • Przewód między stykiem „3quot; złącza czujnika położenia przepustnicy oraz sty- kiem „29quot; i „21quot; złącza urządzenia steru- jącegoPedał swobodny: • Czujnik położenia przepustnicy. „37' i „20quot; złącza urządzenia steru-rezystancja 4000 O.• Przewód między stykiem „ 1quot; złącza czuj- jącegoPedał wciśniętynika położenia przepustnicy i stykiem „37quot; do oporu: rezystancja złącza urządzenia sterującego. 500 ii• Przewód między stykiem „2quot; złącza czuj- nika położenia przepustnicy i stykiem „20quot; złącza urządzenia sterującego. • Ekranowanie przewodów„20' oraz „21quot; i „29quot; złącza urzą-Pedał swobodny: • Czujnik położenia przepustnicy. dzenia sterującego rezystancja 500 Q. • Przewód między stykiem „2quot; złącza czuj-Pedał wciśniętynika położenia przepustnicy i stykiem „20quot; do oporu: rezystancja złącza urządzenia sterującego. 4000 Q• Przewód między stykiem „3quot; złącza czuj- nika położenia przepustnicy oraz stykiem ,21quot; i „29quot; złącza urządzenia sterującego. • Ekranowanie przewodów 72
  • 71. Sterowanie silnika Element Nr Pomiar pomiędzyWartość Prawdopodobne przyczyny sprawdzany testustykamiwłaściwa niesprawności 2/8Wtryskiwacz paliwa 1. cy- „2quot; złącza wtryskiwacza paliwaRezystancja• Wtryskiwacz paliwa 1. cylindra.10do14ii lindra1. cylindra i „101quot; złącza urządze-• Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza wtry-skiwacza paliwa 1. cylindra i stykiem „101quot; nia sterującegozłącza urządzenia sterującego 2/9Wtryskiwacz paliwa 2. cy- „2quot; złącza wtryskiwacza paliwa 2.• Wtryskiwacz paliwa 2. cylindra.• Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza wtry- lindracylindra i „110quot; złącza urządzeniaskiwacza paliwa 2. cylindra i stykiem „110quot; sterującegozłącza urządzenia sterującegoRezystancja 2/10 Wtryskiwacz paliwa 3. „2quot; złącza wtryskiwacza paliwa 3. • Wtryskiwacz paliwa 3. cylindra. 10do 14ii• Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza wtry-cylindracylindra i „103quot; złącza urządzeniaskiwacza paliwa 3. cylindra i stykiem „103quot;sterującegozłącza urządzenia sterującego 2/11 Wtryskiwacz paliwa 4. „2quot; złącza wtryskiwacza paliwa 4.cylindracylindra i „112quot; złącza urządzenia• Wtryskiwacz paliwa 4. cylindra.sterującego • Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza wtry-skiwacza paliwa 4. cylindra i stykiem „112quot;złącza urządzenia sterującegoRezystancja 2/12 Pompa paliwa• Pompa paliwa „ 1 quot; i „2quot; złącza pompy paliwa1 do 5 £2 Rezystancja maks. • Przewód między stykiem „2quot; złącza „2quot; złącza pompy paliwa i masa0,5 0 pompy paliwa i masąRezystancja 2/13 Regulator prędkości ob- „ 1 quot; złącza regulatora prędkości • Regulator prędkości obrotowej biegu ja-10 Qłowego.rotowej biegu jałowego obrotowej biegu jałowego i „113quot;• Przewód między stykiem „2quot; złącza re-złącza urządzenia sterującegogulatora prędkości obrotowej biegu jało-wego i stykiem „113quot; złącza urządzeniasterującego2/14 Regulator zwiększonej „ 1 quot; i „2quot; złącza regulatora zwiększo- • Regulator zwiększonej prędkości obro- Rezystancjaprędkości obrotowej nej prędkości obrotowej biegu ja- 26 Qtowej biegu jałowegobiegu jałowego (wersje łowegoz klimatyzacją)• Przewód między stykiem „2quot; złącza re-„2quot; złącza regulatora zwiększoneRezystancja maks.gulatora zwiększonej prędkości obrotowejprędkości obrotowej biegu jałowe- 0,5 i ibiegu jałowego i masągo i masaElektrozawor recyrkula- „2quot; złącza elektrozaworu recyrku- Rezystancja• Elektrozawor recyrkulacji spalin i pochła- 2/15niacza par paliwa. cji spalin i pochłaniacza lacji spalin i pochłaniacza par pali- 32,6 Q• Przewód między stykiem „1quot; złącza elek- wa oraz „105quot; złącza urządzenia par paliwatrozaworu recyrkulacji spalin i pochłania- sterującegocza par paliwa oraz stykiem „105quot; złączaurządzenia sterującego • Sonda lambda. 2/16 Sonda lambda (rezy- „ 1 quot; złącza sondy lambda i „102quot;Rezystancja• Przewód między stykiem „1quot; złącza son-stancja podgrzewania) złącza urządzenia sterującego2,3 do 4,3 i idy lambda i stykiem „102quot; złącza urządze-nia sterującego2/17 Włącznik ciśnieniowyKoła ustawione• Włącznik ciśnieniowy obwodu wspoma- „43quot; złącza urządzenia sterującego do jazdy prosto: gania układu kierowniczego.obwodu wspomagania i „ 1 quot; złącza włącznika ciśnieniowe- rezystancja < i i . * >• Przewód między stykiem „43quot; złączaukładu kierowniczego go obwodu wspomagania układuKoła skręcone:urządzenia sterującego i stykiem „ 1 quot; złą- kierowniczegorezystancja maks. cza włącznika ciśnieniowego obwodu 0,5 i iwspomagania układu kierowniczegoRezystancja• Przewód między stykiem „2quot; złącza „2quot; złącza włącznika ciśnieniowe-włącznika ciśnieniowego obwodu wspo- maks. 0,5 ii go obwodu wspomagania układumagania układu kierowniczego i masą kierowniczego i masa • Czujnik położenia dźwigni zmiany bie- 2/18 Czujnik położenia dźwi- „35quot; złącza urządzenia sterującego Włączony dowolnygów skrzynki mechanicznej.gni zmiany biegów i „ 1 quot; złącza czujnika położenia bieg: rezystancja < i i . * >• Przewód między stykiem „35quot; złączaskrzynki mechanicznej dźwigni zmiany biegów Dźwignia w położeniuurządzenia sterującego i stykiem „ 1 quot; złą- neutralnym: rezystancjacza czujnika położenia dźwigni zmiany bie- maks. 0,5 iigów skrzynki mechanicznej • Przewód między stykiem „2quot; czujnika „2quot; złącza czujnika położenia dźwi- Rezystancja maks.położenia dźwigni zmiany biegów skrzyn- gni zmiany biegów skrzynki mecha- 0,5 i2ki mechanicznej i masą nicznej i masa73
  • 72. Silniki benzynowe NrPomiar pomiędzyPrawdopodobne przyczynyElement Wartośćtestu sprawdzanystykami niesprawnościwłaściwa 2/19Czujnik położenia dźw - „35quot; złącza urządzenia sterującegoDźwignia w położeniu • Czujnik położenia dźwigni wybongni wyboru biegów „2quot; złącza czujnika położenia „Rquot;, „Dquot;, „1quot;, „2quot; gów skrzynki automatycznej.skrzynki automatycznej dźwigni wyboru biegów skrzynki lub „3quot;: • Przewód między stykiem „35quot; zrezystancja •> Q.automatycznej* urządzenia sterującego i stykiem „2•• Dźwignia w położeniachcza czujnika I„Pquot; i „Nquot;: rezystancja maks. 0,5 Q„ 1 quot; złącza czujnika położenia dźwi- Rezystancja maks. • Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza 0,5 O. gni wyboru biegów skrzynki auto-nika i masą matycznej i masa 2/20Masy elektronicznego „6quot;, „13quot;, „39quot;, „48quot;, „107quot;, „108quot;,Rezystancja maks. • Przewody między stykami „6quot;, „ 0,5 iiurządzenia sterującego „116quot; złącza urządzenia sterujące-„39quot;, „48quot;, „107quot;, „108quot;, „116quot; złącza isilnikadzenia sterującego i masą go i masaSprawdzenie zasilania elektrycznego złącza wielostykowego urządzenia sterująci czujników pasywnych oraz sygnałów silnika, a złącze to powinno być podłączone wytwarzanych przez czujniki aktywne urządzenia sterującego. Ze względów prakty nych zaleca się wykorzystanie przy sprawdza Sprawdzenie to polega na ocenie prawidłowości płytki zaciskowej włączonej szeregowo mię< zasilania elektrycznego lub sygnałów czujników. urządzenie sterujące i jego złącze wielostyko Pomiary powinny być wykonywane na stykachNrElementPomiar pomiędzy Prawdopodobne- przyczyny Wartość testu sprawdzany stykamiwłaściwaniesprawnościKontrola zasilania elektrycznego lub przekazywanego sygnału (stacyjka włączona) 3/1 Czujnik temperatury cie- „18' i „21quot; lub „29quot; złącza urządze- Napięcie • Elektroniczne urządzenie sterujące s5V nikaczy chłodzącej nia sterującego 3/2 Czujnik położenia prze- „37' i „21quot; lub „29quot; złącza urządze-pustnicynia sterującego 3/3 Czujnik położenia dźwi- „35quot; złącza urządzenia sterującegoWłączony • Elektroniczne urządzenie sterujące signi zmiany biegów i „ 1 quot; złącza czujnika położenia dowolny bieg:nikaskrzynki mechanicznej dźwigni zmiany biegów skrzynki napięcie 5 Vmechanicznej Dźwignia w położeniui neutralnym: napięcie 0 V 3/4 Czujnik położenia dźwi- „35quot; złącza urządzenia sterującegoDźwignia w położeniu• Elektroniczne urządzenie sterujące silgni wyboru biegów i „2quot; złącza czujnika położenia „Rquot;, „Dquot;, „1quot;, „2quot;nikaskrzynki automatycznej dźwigni wyboru biegów skrzynkilub „3quot;:automatycznej napięcie 5 V Dźwignia w położeniach„Pquot; i „Nquot;:napięcie 0 VKontrola zasilania elektrycznego lub przekazywanego sygnału (podczas pracy silnika) 3/5 Czujnik położenia wału „40quot; i „31quot; złącza urządzenia ste- Wahania napięcia• Czujnik położenia wału rozrządu i pręd-rozrządu i prędkości rującego oraz masaod 0 do 5 Vkości obrotowej silnikaobrotowej silnika i zmienna częstotliwość w funkcji prędkościobrotowej silnika Sonda lambda3/6„19quot; i „102quot; złącza urządzenia ste- Wahania napięcia• Sonda lambda.od 0,1 do 0,8 V• Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza son- rującegopo nagrzaniu silnika dy lambda i stykiem „ 102quot; złącza urządze- nia sterującego. • Przewód między stykiem „2quot; złącza son- dy lambda i stykiem „19quot; złącza urządze- nia sterującego. • Ekranowanie przewodów 3/7 Włącznik ciśnieniowy „43quot; złącza urządzenia sterującego Koła ustawione • Elektroniczne urządzenie sterujące sil-obwodu wspomagania i „ 1 quot; złącza włącznika ciśnieniowe-do jazdy prosto: nika go obwodu wspomagania układunapięcie 0 V.układu kierowniczego kierowniczegoKoła skręcone: napięcie 5 V 74
  • 73. Sterowanie silnika Sprawdzenie układu zasilania paliwemSprawdzenie to polega na ocenie sprawności poszczególnych elementów układu zasilaniapaliwem.Nr Element WartośćPrawdopodobne przyczynyWarunki pomiaru testusprawdzanywłaściwaniesprawnościZasilanie elektryczne Złącze pompy odłączone, zapłon Napięcie akumulatora 4/1* Zasilanie prawidłowe pompy paliwawłączony (podczas oczekiwania na wyłączenie). Pomiar między stykiem „ 1 quot; złącza Napięcie 0 V • Patrz testy: 1/15, 1/19, 1/20 i 1/21.pompy i masą• Przerwa w obwodzie4/2 Ciśnienie zasilaniaPrzewody paliwa w dobrym stanie. P = 0 kPa• Patrz test 4/1Podłączyć manometr między prze- P < P reguł. • Zacisnąć przewody powrotu paliwa. Jeśli wód zasilania kolektora wtryskiwa- ciśnienie wzrasta, wymienić regulator ciśnie- czy i filtr paliwa.nia paliwa. W przeciwnym razie sprawdzićszczelność wtryskiwaczy paliwa, następniepowtórzyć pomiar z nową pompą paliwaZewrzeć styki „3quot; i „5quot; złącza prze- P > P reguł.* Wymienić regulator ciśnienia paliwa kaźnika pompy paliwa4/3 Sprawdzanie ciśnienia Powtórzyć warunki testu 4/2, na- W ciągu 10 minut nie ma • Ciśnienie resztkowe prawidłowe resztkowego paliwastępnie szczelnie zacisnąć przewo- znaczącego spadku ci- dy zasilania i powrotu paliwaśnieniaSzybki spadek ciśnienia • Sprawdzić szczelność wtryskiwaczy pa- liwa. • Sprawdzić stan przewodów paliwa 1.2.2. Naprawy nie wymagające • Wymontować paski napędu osprzętu (patrz odpowiedni opis).wymontowania silnika • Wymontować koło pasowe i pompę wspoma- gania układu kierowniczego wraz z jej wsporni- UKŁAD ROZRZĄDUkiem (nie odłączać przewodów hydraulicznych), odsunąć ją i podwiesić w przedziale silnika za Wymontowanie i zamontowanie łańcuchów pomocą miękkiego drutu. napędu rozrządu oraz ustawianie rozrządu• Wymontować obejmę wspornika głowicy. • Odłączyć od pokrywy głowicy przewód od-Wymontowanie łańcuchów prowadzenia par oleju. • W celu obniżenia ciśnienia w układzie zasilania • Wymontować obudowę filtru powietrza. paliwem wyjąć przekaźnik pompy paliwa (znajdu- • Odłączyć przewody wysokiego napięcia i wy- jący się w skrzynce przekaźników w przedziale kręcić świece zapłonowe. silnika) i uruchomić silnik. Po kilku sekundach • Wymontować pokrywę głowicy. silnik zatrzyma się z powodu braku paliwa. • Obrócić wał korbowy tak, aby znak na jego • Jeśli samochód jest wyposażony w kodowa- kole pasowym znalazł się naprzeciw znaku na ny odbiornik radiowy, należy zanotować jego kadłubie silnika w położeniu GMP 1. cylindra po kod przed odłączeniem akumulatora. suwie sprężania. Krzywki wałów rozrządu zawo- • Podnieść i podeprzeć przód samochodu, zdjąć rów pierwszego cylindra (od strony napędu roz- prawe koło przednie i wymontować osłonę prze- rządu) powinny być skierowane do góry. Jeśli ciwbłotną. warunek ten nie jest spełniony, należy obrócić • Wymontować dolne osłony przedziału silnika. wał korbowy jeszcze o jeden pełny obrót i po- • Opróżnić układ chłodzenia (patrz odpowiedni nownie ustawić znaki naprzeciw siebie. opis w p. 1.2.6). • Zdjąć kopułkę aparatu zapłonowego. Palec • Spuścić olej z silnika do podstawionego na- rozdzielacza powinien wskazywać „godzinę 5quot;. czynia o odpowiedniej pojemności. • Rozłączyć złącza elektryczne aparatu zapło- IV przedziale silnika nowego, oznaczyć jego położenie względem głowicy i wymontować go. • Poluzować elementy mocowania kół paso- wych pompy cieczy chłodzącej i pompy wspo-• Wymontować koło pasowe pompy cieczy chło- magania układu kierowniczego. dzącej.75
  • 74. Silniki benzynowe Rys. 1.17. Rozmieszczenie śr pokrywy napędu rozrządu, Rys. 1.15. Unieruchomienie wału rozrządu zaworów dolotowych za pomocą płaskiego klucza 22 mm• Odłączyć złącza przewodów elektrycznycod: regulatorów prędkości obrotowej biecjałowego, przepływomierza powietrza, czujnil-• Wymontować przednią pokrywę głowicy (tech- położenia przepustnicy, wtryskiwaczy paliw,nologiczną).elektrozaworu recyrkulacji spalin, czujników ten• Odłączyć od głowicy elastyczne przewody peratury cieczy chłodzącej i sondy lambd;układu chłodzenia i wymontować obudowę ter-Odłączyć wiązkę przewodów elektrycznych omostatu.głowicy.• Wymontować napinacz łańcucha pierwotne- • Odłączyć przewody paliwa od kolektora palgo napędu rozrządu i zdjąć jego uszczelkę.wa wtryskiwaczy.• Wymontować napinacz łańcucha wtórnego • Odłączyć od dźwigni przepustnicy linkę pedanapędu rozrządu.łu przyspieszenia.• Odkręcić śruby mocujące koła zębate wałów • Odłączyć przednią rurę wylotową od kolektorozrządu. Unieruchomić wały rozrządu za pomo-ra wylotowego. cą płaskiego klucza 22 mm (patrz rys. 1.15).• Odkręcić stopniowo, w kolejności odwrotne• Zdjąć łańcuch wtórny napędu rozrządu wrazdo zalecanej podczas dokręcania, śruby moco kołami zębatymi wałów rozrządu.wania głowicy i wyjąć je.• Wykręcić śrubę mocującą koła pośrednie i ich• Za pomocą odpowiedniej dźwigni podważyć oś.głowicę wraz z kolektorami w celu oddzielenia • Równomiernie i stopniowo odkręcić śrubyjej od kadłuba i po upewnieniu się, że wszystkie pokryw łożysk wałów rozrządu w kolejnościdoprowadzone do niej przewody elektryczne podanej na rysunku 1.16.zostały odłączone, zdjąć głowicę z kadłuba, • Zdjąć pokrywy łożysk wałów rozrządu, ułożyćUstawić głowicę na specjalnym stojaku lub na je we właściwej kolejności i wyjąć wały rozrządu.stole warsztatowym na drewnianych podstaw] • Wymontować wspornik kolektora dolotowego.kach, chroniących jej dolną powierzchnię przedj • Odłączyć elastyczne przewody podciśnieniaporysowaniem. Nie obracać zdjętej głowicy, aby] od: zaworu i elektrozaworu recyrkulacji spalin,nie wypadły z niej popychacze. I zaworu różnicowego, obudowy przepustnicy,• Zdjąć uszczelkę głowicy.j regulatora ciśnienia paliwa i kolektora dolotowe- go.Pod samochodem j• Wymontować przednią rurę wylotową spalin, j• Wymontować belkę zawieszenia zespołu na-pędowego,i• Wymontować ściągi łączące silnik ze skrzyń-'ką przekładniową.j• W samochodzie wyposażonym w automa-1tyczną skrzynkę przekładniową wymontowaćdolną blaszaną pokrywę przekładni hydrokine-tycznej. ;• Wymontować miskę olejową oraz ssak pom- :py oleju.• Wymontować koło pasowe wału korbowego.• Podeprzeć silnik od dołu za pomocą podno- Rys. 1.16. Kolejność odkręcania śrub pokryw łożyskśnika i odpowiedniej podkładki drewnianej. wałów rozrządu76
  • 75. Układ rozrządu• Wymontować prawy wspornik zawieszenia sil- obudowa jest zintegrowana z pokrywą napędu nika.rozrządu. Dlatego po zdjęciu łańcuchów napędurozrządu zaleca się także wymontowanie i spraw- • Wymontować pokrywę napędu rozrządu wrazdzenie pompy oleju (patrz odpowiedni opis w p. z przednim pierścieniem uszczelniającym wał1.2.5). korbowy, a następnie wyjąć ten pierścień z gniazda w pokrywie.• Sprawdzić stan łańcuchów napędu rozrządu iich kół zębatych. • Wymontować pośrednie koła zębate i łańcuch pierwotny napędu rozrządu. • Sprawdzić stan prowadnic łańcuchów napę- • Wymontować z wału korbowego tuleję napę- du rozrządu oraz ich napinaczy. du pompy oleju oraz koło zębate napędu rozrzą- • Oczyścić z resztek uszczelek powierzchnie du wraz z ich wpustami.głowicy i przedniej pokrywy głowicy (technolo-gicznej) oraz powierzchnie: górną i dolną kadłu- • Wymontować prowadnicę i ślizgacz napina-ba silnika, obudowy termostatu, pokrywy napę- cza łańcucha pierwotnego napędu rozrządu.du rozrządu oraz miski olejowej. Do czyszczenia Zamontowanie łańcuchów i ustawianienie stosować żadnych ostrych przedmiotów ani rozrządu materiałów ściernych, które mogłyby porysowaćczęści wykonane ze stopu lekkiego i uszczelnia- Uwaga. Wymontowanie pompy oleju jest opera-ne powierzchnie, lecz wyłącznie rozpuszczalniki cją bardzo pracochłonną. Wymaga zdjęcia gło-chemiczne. Podczas czyszczenia należy zwrócić wicy i łańcuchów napędu rozrządu, gdyż jej Rys. 1.18. Układ rozrządu 1 — koło pasowe wału korbowego, 2 — pokrywa napędu rozrządu, 3 — tulejka napędu pompy oleju, 4 — koło zębate łańcuchowe wału korbowego, 5 — łańcuch pierwotny napędu rozrządu, 6 — prowadnica łańcucha pierwotnego, 7 — ślizgacz napinacza łańcucha pierwotnego, 8 — uszczelka, 9 — napinacz łańcucha pierwotnego, 10 — koła zębate łańcuchowe pośrednie napędu rozrządu, 11 — oś kół pośrednich, 12 — koło zębate łańcuchowe wału rozrządu zaworów wylotowych, 13 — koło zębate łańcuchowe wału rozrządu zaworów dolotowych, 14 — łańcuch wtórny napędu rozrządu, 15 — napinacz łańcucha wtórnego, 16 — wał rozrządu zaworów dolotowych, 17 — wał rozrządu zaworów wylotowych, 18 — płytka regulacji luzu zaworu, 19 — popychacz, 20 — półstożki zamka zaworu, 21 — górna podkładka oporowa sprężyny zaworu, 22 — sprężyna zaworu, 23 — uszczelniacz trzonka zaworu, 24 — dolna podkładka oporowa sprężyny zaworu, 25 — zawór 77
  • 76. Silniki benzynoweszczególną uwagę, aby do przewodów olejune dwa pierścienie uszczelniające (strzałki na i cieczy chłodzącej głowicy oraz kadłuba nierys. 1.19). przedostały się żadne obce ciała. • Przystawić pokrywę napędu rozrządu do ka- • Odpowiednimi gwintownikami oczyścić wszyst- dłuba silnika wsuwając równocześnie w otwór kie gwintowane otwory kadłuba i głowicy.koła wewnętrznego pompy oleju tuleję jej napę- du umieszczoną na wale korbowym. • Zakładając na wał korbowy koło zębate łań- cuchowe napędu rozrządu oraz tuleję napędu• Dokręcić śruby mocujące pokrywę napędu pompy oleju wraz z ich wpustami należy zwrócićrozrządu właściwym momentem. uwagę, aby wpusty te były skierowane do góry• Zamontować prawy wspornik zawieszenia sil- (na „godzinę 12quot;) i aby znak na kole łańcucho-nika i dokręcić śruby jego mocowania właści- wym wału korbowego był skierowany na ze-wym momentem. Wyjąć podnośnik podpierają- wnątrz silnika. cy od spodu silnik. • Zamontować prowadnicę i ślizgacz napinacza łańcucha pierwotnego. Pod samochodem • Założyć łańcuch pierwotny tak, aby jego błysz- • Założyć nową uszczelkę o przekroju okrą- czące ogniwo ustawić naprzeciw znaku na kole głym i zamontować ssak pompy oleju. zębatym wału korbowego ustawionego na „go- • Nanieść pastę uszczelniającą na uszczelnia- dzinie 7quot; (patrz rys. 1.20). ną powierzchnię miski olejowej, przystawić mi- • Na uszczelnianą powierzchnię pokrywy napę- skę olejową do dolnej płaszczyzny kadłuba du rozrządu nanieść pastę uszczelniającą (rys. i dokręcić (po przekątnej) śruby mocowania mi- 1.19) i sprawdzić, czy w pokrywie są umieszczo- ski olejowej właściwym momentem. • W samochodach wyposażonych w automa- tyczną skrzynkę przekładniową zamontować dolną blaszaną pokrywę przekładni hydrokine- tycznej. • Zamontować ściągi łączące silnik ze skrzynką przekładniową. • Zamontować belkę zawieszenia zespołu na- pędowego i dokręcić jej śruby właściwym mo- mentem. • Założyć nową uszczelkę i zamontować przed- nią rurę wylotową spalin. • Za pomocą trzpienia o odpowiedniej średnicy założyć nowy przedni pierścień uszczelniający wał korbowy do gniazda w pokrywie napędu rozrządu. Wargi pierścienia przed montażem powlec olejem silnikowym. • Założyć koło pasowe na wał korbowy, powlec Rys. 1.19. Miejsca nanoszenia pasty uszczelniające] olejem śrubę jego mocowania i dokręcić ją na pokrywie napędu rozrządu Strzałkami wskazano pierścienie uszczelniające, które przed właściwym momentem. zamontowaniem pokrywy powinny znajdować się w gniazdachW przedziale silnika• Założyć koła pośrednie przekładni łańcucho- wej (oznaczeniami skierowanymi na zewnątrz silnika) ustawiając znak dużego koła pośrednie- go na „godzinie 1quot; naprzeciw błyszczącego ogniwa łańcucha (patrz rys. 1.21). Znak ten powinien być oddalony o 40 ogniw łańcucha od znaku na kole zębatym wału korbowego. • Założyć wtórny łańcuch napędu rozrządu na mniejsze koło zespołu kół pośrednich, ustawia- jąc złocone ogniwo łańcucha naprzeciw znaku na mniejszym kole zębatym ustawionym na „godzinie 4quot; (rys. 1.21). • Zamontować oś zespołu pośrednich kół zę- batych. • Upewnić się, czy w kadłubie znajdują się kołki ustawcze (ustalające położenie głowicy wzglę- Rys. 1.20. Właściwe ustawienie łańcucha pierwotnego dem kadłuba silnika). względem koła zębatego wału korbowego78
  • 77. Układ rozrządu Rys. 1.23. Identyfikacja wałów rozrządu I — oznaczenie wału rozrządu zaworów dolotowych, E — oznaczenie wału rozrządu zaworów wylotowychRys. 1.21. Właściwe ustawienie łańcuchów pierwotnego i wtórnego napędu rozrządu względem pośrednich kół zębatych i kół zębatych wałów rozrząduECH ADM • Ułożyć na kadłubie uszczelkę głowicy, zwra- cając uwagę na jej prawidłowe położenie (po- wierzchnią z napisem „TOPquot; skierowaną do głowicy). Rys. 1.24. Widok od strony napędu rozrząduUstawić na kadłubie głowicę wraz z kolekto- właściwego ustawienia wałów rozrządu podczasimi. montażu t Powlec olejem silnikowym gwint i dolną płasz- ADM — wał rozrządu zaworów dolotowych, ECH — wał rozrządu zaworów wylotowych czyznę łbów śrub głowicy, założyć na śruby podkładki i umieścić śruby w otworach głowicy. Uwaga. Podkładki powinny być skierowane stro- ną rowkowaną do łbów śrub. • Dokręcić śruby mocowania głowicy w kolej- towych, zaś „Equot; dla wału zaworów wylotowych ności przedstawionej na rysunku 1.22 w sposób oraz numer łożyska i kierunek montażu — patrz podany w podrozdziale 1.1 (patrz „Momenty rys. 1.25). Dokręcić śruby mocowania pokryw dokręcaniaquot;). łożysk wałów rozrządu właściwym momentem w kolejności podanej na rysunku 1.26. • Założyć i dokręcić śrubę mocującą zespół kół • Jeśli wymieniono popychacze lub zachodzi pośrednich. podejrzenie, że poprzednio używanych popy- • Zidentyfikować wały rozrządu i zamontować chaczy nie umieszczono w tych samych otwo- je kierując występ wału zaworów wylotowych na rach prowadnic w głowicy, w których pracowały dzinę 12quot;, a wału zaworów dolotowych na 10 uprzednio albo gdy korygowano przylgnie za- do 11° przed „godziną 9quot; (rys. 1.24). • Nałożyć pastę uszczelniającą na uszczelnianą powierzchnię łożyska wału zaworów wylotowych (od strony aparatu zapłonowego). • Zamontować pokrywy łożysk wałów rozrządu zgodnie z oznaczeniami na ich zewnętrznej ADMpowierzchni (symbol „Iquot; dla wału zaworów dolo- Rys. 1.25. Sposób montażu i identyfikacja pokryw łożysk wałów rozrządu 1 — numer łożyska, 2 — strzałka, która powinna być skierowana w stronę napędu rozrządu ADM — strona zaworów dolotowych, ECH — strona zaworów wylotowych, DIST. — napęd rozrząduirc. 1.22. Kolejność dokręcania śrub głowicy79
  • 78. Silniki benzynowe Rys. 1.26. Kolejność dokręcania śrub pokryw łożysk wałów rozrząduRys. 1.28. Sposób sprawdzenia właściwegowzajemnego położenia elementów napędu rozrządumaillons — ogniwa łańcucha • Na dociskaną do głowicy powierzchnię przed- Rys. 1.27. Sposób unieruchomienia napinaczaniej pokrywy głowicy (technologicznej) nałożyć łańcucha wtórnego napędu rozrządu za pomocą specjalnego sworznia pastę uszczelniającą, przystawić przednią po-krywę do głowicy i dokręcić śruby jej mocowa-nia właściwym momentem.• Nanieść pastę uszczelniającą na uszczelnia- worów, należy sprawdzić luz zaworów (patrz ną powierzchnię obudowy termostatu i zamon- odpowiedni opis w p. 1.2.1). tować obudowę termostatu do głowicy. • Założyć łańcuch wtórny napędu rozrządu na• Zamontować koło pasowe pompy cieczy chło- koła zębate wałów rozrządu w taki sposób, abydzącej. znaki na kołach znalazły się na zewnątrz silnika • Upewnić się, że tłok w 1. cylindrze znajduje oraz ustawić znaki na kołach naprzeciw białych się w położeniu GMP po suwie sprężania (obie ogniw łańcucha (patrz rys. 1.21 oraz 1.28).krzywki wałów rozrządu powinny być skierowa-ne do góry) i zamontować aparat zapłonowy na • Zamontować koła zębate nasuwając je natylnym końcu wału rozrządu zaworów wyloto- występy wałów rozrządu. Powlec olejem silniko-wych (rys. 1.29). Po zamontowaniu palec roz- wym i dokręcić śruby mocowania kół zębatychdzielacza powinien wskazywać „godzinę 5quot;. wałów rozrządu. • Zamontować napinacz wtórnego łańcucha• Założyć kopułkę aparatu zapłonowego i podłą- napędu rozrządu. Unieruchomienie tłoczka napi- czyć złącza przewodów elektrycznych do apara- nacza, dzięki umieszczeniu w nim sworznia otu zapłonowego. odpowiedniej średnicy, ułatwia założenie napi- nacza. Po zamontowaniu usunąć sworzeń blo- kujący napinacz. • Założyć nową uszczelkę i zamontować napi- nacz łańcucha pierwotnego. Sposób montażu — napisem „clavettequot; (wpust) skierowanym na dół. • Obrócić wał korbowy o dwa pełne obroty i sprawdzić prawidłowość wzajemnego położe- nia elementów napędu rozrządu (patrz rys. 1.28). W razie konieczności skorygować położenie od- powiednich elementów. Uwaga. Prawidłowość ustawienia rozrządu moż-Rys. 1.29. Właściwe ustawienie montażowe zabieraka na potwierdzić licząc ogniwa łańcucha między wałka aparatu zapłonowego i rowka na końcu wału znakami na kołach zębatych (patrz rys. 1.28).rozrządu zaworów wylotowych80
  • 79. Układ rozrządu• Założyć na głowicę nową uszczelkę i zamon-tować pokrywę głowicy. • Wkręcić świece zapłonowe i podłączyć do nich przewody wysokiego napięcia. • Zamontować obejmę wspornika głowicy. • Zamontować wspornik kolektora dolotowego.• Zamocować wiązkę przewodów elektrycznychdo głowicy i podłączyć złącza przewodów elek-trycznych do regulatorów biegu jałowego, prze-pływomierza powietrza, czujnika położenia prze-pustnicy, wtryskiwaczy paliwa, elektrozaworurecyrkulacji spalin, czujników temperatury cie-czy chłodzącej i sondy lambda.• Podłączyć elastyczne przewody podciśnienia Rys. 1.31. Sposób połączenia przewodów podciśnieniado zaworu i elektrozaworu recyrkulacji spalin, 1 — obudowa przepustnicy, 2 — kolektor dolotowy,zaworu różnicowego, obudowy przepustnicy, 3 — do obudowy filtru powietrza, 4 — elektrozawórregulatora ciśnienia paliwa i kolektora dolotowe-recyrkulacji spalin i pochłaniacza par paliwa, 5 — zawórgo (patrz rys. 1.31).różnicowy, 6 — zawór recyrkulacji spalin, 7 — regulator ciśnienia paliwa, 8 — do zbiornika pochłaniacza par• Podłączyć do kolektora paliwa przewody do- paliwaprowadzenia i powrotu paliwa.• Podłączyć do dźwigni przepustnicy linkę pe-dału przyspieszenia. • Opuścić samochód na ziemię.• Podłączyć do głowicy elastyczne przewody • Dokręcić śruby mocowania prawego kołaukładu chłodzenia (patrz rys. 1.30). przedniego.• Zamontować obudowę filtru powietrza.• Podłączyć akumulator do instalacji elektrycz-• Podłączyć do pokrywy głowicy elastyczny nej samochodu.przewód odprowadzenia par oleju. • Napełnić i odpowietrzyć układ chłodzenia sil-• Zamontować kolejno: wspornik pompy wspo- nika (patrz odpowiedni opis w p. 1.2.6).magania układu kierowniczego, pompę wspo- • Sprawdzić poziom i w razie potrzeby uzupeł-magania układu kierowniczego oraz jej koło nić olej w zbiorniku wyrównawczym obwodupasowe. hydraulicznego wspomagania układu kierowni-• Założyć pasek wieloklinowy napędu osprzętu czego.(patrz odpowiedni opis). • W celu zapewnienia prawidłowego napełnie-• Dokręcić śruby mocujące koła pasowe pom- nia olejem pompy i przewodów oleju silnika przypy cieczy chłodzącej i pompy wspomagania wyjętym przekaźniku pompy paliwa obracać roz-układu kierowniczego. rusznikiem wał korbowy silnika przez około 30• Nalać do silnika właściwą ilość odpowiednie- sekund. go oleju. • Sprawdzić poziom oleju w misce olejowej • Zamontować dolne osłony przedziału silnika. silnika i w razie potrzeby uzupełnić jego ilość, • Zamontować we wnęce prawego przedniego zamontować przekaźnik pompy paliwa w skrzyn- koła osłonę przeciwbłotną. ce przekaźników, uruchomić silnik i sprawdzić • Założyć prawe koło przednie i wkręcić śruby jego szczelność oraz prawidłowość jego pracy. jego mocowania. • Sprawdzić i w razie potrzeby wyregulować kąt wyprzedzenia zapłonu oraz prędkości obrotowe biegu jałowego (patrz odpowiedni opis w p. 1.2.1).GŁOWICA Wymontowanie i zamontowanie głowicy Wymontowanie i zamontowanie głowicy jest ko- nieczne w celu wymontowania i zamontowania łańcuchów napędu rozrządu. Przebieg tych ope- racji opisano poprzednio. Rozkładanie głowicy Uwaga Podczas rozkładania głowicy należy starannie oznaczać rozmieszczenie i skojarzenia Rys. 1.30. Sposób połączenia przewodów elastycznych współpracujących części, jeśli mają one być układu chłodzenia z kolektorem dolotowym, obudową ponownie wykorzystane do jej składania. przepustnicy i obudową termostatu81
  • 80. Silniki benzynowe• Wymontować głowicę (patrz odpowiedni opis). • Od kolektorów dolotowego i wylotowego odłą- czyć przewód recyrkulacji spalin. • Wymontować kolektor dolotowy wraz z kolek- torem paliwa wtryskiwaczy i wszystkimi uszczel- kami. • Wymontować osłonę termiczną, a następnie kolektor wylotowy i jego uszczelki. • Wyjąć z głowicy popychacze wraz z płytkami regulacji luzu zaworów. • Wymontować z głowicy kolejno wszystkie za- wory używając specjalnego przyrządu do ści- skania sprężyn zaworów i ustawiając kompleta- mi: zawór, półstożki zamka, górną podkładkę oporową sprężyny, sprężynę oraz dolną pod-Rys. 1.33. Charakterystyczne wymiary zaworu kładkę oporową sprężyny. Nie pomieszać części D — średnica grzybka, d — średnica trzonka, z kompletów różnych zaworów.E — grubość talerzyka zaworu, L — długość zaworu, a — kąt przylgni grzybka zaworu • Za pomocą specjalnych szczypiec zdjąć gu- mowe uszczelniacze z trzonków zaworów. • Oczyścić wszystkie wymontowane części oraz głowicę. Do czyszczenia powierzchni nie stoso- nowe prowadnice zaworów o zwiększonej (na- wać ostrych narzędzi ani materiałów ściernych, prawczej) średnicy zewnętrznej. Wówczas otwory lecz rozpuszczalniki organiczne. w głowicy należy rozwiercić na odpowiedni wy- • Za pomocą liniału warsztatowego oraz szcze- miar naprawczy (patrz dane w p. 1.1). Poprzed- linomierza sprawdzić płaskość dolnej płaszczy- nio stosowane prowadnice zaworów wyciska się zny głowicy. za pomocą prasy oraz trzpieni o odpowiedniej średnicy, po uprzednim nagrzaniu całej głowicy Naprawa głowicy w kąpieli olejowej o temperaturze 120°C. Uwaga. Naprawa głowicy jest operacją dość Podczas wciskania prowadnic zaworów w głowi- skomplikowaną. Wymaga kwalifikacji, użycia pra- cę należy zachować właściwe wystawanie pro- sy oraz specjalistycznego oprzyrządowania. Dla- wadnic z głowicy (rys. 1.32). Po wciśnięciu tego zaleca się wykonanie tej operacji w warsz- prowadnic należy sprawdzić ich wewnętrzne tacie naprawczym. średnice (czy nie uległy zmianie w wyniku od- kształcenia materiału podczas wciskania). Korygowanie płaskości dolnej płaszczyzny głowicy Zawory Jeśli niepłaskość dolnej płaszczyzny głowicy Podczas naprawy głowicy zaleca się sprawdze- przekracza 0,1 mm, a wały rozrządu obracają nie luzów trzonków zaworów w prowadnicach. się w swych łożyskach bez nadmiernych opo- Jeśli luzy te przekraczają dopuszczalne wartości rów, głowicę można naprawić zachowując wy- (patrz dane w p. 1.1), należy wymienić zarówno miary podane w rozdziale 1.1. odpowiednie prowadnice, jak i zawory (nie pro- Maksymalna grubość zdejmowanej warstwy dukuje się zaworów o naprawczych średnicach metalu wynosi 0,2 mm łącznie dla górnej płasz- trzonków). czyzny kadłuba i dolnej płaszczyzny głowicy. Jeśli nie można spełnić tego warunku, jestPrzylgnie zaworów można szlifować i docierać konieczna wymiana głowicy.pod warunkiem zachowania odpowiednich wy- miarów podanych w podrozdziale 1.1. Prowadnice zaworówPo szlifowaniu przylgni gniazd zaworów należy bardzo starannie wymyć głowicę i sprawdzić szczel- Prowadnice zaworów są wciskane w otwory gło- ność zespołu przylgni zaworu i jego gniazda. wicy. Podczas jej naprawy można zastosowaćGniazda zaworów Gniazda zaworów są wciskane w głowicę. Gniaz- da zaworów można wymieniać, a ich przylgnie szlifować i docierać po wciśnięciu w głowicę. Przy stosowaniu gniazd o wymiarach napraw- czych jest konieczne rozwiercenie w głowicy otworów, w które mają być wciskane, także na wymiar naprawczy. Wymiary gniazd i ich otwo- Rys. 1.32. Sposób pomiaru wystawania prowadnic rów w głowicy oraz przylgni podano w podroż- zaworów z głowicy82
  • 81. GłowicaB mi /* D1Rys. 7.34. Charakterystyczne wymiary gniazd zaworów A — gniazdo zaworu dolotowego, B — gniazdo zaworu wylotowego Dl — średnica zewnętrzna przylgni gniazda zaworu, D2 — średnica wewnętrzna przylgni gniazda zaworu, L — szerokość przylgni gniazda zaworu, a — kąt przylgni gniazda zaworu, pi — kąt podcięcia górnego, (32 — kąt podcięcia dolnego dziale 1.1. Przed ewentualną wymianą gniazda należy sprawdzić stan współpracującego z nim zaworu i jego prowadnicy. Gniazdo wciska się na prasie (za pośrednic- twem trzpienia o odpowiedniej średnicy) do 11 głowicy nagrzanej w kąpieli olejowej o tempera- 10 turze 110 do 120°C. Po szlifowaniu przylgni gniazd zaworów należy Rys. 1.35. Zespół głowicy starannie oczyścić głowicę oraz sprawdzić szczel- I — korek wlewu oleju, 2 — pokrywa głowicy, ność zespołu przylgni zaworu i jego gniazda. 3 — uszczelka pokrywy głowicy, 4 — pokrywy łożysk wału rozrządu zaworów dolotowych, 5 — pokrywy Szczelność trzonków zaworów łożysk wału rozrządu zaworów wylotowych, 6 — śruba mocowania głowicy, 7 — głowica, 8 — prowadnica Na trzonkach zaworów dolotowych i wylotowych zaworu, 9 — przednia pokrywa głowicy są umieszczone gumowe uszczelniacze. W celu (technologiczna), 10 — uszczelka głowicy, wciśnięcia uszczelniaczy na trzonki zaworów za- I1 — gniazdo zaworu leca się używanie tulejki o odpowiedniej średnicy. Po każdym zdjęciu górnej podkładki oporowej sprężyny zaworu zaleca się także wymianę uszczelniacza trzonka tego zaworu. Gdy luz ten przekracza wartości dopuszczalne Sprężyny zaworów(patrz dane w p. 1.1), wówczas należy wymienić popychacze lub głowicę. Zawory dolotowe i wylotowe są zamykane przez identyczne pojedyncze sprężyny śrubowe.Wały rozrządu i ich koła łańcuchowe Należy sprawdzić prostopadłość płaszczyzn opar- cia skrajnych zwojów względem osi sprężynySprawdzić: stan czopów oraz krzywek obu wa- (patrz dane w p. 1.1). Jeśli ochronna powłoka łów rozrządu, wymiary krzywek (wysokość) oraz lakieru, który pokrywa drut sprężyny, jest spęka- bicie wałów. Sprawdzić stan gniazd łożysk wa- na, zaleca się wymianę tej sprężyny, gdyż świad-łów w głowicy oraz ich pokryw. Jeśli choć jeden czy to o zmęczeniu materiału i dużym prawdo-z parametrów podanych w podrozdziale 1.1 niepodobieństwie pęknięcia sprężyny w krótkim jest zachowany, należy wymienić odpowiedniczasie.wał rozrządu albo głowicę. Sprawdzić luz promieniowy i osiowy wałów roz-Sprężyn zaworów nie należy myć w benzynie rządu. Jeśli choć jeden z nich przekracza warto-ani trójchloroetylenie, gdyż rozpuszczalniki te ści dopuszczalne podane w podrozdziale 1.1,mogą rozpuścić powłokę ochronną drutu. należy wymienić odpowiedni wał rozrządu albo głowicę.Popychacze Należy także sprawdzić bicie kół zębatych wa-Sprawdzić stan powierzchni popychaczy, ich luz łów rozrządu i wymienić koła, których biciew otworach prowadnic głowicy oraz stan tych przekracza wartości dopuszczalne.otworów.83
  • 82. Silniki benzynoweSkładanie głowicyżyn zaworów. Kolejność montażu zespołu: dol-na podkładka oporowa sprężyny, uszczelniacz Uwaga. Podczas składania głowicy należy po-trzonka zaworu, sprężyna zaworu, górna pod- wlec zalecanym rodzajem oleju silnikowegokładka oporowa sprężyny, dwa półstożki zamka wszystkie współpracujące części.zaworu. • Oczyścić głowicę i wszystkie jej części.• Oprzeć pochyloną głowicę krawędzią o stół • Przedmuchać sprężonym powietrzem wszy-warsztatowy i uderzać lekko młotkiem wykona- stkie kanały w głowicy, a szczególnie starannienym z miedzi lub brązu w końce trzonków kanały doprowadzające olej do wałów rozrządu.zaworów, aby półstożki zamka zajęły właściwe • Jeśli wymontowane zawory mają być ponow-położenie w rowku trzonka zaworu. nie wykorzystane, muszą one pracować w tych• Umieścić popychacze wraz z ich płytkami samych prowadnicach, z którymi współpraco-regulacji luzu zaworu w otworach prowadnic wały uprzednio. Przed montażem powlec olejem silnikowym trzonki zaworów.głowicy, w których uprzednio pracowały. • Podczas montażu zespołów zaworów wyko- • Założyć nowe uszczelki i zamontować kolek- rzystać odpowiedni przyrząd do ściskania sprę- tor wylotowy oraz jego osłonę termiczną. Rys. 1.36. Wsporniki zawieszenia zespołu napędowego 1 — element metalowo-gumowy prawego wspornika zawieszenia zespołu napędowego, 2 — prawy wspornik zawieszenia zespołu napędowego, 3 — obejma prawego wspornika zawieszenia zespołu napędowego, 4 — uchwyt do podnoszenia zespołu napędowego, 5 — tylny wspornik zawieszenia zespołu napędowego, 6 — element metalowo-gumowy tylnego wspornika zawieszenia zespołu napędowego, 7 — belka zawieszenia zespołu napędowego, 8 — masa wyrównoważająca zespołu napędowego z automatyczną skrzynką przekładniową, 9 — lewy wspornik zawieszenia zespołu napędowego, 10 — element metalowo-gumowy lewego wspornika zawieszenia zespołu napędowego, 11 — przedni wspornik zawieszenia zespołu napędowego z mechaniczną skrzynką przekładniową, 12 — element metalowo-gumowy przedniego wspornika zawieszenia zespołu napędowego z mechaniczną skrzynką przekładniową84
  • 83. Wymontowanie zespołu napędowego• Założyć nową uszczelkę i zamontować kolek- zaworu różnicowego, obudowy przepustnicy, tor dolotowy.regulatora ciśnienia paliwa i kolektora doloto-wego. • Podłączyć do obu kolektorów przewód recyr- kulacji spalin.• Rozłączyć złącza przewodów elektrycznychregulatora prędkości obrotowej biegu jałowego, • Zamontować głowicę na kadłubie silnika (patrzprzepływomierza powietrza, czujnika położenia odpowiedni opis).przepustnicy, wtryskiwaczy, elektrozaworu recyr-kulacji spalin, czujników temperatury cieczy chło-dzącej, włącznika ciśnieniowego, rozdzielacza 1.2.3. Wymontowaniezapłonu, rozrusznika i sondy lambda. Wyjąć i zamontowanie zespołu wiązkę przewodów elektrycznych doprowadzo- napędowego nych do silnika.• Odłączyć od kolektora paliwa wtryskiwaczyprzewody doprowadzenia i powrotu paliwa. WYMONTOWANIE ZESPOŁU • Odłączyć linki pedałów przyspieszenia i sprzę- NAPĘDOWEGO gła od ich zaczepów w zespole napędowym.• Ustawić samochód na podnośniku warsztato- • Wymontować obejmę wspornika głowicy sil-nika. wym, najlepiej dwukolumnowym. • Obniżyć ciśnienie paliwa w układzie zasila-• Odłączyć od silnika wszystkie elastyczne prze- nia. W tym celu wymontować przekaźnik pom- wody układu chłodzenia. py paliwa (ze skrzynki przekaźników w prze-• W samochodach wyposażonych w automa- dziale silnika) i uruchomić silnik. Silnik zatrzy- tyczną skrzynkę przekładniową odłączyć linkę ma się po kilku sekundach pracy z powodu wyboru biegów od skrzynki przekładniowej. braku paliwa. • Zdjąć przednie koła oraz wymontować osłony Pod samochodem przeciwbłotne we wnękach kół przednich.• Wymontować przednią rurę wylotową spalin. t Zdjąć dolne osłony przedziału silnika.• Wymontować belkę zawieszenia zespołu na- • Jeśli samochód jest wyposażony w kodowa-pędowego. ny odbiornik radiowy, zanotować kod radiood-• W wersjach z mechaniczną skrzynką przekła- biornika, a następnie odłączyć akumulator oddniową odłączyć od skrzynki drążek zmiany instalacji elektrycznej i wyjąć go z przedziałubiegów i drążek reakcyjny. silnika.• Odłączyć złącza przewodów elektrycznych od • Opróżnić układ chłodzenia silnika (patrz od- czujnika prędkości jazdy, czujnika położenia powiedni opis w p. 1.2.6). dźwigni zmiany biegów oraz włącznika świateł t Wymontować pokrywę przedziału silnika (patrz cofania. odpowiedni opis w rozdz. 12).• Wymontować wentylator (lub wentylatory) • Wymontować z przedziału silnika zbiornik chłodnicy, a następnie chłodnicę. W wersjach wyrównawczy układu chłodzenia. z klimatyzacją pozostawić w przedziale silnika • Odkręcić śruby mocujące koło pasowe pom- skraplacz klimatyzacji. py cieczy chłodzącej. • Wymontować paski napędu osprzętu silnikaZ każdej strony samochodu (patrz odpowiedni opis). • Odłączyć złącza przewodów elektrycznych od • Wymontować zacisk hamulca przedniego bez alternatora, odkręcić śruby mocujące i wyjąć odłączania od niego przewodu hamulcowego alternator z przedziału silnika. i podwiesić zacisk we wnęce koła za pomocąmiękkiego drutu. • Wymontować bez odłączania przewodów hy- draulicznych pompę wspomagania układu kie- • Odkręcić nakrętkę dolnego przegubu kulowe- rowniczego i podwiesić ją w przedziale silnika zago zwrotnicy koła i rozłączyć połączenie zwrot- pomocą miękkiego drutu.nicy z wahaczem zawieszenia wypychając go nadół za pomocą odpowiedniej dźwigni. • W samochodach wyposażonych w klimatyza- cję odkręcić śruby mocujące sprężarkę klimaty- • Odkręcić nakrętkę przegubu kulowego drąż- zacji, zdjąć ją z silnika bez odłączania przewo- ka kierowniczego i wymontować go ze zwrotnicy dów i podwiesić w przedziale silnika za pomocą za pomocą uniwersalnego ściągacza do przegu- miękkiego drutu. bów kulowych.• Za pomocą odpowiedniej dźwigni wyciągnąć • Odłączyć od pokrywy głowicy przewód od-półoś ze skrzynki przekładniowej. prowadzenia par oleju. • Wymontować obudowę filtru powietrza wraz • Przechylić zespół zwrotnicy koła z półosią z jego przewodem oraz komorą rezonansową.i kolumną zawieszenia, a następnie podwiesićpółoś we wnęce koła za pomocą miękkiego • Odłączyć elastyczne przewody podciśnieniadrutu. od zaworu i elektrozaworu recyrkulacji spalin,85
  • 84. Silniki benzynowe• Odpowiednim korkiem zaślepić otwór po • Wymienić sprężyste pierścienie osadcze na wyjętej półosi w skrzynce przekładniowej, aby końcach obu półosi. uniknąć przedostania się zanieczyszczeń do jej• Wymienić pierścienie uszczelniające półosi znajdujące się w gniazdach obudowy skrzynki wnętrza. przekładniowej wypełniając uprzednio smarem Pozostałe czynności wymontowaniaprzestrzeń między wargami nowych pierścieni • Ustawić żuraw warsztatowy nad zespołemuszczelniających. napędowym i podwiesić zespół napędowy za- • Napełnić skrzynkę przekładniową odpowied- czepiając linę o przewidziane do tego celunią ilością właściwego rodzaju oleju (patrz dane uchwyty (ewentualnie podeprzeć zespół napę- w podrozdz. 4.1). dowy jednym lub kilkoma podnośnikami i ze-• Jeśli nie wykonano tego wcześniej, wymienić społem belek oraz drewnianych klocków). filtr oleju i napełnić silnik odpowiednią ilością • Odkręcić śruby mocujące wsporniki zawie-właściwego rodzaju oleju (patrz dane w pod- szenia zespołu napędowego.rozdz. 1.1). • Po upewnieniu się, że wszystkie linki i prze- • Napełnić i odpowietrzyć układ chłodzenia wody elektryczne dochodzące do zespołu napę-(patrz odpowiedni opis w p. 1.2.6). dowego zostały odłączone, opuścić powoli ze-• Sprawdzić działanie i w razie potrzeby wyre- spół napędowy, zwracając uwagę, aby nie za- gulować mechanizm wyłączania sprzęgła (patrz czepił się o elementy w przedziale silnika. odpowiedni opis w podrozdz. 3.2). • Wyjąć zespół napędowy od spodu samo-• Wyregulować mechanizm wyboru biegów chodu.w samochodach z automatyczną skrzynką prze- kładniową (patrz odpowiedni opis w pod- ZAMONTOWANIE ZESPOŁUrozdz. 5.2). NAPĘDOWEGO• Sprawdzić poziom i w razie potrzeby uzupeł- nić ilość oleju w zbiorniku wyrównawczym ob- W celu zamontowania zespołu napędowego na- wodu wspomagania układu kierowniczego. leży wykonać czynności w kolejności odwrotnej • Sprawdzić i w razie potrzeby wyregulować do podanej podczas jego wymontowania. Nale- ustawienie kół przednich (patrz odpowiedni opis ży zwrócić uwagę na następujące zalecenia. w podrozdz. 8.2). • Wymienić wszystkie nakrętki zabezpieczane • W celu zapewnienia prawidłowego napełnie- przed odkręceniem. nia olejem pompy i przewodów oleju silnika przy • Przestrzegać właściwych momentów dokrę- wyjętym przekaźniku pompy paliwa obracać roz- cania śrub i nakrętek. rusznikiem wał korbowy silnika przez około 30 s. • W samochodach wyposażonych w mechanicz- • Zamontować przekaźnik pompy paliwa ną skrzynkę przekładniową przed dokręceniem w skrzynce przekaźników w przedziale silnika. wszystkich śrub mocowania elementów zawie- • Uruchomić silnik i sprawdzić jego szczelność szenia zespołu napędowego należy ustawić dwie oraz prawidłowość jego pracy. śruby mocowania elementu gumowo-metalowe- go przedniego wspornika zawieszenia zespołu napędowego w odległości 55 mm (rys. 1.37). 1.2.4. Naprawa silnika ROZKŁADANIE SILNIKARozkładanie silnika przeprowadza się po wymon- towaniu zespołu napędowego z samochodu i od- dzieleniu silnika od skrzynki przekładniowej. Podczas rozkładania silnika należy oznaczać współpracujące części w taki sposób, aby przy ewentualnym ponownym ich wykorzystaniu moż- na było zamontować je w poprzednich miej- scach. • Wymontować rozrusznik i alternator. • Odłączyć silnik od skrzynki przekładniowej odkręcając śruby łączące oba zespoły i odsuwa- jąc skrzynkę przekładniową od silnika. • Ustawić silnik na odpowiednim stojaku mon- Rys. 1.37. Sposób zamontowania przedniego tażowym. wspornika zawieszenia zespołu napędowego (wersja • Spuścić olej z silnika (jeśli nie spuszczono z mechaniczna skrzynką przekładniową) oleju przed wymontowaniem zespołu napędo- Odległość dwóch śrub mocowania elementu metalowo- wego z samochodu). -gumowego powinna wynosić 55 mm86
  • 85. Rozkładanie silnika• Wymontować łańcuchy napędu rozrządu oraz• Ułożyć tłok w specjalnym przyrządzie w kszta- wymontować głowicę (patrz odpowiedni opis łcie litery „Vquot; i ustawić współosiowo sworzeń w podrozdz. 1.2.2). względem osi otworu, przez który sworzeń bę- dzie usuwany. Używając trzpienia o średnicy • Unieruchomić koło zamachowe lub tarczę nieco mniejszej niż średnica sworznia tłoka wy- napędową przekładni hydrokinetycznej za po- cisnąć sworzeń tłoka za pomocą prasy.mocą odpowiedniego przyrządu.• W samochodach wyposażonych w mecha-• Ustawić komplety części rozłożonych zespo-niczną skrzynkę przekładniową oznaczyć poło- łów tłoka z korbowodem w kolejności cylindrów,żenie zespołu dociskowego sprzęgła względemw których pracowały.koła zamachowego i odkręcić śruby mocujące • Starannie oczyścić wszystkie wymontowanezespół dociskowy.części silnika i powierzchnie przylegania uszcze- lek oraz przedmuchać sprężonym powietrzem• Zdjąć zespół dociskowy oraz tarczę sprzęgła. kanały oleju.• Usunąć zabezpieczenia śrub mocujących kołozamachowe lub tarczę napędową przekładni SPRAWDZANIE CZĘŚCI I SKŁADANIEhydrokinetycznej. SILNIKA• Odkręcić śruby korbowodów, wyjąć pokrywykorbowodów wraz z dolnymi panewkami korbo- Należy zwrócić szczególną uwagę na dokładne wymi oraz wyjąć z cylindrów tłoki wraz z korbo- umycie i wyczyszczenie wszystkich części, spraw- wodami i górnymi panewkami korbowymi. dzenie stopnia ich zużycia oraz weryfikację czę- ści. Niezbędne wymiary i dane techniczne poda- • Ustawić zespoły tłoków z korbowodami, po- no w podrozdziale 1.1. krywami korbowodów i panewkami korbowymi według kolejności cylindrów, w których praco- Sprawdzanie zespołów tłoków wały. z korbowodami t Wykręcić stopniowo i w kolejności odwrotnej niż zalecana przy dokręcaniu śruby pokryw Przed sprawdzaniem stanu tłoka należy usunąćtożysk głównych wału korbowego. Zdjąć pokry- osad węglowy (nagar) z jego denka, powierzch-wy łożysk głównych i ustawić je w kolejności ni bocznej oraz z rowków pierścieni.łożysk wraz z wyjętymi z pokryw dolnymi pa- Sprawdzaniekorbowodównewkami głównymi.• Zdjąć przyrząd użyty do unieruchomienia koła • Upewnić się, że śruby korbowodów są w ide-zamachowego lub tarczy napędowej przekładnialnym stanie.hydrokinetycznej, odkręcić śruby mocujące• Sprawdzić, czy na powierzchni korbowodui zdjąć koło zamachowe lub tarczę napędową i jego pokrywy nie ma śladów przegrzania. przekładni hydrokinetycznej oraz jej blaszaną • Sprawdzić, czy w otworze główki korbowodu osłonę. oraz w gnieździe panewki korbowej (w korbowo- t Wymontować tylną pokrywę kadłuba wraz dzie i pokrywie) nie ma śladów zdzierania mate- z tylnym pierścieniem uszczelniającym wał kor-riału lub zatarcia. bowy. • Zmierzyć średnicę wewnętrzną tulejki główki • Wyjąć z kadłuba wał korbowy.korbowodu. • Wyjąć z gniazd łożysk głównych kadłuba• Sprawdzić, czy osie otworów korbowodu na górne panewki główne. Ustawić wyjęte górnesworzeń i na panewki korbowe są równoległe panewki główne kompletami razem z odpowied- (nie są zwichrowane) i prostopadłe do osi syme- nimi pokrywami łożysk głównych i ich panewka- trii trzona korbowodu. W razie przekroczenia mi dolnymi. dopuszczalnych odchyłek (patrz dane w pod- rozdz. 1.1) należy wymienić korbowód. • Wyjąć z gniazd kadłuba w środkowym łoży- sku głównym półpierścienie oporowe wału kor- Sprawdzanie pierścieni tłoków bowego. Oznaczyć sposób ich montażu. • Sprawdzić luz pierścieni w rowkach tłoka. Rozkładanie zespołów tłoka z korbowodem W przypadku przekroczenia dopuszczalnych Uwaga. Rozkładanie zespołu tłoka z korbowo- wartości (patrz dane w podrozdz. 1.1) należy dem wymaga użycia specjalnego oprzyrządo- zmierzyć wysokość pierścieni. W razie uzyska- wania, gdyż łączący je sworzeń tłoka jest paso- nia niewłaściwych wartości wymienić pierścienie wany obrotowo w piastach tłoka, zaś jest wci- wraz z tłokami. śnięty w tulejkę główki korbowodu.• Sprawdzić luzy w zamkach pierścieni po ich Sworzeń tłoka, po uprzednim ogrzaniu w kąpieliwłożeniu do odpowiedniego cylindra. Jeśli są olejowej o temperaturze 60 do 70cC, wyciska się zbyt duże, należy — także, gdy dotyczy to z główki korbowodu za pomocą prasy. nowych pierścieni — wymienić tłoki na na- prawcze (nadwymiarowe) i przeszlifować cylin- • Wyjąć pierścienie osadcze z rowków w obu dry na wymiar naprawczy lub wymienić kadłub piastach tłoka. silnika. • Zdjąć pierścienie z tłoka. 87
  • 86. Silniki benzynowe Sprawdzanie tłoków i sworzni tłoków• Sprawdzić stan powierzchni bocznej (płasz-cza) tłoków. Jeżeli znajdują się na niej zarysowa-nia lub ślady zatarcia, należy wymienić tłok wrazze sworzniem.• Zmierzyć średnicę sworznia tłoka oraz otworuw piastach tłoka i określić luz sworznia w pia-stach tłoka. Jeśli luz przekracza maksymalnąwartość dopuszczalną, należy wymienić tłok wraz Rys. 1.38. Sposób pomiaru znamionowej średnicy ze sworzniem. tłoka (D) w odległości (d) od dolnej krawędzi• Zmierzyć znamionową średnicę tłoka (rys. płaszcza tłoka1.38) oraz cylindra, w którym pracuje i określić W silniku GA14DE odległość d = 7,5 mm; w silnikuluz tłoka w cylindrze. Jeśli luz ten przekracza GA16DE d = 9,5 mmmaksymalną wartość dopuszczalną (patrz danew podrozdz. 1.1), należy przeszlifować cylinder Oquot; O-18 Rys. 1.39. Zespół kadłuba i układ tłokowo-korbowy A — wersja z mechaniczną skrzynką przekładniową, B — wersja z automatyczną skrzynką przekładniową 1 — kadłub, 2 — wspornik, 3 — panewki łożysk głównych, 4 — półpierścienie oporowe wału korbowego, 5 — wał korbowy, 6 — pokrywy łożysk głównych, 7 — wpust czółenkowy, 8 — koło zębate łańcuchowe wału korbowego, 9 — tulejka napędu pompy oleju, 10 — tylna pokrywa kadłuba, 11 — tylny pierścień uszczelniający wał korbowy, 12 — pokrywa blaszana koła zamachowego, 13 — koło zamachowe, 14 — górna pokrywa blaszana, 15 — dolna pokrywa blaszana, 16 — tarcza napędowa (przekładni hydrokinetycznej), 17 — górny pierścień tłoka (1. uszczelniający), 18 — środkowy pierścień tłoka (2. uszczelniający), 19 — dolny pierścień tłoka (zgarniający), 20 — tłok, 21 — sworzeń tłoka, 22 — pierścienie osadcze sworznia tłoka, 23 — korbowód, 24 — panewki korbowe, 25 — pokrywa korbowodu, 26 — korek spustu cieczy chłodzącej z kadłuba
  • 87. Sprawdzanie części i składanie silnika na wymiar naprawczy i zamontować nadwymia-rowy tłok naprawczy.• Sprawdzić wcisk sworznia w tulejce główkikorbowodu. W przypadku uzyskania niewłaści- wej wartości wymienić sworzeń, tulejkę główki korbowodu lub cały korbowód. W razie wymiany tulejki główki korbowodu zwrócić uwagę na to, aby po zamontowaniu otwór smarowy w tulejceRys. 1.40. Sposóbpomiaru wysokości pokrywał się z otworem w korbowodzie.kadłubaSprawdzanie kadłubaPo umyciu kadłuba należy sprawdzić zużycie Sprawdzanie wału korbowegocylindrów. • Ocenić stan powierzchni czopów głównych• Zmierzyć średnicę każdego cylindra.i korbowych wału korbowego oraz zmierzyć ich• Określić stożkowość cylindrów jako różnicę śred- owalizację i stożkowość. nic w płaszczyźnie prostopadłej do osi wału kor-• Zmierzyć bicie wału korbowego. bowego, w odległości 20 mm i 100 mm od górnej • Oczyścić i przedmuchać sprężonym powie- krawędzi cylindra. Różnica tych wymiarów nietrzem kanały oleju w wale korbowym. powinna przekraczać wartości maksymalnej poda- nej w charakterystyce technicznej. W przeciwnym Określenie grupy selekcyjnej panewek razie należy przeszlifować cylindry na wymiar głównych wału korbowegonaprawczy, uwzględniając średnice dostępnych • Oznaczenia na kadłubie silnika oraz na walenaprawczych tłoków, lub wymienić kadłub silnika. korbowym umożliwiają dobranie panewek odpo-• Określić owalizację cylindrów jako różnicę wiedniej grupy selekcyjnej.średnic zmierzonych w odległości 60 mm od Grupa selekcyjna jest oznaczona cyfrą, a poło-górnej krawędzi cylindra w dwóch płaszczy- żenie tej cyfry określa rodzaj czopa (główny lubznach: równoległej i prostopadłej do osi wału korbowy i jego numer kolejny). Rozmieszczeniekorbowego. Różnica ta nie powinna przekraczać oznaczeń grup selekcyjnych na wale korbowymwartości maksymalnej podanej w charakterysty- zilustrowano na rysunku 1.41.ce technicznej. W przeciwnym razie należy prze- Pięć cyfr na dolnej płaszczyźnie kadłuba (rys.szlifować cylindry na wymiar naprawczy, uwzględ- 1.42) identyfikuje grupę selekcyjną panewekniając średnice dostępnych naprawczych tło- poszczególnych łożysk. Cyfra po lewej stronieków, lub wymienić kadłub silnika. kadłuba oznacza grupę selekcyjną łożyska głów-• Sprawdzić niepłaskość górnej płaszczyzny ka- nego nr 1 (od strony napędu rozrządu), kolejne dłuba. Jeśli niepłaskość przekracza 0,1 mm, to cyfry oznaczają grupy selekcyjne łożysk o ro- należy przeszlifować tę płaszczyznę pamiętając, snących numerach. że łączny ubytek grubości materiału kadłuba Cyfra po lewej stronie przeciwciężaru wału kor- i głowicy (jeśli też wymagała szlifowania) nie bowego oznacza grupę selekcyjną łożyska nr 5 może przekraczać 0,2 mm. Jeśli nie można (od strony koła zamachowego), kolejne cyfry szlifować górnej płaszczyzny kadłuba, należy wymienić kadłub. • Jeśli jeden z cylindrów wymaga przeszlifowa- nia, należy przeprowadzić identyczną operacjędla pozostałych trzech cylindrów. Średnicę, najaką ma być przeszlifowąny cylinder, określa sięw następujący sposób. Średnica po szlifowaniupowinna być równa sumie średnicy nominalnejtłoka i wymaganego luzu tłoka w cylindrze po-większonej o 0,02 mm (zapas na dotarcie tłokado cylindra).Uwaga. Przed szlifowaniem cylindrów należy założyć pokrywy łożysk głównych i dokręcić ich śruby właściwym momentem, aby zwiększyć sztywność kadłuba. Szlifowanie cylindrów na Rys. 1.41. Rozmieszczenie oznaczeń grup wymiar naprawczy przeprowadza się w kilku selekcyjnych na wale korbowym etapach. Maksymalna grubość szlifowania (dla1 — oznaczenia grup selekcyjnych średnic kolejnych jednego etapu) nie może przekraczać 0,05 mm.czopów korbowych, 2 — oznaczenia grup selekcyjnych średnic kolejnych czopów głównych, 3 — oznaczenie • Oczyścić starannie w kadłubie kanały oleju grupy selekcyjnej średnicy pierwszego czopa korbowego, i cieczy chłodzącej z resztek materiału ścierne-4 — oznaczenie grupy selekcyjnej średnicy pierwszego go oraz zeszlifowanego materiału. czopa głównego 89
  • 88. Silniki benzynoweUwaga. Od chwili dokręcenia śrub pokryw ło- żysk głównych do końca operacji nie należy obracać wału korbowego. • Odkręcić śruby mocowania pokryw łożysk głównych i ostrożnie zdjąć pokrywy łożysk głów- nych. • Za pomocą przymiaru do sprawdzania pręci- ków Plastigage (znajduje się wewnątrz lub na opakowaniu) określić luz promieniowy w łoży- sku na podstawie największej szerokości od- kształconego pręcika pomiarowego. Rys. 1.42. Rozmieszczenie oznaczeń grup • Zanotować wartość luzu promieniowego ło- selekcyjnych na kadłubie żysk głównych i porównać ją z wartością wła- 1 — oznaczenia grup selekcyjnych średnic cylindrów, ściwą. 2 — oznaczenia grup selekcyjnych średnic gniazd łożysk • Jeśli wynik pomiaru wykracza poza granice głównych, 3 — oznaczenie grupy selekcyjnej średnicy tolerancji, należy zastosować panewki główne pierwszego cylindra, 4 — oznaczenie grupy selekcyjnej średnicy gniazda pierwszego łożyska głównego0 odpowiedniej grupie selekcyjnej grubości lub przeszlifować czop główny wału na wymiar na- prawczy i zastosować panewki naprawcze. oznaczają grupy selekcyjne łożysk o malejących numerach. Sprawdzanie luzu osiowego wału W tablicy podano grupy selekcyjne panewek korbowego głównych, które należy zastosować dla czopów Luz osiowy wału korbowego reguluje się grubo- głównych wału korbowego w zależności od ścią półpierścieni oporowych, przejmujących grupy selekcyjnej ich średnicy oraz grupy selek- osiowe obciążenia wału korbowego. cyjnej pokrywy łożyska. • Po obu stronach środkowego łożyska głów- nego umieścić półpierścienie oporowe stroną Grupy selekcyjne panewek głównych wału rowkowaną w kierunku ramion wału. korbowego • W gniazdach kadłuba umieścić górne panew- ki łożysk głównych, powlec olejem silnikowymGrupa Grupa selekcyjna pokrywyselekcyjna czopy główne wału korbowego i położyć wałłożyska głównego średnicy korbowy na panewkach. Założyć pokrywy ło-czopa żysk głównych wraz z dolnymi panewkami głów-głównego1 2 0 nymi. Wkręcić nowe śruby pokryw łożysk głów-0 0 (czarny) 1 (brązowy) 2 (zielony) nych i dokręcić je właściwym momentem.1 3 (żółty) 1 (brązowy) 2 (zielony) • Oprzeć czujnik komparatora o czołową po-2 4 ( niebieski) 2 (zielony)3 (żółty) wierzchnię skrajnego czopa wału korbowego. • Za pomocą odpowiedniej dźwigni przesuwać Sprawdzanie luzu promieniowego czopów wał korbowy wzdłuż jego osi w obu kierunkach głównych wału korbowego 1 odczytać na wskaźniku komparatora luz osio- Luz promieniowy czopa wału korbowego w łoży-wy wału. sku głównym lub korbowym można określić • Jeśli luz osiowy wału korbowego jest zbyt dwiema metodami: stosując plastykowe pręcikiduży, należy wymienić półpierścienie oporowe pomiarowe Plastigage lub mierząc średnicę czo-na odpowiednio grubsze. pa oraz średnicę wewnętrzną panewki po jej Składanie zespołu tłoka z korbowodem zamontowaniu w łożysku. W niniejszym punkcie opisano pierwszą z tych metod (łatwiejszą do• Założyć nowy pierścień osadczy w otworze wykonania). piasty tłoka. • Oczyścić wał korbowy oraz pokrywy jego• W kąpieli olejowej o temperaturze 60 do 70°C łożysk. nagrzać korbowód, tłok i sworzeń tłoka. • Umieścić panewki główne z otworem i rowka-• Umieścić górną część tłoka w przyrządzie mi smarowymi w gniazdach kadłuba i położyćo kształcie litery „Vquot; i ustawić współosiowo otwór na nich wał korbowy (czysty i suchy). sworznia oraz otwór przyrządu, przez który bę- dzie wprowadzany sworzeń tłoka. • Uciąć pięć pręcików pomiarowych o długości równej szerokości panewek łożysk głównych • Umieścić w przyrządzie korbowód tak, aby oś i ułożyć je wzdłuż czopów głównych. otworu w tulejce główki znalazła się na przedłu- • Założyć pokrywy łożysk wraz z gładkimiżeniu osi otworów piast tłoka. Zwrócić uwagę na panewkami głównymi i dokręcić śruby moco- prawidłowy sposób montażu korbowodu wzglę- wania pokryw łożysk głównych właściwym mo-dem tłoka. Za pomocą trzpienia o średnicy mentem. nieznacznie mniejszej od średnicy sworznia wci-90
  • 89. Sprawdzanie części i składanie silnika Rys. 1.45. Panewka łożyska snąć za pomocą prasy sworzeń w otwory piastgłównego wału korbowego tłoka i tulejki główki korbowodu.1 — półpanewka z rowkiem • Założyć nowy pierścień osadczy w otworze smarowym i otworem do drugiej piasty tłoka.przepływu oleju montowana • Sprawdzić prawidłowość złożenia zespołu tło- w kadłubie (górna panewkagłówna), 2 — półpanewka ka z korbowodem (rys. 1.43).gładka montowana w pokrywie • Za pomocą przyrządu do zakładania pierście-łożyska głównego (dolna ni tłoków umieścić kolejno w odpowiednichpanewka główna), 3 — znakbarwny grupy selekcyjnejpanewki rowkach tłoka: pierścień zgarniający (dolny), drugi uszczelniający (środkowy) i pierwszy uszczelniający (górny), kierując ich oznaczenie „Nquot; w stronę denka tłoka (rys. 1.44A). Rozstawić zamki pierścieni na obwodzie tłoka tak, aby żaden z nich nie znajdował się w płaszczyźnie sworznia ani do niej prostopadłej (rys. 1.44B). Pierścień zgarniający składa się z trzech ele- mentów: pierścienia górnego, pierścienia dolne- go i rozpieracza (pierścienia rozpierającego). Rys. 1.43. Sposób składania zespołu tłoka Zamki poszczególnych części pierścienia zgar- z korbowodemniającego muszą być przesunięte względem 1 — znak kierunku montażu tłoka, który powinien być siebie i znajdować się w takich miejscach rowka skierowany w stronę napędu rozrządu, 2 — znak grupy w tłoku, w których wewnętrzna powierzchnia selekcyjnej średnicy tłoka, 3 — znaki kompletacji rowka jest przecięta i umożliwia odpływ zgarnię- korbowodu i jego pokrywy oznaczające numer cylindra, z którym współpracują (tu cylinder nr 1), które powinny tego oleju do wnętrza tłoka (patrz rys. 1.44B). być skierowane w stronę filtru oleju, 4 — półpanewka korbowodu z otworem do przepływu oleju (górna Składanie silnika panewka korbowa), 5 — półpanewka pokrywy • W gniazdach kadłuba umieścić górne półpa- korbowodu (dolna panewka korbowa) newki łożysk głównych (z otworem i rowkami smarowymi). • Po obu stronach środkowego łożyska głów- nego założyć półpierścienie oporowe (stroną rowkowaną skierowaną do ramion wału). Rys. 7.44. Sposób montażu pierścieni tłoka A — kierunek montażu, B — rozstawienie zamków pierścieni 1 — znak na denku tłoka, który powinien być skierowany w stronę napędu rozrządu, 2 — zamek rozpieracza pierścienia zgarniającego (dolnego), 3 — zamek dolnej części pierścienia zgarniającego (dolnego), 4 — zamek górnego pierścienia Rys. 1.46. Oznaczenia, sposób montażu i kolejność (1. uszczelniającego) oraz górnej części pierścienia dokręcania śrub pokryw łożysk głównych wału zgarniającego (dolnego), 5 — zamek środkowego korbowego pierścienia (2. uszczelniającego)91
  • 90. Silniki benzynowe• Powlec olejem silnikowym czopy główne i kor- bowe wału korbowego oraz położyć wał na półpanewkach głównych w kadłubie silnika. • Założyć pokrywy łożysk głównych wraz z pow- leczonymi olejem silnikowym gładkimi dolnymi półpanewkami głównymi (łożysko nr 1 znajduje się od strony napędu rozrządu). • Powlec śruby pokryw łożysk głównych olejem silnikowym i dokręcić je właściwym momentem w zalecanej kolejności (rys. 1.46). • Sprawdzić,czy wał korbowy swobodnie obra-Rys. 1.47. Widok z góry kadłuba silnika ca się w łożyskach.1 — znaki na denkach tłoków skierowane w stronęnapędu rozrządu (niewidoczne na rysunku znaki Określenie grupy selekcyjnej panewek kompletacji korbowodów i ich pokryw są skierowane korbowych wału korbowego w stronę filtru oleju), 2 — tulejki ustawcze głowicy Oznaczenia na wale korbowym i na panewkach umożliwiają ich prawidłowe skojarzenie. Ozna- czenie grupy selekcyjnej na wale korbowym (1,Sprawdzanie luzu promieniowego w łożysku patrz rys. 1.41) stanowi kod czterech cyfr iden-korbowym tyfikacji grupy panewek, które należy zamonto- wać na każdym czopie korbowym. Skrajna lewa • Ułożyć pręciki pomiarowe Plastigage o długo- cyfra na przeciwciężarze wału korbowego odno-ści równej szerokości panewki wzdłuż czopów si się do czopa korbowego nr 4 (od strony koła korbowych nr 1 i 4. zamachowego); następne cyfry dotyczą czopów• Założyć pokrywy korbowodów nr 1 i 4 wraz korbowych w kolejności malejącej.z ich półpanewkami oraz dokręcić śruby ich Grupy selekcyjne panewek są oznaczone barw-mocowania właściwym momentem. nym znakiem na ich krawędziach.Uwaga. Podczas następnej operacji nie obracać W tablicy podano grupy selekcyjne panewekwału korbowego. korbowych, które należy zastosować dla czo-• Wymontować pokrywy korbowodów nr 1 i 4. pów korbowych wału korbowego w zależnościZa pomocą przymiaru (znajduje się wewnątrz od grupy selekcyjnej ich średnicy oraz grupy lub na opakowaniu pręcików pomiarowych Pla- selekcyjnej pokrywy. stigage) odczytać luz promieniowy odpowiada-jący maksymalnej szerokości odkształconego Grupy selekcyjne panewek korbowych wałupręcika pomiarowego. korbowego• Porównać zmierzony luz promieniowy w łoży-sku korbowym z właściwą wartością tego luzu.Grupa selekcyjnaGrupa selekcyjnaJeśli zmierzony luz wykracza poza granice tole-panewki korbowejczopa korbowegorancji, należy wymienić panewkę uwzględniając 0 Nie oznaczonaoznaczenie jej grubości lub przeszlifować czopy 11 (brązowy)korbowe i zamontować panewki naprawcze 2 2 (zielony)0 większej grubości.• Powlec olejem silnikowym nowe śruby i pół- Dalsze czynności składania silnikapanewki pokryw korbowodów. Zamontować po-krywy korbowodów wraz z ich półpanewkami • Powlec zewnętrzne powierzchnie tłoków i gła- dzie cylindrów olejem silnikowym.1 dokręcić właściwym momentem nowe śruby • Obrócić wał korbowy tak, aby czopy korbowe ich mocowania. cylindrów nr 1 i 4 znalazły się w położeniu GMR• Obrócić wał korbowy o 180° i powtórzyć dla • Za pomocą przyrządu do ściskania pierścienicylindrów nr 2 i 3 wszystkie czynności wykona- tłoków wsunąć do tulei cylindrów nr 1 i 4ne uprzednio dla cylindrów nr 1 i 4. przeznaczone do nich zespoły tłoków z korbo- • Zmierzyć luz osiowy korbowodów na czo- wodami, uwzględniając ich oznaczenia i prze- pach korbowych. W przypadku przekroczenia strzegając prawidłowego sposobu montażu. Licz- dopuszczalnych wartości należy wymienić kor- by wybite na łbie korbowodu i jego pokrywiebowód lub wał korbowy. powinny odpowiadać numerowi cylindra i być • Pokryć pastą uszczelniającą powierzchnię przy- (obie) skierowane w stronę filtru oleju. legania tylnej pokrywy kadłuba i zamontować ją. • Znaki wybite na denku tłoka powinny być• Za pomocą trzpienia o odpowiedniej średnicy skierowane w stronę napędu rozrządu. zamontować w gnieździe pokrywy tylny pier- • Umieścić półpanewkę z otworem smarowym ścień uszczelniający wał korbowy. w łbie korbowodu tak, aby jej otwór pokrywał się • Zamontować na wał korbowy koło zamacho- z otworem w korbowodzie. we (lub tarczę napędową przekładni hydrokine- 92
  • 91. Układ smarowaniatycznej) i unieruchomić koło zamachowe (lub tarczę napędową) odpowiednim przyrządem. • Powlec olejem silnikowym śruby mocujące koło zamachowe (lub tarczę napędową prze- kładni hydrokinetycznej) i dokręcić je właściwym momentem. • W samochodach wyposażonych w mecha- niczną skrzynkę przekładniową sprawdzić sto-pień zużycia i stan tarczy sprzęgła oraz zespołudociskowego sprzęgła. Jeśli są w prawidłowymstanie, zamontować je, uwzględniając znakijstawcze naniesione na kole zamachowym przedwymontowaniem sprzęgła. Wyśrodkować do-kładnie tarczę sprzęgła i dokręcić właściwym momentem śruby mocujące zespół dociskowy (patrz odpowiedni opis w podrozdz. 3.2). • Zamontować głowicę silnika i łańcuchy napę- du rozrządu (patrz odpowiedni opis w p. 1.2.2). • Zdjąć przyrząd unieruchamiający koło zama- chowe (lub tarczę napędową przekładni hydro- kinetycznej). • Połączyć skrzynkę przekładniową z silnikiem. • Zamontować rozrusznik i alternator oraz podłą- czyć ich przewody elektryczne. • Nalać do silnika odpowiednią ilość właściwe- go rodzaju oleju silnikowego. • Zamontować zespół napędowy do samocho- du (patrz odpowiedni opis w p. 1.2.3). Rys. 1.48. Układ smarowania1 — kadłub silnika, 2 — króciec mocowania filtru oleju, 1.2.5. Układ smarowania3 — filtr oleju, 4 — prowadnica wskaźnika poziomu oleju,5 — prętowy wskaźnik poziomu oleju, 6 — pokrywanapędu rozrządu, 7 — koło zębate zewnętrzne pompy WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIEoleju, 8 — koło zębate wewnętrzne pompy oleju,9 — pokrywa pompy oleju, 10 — tulejka napędu pompy ORAZ SPRAWDZANIE POMPY OLEJUoleju, 11 — pierścień uszczelniający o przekrojuokrągłym, 12 — ssak pompy oleju, 13 — zawór Uwaga. Pompa oleju jest umieszczona w pokry-przelewowy, 14 — sprężyna zaworu przelewowego, wie napędu rozrządu. Wymontowanie pompy15 — korek gwintowany, 16 — miska olejowa, oleju wymaga uprzedniego wymontowania gło- 17 — korek spustu oleju, 18 — czujnik ciśnienia oleju wicy oraz łańcuchów napędu rozrządu. Wymontowanie i rozkładanie pompy oleju• Wymontować głowicę (patrz odpowiedni opisnym i sierpową przegrodą obudowy (rys. 1.49C) w p. 1.2.2).oraz luz osiowy między kołami zębatymi i płasz-• Położyć pokrywę napędu rozrządu wewnętrz-czyzną przylegania pokrywy pompy (rys. 1.49D).ną stroną do góry i wymontować pokrywę pom-Jeśli luzy są większe od dopuszczalnych lub na py oleju.wymienionych częściach występują znaczne za- • Wyjąć koła zębate pompy oleju.rysowania, należy wymienić koła zębate lub • Wykręcić gwintowany korek oraz wyjąć tło-obudowę pompy. czek i sprężynę zaworu przelewowego. • Oczyścić i sprawdzić stan wszystkich części.Składanie i zamontowanie pompy oleju • Sprawdzić, czy na kołach zębatych pompy i wewnątrz jej obudowy nie ma śladów zatarcia• W celu złożenia i zamontowania pompy oleju lub zarysowań. wykonać czynności w kolejności odwrotnej dopodanej podczas jej wymontowania i rozkłada- • Jeśli stan części nie budzi zastrzeżeń, umie-nia. Części przed składaniem powinny być po- ścić koła zębate w obudowie pompy.wleczone olejem silnikowym. Podczas składania • Za pomocą szczelinomierza zmierzyć luz pro-należy wymienić uszczelkę o przekroju okrą- mieniowy zewnętrznego koła zębatego w obu-głym gwintowanego korka zaworu przelewowe- dowie pompy (rys. 1.49A), luz międzyzębny kółgo pompy. pompy (rys. 1.49B), luz między kołem wewnętrz-93
  • 92. Silniki benzynoweRys. 1.50. Usytuowaie czujnika ciśnienia olejuBśnienie oleju na biegu jałowym, przy 2000 obr/minoraz przy 6000 obr/min. Porównać odczytanewartości z wartościami właściwymi (patrz danew podrozdz. 1.1).1.2.6. Układ chłodzeniaWYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIEPASKA NAPĘDU POMPY CIECZYCHŁODZĄCEJ ORAZ POMPYWSPOMAGANIA UKŁADU KIEROWNICZEGOWymontowanie• Jeśli samochód jest wyposażony w kodowa-ny odbiornik radiowy, przed odłączeniem aku-mulatora zanotować kod radioodbiornika.• Podnieść i podeprzeć przód samochodu, wy-montować prawe przednie koło oraz osłonę prze-ciwbłotną z wnęki prawego koła przedniego.• Wymontować prawą dolną osłonę przedziałusilnika.• W wersjach z klimatyzacją samochodów wy-posażonych w silnik 1,4 wymontować paseknapędu sprężarki klimatyzacji (patrz odpowiedniopis w rozdz. 11).• Poluzować nakrętkę (1, rys. 1.52) śruby gór-nego mocowania pompy wspomagania układu Rys. 1.49. Sposób sprawdzania luzów pompy olejukierowniczego; następnie poluzować śrubę (2) A — sprawdzanie luzu promieniowego zewnętrznego kołaregulacji naciągu paska klinowego. zębatego w obudowie pompy, B — sprawdzanie luzu• Zdjąć pasek napędu pompy cieczy chłodzącej międzyzębnego kół pompy, C — sprawdzanie luzu między kołem zębatym wewnętrznym i sierpową przegrodą i pompy wspomagania układu kierowniczego. obudowy, D — sprawdzanie luzu osiowego między kołami zębatymi i płaszczyzną przylegania pokrywy pompy Zamontowanie• Sprawdzić stan i oczyścić rowki wszystkichkół pasowych.• Założyć pasek napędu pompy cieczy chło- SPRAWDZANIE CIŚNIENIA OLEJUdzącej i pompy wspomagania układu kierowni-czego, zwracając uwagę na jego prawidłowe • W miejsce czujnika ciśnienia oleju (rys. 1.50)położenie w rowkach wszystkich kół pasowych, wkręcić końcówkę przewodu manometru o od-a szczególnie koła pasowego wału korbowego. powiednim zakresie pomiarowym. • Uruchomić i nagrzać silnik do temperatury• Naciągnąć pasek obracając śrubę regulacyj- normalnej pracy. Odczytać na manometrze ci-ną tak, aby uzyskać wymaganą wartość ugięcia 94
  • 93. Układ chłodzeniaodcinka paska między kołami pasowymi pom- napędu sprężarki klimatyzacji (patrz odpowiedni py cieczy chłodzącej i pompy wspomaganiaopis w rozdz. 11). układu kierowniczego (patrz strzałki na rys.• Zamontować osłonę przeciwbłotną we wnęce 1.52).prawego koła przedniego oraz zamontować pra- • Dokręcić śrubę górnego mocowania pompywe koło przednie. wspomagania układu kierowniczego. • Opuścić samochód. • W wersjach z klimatyzacją samochodów wy-• Podłączyć akumulator do instalacji elektrycz- posażonych w silnik 1,4 zamontować paseknej samochodu. A 11 Rys. 1.51. Układ chłodzenia A — zespół napędowy z mechaniczną skrzynką przekładniową w wersji bez klimatyzacji, B — zespół napędowy z mechaniczną skrzynką przekładniową w wersji z klimatyzacją, C — zespół napędowy z automatyczną skrzynką przekładniową 1 — koło pasowe pompy cieczy chłodzącej, 2 — pompa cieczy chłodzącej, 3 — obudowa termostatu, 4 — termostat, 5 — pokrywa termostatu, 6 — czujnik temperatury cieczy chłodzącej (sterowania silnika), 7 — nagrzewnica wnętrza samochodu, 8 — silnik wentylatora (silniki wentylatorów) chłodnicy, 9 — wspornik wentylatora (wentylatorów) chłodnicy, 10 — wentylator (wentylatory) chłodnicy, 11 — chłodnica, 12 — zbiornik wyrównawczy X — do skrzynki automatycznej (przewody chłodnicy oleju) 95
  • 94. Silniki benzynoweRys. 1.53. Sposóbmontażu termostatu —widok od stronypokrywy termostatuStrzałka termostatupowinna być skierowanado góry • Wykręcić śruby mocowania pompy cieczy chłodzącej i zdjąć pompę cieczy chłodzącej. Zamontowanie • Starannie oczyścić rozpuszczalnikiem po- wierzchnie przylegania uszczelek w kadłubie sil- nika, obudowie pompy cieczy chłodzącej i obu- dowie termostatu. • Sprawdzić stan części pompy cieczy chłodzą- Rys. 1.52. Sposób regulacji naciągu paska napęducej i jeśli wykazują nadmierne zużycie lub są pompy cieczy chłodzącej oraz przebieg paskówznacznie porysowane, wymienić pompę. napędu osprzętu silnika • Nanieść pastę uszczelniającą na uszczelnia- A — silnik GA14DE, B — silnik GA16DE wersji bez ne powierzchnie obudowy pompy cieczy chło- klimatyzacji, C — silnik GA16DE wersji z klimatyzacją dzącej. 1 — elementy górnego mocowania pompy wspomagania układu kierowniczego, 2 — śruba regulacji naciągu • Założyć pompę cieczy chłodzącej. paska, 3 — koło pasowe wału korbowego, 4 — koło • Dokręcić śruby mocowania pompy cieczy pasowe pompy wspomagania układu kierowniczego, chłodzącej do pokrywy napędu rozrządu oraz 5 — koło pasowe pompy cieczy chłodzącej, 6 — koło śruby mocowania obudowy termostatu do obu- pasowe alternatora, 7 — koło pasowe sprężarki klimatyzacji, 8 — rolka napinacza dowy pompy cieczy chłodzącej. • Zamontować paski klinowe napędu osprzętu (patrz odpowiedni opis). • Dokręcić śruby mocujące koło pasowe pom- py cieczy chłodzącej. WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE • Zamontować prawą dolną osłonę przedziału POMPY CIECZY CHŁODZĄCEJ silnika. • Zamontować osłonę przeciwbłotną we wnęce Wymontowanieprawego koła przedniego oraz zamontować pra- • Jeśli samochód jest wyposażony w kodowa-we koło przednie. ny odbiornik radiowy, przed odłączeniem aku-• Opuścić samochód. mulatora zanotować kod radioodbiornika. • Napełnić i odpowietrzyć układ chłodzenia • Podnieść i podeprzeć przód samochodu, wy- (patrz odpowiedni opis) oraz sprawdzić jego montować prawe koło przednie oraz osłonę prze-szczelność. ciwbłotną z wnęki prawego koła przedniego.• Podłączyć akumulator do instalacji elektrycz- • Wymontować prawą dolną osłonę przedziałunej samochodu. silnika. • Opróżnić układ chłodzenia (patrz odpowiedni opis).OPRÓŻNIANIE, NAPEŁNIANIE • Poluzować elementy mocowania koła paso- I ODPOWIETRZANIE UKŁADU CHŁODZENIA wego pompy cieczy chłodzącej. Opróżnianie • Wymontować paski klinowe napędu osprzętu silnika (patrz poprzedni opis). • Ustawić pokrętło regulacji temperatury w po- łożeniu maksymalnego ogrzewania wnętrza. • Zdjąć koło pasowe pompy cieczy chłodzącej. • Odkręcić śruby mocujące i odłączyć obudo- • Umieścić pod samochodem naczynie do ze- wę termostatu od pompy cieczy chłodzącej. brania cieczy chłodzącej. 96
  • 95. Układy chłodzenia i wylotowy Rys. 7.55. Rozmieszczenie odpowietrzników układu chłodzenia Rys. 1.54. Rozmieszczenie korków spustu cieczyA — w kolektorze dolotowym, B — w głowicy chłodzącej A — korek w kadłubie silnika, B — korek w dolnej części chłodnicy• Wymontować zbiornik wyrównawczy i opróż-nić go. • Odkręcić korek zbiornika wyrównawczego cie-• Odkręcić odpowietrzniki układu chłodzenia: czy chłodzącej w celu obniżenia ciśnienia w u- w kolektorze dolotowym (patrz rys. 1.55A), a na- kładzie. stępnie w głowicy (patrz rys. 1.55B). • Odkręcić korek spustu cieczy chłodzącej umiesz-• Odkręcić korek spustu cieczy chłodzącej w ka- czony w dolnej części chłodnicy (rys. 1.54B).dłubie silnika (rys. 1.54A). 10 Rys. 7.56. Układ wylotowy 1 — kolektor wylotowy, 2 — uszczelka, 3 — sonda lambda, 4 — przewód recyrkulacji spalin, 5 — katalizator wstępny, 6 — osłony termiczne, 7 — przednia rura wylotowa, 8 — katalizator końcowy, 9 — tłumik wstępny, 10 — tłumik końcowy X — do zaworu recyrkulacji spalin97
  • 96. Silniki benzynowe• Po spłynięciu cieczy chłodzącej przepłukać się przez poluzowany odpowietrznik w kolekto- układ chłodzenia czystą wodą doprowadzanąrze dolotowym. przez wlew w chłodnicy, następnie wkręcić• Dokręcić odpowietrznik w głowicy, gdy wypły- korki spustowe układu chłodzenia, napełnić wająca z jego otworu ciecz nie będzie zawierała układ chłodzenia czystą wodą, odczekać kilka pęcherzyków powietrza. minut, wykręcić korki spustowe i spuścić za- • Napełnić maksymalnie układ i zakręcić korek wartą w nim wodę. Przepłukać także zbiornikchłodnicy. wyrównawczy. • Napełnić zbiornik wyrównawczy do poziomumaksymalnego i zakręcić jego korek wlewu. • Powlec pastą uszczelniającą gwint korka spu- stu cieczy chłodzącej z kadłuba. Wkręcić korki • Uruchomić silnik i nagrzać go do normalnej spustowe w kadłub i chłodnicę oraz odpowietrz- temperatury pracy. nik w głowicę (rys. 1.55B).• Zatrzymać silnik i ostudzić go do temperaturyotoczenia. • Zamocować zbiornik wyrównawczy i podłą- czyć do niego przewody układu chłodzenia.• Sprawdzić poziom cieczy w chłodnicy i, w raziepotrzeby, uzupełnić do maksymalnego poziomu. Napełnianie i odpowietrzanie • Uruchomić silnik i powtarzać ostatnią czynność • Napełniać powoli układ chłodzenia przez wlew aż do ustabilizowania się poziomu cieczy chłodzą-cej w chłodnicy i zbiorniku wyrównawczym. chłodnicy, aż ciecz chłodząca zacznie wylewać
  • 97. 2SILNIKWYSOKOPRĘŻNYPrędkość obrotowa mocy znamionowej:2.1. CHARAKTERYSTYKA4800 obr/min. TECHNICZNA Moment maksymalny:— wg ECE: 132 N • m;— wg DIN: 13,5 kGm.Prędkość obrotowa momentu maksymalnego:DANE O G Ó L N E2800 obr/min.Czterocylindrowy rzędowy silnik czterosuwowyo zapłonie samoczynnym i pośrednim wtryskuGŁOWICApaliwa z wirowymi komorami spalania, niedoła--lowany, jest ustawiony poprzecznie z przoduOdlana ze stopu aluminium głowica ma wsta- samochodu i ma kadłub odlany z żeliwa oraz wiane: wirowe komory spalania, prowadnice głowicę odlaną ze stopu aluminium. Jeden wał zaworów i gniazda zaworów. rozrządu jest ułożyskowany w głowicy i napę- W głowicy jest ułożyskowany jeden wał rozrządu dzany paskiem zębatym. Sterowanie silnika jest (dolne połówki łożysk wykonano bezpośrednio elektroniczne. Występują dwie odmiany silnika: w głowicy, natomiast pokrywy odlano z tego bez recyrkulacji spalin (CD20) oraz z recyrkula-samego materiału i są przykręcane śrubami). cją spalin (CD20E).Łożysko nr 1 znajduje się od strony napędurozrządu (paska zębatego).Głowica jest ustalona względem kadłuba dwo- Podstawowe parametryma kołkami ustawczymi wciśniętymi w górnąTyp:płytę kadłuba. - od VII 1995 do III 1996: CD20;Wysokość głowicy (mierzona między górną i dol- - od IV 1996: CD20E.ną płaszczyzną głowicy): 137,9 do 138,1 mm. Średnica cylindra: 84,5 mm.Dopuszczalna niepłaskość górnej płaszczyzny Skok tłoka: 88 mm.głowicy: 0,1 mm. Pojemność skokowa: 1973 cm 3 .Grubość dopuszczalna zeszlifowanej warstwy Stopień sprężania: 22.materiału: 0,1 mm (łącznie dla dolnej płaszczy- Ciśnienie sprężania (przy 200 obr/min):zny głowicy i górnej płaszczyzny kadłuba). — nominalne: 3,14 MPa;Średnica nominalna otworów prowadnic popy- — minimalne: 2,45 MPa;chaczy zaworów: 34,998 do 35,018 mm. — dopuszczalna różnica między cylindrami:Średnica łożysk wału rozrządu: 30,000 do 0,49 MPa.30,021 mm. Moc znamionowa: — wg ECE: 55 kW; Średnica nominalna otworów gniazd prowadnic — wg DIN: 75 KM. zaworów: 10,985 do 10,996 mm. 99
  • 98. Silnik wysokoprężnyWymiary gniazd zaworów Średnica naprawcza otworów gniazd prowadnic zaworów: 11,185 do 11,196 mm.Rodzaj gniazda zaworuDolotowe Wylotowe Średnica naprawcza (+0,5 mm) otworów gniazd zaworów: 1,56 Szerokość przylgni (mm) 1,90 — dolotowych: 41,432 do 41,454 mm;Średnica zewnętrzna przylgni (mm) 38,6 do 38,8 31,6 do 31,8 Kąt przylgni45°45° — wylotowych: 35,432 do 35,454 mm.0° Kąt podcięcia górnego70° Głębokość otworów gniazd zaworów (mierzonaKąt podcięcia dolnego0° 0quot; od dolnej płaszczyzny głowicy): Zagłębienie gniazda zaworu wzglę- — dolotowych: 9,85 do 10,15 mm; dem dolnej płaszczyzny głowicy (mm) 1,8 ±0,052,1 ± 0,05 — wylotowych: 10,45 do 10,75 mm. Prowadnice zaworów Uszczelka głowicy Żeliwne prowadnice zaworów są wciskane w gło- Uszczelka głowicy jest wykonana z materiałów wicę. syntetycznych nie zawierających azbestu. Kra- Średnica zewnętrzna: wędzie otworów cylindrów mają metalowe obra- — nominalna: 11,023 do 11,034 mm; mowania, natomiast krawędzie zewnętrzne są — naprawcza: 11,223 do 11,234 mm. wzmocnione sznurem silikonowym. Średnica wewnętrzna po wciśnięciu i rozwierce- Sposób montażu: powierzchnia z napisem „TOPquot; niu: 7,000 do 7,015 mm. powinna być skierowana do głowicy, zaś ozna- Wystawanie prowadnic z głowicy: 10,3 mm. czenia grubości uszczelki (patrz dalej) — do Wcisk w otworze głowicy: 0,027 do 0,049 mm. przegrody czołowej nadwozia. Luz trzonka zaworu dolotowego w prowadnicy: Uszczelki głowicy mają zróżnicowaną grubość. — nominalny: 0,02 do 0,05 mm; Odpowiednią grubość uszczelki dobiera się w za- — dopuszczalny: 0,1 mm. leżności od wystawania denka tłoka w położeniu Luz trzonka zaworu wylotowego w prowadnicy: GMP ponad górną płaszczyznę kadłuba. Gru- — nominalny: 0,04 do 0,07 mm; bość uszczelki jest oznaczona trójkątnymi wy- — dopuszczalny: 0,1 mm. cięciami na jej krawędzi. Zawory Dobór uszczelki głowicy w zależności W głowicy znajduje się 8 zaworów stalowych, od wystawania tłoka ustawionych równolegle względem siebie, uru- Grubość uszczelki WystawanieLiczba wycięć chamianych przez krzywki wału rozrządu za głowicy tłoków w GMP na krawędzi pośrednictwem popychaczy hydraulicznych.(mm)(mm)uszczelkiWymiary zaworów1,10 ±0,030 mniej niż 0,505WylotowyDolotowyRodzaj zaworu11,15 ± 0,03 Długość (mm): 0,505 do 0,555 1,20 ± 0,03 2 - silnik CD20 100,53 do 100,97100,38 do 100,82 - silnik CD20E 99,38 do 98,8299,53 do 99,97ponad 0,555 1,25 ± 0,03 3 Średnica trzonka (mm)6,945 do 6,9606,965 do 6,980 Średnica grzybka (mm)39,0 do 39,332,0 do 32,2 Śruby mocowania głowicy Kąt przylgni 45°30'45°30' Liczba śrub: 10.Grubość minimalna Przed ponownym zamontowaniem wykręconetalerzyka (mm)0,50,5 śruby należy oczyścić szczotką drucianą oraz Luz roboczy zaworów powlec olejem gwint i dolną powierzchnię łbów. Luz roboczy zaworów: zerowy (regulowany sa- Sposób montażu podkładek śrub mocowania moczynnie za pomocą popychaczy hydraulicz- głowicy: rowkowana powierzchnia podkładek nych). powinna być skierowana w stronę łba śruby. Popychacze hydrauliczne Kolejność dokręcania: dokręcać krzyżowo za- czynając od śrub środkowych (patrz rys. 2.32).Walcowe popychacze hydrauliczne (tzw. szklan- kowe), poruszające się w otworach prowadnic Komory spalania w głowicy, zapewniają samoczynne kasowanie Zastosowano wirowe komory spalania typu Ri- luzu zaworów. cardo Comet V wciskane w głowicę i ustalane Średnica zewnętrzna popychacza: 34,959 do kołkiem osadzonym w głowicy.34,975 mm. Luz popychacza w otworze prowadnicy: Gniazda zaworów — nominalny: 0,023 do 0,059 mm; Gniazda zaworów są wciskane w głowicę.— dopuszczalny: 0,1 mm. 100
  • 99. Charakterystyka technicznaSprężyny zaworów w cylindrze powiększonej o 0,02 mm (zapas nadotarcie tłoka do cylindra). Zastosowano po dwie współśrodkowe spręży-Średnica gniazda środkowego łożyska główne- ny śrubowe na zawór. Sprężyny są jednakowego wału korbowego: dla zaworów dolotowych i wylotowych. Górne— grupa 0: 56,654 do 56,663 mm; podkładki oporowe sprężyn zaworów wyloto-— grupa 1: 56,663 do 56,672 mm; wych wyposażono w urządzenie zapewniające— grupa 2: 56,672 do 56,680 mm. samoczynny obrót zaworu podczas jego otwie- rania.UKŁAD TŁOKOWO-KORBOWY Sposób montażu: zwoje o mniejszym skoku lub ze znakiem barwnym powinny znajdować się odWał korbowy strony głowicy.Odlany z żeliwa wał korbowy ma pięć czopów Parametry sprężyn zaworówgłównych i osiem przeciwciężarów.Średnica nominalna środkowego czopa główne-Rodzaj sprężynyZewnętrzna Wewnętrznago (nr 3):— grupa 0: 52,967 do 52,975 mm; Typ silnika CD20CD20ECD20ECD20— grupa 1: 52,959 do 52,967 mm; Wysokość swobod- — grupa 2: 52,951 do 52,959 mm. na (mm)43,242,25 38,236,57Średnice pozostałych czopów głównych (nr 1, 2, Wysokość pod ob-4 i 5): ciążeniem (mm/N)35,1/165 32,6/78,536,1/16531,6/72 Dopuszczalna nie-— nominalna: 52,951 do 52,975 mm; prostopadłość (mm)1,8 2,11,6 1,9— naprawcza (- 0,25 mm): 52,701 do 52,725 mm.Średnica nominalna czopów korbowych: KADŁUB — grupa 0: 49,968 do 49,974 mm; Kadłub silnika jest odlany z żeliwa. Gładzie — grupa 1: 49,961 do 49,968 mm; cylindrów są wykonane bezpośrednio w kadłu-— grupa 2: 49,954 do 49,961 mm. bie. Produkuje się kadłuby o pięciu grupachŚrednica naprawcza czopów korbowych: selekcyjnych średnic cylindrów. Cyfrowe ozna-— podwymiar — 0,08 mm: 49,874 do 49,894 mm; czenia grupy selekcyjnej są wybite dla każdego — podwymiar — 0,12 mm: 49,834 do 49,854 mm; cylindra na górnej powierzchni kadłuba od stro-— podwymiar — 0,25 mm: 49,704 do 49,724 mm. ny pompy wtryskowej. Dopuszczalna owalizacja czopów głównych i kor-bowych: 0,005 mm. Wysokość nominalna kadłuba (mierzona od osi obrotu wału korbowego do górnej płaszczyznyDopuszczalna stożkowość czopów głównych kadłuba): 211,25 do 211,35 mm. i korbowych: 0,002 mm. Dopuszczalna niepłaskość górnej płaszczyznyBicie maksymalne: 0,05 mm. kadłuba: 0,1 mm. Luz promieniowy czopów w łożyskach: 0,039 do0,065 mm. Grubość dopuszczalna zeszlifowanej warstwy materiału: 0,1 mm (łącznie dla dolnej płaszczy-Luz osiowy wału (regulowany grubością kołnie- zny głowicy i górnej płaszczyzny kadłuba). rzy oporowych środkowego łożyska głównego):Średnica cylindra:— nominalny: 0,05 do 0,18 mm;-grupa 1: 84,500 do 84,510 mm;— maksymalny: 0,30 mm.-grupa 2: 84,510 do 84,520 mm;Panewki łożysk głównych- grupa 3: 84,520 do 84,530 mm;Cienkościenne panewki łożysk głównych mają- grupa 4: 84,530 do 84,540 mm;skorupę stalową z nawalcowanym stopem- grupa 5: 84,540 do 84,550 mm.łożyskowym glinowo-cynowym. Panewki łożyskOwalizacja cylindra (mierzona jako różnica śred-głównych produkuje się w pięciu grupachnic w dwóch wzajemnie prostopadłych płaszczy-grubości wyróżnionych barwnymi oznaczenia-znach odległych od jego górnej krawędzi o 20mi na krawędzi. Panewki środkowego łożyskai 120 mm):głównego mają kołnierze pełniące rolę półpier--wartość nominalna: 0,015 mm;ścieni oporowych regulujących luz osiowy wału- wartość dopuszczalna: 0,400 mm.korbowego. Stożkowość cylindra (mierzona 70 mm poniżejSposób montażu: jego górnej krawędzi):— półpanewki o gładkiej powierzchni ślizgowej- wartość nominalna: 0,01 mm;są umieszczone w pokrywach łożysk głównych;- wartość dopuszczalna: 0,04 mm.— półpanewki z otworem i rowkami smarnymiDopuszczalne zużycie cylindra: 0,2 mm.są umieszczone w gniazdach kadłuba.Średnicę, na jaką ma być przeszlifowany cylin-Grubość nominalna:d r określa się w następujący sposób. Średnicae,po szlifowaniu powinna być równa sumie średni-— grupa 0 (oznaczenie żółte): 1,816 do 1,820 mm; cy nominalnej tłoka i wymaganego luzu tłoka— grupa 1 (oznaczenie zielone): 1,820 do 1,824 mm; 101
  • 100. Silnik wysokoprężny— grupa 2 (oznaczenie brązowe): 1,824 do Średnica otworu piast tłoka: 24,991 do 24,999 mm. 1,828 mm;Luz tłoka w cylindrze: 0,025 do 0,045 mm. — grupa 3 (oznaczenie czarne): 1,828 doPierścienie tłoków 1,832 mm;W rowkach tłoka znajdują się trzy pierścienie: — grupa 4 (oznaczenie niebieskie): 1,832 do— pierścień górny (1. uszczelniający): o wy- 1,836 mm.pukłej i chromowanej powierzchni zewnętrz- Szerokość panewek:nej; — łożysko środkowe (nr 3): 20,00 mm;— pierścień środkowy (2. uszczelniający): stoż- — pozostałe łożyska (nr 1, 2, 4 i 5): 27,95 mm.kowy; Korbowody— pierścień dolny (zgarniający): wieloczęścio-wy (składany) z ekspanderem (sprężyną rozpie- Korbowody są odkute ze stali i mają dwuteowyrającą). przekrój trzona oraz prosty podział łba. Sposób montażu: znaki na pokrywie i na łbieSposób montażu: litery „Nquot; lub „Rquot; na płaskiej korbowodu powinny znajdować się naprzeciwpowierzchni pierścienia powinny być skierowa-ne w stronę denka tłoka. siebie, po stronie otworu smarnego korbowodu,Rozstawienie zamków pierścieni: co 120°. znaku grupy tłoka (na denku) oraz wgłębieniaLuz pierścieni w rowkach tłoka: w denku o kształcie liścia koniczyny. Dopuszczalna nieprostopadłość osi otworów do — pierścień górny (1. uszczelniający): 0,060 do0,095 mm (maksymalny 0,1 mm); osi symetrii trzona: 0,25%. Dopuszczalna wichrowatość osi otworów główki — pierścień środkowy (2. uszczelniający): 0,040do 0,075 mm (maksymalny 0,1 mm); i łba korbowodu: 0,25%. Średnica otworu tulejki główki korbowodu: 25,025 — pierścień dolny (zgarniający): 0,030 do0,070 mm (maksymalny 0,1 mm). do 25,038 mm.Luz w zamku pierścienia (po włożeniu do cylin- Luz promieniowy łożysk korbowych: 0,031 dodra): 0,055 mm.— cylindry grup 1, 2 i 3: 0,20 do 0,30 mm Luz osiowy korbowodu: 0,3 mm.(maksymalny 1mm); Panewki łożysk korbowych — cylindry grup 4 i 5: 0,12 do 0,22 mm (maksy-malny 1 mm). Cienkościenne panewki łożysk korbowych mają skorupę stalową z nawalcowanym stopem łoży-Sworznie tłoków skowym glinowo-cynowym.Drążone sworznie tłoków, wykonane ze stali, Półpanewki montowane w łbie korbowodu mająulepszane cieplnie i szlifowane, są pasowane otwór smarny. Otwór ten powinien być współo-obrotowo i ustalone wzdłużnie w piastach tłoka siowy z otworem w korbowodzie.pierścieniami osadczymi. TłokiŚrednica zewnętrzna: 24,994 do 25,000 mm.Wcisk w piastach tłoka: 0,000 do 0,004 mm. Tłoki są odlane ze stopu aluminium. W denkuLuz w tulejce główki korbowodu: 0,025 do tłoka znajduje się komora spalania w kształcie0,044 mm. liścia koniczyny. Tłoki o wymiarach nominalnych są dostępneKoło zamachowe w pięciu grupach selekcyjnych średnic, a na-Odlane z żeliwa koło zamachowe jest ustalone prawcze — w dwóch grupach. Na tłoku znajdująna wale korbowym kołkiem ustawczym. się trzy pierścienie.Bicie maksymalne (mierzone na obwodzie): Sposób montażu tłoka: znak na denku tłoka0,15 mm. powinien być skierowany w stronę paska zęba- tego napędu rozrządu, a wgłębienie w denkuUKŁAD ROZRZĄDU w kształcie liścia koniczyny — w stronę pompyZastosowano jeden wał rozrządu ułożyskowany wtryskowej.w głowicy i napędzany paskiem zębatym od Średnica nominalna tłoka (mierzona w odległo-wału korbowego. Naciąg paska zębatego jest ści 62 mm od denka):regulowany półautomatycznie za pomocą mi- — grupa 1: 84,465 do 84,475 mm;mośrodowego napinacza sprężynowego. Wał — grupa 2: 84,475 do 84,485 mm;rozrządu za pośrednictwem popychaczy hydrau- — grupa 3: 84,485 do 84,495 mm;licznych uruchamia 8 zaworów. — grupa 4: 84,495 do 84,505 mm; — grupa 5: 84,505 do 84,505 mm.Fazy rozrządu Średnica naprawcza tłoka (mierzona w odległo-Silnik CD20 ści 62 mm od denka):Wartości faz rozrządu nie zostały ujawnione — wymiar +0,25 mm: 84,715 do 84,765;przez producenta. — wymiar +0,50 mm: 84,965 do 85,015. 102
  • 101. Charakterystyka techniczna Silnik CD20EPompa olejuZastosowano zębatą pompę oleju o zazębieniu Otwarcie zaworu dolotowego: 14° przedGMRwewnętrznym. W obudowie pompy znajduje się Zamknięcie zaworu dolotowego: 38° po DMRzawór przelewowy ograniczający maksymalne Otwarcie zaworu wylotowego: 56° przedDMRciśnienie w układzie smarowania. Pompa oleju Zamknięcie zaworu wylotowego: 12° po GMRjest umieszczona na przednim końcu wału kor- Wał rozrządu bowego i napędzana bezpośrednio, zaś jej obu-dowa jest zamocowana do kadłuba silnika. Zastosowano jeden wał rozrządu odlany z żeli-W silnikach CD20E w kadłubie pompy znajduje wa obracający się w głowicy na pięciu łożyskachsię ponadto czujnik położenia i prędkości obro- ślizgowych i napędzany paskiem zębatym odtowej wału korbowego. wału korbowego.Ciśnienie oleju (o temperaturze 80°C): Sposób montażu: stożkowy czop wału od strony— na biegu jałowym: 0,06 MPa; paska zębatego napędu rozrządu.— przy 2000 obr/min: 0,30 MPa. Wysokość krzywek wału rozrządu silnika CD20:Luz promieniowy zewnętrznego koła zębatego — zaworów dolotowych: 49,20 do 49,25 mm;w obudowie pompy: 0,12 do 0,20 mm. — zaworów wylotowych: 49,15 do 49,20 mm.Luz między kołami zębatymi: maks. 0,18 mm. Wysokość krzywek wału rozrządu silnika CD20E:Luz osiowy między kołem zębatym wewnętrz- — zaworów dolotowych: 48,70 do 48,75 mm;nym i płaszczyzną pokrywy: 0,05 do 0,09 mm. — zaworów wylotowych: 49,15 do 49,20 mm.Luz osiowy między kołem zębatym zewnętrz- Średnica czopów łożysk wału rozrządu: 23,935nym i płaszczyzną pokrywy: 0,05 do 0,11 mm. do 23,955 mm. Bicie wału rozrządu:Włącznik ciśnieniowy lampki kontrolnej — nominalne: 0,02 mm;ciśnienia oleju — dopuszczalne: 0,05 mm.Włącznik ciśnieniowy lampki kontrolnej ciśnienia Luz w łożyskach wału rozrządu:oleju jest wkręcony w ścianę kadłuba silnika, — nominalny: 0,045 do 0,086 mm;między filtrem oleju i kołami pasowymi. — dopuszczalny: 0,100 mm.Ciśnienie włączenia lampki kontrolnej: poniżej Luz osiowy wału rozrządu: 0,115 do 0,188 mm.0,02 MPa. Pokrywy łożysk ślizgowych wału rozrząduNapięcie zasilania: 12 V. Oznaczenia: skrajne pokrywy bez oznaczeń,Filtr oleju wyróżniają się pierścieniami uszczelniającymiZastosowano wymienny filtr oleju o papierowym 0 różnej średnicy; pozostałe pokrywy oznaczo-wkładzie filtrującym, wkręcany na chłodnicę oleju ne liczbami: 2, 3 i 4.i umieszczony na prawej ścianie kadłuba (patrząc Zewnętrzna szerokość gniazd pierścieni uszczel-od tyłu silnika w kierunku napędu rozrządu). niających:W kadłubie pod króćcem do mocowania filtru — łożysko nr 1 (numer nie wybity): 17,5 mm;oleju znajduje się zawór bocznikowy, który otwie- — łożysko nr 5 (numer nie wybity): 13,0 mm.ra się w przypadku, gdy filtr przestaje być drożny, Sposób montażu: strzałka na pokrywie powinnai kieruje olej z pompy bezpośrednio (z pominię- być skierowana do paska zębatego napęduciem filtru) do układu smarowania silnika. rozrządu.Marka i typ:— silnik CD20: Nissan 1508-W1103; Pasek zębaty napędu rozrządu— silnik CD20E: Nissan 15208-40L00. Kierunek przesuwania się paska: zgodny zePojemność filtru: 0,5 dm 3 . strzałkami na jego zewnętrznej powierzchni Częstość obsługi: wymiana filtru podczas każdej 1 strzałkami na zewnętrznej powierzchni silnika. wymiany oleju w silniku. Naciąg paska: regulowany półautomatycznie przez mimośrodowy napinacz rolkowy wyposa- Olej silnikowy żony w sprężynę. Ilość (z filtrem): Naciąg kontrolny: 147 ± 24,5 N (15 ± 2,5 kg).— silnik CD20: 5,1 dm 3 ; Częstość obsługi: wymiana paska co 90 000 km.— silnik CD20E: 5,2 dm 3 .Rodzaj: olej silnikowy wielosezonowy o jakości UKŁAD SMAROWANIA wg API CD i lepkości wg SAE 5W 30, 10W 40,15W 40 lub 15W 50. Smarowanie pod ciśnieniem zapewnia pompaCzęstość wymiany: zębata o zazębieniu wewnętrznym zintegrowana z zaworem przelewowym, umieszczona na przed- — w normalnych warunkach eksploatacji: co nim końcu wału korbowego i napędzana bezpo-10 000 km lub co 1 rok; średnio. W układzie znajduje się chłodnica oleju — w trudnych warunkach eksploatacji: co (typu olej — ciecz chłodząca) oraz filtr oleju.5000 km lub co pół roku.103
  • 102. Silnik wysokoprężnyUKŁAD CHŁODZENIA Wentylatory chłodnicy Zastosowano zamknięty układ chłodzenia pod Zastosowano dwa elektryczne wentylatory chłod- ciśnieniem, o obiegu wymuszonym przez pom- nicy o dwóch prędkościach zamocowane za pę, napełniony cieczą o obniżonej temperaturze chłodnicą i sterowane przez 3 przekaźniki. zamarzania, zawierający następujące główne ele-Przekaźniki wentylatorów chłodnicy menty: pompę cieczy chłodzącej, chłodnicę, zbiornik wyrównawczy, chłodnicę oleju (typu olej Przekaźniki wentylatorów chłodnicy znajdują się — ciecz chłodząca), termostat, dwa elektryczne w skrzynce przekaźników w przedziale silnika wentylatory chłodnicy włączanymi przez 3 prze- nad prawym nadkolem. kaźniki, uruchamiane przez elektroniczne urzą- Jeden przekaźnik podwójny zasila równolegle dzenie sterujące silnika. Włączenie wentylatorów oba wentylatory chłodnicy podczas pracy z pierw- zależy od: prędkości jazdy, temperatury cieczy szą prędkością obrotową. Połączenie jego ob- chłodzącej silnik oraz — w samochodach wypo- wodu sterowania z masą następuje przez styk sażonych w klimatyzację — od tego, czy jest„9quot; (silnik CD20) lub „14quot; (silnik CD20E) elektro- ona włączona.nicznego urządzenia sterującego silnika.Podczas pracy z drugą (większą) prędkością Pompa cieczy chłodzącejobrotową wentylatory elektryczne są zasilane Odśrodkowa pompa cieczy chłodzącej jest za-równolegle przez dwa przekaźniki podwójne, mocowana do kadłuba silnika i napędzana od których obwody sterowania są połączone z masą wału korbowego paskiem klinowym wspólnie przez styk „2quot; (silnik CD20) lub „13quot; (silnik z pompą wspomagania układu kierowniczego.CD20E) elektronicznego urządzenia sterującegosilnika. Pasek napędu pompy cieczy chłodzącejWarunki włączenia 1. prędkości wentylatorów Zastosowano pasek klinowy napędzający pom- chłodnicy: pę cieczy chłodzącej i pompę wspomagania — prędkość jazdy poniżej 20 km/h, temperatu- układu kierowniczego.ra cieczy chłodzącej 95 do 100°C, klimatyzacja Naciąg (mierzony ugięciem pod naciskiem 100 Nnie włączona przez kierowcę; przyłożonym w połowie długości odcinka mię-— prędkość jazdy 20 do 80 km/h, temperatura dzy kołami pasowymi obu pomp): cieczy chłodzącej 90 do 95°C, klimatyzacja nie — pasek nowy: 4 do 6 mm; włączona przez kierowcę; — pasek używany: 5 do 7 mm.— prędkość jazdy poniżej 20 km/h, temperaturacieczy chłodzącej poniżej 100°C, klimatyzacja Chłodnicawłączona przez kierowcę; Zastosowano chłodnicę o pionowym przepływie— prędkość jazdy poniżej 80 km/h, temperatura i aluminiowym wymienniku ciepła oraz zbiorni-cieczy chłodzącej poniżej 95°C, klimatyzacja kach z tworzywa sztucznego.włączona przez kierowcę. Ciśnienie otwarcia zaworu korka wlewu: 80 doWarunki włączenia 2. prędkości wentylatorów 100 kPa.chłodnicy:— prędkość jazdy poniżej 20 km/h, temperatura Zbiornik wyrównawczycieczy chłodzącej powyżej 100°C, niezależnie Zbiornik wyrównawczy, wykonany z półprzeźro-od włączenia lub niewłączenia klimatyzacji przez czystego tworzywa sztucznego, jest zamocowa-kierowcę; ny w przedziale silnika przed prawym nadkolem.— prędkość jazdy 20 do 80 km/h, temperaturacieczy chłodzącej ponad 95°C, klimatyzacja nie- Chłodnica olejuzależnie od włączenia lub niewłączenia klimaty- Chłodnicę oleju stanowi aluminiowy wymiennikzacji przez kierowcę; ciepła (typu olej — ciecz chłodząca) zamocowa-— prędkość jazdy powyżej 80 km/h, tempera- ny do prawej ściany kadłuba. Obudowa chłodni-tura cieczy chłodzącej powyżej 100°C, niezależ- cy oleju stanowi wspornik filtru oleju.nie od włączenia lub niewłączenia klimatyzacjiprzez kierowcę. TermostatOznaczenie barwne przekaźników: brązowe. Woskowy termostat jest umieszczony w obudo-Napięcie zasilania: 12 V. wie zamocowanej z prawej strony silnika nadRezystancja obwodu sterowania: 75 Q. filtrem oleju. Sposób montażu: otwór lub zawór odpowietrzaniaCzujnik temperatury cieczy chłodzącej (zależnie od wersji) powinien być skierowany doCzujnik temperatury cieczy chłodzącej stanowi góry, a sprężyna termostatu — w stronę silnika.rezystor o ujemnym współczynniku temperatu- Temperatura początku otwarcia: 88°C.rowym rezystancji wkręcony po prawej stronie Temperatura pełnego otwarcia: 100°C.w przedniej części głowicy, przekazujący do Skok zaworu: 10 mm.104
  • 103. Charakterystyka technicznaRegulator powrotnego przepływu paliwa wskaźnika w zestawie wskaźników sygnał o tem- peraturze cieczy chłodzącej.Regulator powrotnego przepływu paliwa, stoso- Rezystancja:wany w niektórych wersjach, jest wbudowany — przy 60°C: rezystancja 70 do 90 Q;we wspornik filtru paliwa oraz włączony w ob- — przy 100°C: rezystancja 21 do 24 Q. wód powrotu paliwa między pompą wtryskową i zbiornikiem paliwa. Reguluje on sposób odpro- Ciecz chłodząca wadzenia nadmiaru paliwa dostarczanego przez Ilość:pompę do zbiornika. Paliwo nagrzewa się prze-3 — wersje bez klimatyzacji: 4,9 dm ; chodząc przez filtr, pompę wtryskową oraz3 — wersje z klimatyzacją: 5,2 dm . wtryskiwacze. Jeśli temperatura paliwa w filtrze Rodzaj: mieszanina równych objętości (po 50%) wynosi poniżej 30°C, jego nadmiar jest kierowa- cieczy o niskiej temperaturze zamarzania (na ba-ny do filtra w celu podgrzania. Natomiast zie glikolu etylenowego) i wody demineralizowa- nadmiar paliwa, które ma temperaturę w filtrze nej, stanowiąca ochronę do temperatury —35°C. ponad 30°C jest kierowany bezpośrednio do Częstość obsługi: pierwsza wymiana cieczy chło- zbiornika. dzącej połączona z dokładnym płukaniem całe- go układu chłodzenia po przebiegu 90 000 km Filtr paliwa lub po trzech latach eksploatacji, następnie wymiana co 60 000 km lub co 2 lata. Zastosowano filtr paliwa o wymiennym wkładzie zamocowany w przedziale silnika na wsporniku UKŁAD ZASILANIA po lewej stronie przegrody czołowej. Marka i typ: Nissan 16403-59E00. DOPROWADZENIE POWIETRZA Częstość obsługi: odwadnianie filtru podczas Filtr powietrza każdej wymiany oleju (co 10 000 km), wymiana filtru co 30 000 km. Filtr powietrza, z wymiennym papierowym wkła- dem filtrującym, jest umieszczony w obudowie Czujnik obecności wody w paliwie po lewej stronie przedziału silnika, obok akumu- latora. Czujnik obecności wody w paliwie, wkręcony Marka i typ: Nissan 16546-V0100.w odstojnik pod filtrem paliwa, powoduje za- Częstość obsługi: wymiana co 60 000 km. świecenie się lampki kontrolnej w zestawie wskaź- ników, gdy w odstojniku zbierze się woda (wy- ZASILANIE PALIWEM trącona z paliwa). Obwód zasilania paliwem zawiera następujące podstawowe elementy: zbiornik paliwa, filtr pali- Pompa wtryskowa wa, rozdzielaczową pompę wtryskową oraz cztery Pompa wtryskowa znajduje się po prawej stro- wtryskiwacze paliwa. nie silnika w tylnej części i jest napędzana Zbiornik paliwa odrębnym paskiem zębatym od tylnego końca wału rozrządu (od strony koła zamachowego). Tłoczony z blachy zbiornik paliwa jest zamoco- W silniku CD20 zastosowano rozdzielaczową wany pod podłogą przed tylną osią samochodu. pompę wtryskową typu VE z mechanicznym Pojemność: 60 dm 3 . regulatorem odśrodkowym, elektrozaworem Rodzaj paliwa: olej napędowy. zmiany kąta wyprzedzenia wtrysku, uruchamia- Czujnik poziomu paliwanym przez elektroniczne urządzenie sterujące silnika, elektrozaworem zwiększonej prędkości Czujnik poziomu paliwa, zanurzony w zbiorniku, obrotowej zimnego silnika i elektrozaworem jest dostępny po zdjęciu pokrywy otworu w po- zatrzymania silnika (zaworem STOP). dłodze pod tylnym siedzeniem. Silniki CD20E są zasilane rozdzielaczową pom-Napięcie zasilania: 12 V. pą wtryskową z jednym tłokorozdzielaczem, Parametry kontrolne czujnika poziomupochodną od pompy VE, z elektrycznym siłow- paliwanikiem regulacji ilości wtryskiwanego paliwa, elektrozaworem zmiany kąta wyprzedzenia wtry- Położenie sku i elektrozaworem zatrzymania silnika (zawo-Rezystancja Wskazaniepływakamiędzy rem STOP), uruchamianymi przez elektroniczne wskaźnika na tablicyczujnikastykami 1 i 3rozdzielczej urządzenie sterujące silnika. W najnowszych (mm)* (11) wersjach tej pompy jest możliwa regulacja tylkoPusty13178 do 85 kąta wyprzedzenia wtrysku. 1/2 86 27 do 35 Kolejność wtrysku paliwa: 1—3—A—2 (cylinderPełny364 do 6 nr 1 od strony paska zębatego napędu rozrzą- • Odległość środka pływaka od płaszczyzny przylegania uszczelki du). zespołu pompy i czujnika poziomu paliwa. 105
  • 104. Silnik wysokoprężnyParametry pompy wtryskowej UKŁAD STEROWANIA SILNIKA CD20Mikroprocesorowe elektroniczne urządzenie ste- CD20CD20ETyp silnikarujące silnika steruje włączaniem świec żaro-wych (przed rozruchem i po uruchomieniu silni-2exelMarka Zexelka), wyprzedzeniem wtrysku paliwa (względem NP-VE4/10NP-VE4/10 TypF2500LNP1288 E2500 LNP13GMP) oraz włączaniem napędu sprężarki klima- Oznaczenie 16700-75J0116700-2J610tyzacji (w wersjach z klimatyzacją). Jako podsta- Ustawienie statyczne*0,79 do 0,85 mm 0,38±0,03 mmwowe informacje wykorzystuje sygnały przeka- Kąt wyprzedzenia tłocze-zywane przez czujniki temperatury cieczy chło- nia na biegu jałowym8° przed GMP0±1° przed GMPdzącej silnik oraz prędkości obrotowej silnika. Prędkość obrotowa biegu700+50 obr/min 725±25 obr/min jałowegoElektroniczne urządzenie sterujące Prędkość obrotowa styku- z amortyzatorem 1300 obr/minElektroniczne urządzenie sterujące silnika, zawie- Prędkość obrotowa mak-rające programowany mikroprocesor, znajduje się5400 obr/min symalna (bez obciążenia)5400 obr/minwe wnętrzu nadwozia pod środkową częścią tabli- * Skok tłokorozdzielacza pompy w położeniu tłoka 1. cylindracy rozdzielczej. Otrzymuje informacje od czujni- w GMP po suwie sprężaniaków i przekazuje sygnały sterujące świecami żaro- Pasek zębaty napędu pompy wtryskowej wymi, wyprzedzeniem wtrysku paliwa oraz zwięk-szoną prędkością obrotową biegu jałowego za Pasek zębaty napędu pompy wtryskowej znaj-pośrednictwem złącza 48-stykowego (styki ozna- duje się z tyłu silnika (nad kołem zamachowym).czone numerami „ 1 quot; do „40quot; oraz „101quot; do „108quot;). W silniku CD20E pasek zębaty oprócz pompyW wersjach wyposażonych w klimatyzację po włą- wtryskowej napędza także pompę podciśnienia.czeniu klimatyzacji przez kierowcę elektroniczne urzą- Kierunek przesuwania się paska: zgodny zedzenie sterujące umożliwia włączenie elektromagne- strzałkami na jego zewnętrznej powierzchnitycznego sprzęgła sprężarki klimatyzacji tylko w ta- i strzałkami na silniku.kich warunkach, w których spowodowane tym Naciąg paska: półautomatyczny, za pomocązwiększone obciążenie nie zakłóca pracy silnika. mimośrodowego napinacza rolkowego ze sprę-Marka i typ: Nissan A93-F09 A15 6215. żyną (po poluzowaniu napinacza sprężyna obra- ca jego rolkę i naciąga pasek — należy wów-Identyfikacja styków złącza elektronicznego czas zablokować napinacz).urządzenia sterującego silnika Naciąg kontrolny: — silnik CD20: 147 ± 49 N (15 ± 5 kg); Nr Przeznaczenie — silnik CD20E: 98 ± 49 N (10 ± 5 kg). styku Częstość obsługi: wymiana paska co 90 000 km.Zasilanie lampki kontrolnej świec żarowychSterowanie włączeniem i wyłączeniem klimatyzacji n. Wtryskiwacze podstawie sygnałów włącznika ciśnieniowego obwodu W głowicę są wkręcone cztery wtryskiwaczeczynnika chłodniczego układu klimatyzacji za pośrednic-twem przekaźnika klimatyzacji paliwa.Sterowanie przekaźnika wentylatora chłodnicy (1. pręd- Podkładki regulacji ciśnienia otwarcia wtryskiwa-kość obrotowa w wersjach z automatyczną skrzynką prze- cza mają grubość 0,50 do 1,00 mm, stopniowa- kładniową) ną co 0,04 mm. Sterowanie przekaźnika wentylatora chłodnicy (2. pręd-kość obrotowa w wersjach z automatyczną skrzynką prze- Parametry wtryskiwaczy kładniową)Sygnał czujnika temperatury cieczy chłodzącejSygnał czujnika prędkości pojazdu CD20CD20ETyp silnikaSygnał czujnika prędkości obrotowej silnikaMasa czujnika temperatury cieczy chłodzącej i czujnika Marka i typNPDN0SD1510NP DN0SD 220prędkości obrotowej silnika Ciśnienie otwarcia(+) zasilania po włączeniu zapłonu wtryskiwacza (MPa):Masa - nowego 12,75 do 13,53 13,24 do 14,02Sygnał dla obrotomierza - używanego12,26 do 13,24 12,26 do 13,24(+) zasilania po włączeniu rozrusznikaSygnał o włożeniu kluczyka do wyłącznika zapłonu Elektrozawór zatrzymania silnika Informacja o włączeniu lub wyłączeniu klimatyzacji przezkierowcę Elektrozawór zatrzymania silnika (zawór STOP)Masa czujnika temperatury cieczy chłodzącej i czujnika jest zamocowany na pompie wtryskowej i odci- prędkości obrotowej silnika 37 na dopływ paliwa do pompy w celu wyłączenia(+) zasilania po włączeniu zapłonu 38 (+) zasilania stałego silnika. W silniku CD20E elektrozawór zatrzyma- 39 Masa nia silnika jest uruchamiany przez elektroniczne101Masa* urządzenie sterujące silnika. 105Masa Napięcie zasilania: 12 V. 106Sterowanie przekaźnika świec żarowych Rezystancja: 18 O.. 108Sterowanie korektora wyprzedzenia wtrysku paliwa 106
  • 105. Charakterystyka technicznaLampka kontrolna świec żarowych Czujnik temperatury cieczy chłodzącej Pomarańczowa lampka kontrolna świec żaro- Czujnikiem temperatury cieczy chłodzącej silnik wych znajduje się w zestawie wskaźników najest termistor o ujemnym współczynniku tempera- tablicy rozdzielczej. Jej zaświecenie jest stero- turowym rezystancji wkręcony w głowicę po pra- wane przez styk „5quot; elektronicznego urządzeniawej stronie w przedniej części silnika. Jego sygnał sterującego silnika.jest wykorzystywany przez elektroniczne urządze- nie sterujące silnika do określania czasu włączenia Przekaźnik zasilania świec żarowych świec żarowych przed i po rozruchu silnika, regu- lacji kąta wyprzedzenia wtrysku, włączania elek- Przekaźnik zasilania świec żarowych jest zamo- trycznych wentylatorów układu chłodzenia oraz cowany w przedziale silnika przed lewym nad- w wersjach z klimatyzacją do włączania sprzęgła kolem obok akumulatora. Elektroniczne urzą- elektromagnetycznego sprężarki klimatyzacji. dzenie sterujące silnika przez styk „106quot; łączy Napięcie zasilania: 5 V. z masą obwód sterujący tego przekaźnika. Jego Rezystancja czujnika: obwód mocy zasila wówczas świece żarowe w następujących warunkach.— przy -15°C: 11 500 Q; Włączenie świec żarowych przed uruchomie- — przy 0°C: 5600 Q; niem silnika przebiega w dwóch etapach: — przy +10°C: 3700 Q; — przy +40°C: 1200 Q. — w ciągu 3 sekund po włożeniu kluczyka do wyłącznika zapłonu; Elektrozawór zmiany kąta wyprzedzenia — po włączeniu kluczyka w wyłączniku zapło- wtrysku nu, w ciągu minimum 3 sekund i maksimum 20 Elektrozawór zmiany kąta wyprzedzenia wtrysku sekund, gdy temperatura cieczy chłodzącej sil- jest umieszczony na pompie wtryskowej i stero- nik jest niższa niż 60°C. wany przez elektroniczne urządzenie sterujące Lampka kontrolna świec żarowych świeci się tylko silnika za pośrednictwem swego styku „108quot;. po włączeniu kluczyka w wyłączniku zapłonu. Umożliwia on zmianę kąta wyprzedzenia wtry- Po uruchomieniu silnika świece żarowe są włą- sku paliwa w zależności od temperatury cieczy czone są do czasu, gdy temperatura cieczy chłodzącej oraz prędkości obrotowej silnika. chłodzącej nie osiągnie 60C, lecz nie krócej niż Napięcie zasilania: 12 V. przez 20 sekund i nie dłużej niż 5 minut. Rezystancja elektrozaworu: 9,6 Q. Oznaczenie barwne przekaźnika: czarne. Napięcie zasilania: 12 V. Czujnik prędkości obrotowej silnika Rezystancja obwodu sterowania: 38 Q. Czujnik prędkości obrotowej silnika jest umiesz- Świece żarowe czony z boku pompy wtryskowej przed wystę- pem zamocowanym do jej wałka. Przekazuje on Zastosowano świece żarowe tzw. ołówkowe o krót- do zacisku „17quot; elektronicznego urządzenia ste- kim czasie nagrzewania. rującego silnika napięcie sinusoidalne, którego Napięcie zasilania: 12 V. amplituda jest proporcjonalna do prędkości ob- Rezystancja: 0,65 Q. rotowej silnika. Jeden obrót wałka pompy wtry- Czujnik obecności kluczyka w wyłączniku skowej wywołuje 37 impulsów czujnika zapłonu Rezystancja (mierzona między stykami „4quot; i „5quot; złącza szarego 4-stykowego pompy): 1600 Q. Czujnik obecności kluczyka w wyłączniku zapło- nu znajduje się w wyłączniku zapłonu (stacyjce) Przekaźnik klimatyzacji i zamyka obwód elektryczny po włożeniu kluczy- ka. Czujnik jest zasilany napięciem 12 V przezPrzekaźnik klimatyzacji znajduje się w skrzynce styk „30quot; elektronicznego urządzenia sterującegoprzekaźników w przedziale silnika na prawym silnika. Zamknięcie obwodu elektrycznego czuj-nadkolu. nika powoduje uruchomienie przekaźnika świecW wersjach wyposażonych w klimatyzację prze- żarowych i włączenie ich zasilania. Rozwiązanie kaźnik ten przez styk „8quot; umożliwia zasilanie takie zapewnia działanie świec żarowych odelektryczne sprzęgła elektromagnetycznego sprę- chwili włożenia kluczyka do stacyjki. Dzięki temu żarki klimatyzacji. Przekaźnikiern klimatyzacji ste- skraca się czas działania świec żarowych do ruje elektroniczne urządzenie sterujące silnika, chwili uruchomienia silnika.na podstawie sygnałów otrzymywanych od włącz-Napięcie zasilania: 12 V.nika ciśnieniowego czynnika chłodniczego kli-Oznaczenie barwne: złącze dwustykowe białe.matyzacji oraz innych czujników. Dzięki temuRezystancja (mierzona na stykach czujnika):włączenie sprężarki klimatyzacji następuje tylko wówczas, gdy nie zakłóca to działania silnika- gdy w stacyjce nie ma kluczyka (obwód samochodu. W szczególności przekaźnik klima-otwarty): nieskończenie wielka; tyzacji nie włącza napędu sprężarki, gdy tempe-- gdy kluczyk jest w stacyjce (obwód zamknię- ratura cieczy chłodzącej silnik przekracza 105°C.ty): maks. 0,5 Q. 107
  • 106. Silnik wysokoprężnyUKŁAD STEROWANIA SILNIKA CD20E Podczas pracy silnika na biegu jałowym po włączeniu klimatyzacji przez kierowcę elektro- Mikroprocesorowe elektroniczne urządzenie ste- niczne urządzenie sterujące silnika za pośred- rujące silnika steruje włączaniem świec żaro- nictwem przekaźnika zwiększonej prędkości ob- wych (przed rozruchem i po uruchomieniu silni- rotowej powoduje zwiększenie prędkości obro- ka), wyprzedzeniem wtrysku paliwa (względem towej biegu jałowego zanim umożliwi włączenie GMP), regulacją ilości paliwa dostarczanego napędu sprężarki klimatyzacji. Dzięki temu nagły przez pompę wtryskową oraz włączaniem napę- wzrost obciążenia silnika nie spowoduje jego du sprężarki klimatyzacji (w wersjach z klimaty- zatrzymania. zacją). Jako podstawowe informacje wykorzy- Napięcie zasilania: 12 V. stuje sygnały o temperaturze cieczy chłodzącej, Rezystancja uzwojenia sterowania: 75 Q. prędkości obrotowej silnika, położeniu wału kor- bowego oraz otwarciu przepustnicy. Elektrozawór zwiększonej prędkości obrotowej biegu jałowego Elektroniczne urządzenie sterujące Elektrozawór zwiększonej prędkości obrotowejElektroniczne urządzenie sterujące silnika, za- biegu jałowego, występujący w wersjach z kli-wierające programowany mikroprocesor, znaj- matyzacją, jest umieszczony w przedziale sil-duje się we wnętrzu nadwozia pod środkową nika na przegrodzie czołowej, w pobliżu filtruczęścią tablicy rozdzielczej. Otrzymuje informa- paliwa. Podczas pracy silnika na biegu jało-cje od czujników i przekazuje sygnały sterujące wym po włączeniu klimatyzacji przez kierowcęzasilaniem świec żarowych, wyprzedzeniem wtry- elektroniczne urządzenie sterujące silnika uru- sku i ilością paliwa oraz zwiększoną prędkością chamia przekaźnik, który zasila omawiany elek-obrotową biegu jałowego za pośrednictwem trozawór. Elektrozawór ten otwiera połączenie złącza 88-stykowego (styki oznaczone numera- między pompą podciśnienia i siłownikiem pod-mi „ 1 quot; do „70quot; oraz „101quot; do „118quot;). ciśnieniowym umieszczonym na pompie wtry-Elektroniczne urządzenie sterujące chroni silnik skowej, który oddziałując na jej dźwignię regu-przed rozbieganiem i wyłącza dawkowanie paliwa lacji ilości wtryskiwanego paliwa zwiększa pręd-podczas hamowania silnikiem do prędkości obro- kość obrotową silnika do ok. 800 obr/min. towej 1000 obr/min. Gdy dźwignia zmiany biegów W tych warunkach silnik samochodu ma wy- znajduje się w położeniu neutralnym, wówczas starczającą moc do pokonania dodatkowego elektroniczne urządzenie sterujące ogranicza pręd- obciążenia wywołanego włączeniem sprężarkikość obrotową silnika do 4000 obr/min. klimatyzacji. W wersjach wyposażonych w klimatyzację po Napięcie zasilania: 12 V. włączeniu klimatyzacji przez kierowcę elektro- Rezystancja (mierzona na stykach elektrozawo- niczne urządzenie sterujące umożliwia włącze- ru): 250 Q. nie elektromagnetycznego sprzęgła sprężarki klimatyzacji tylko w takich warunkach, w których Włącznik ciśnieniowy czynnika chłodniczego spowodowane tym zwiększone obciążenie nie klimatyzacji zakłóca pracy silnika. Włącznik ciśnieniowy czynnika chłodniczego kli- W wersjach wyposażonych w immobilizer moduł matyzacji, występujący w wersjach z klimatyza- sterowania immobilizera porównuje sygnał prze- cją, jest przykręcony do odwadniacza zamoco- kazywany przez kluczyk z sygnałem przechowy- wanego po lewej stronie, z przodu przedziału wanym w pamięci tego urządzenia i wysyła (lub silnika. Przekazuje on przez styk „6quot; złącza nie) do elektronicznego urządzenia sterującego elektronicznego urządzenia sterującego silnika silnika sygnał umożliwiający uruchomienie silnika sygnał o ciśnieniu czynnika chłodniczego w u- W razie wykrycia niesprawności czujnika lub kładzie klimatyzacji. urządzenia wykonawczego układu sterowania Napięcie zasilania: 12 V. silnika elektroniczne urządzenie sterujące prze- Czujnik prędkości pojazdu chodzi do trybu pracy awaryjnej i umożliwia pracę silnika przy średnich parametrach regula- Indukcyjny czujnik prędkości pojazdu jest połą- cyjnych (gorsze osiągi, większe zużycie, paliwa czony z zespołem napędu prędkościomierza i większa emisja toksycznych składników spalin). i umieszczony na obudowie sprzęgła. Generuje Elektroniczne urządzenie sterujące silnika ma, on impulsy prostokątne o amplitudzie 5 V i czę- zaprogramowaną funkcję autodiagnostyki i stotliwości zależnej od prędkości jazdy, które są pamiętuje wykryte niesprawności w pamięi przekazywane (za pośrednictwem złącza pręd- diagnostycznej. Odczytanie kodów usterek w - y kościomierza w zestawie wskaźników samocho- maga podłączenia do złącza diagnostycznego, du) do styku „16quot; elektronicznego urządzenia umieszczonego pod płytką skrzynki bezpieczni- sterującego silnika. ków we wnętrzu nadwozia, testera diagnostycz- Oznaczenie barwne: złącze przewodów szare. nego Nissan. Rezystancja mierzona na stykach czujnika: 250 O.. 108
  • 107. Charakterystyka technicznaIdentyfikacja styków złącza elektronicznego urządzenia sterującego silnikaNrNr Przeznaczenie Przeznaczenie stykustykuSterowanie elektrozaworu przepustnicyMasa czujnika temperatury cieczy chłodzącej, rezystan- Sterowanie przekaźnika głównegocji kalibracji pompy wtryskowej i czujnika temperatury Sygnał dla obrotomierzapaliwa Sygnał czujnika temperatury paliwa Masa czujnika położenia pedału przyspieszenia Sterowanie przekaźnika wentylatora chłodnicy (2. pręd- Masa czujnika prędkości obrotowej i położenia wału kor- kość obrotowa) bowego Sterowanie przekaźnika wentylatora chłodnicy (1. pręd- Zasilanie czujnika położenia trzpienia regulacji dawki kość obrotowa) paliwa Sterowanie przekaźnika klimatyzacji(+) zasilania po włączeniu zapłonu56 Sterowanie lampki kontrolnej świec żarowychZasilanie czujnika położenia trzpienia regulacji dawki57 Sterowanie lampki kontrolnej sterowania silnikapaliwa61 Sygnał czujnika temperatury cieczy chłodzącej(+) zasilania po włączeniu zapłonu62 (+) zasilania po włączeniu rozrusznika Masa czujnika położenia trzpienia regulacji dawki paliwa63 Informacja o włączeniu lub wyłączeniu klimatyzacji przez Sygnał czujnika położenia trzpienia regulacji dawki pali- kierowcę wa64 Sygnał stycznika skrzynki przekładniowej Informacja do złącza diagnostycznego65 Sygnał czujnika położenia przepustnicy Informacja do złącza diagnostycznego66 Sygnał czujnika prędkości pojazduMasa czujnika położenia trzpienia regulacji dawki paliwa67 Masa czujnika położenia wałka pompy wtryskowej Sygnał czujnika położenia trzpienia regulacji dawki pali- Sygnał stycznika pedału przyspieszenia wa Sygnał stycznika czujnika położenia pedału przyspiesze- 70 (+) zasilania stałego nia o swobodnym położeniu pedału101Sterowanie siłownika regulacji dawki paliwa Sygnał stycznika czujnika położenia pedału przyspiesze- 102Masa siłownika regulacji dawki paliwa nia o pedale wciśniętym do oporu103Sterowanie elektrozaworu nr 1 recyrkulacji spalin Masa czujnika położenia wałka pompy wtryskowej104Sterowanie elektrozaworu korekcji wyprzedzenia wtrysku Sygnał czujnika wzniosu iglicy wtryskiwaczapaliwa (+) zasilania po włączeniu zapłonu Masa 106 Masa107Sterowanie siłownika regulacji dawki paliwa Sygnał czujnika prędkości obrotowej i położenia wału108Masa siłownika regulacji dawki paliwa korbowego 109Sterowanie elektrozaworu nr 2 recyrkulacji spalin 110Sterowanie elektrozaworu korekcji wyprzedzenia wtrysku Sygnał czujnika położenia wałka pompy wtryskowejpaliwa Informacja do złącza diagnostycznego 111 Masa Sterowanie przekaźnika świec żarowych 112Masa Sygnał czujnika prędkości obrotowej i położenia wału 113 korbowegoSterowanie zaworu elektromagnetycznego zatrzymaniasilnika (elektrozaworu STOP) Sygnał położenia wałka pompy wtryskowejSterowanie elektrozaworu STOP Sygnał rezystancji kalibracji pompy wtryskowej115(+) zasilania po włączeniu zapłonu Sygnał czujnika prędkości obrotowej i położenia wału116(+) zasilania po włączeniu zapłonu korbowego 117Masa Zasilanie czujnika położenia pedału przyspieszenia118Lampka kontrolna niesprawności silnika silnika (styki „56quot;, „61quot;, „116quot; i „117quot;) oraz złączaczujnika położenia pedału przyspieszenia. Pomarańczowa lampka kontrolna niesprawnościOznaczenie barwne: brązowe. silnika jest umieszczona w zestawie wskaźnikówNapięcie zasilania: 12 V. i zasilana przez elektroniczne urządzenie steru- jące silnika. Po włączeniu stacyjki i uruchomie-Przekaźnik klimatyzacji niu silnika lampka kontrolna świeci się przez ok. 3 sekundy, a następnie gaśnie. Jej zaświecenie Przekaźnik klimatyzacji znajduje się w skrzyncepodczas pracy silnika świadczy o wykryciu przez przekaźników w przedziale silnika, na prawymelektroniczne urządzenie sterujące poważnej nie-nadkolu. W wersjach z klimatyzacją elektronicz-sprawności układu sterowania silnika. ne urządzenie sterujące silnika, uwzględniającJeśli samochód jest wyposażony w immobilizer, otrzymane z czujników sygnały o warunkach to miganie lampki kontrolnej niesprawności silni-pracy silnika oraz sygnał włącznika ciśnieniowe-ka po włączeniu zapłonu oznacza, że immobili- go o ciśnieniu czynnika chłodniczego, przeka-zer nie jest aktywny. zuje przez swój styk „15quot; do przekaźnikaklimatyzacji sygnał włączenia sprzęgła elektro- Przekaźnik głównymagnetycznego sprężarki klimatyzacji. Włącze-nie to następuje wyłącznie w takich warunkach, Przekaźnik główny znajduje się pod środkowąw których pobór mocy na napęd sprężarki nie konsolą tablicy rozdzielczej, w pobliżu elektro-zakłóci pracy silnika. W szczególności sprężar- nicznego urządzenia sterującego silnika, któreka klimatyzacji nie jest włączana, gdy silnik steruje przekaźnikiem głównym przez swój stykpracuje z pełną mocą oraz gdy zaczyna się ,4quot;. Obwód mocy przekaźnika głównego zapew-przegrzewać. nia zasilanie elektryczne urządzenia sterującego 109
  • 108. Silnik wysokoprężny dopasowanie charakterystyki konstrukcyjnej i re- Oznaczenie barwne: niebieskie.gulacjej pompy wtryskowej do elektronicznego Napięcie zasilania: 12 V.urządzenia sterującego silnika. Czujnik położenia wałka pompy wtryskowej Napięcie zasilania: 5 V.Rezystancja (mierzona między stykami „3quot; i „7quot; Indukcyjny czujnik położenia wałka pompy wtry-czarnego złącza 8-stykowego pompy wtrysko- skowej, umieszczony przy pompie wtryskowej,wej przy 25°C): 200 do 15 000 Q. przekazuje do elektronicznego urządzenia steru- jącego silnika napięcie zmienne o częstotliwości Siłownik regulacji wydatku paliwa zależnej od prędkości obrotowej. Dwóm obro- tom wału korbowego odpowiadają 4 impulsySiłownik regulacji wydatku paliwa, umieszczony czujnika. Impulsy te są także przekazywane dow pompie wtryskowej, zastępuje stosowany obrotomierza.w klasycznych rozwiązaniach pomp wtrysko-wych regulator mechaniczny i jest sterowany Rezystancja (między stykami „2quot; i „3quot; szarego przez elektroniczne urządzenie sterujące silnika. złącza 3-stykowego pompy wtryskowej przySkłada się z wirującego magnesu połączonego 25°C): 1600 Q.z trzpieniem regulacji ilości paliwa podawanego Czujnik temperatury cieczy chłodzącejprzez pompę wtryskową oraz nieruchomegoelektromagnesu zasilanego przez elektroniczne Czujnikiem temperatury cieczy chłodzącej silnikurządzenie sterujące silnika. Gdy przez uzwoje- jest termistor o ujemnym współczynniku tempe- nie elektromagnesu siłownika nie przepływa raturowym rezystancji wkręcony w głowicę poprąd, wówczas sprężyna przesuwa trzpień pom- prawej stronie w przedniej części silnika. Jegopy wtryskowej w położenie zerowej dawki pali- sygnał jest wykorzystywany przez elektronicznewa. Zależnie od natężenia prądu przepływające- urządzenie sterujące silnika do określania czasugo przez elektromagnes trzpień przemieszcza włączenia świec żarowych przed i po rozruchusię na mniejszą lub większą odległość, zmienia- silnika, regulacji kąta wyprzedzenia wtrysku, włą-jąc ilość paliwa tłoczonego przez pompę wtry- czania elektrycznych wentylatorów układu chło-skową do wtryskiwaczy. dzenia oraz w wersjach z klimatyzacją do włą-Rezystancja (między stykami „4quot; i „8quot; szarego czania sprzęgła elektromagnetycznego sprężar-złącza 8-stykowego pompy wtryskowej przy ki klimatyzacji.25°C): 0,6 Q. Oznaczenie barwne: szare. Napięcie zasilania: 5 V.Elektrozawór zmiany kąta wyprzedzenia Rezystancja czujnika:wtrysku paliwa — przy -10°C: 7000 do 11 400 Q;Elektrozawór zmiany kąta wyprzedzenia wtry- — przy +20°C: 2100 do 2900 Q;sku paliwa znajduje się pod pompą wtrysko- — przy +50°C: 680 do 1000 Q;wą, jest zasilany przez elektroniczne urządze- — przy +90°C: 230 do 260 Q;nie sterujące silnika i umożliwia zmianę kąto- — przy +110°C: 140 do 150 Q.wego położenia tłokorozdzielacza pompy Czujnik położenia trzpienia regulacji dawkiwtryskowej względem jej wałka, a tym samym paliwa zmienia kąt wyprzedzenia wtrysku paliwa przedGMP tłoka. Indukcyjny czujnik położenia trzpienia regulacji dawki paliwa jest umieszczony na pompie wtry-Napięcie zasilania: 12 V skowej pod pokrywą. Przekazuje do elektronicz- Rezystancja (mierzona między stykami „2quot; i „6quot; nego urządzenia sterującego silnika sygnał o po- czarnego złącza 8-stykowego pompy wtrysko- łożeniu trzpienia regulacji dawki paliwa pompy wej przy 25°C): 11 Q. wtryskowej, a więc o ilości paliwa wtryskiwane-Czujnik położenia pedału przyspieszenia go do cylindrów silnika. Czujnik zawiera dwie nieruchome cewki oraz pierścień stalowy połą-Czujnikiem położenia pedału przyspieszenia jest czony z trzpieniem pompy wtryskowej, który potencjometr zamocowany we wnętrzu nadwo- przesuwając się względem cewek zmienia ich zia do wspornika pedałów i połączony linką indukcyjność.z pedałem przyspieszenia. Informuje on elektro-niczne urządzenie sterujące silnika o chwilowym Rezystancja (mierzona na stykach szaregowciśnięciu pedału przyspieszenia przez kierow- złącza 8-stykowego pompy wtryskowej przycę i umożliwia określenie ilości paliwa dostar- 25°C):czanego przez układ wtryskowy. — między stykami „2quot; i „3quot;: 5,8 Q;Napięcie zasilania: 5 V. — między stykami „2quot; i „7quot;: 5,8 Q.Przekazuje on do styków „31quot; i „32quot; złącza Rezystancja kalibracji pompy wtryskowejelektronicznego urządzenia sterującego silnikiemsygnał proporcjonalny do przesunięcia pedału Rezystancja kalibracji pompy wtryskowej, umiesz-przyspieszenia. Na tej podstawie elektroniczne czona z boku pompy wtryskowej, umożliwia110
  • 109. Charakterystyka technicznaurządzenie określa (ewentualnie z korekcją wy- — przy +30°C: 1900 do 2100 Q; nikającą z sygnałów innych czujników) ilość— przy +50°C: 820 Q; paliwa dostarczanego przez wtryskiwacze dla— przy +60°C: 538 do 624 Q; poszczególnych cylindrów silnika.— przy +80°C: 289 do 344 Q. Napięcie zasilania: 5 V.Czujnik prędkości obrotowej i położenia Rezystancja czujnika (mierzona między stykamiwału korbowego brązowego złącza 3-stykowego przy 25°C): — między stykami „ 1 quot; i „2quot;:Indukcyjny czujnik prędkości obrotowej i poło-pedał swobodny: 500 Q;żenia wału korbowego jest zamocowany z przo-pedał wciśnięty do oporu: 4000 Q; du kadłuba naprzeciw tarczy umieszczonej za — między stykami „2quot; i „3quot;:kołem pasowym wału korbowego. Na tarczypedał swobodny: 4000 Q; znajdują się dwa występy, które powodująpedał wciśnięty do oporu: 500 Q.powstanie impulsu napięcia w uzwojeniu cewkiczujnika w położeniu 70° przed GMR Stycznik położenia pedału przyspieszenia Rezystancja (między stykami „2quot; i „3quot; czujnikaprzy 25°C): 1215 do 1485 Q. Stycznik położenia pedału przyspieszenia jest zamocowany we wnętrzu nadwozia do wsporni-Lampka kontrolna świec żarowych ka pedałów, pod czujnikiem położenia pedału przyspieszenia. Stycznik jest otwarty, gdy pedał Pomarańczowa lampka kontrolna świec żaro- przyspieszenia jest swobodny i zamknięty, gdywych, znajdująca się w zestawie wskaźników, pedał przyspieszenia jest wciśnięty do oporu.jest zasilana przez styk „16quot; elektronicznego Zwarcie styków powoduje połączenie z masąurządzenia sterującego silnika. styku „29quot; elektronicznego urządzenia sterują- cego silnika.Przekaźnik zasilania świec żarowych Napięcie zasilania: 12 V.Przekaźnik zasilania świec żarowych jest zamo- Rezystancja stycznika (mierzona między styka-cowany w przedziale silnika przed lewym nad- mi „ 1 quot; i „3quot; czarnego złącza 3-stykowego): kolem obok akumulatora. Elektroniczne urzą- — pedał swobodny: nieskończenie wielka;dzenie sterujące silnika przez styk „111quot; łączy — pedał wciśnięty do oporu: maks. 0,5 Q. z masą obwód sterujący tego przekaźnika. Jegoobwód mocy zasila wówczas świece żarowe Czujnik wzniosu iglicy wtryskiwaczaw następujących warunkach.Po włączeniu kluczyka w wyłączniku zapłonu, Czujnik wzniosu iglicy wtryskiwacza jest wbudo-gdy temperatura cieczy chłodzącej silnik jest wany we wtryskiwacz cylindra nr 1 i przekazujeniższa niż 75°C, świece żarowe zostają włączo- do elektronicznego urządzenia sterującego silni-ne na 20 sekund. Po uruchomieniu silnika, jeśli ka sygnał o początku wtrysku paliwa do komorytemperatura cieczy chłodzącej jest niższa niż spalania tego cylindra. Umożliwia to określenie60°C, świece żarowe są włączane, zależnie od kąta wyprzedzenia wtrysku przed GMP tłokawarunków otoczenia i pracy silnika, na czas od i ewentualną jego korektę.20 sekund do 5 minut. Rdzeń magnetyczny czujnika, połączony z iglicąOznaczenie barwne przekaźnika: czarne. wtryskiwacza, przesuwa się podczas wtryskuNapięcie zasilania: 12 V. paliwa wewnątrz cewki, indukując w jej uzwoje- niu sygnał napięcia.Świece żarowe Czujnik temperatury paliwa Zastosowano świece żarowe tzw. ołówkowe0 krótkim czasie nagrzewania. Zastosowano termistancyjny czujnik temperatu-Napięcie zasilania: 12 V. ry paliwa o ujemnym współczynniku temperatu-Rezystancja (przy 25°C): 0,5 Q. rowym rezystancji, który znajduje się pod pokry- wą na pompie wtryskowej. Przekazuje on doCzujnik prędkości pojazdu elektronicznego urządzenia sterującego silnika sygnał o temperaturze paliwa, która ma wpływ Indukcyjny czujnik prędkości pojazdu jest połą- na gęstość lepkość paliwa, a tym samym przyczony z zespołem napędu prędkościomierza określonym położeniu pedału przyspieszenia,1 umieszczony na obudowie sprzęgła. Generuje na masą wtryskiwanej ilości paliwa.on impulsy prostokątne o amplitudzie 5 V i czę- Napięcie zasilania: 5 V. stotliwości zależnej od prędkości jazdy, które sąprzekazywane (za pośrednictwem złącza pręd- Rezystancja (między stykami „4quot; i „8quot; czarnegokościomierza w zestawie wskaźników samocho- złącza 8-stykowego pompy wtryskowej dla róż-du) do styku „26quot; elektronicznego urządzenia nych temperatur paliwa):sterującego silnika. — przy -20°C: 13 600 do 16 300 Q; — przy +20°C: 2300 do 2500 Q;Oznaczenie barwne: złącze przewodów szare. 111
  • 110. Silnik wysokoprężnyCzujnik położenia dźwigni zmiany biegówZawór recyrkulacji spalinZawór recyrkulacji spalin, umieszczony na kolek- Rolę czujnika położenia dźwigni zmiany biegówtorze dolotowym, otwiera lub zamyka przepływ spełnia stycznik, którego styki są zwarte, gdyczęści spalin metalowym przewodem z kolektora dźwignia jest w położeniu neutralnym i rozwartewylotowego do kolektora dolotowego i jest stero- we wszystkich pozostałych położeniach dźwigniwany podciśnieniem z kolektora dolotowego prze- zmiany biegów. Po zwarciu styków tego stycz-kazywanym za pośrednictwem dwóch elektroza- nika następuje połączenie z masą styku „22quot;worów. Przesunięcie poddanej działaniu podciśnie- złącza elektronicznego urządzenia sterującegonia przepony (pokonującej opór sprężyny) siłownika silnika, który przy braku obciążenia chroni silnikzaworu, zamyka przepływ w zaworze i przerywa przed przekroczeniem dopuszczalnej prędkościrecyrkulację spalin. Odcięcie przez elektrozawory obrotowej (rozbieganiem się), a także przedpodciśnienia powoduje otwarcie zaworu i wzno- szarpnięciami podczas zmiany biegów.wienie recyrkulacji spalin. Napięcie zasilania: 12 V.Celem recyrkulacji spalin jest obniżenie tempera- Rezystancja (mierzona między stykami złączatury podczas spalania paliwa w komorach spala- czujnika):nia cylindrów i dzięki temu zmniejszenie inten- — włączony dowolny bieg (styki rozwarte): nie-sywności powstawania toksycznych tlenków azo- skończenie wielka;tu (NOX) oraz zmniejszenie ich emisji do atmosfery. — dźwignia zmiany biegów w położeniu neutral-Domieszanie spalin do powietrza powoduje nym: maks. 0,5 Q.zmniejszenie ilości tlenu w zassanym ładunkucylindra oraz obniżenie szczytowej temperatury Włącznik ciśnieniowy czynnika chłodniczegospalania. Intensywność reakcji powstawania tlen- klimatyzacjików azotu zależy od stężenia tlenu i temperatury. Włącznik ciśnieniowy czynnika chłodniczego kli-W wyniku recyrkulacji zmniejsza się zarówno matyzacji jest przykręcony do odwadniacza i znaj-stężenie tlenu, jak i temperatura, co w sumie duje się z przodu po lewej stronie przedziałuzmniejsza emisję tlenków azotu do atmosfery. silnika. Przez styk „15quot; złącza przekazuje on do elektronicznego urządzenia sterującego silnika Elektrozawór przepustnicy sygnał, jeśli ciśnienie czynnika chłodniczegoDwustanowy elektrozawór przepustnicy znajduje przekroczy ustaloną wartość.się na obudowie filtru powietrza i jest urucha- Napięcie zasilania: 12 V.miany przez styk „ 1 quot; elektronicznego urządzeniasterującego silnika, które kontroluje przepływ Elektrozawory recyrkulacji spalinpowietrza w zależności od prędkości obrotowej,położenia pedału przyspieszenia i temperatury Zastosowano dwa dwustanowe elektrozaworycieczy chłodzącej silnik. Związane jest to bezpo- recyrkulacji spalin umieszczone na kolektorześrednio z natężeniem recyrkulacji spalin. Jeżeli dolotowym i sterowane przez styki „103quot; i „109quot;temperatura cieczy chłodzącej jest niższa niż elektronicznego urządzenia sterującego silnika,70°C, zawór ten jest otwarty. które umożliwia recyrkulację spalin tylko w ściśleNapięcie zasilania: 12 V. określonych warunkach pracy silnika, w zależ- ności od prędkości obrotowej, położenia pedałuZawór przepustnicy przyspieszenia, ilości powietrza zasysanego przez silnik oraz temperatury cieczy chłodzącej. Natę- Zawór przepustnicy, zamocowany do obudowy żenie recyrkulacji spalin jest kształtowane pod- filtru powietrza, uruchamia przepustnicę umiesz- ciśnieniem przekazywanym do zaworu recyrku-czoną na wylocie powietrza z obudowy filtru. lacji spalin sterowanego przez dwa opisane Zawór przepustnicy jest sterowany za pośred- elektrozawory. Recyrkulacja spalin może odby-nictwem elektrozaworu. Przesunięcie przepony, wać się tylko wtedy, gdy temperatura cieczypołączonej z osią przepustnicy, pod działaniem chłodzącej silnik przekracza 70°C. podciśnienia powoduje otwieranie i zamykanie Napięcie zasilania: 12 V.przepustnicy.Stan zaworów i elektrozaworow układu recyrkulacji spalin w rożnych warunkach pracy silnikaElektrozawórElektrozawór ZawórNatężenie ObciążenieZawór Elektrozawór recyrkulacjirecyrkulacjirecyrkulacji silnika recyrkulacjiprzepustnicy przepustnicy spalin nr 1 spalin nr 2spalinspalinMałe OtwartyOtwarty MaksymalneOtwarty Całkowicie otwarty Zamknięty1/2 Otwarty Zamknięty ŚrednieOtwarty Całkowicie otwartyOtwarty3/4ZamkniętyZamknięty MałeOtwarty Otwarty w połowie Otwarty Pełne ZamkniętyZamkniętyZerowe ZamkniętyZamknięty Otwarty 112
  • 111. Charakterystyka technicznaMOMENTY DOKRĘCANIA 2.2.OBSŁUGA I NAPRAWA Śruby mocowania głowicy (gwint i dolna płasz- czyzna łbów powleczone olejem): — 1. etap: 40 N • m;UWAGI WSTĘPNE — 2. etap: 85 do 95 N • m; • Pasek zębaty napędu rozrządu oraz głowicę — 3. etap: odkręcić całkowicie; silnika można wymontować bez wymontowania — 4. etap: 40 N • m; silnika z samochodu. — 5. etap: 85 do 95 N • m lub dokręcić o 75° do • W razie wymiany paska zębatego napędu 80°. rozrządu zaleca się także jednoczesną wymianę Pokrywy łożysk wału rozrządu: 18 do 22 N • m. paska zębatego napędu pompy wtryskowej. Pokrywy łożysk korbowodów (nakrętki powle- • Silnik wymontowuje się razem ze skrzynką czone olejem): przekładniową od spodu samochodu. — 1. etap: 15±10 N • m; • Wymontowanie pompy cieczy chłodzącej oraz — 2. etap: 37 do 45 N • m lub dokręcić o 60° do pompy oleju wymaga uprzedniego wymontowa- 65°. nia paska zębatego napędu rozrządu. Pokrywy łożysk głównych (śruby powleczone olejem: 78 do 80 N • m. Koło zamachowe (śruby powleczone olejem): 85 2.2.1. Sprawdzanie regulacja do 95 N • m. Koło pasowe wału korbowego (śruby powleczo- silnika ne olejem): 145 do 155 N • m. Koła zębate wału rozrządu (śruby powleczone SPRAWDZANIE I REGULACJA olejem): 89 do 109 N • m. LUZU ZAWORÓW Tarcza oporowa koła zębatego wału rozrządu: 53 do 73 N • m. W silniku zastosowano popychacze hydraulicz- Rolka napinacza oraz rolka zwiększająca kąt ne samoczynnie kasujące luz zaworów podczas opasania paska zębatego napędu rozrządu: 33 pracy silnika. Dlatego nie przewiduje się spraw- do 41 N • m. dzania ani regulacji luzu zaworów. Rolka napinacza pasa zębatego napędu pompy wytryskowej: 16 do 21 N • m. WYMIANA PASKA ZĘBATEGO NAPĘDU Pokrywa napędu rozrządu i pokrywa napędu POMPY WTRYSKOWEJ pompy wtryskowej: 3 do 5 N • m. Korek spustu cieczy chłodzącej z kadłuba: 55 Wymontowanie do 75 N • m.Uwaga. Jeśli pasek zębaty napędu pompy Kolektory dolotowy i wylotowy do głowicy: 18 do wtryskowej ma być ponownie zamontowany, to 22 N • m. przed jego wymontowaniem należy zaznaczyć Mocowanie pompy wtryskowej: na jego zewnętrznej powierzchni kierunek jego — śruby: 50 do 60 N • m; przesuwania się podczas pracy silnika, aby po — nakrętki: 13 do 18 N • m. ponownym zamontowaniu zachować właściwy Przewody wtryskowe: 22 do 25 N • m. kierunek przesuwania się paska podczas pracy Obsady wtryskiwaczy do głowicy: 60 do 70 silnika. N-m. • W wersjach wyposażonych w kodowany od- Górna obsada wtryskiwacza do obsady dolnej: biornik radiowy zanotować kod radioodbiornika 80 do 100 N-m. przed odłączeniem akumulatora od instalacji Wspornik pompy wtryskowej do silnika: 16 do elektrycznej samochodu.21 N • m. • Obrócić wał korbowy do położenia, w którymBelka zawieszenia zespołu napędowego: 45 do bezbarwny znak ruchomy (wycięcie) na kole55 N • m. pasowym wału korbowego znajdzie się naprze-Środkowa śruba tylnego wspornika zawieszenia ciw znaku na kadłubie silnika (położenie GMPzespołu napędowego: 65 do 75 N • m. tłoka w cylindrze nr 1 — rys. 2.2).Środkowe śruby przedniego i prawego wsporni- Uwaga. Wał korbowy zawsze należy obracaćka zawieszenia zespołu napędowego: 45 do 55 tylko w kierunku zgodnym z kierunkiem jegoN-m. obrotu podczas pracy silnika wykorzystując doPrawy wspornik zawieszenia zespołu napędo- tego celu śrubę mocującą koło pasowe albo —wego do silnika: 45 do 55 N • m. po podniesieniu przodu samochodu i włączeniu 4. lub 5. biegu — obracając przednie koło w kierunku jazdy do przodu. • Wymontować przewód powietrza łączący ko- lektor dolotowy z obudową filtru powietrza. 113
  • 112. Silnik wysokoprężny• W silniku CD20E od pompy podciśnienia • Odłączyć koniec przewodu cieczy chłodzącej odłączyć przewody podciśnienia i przewody ole-umieszczony pod obudową pompy wtryskowej ju. Przewidzieć możliwość wycieku oleju, któryi odsunąć go na bok. należy zebrać do podstawionego wcześniej na-• Wymontować pokrywę paska zębatego napę- czynia. du pompy wtryskowej i wyjąć jej uszczelkę.13 Rys. 2.1. Obwód doprowadzenia powietrza 1 — przewód wlotu powietrza, 2 — rezonator wstępny, 3 — rezonator końcowy, 4 — obudowa filtru powietrza, 5 — wkład filtru powietrza, 6 — pokrywa filtru powietrza, 7 — złącze obudowy filtru powietrza, 8 — elastyczny przewód powietrza, 9 — rozdzielacz powietrza, 10 — kolektor dolotowy, 11 — uszczelki, 12 — złączka, 13 — zawór recyrkulacji spalin, 14 — przewód recyrkulacji spalin X — z kolektora wylotowego • Poluzować nakrętkę rolki napinacza paska zębatego napędu pompy wtryskowej, następnie używając wkrętaka jako dźwigni (rys. 2.5) obrócić rolkę napinacza w kierunku ruchu wskazówek zegara w celu poluzowania paska zębatego. • Dokręcić nakrętkę rolki napinacza. • Zdjąć pasek zębaty napędu pompy wtrysko- wej. Zamontowanie i regulacja naciągu Uwaga. Podczas wymiany paska zębatego na- pędu pompy wtryskowej zaleca się wymianę rolki napinacza. W razie pozostawiania wcze- śniej używanej rolki napinacza należy spraw- Rys. 2.2. Znaki ustawcze na kole pasowym wału dzić, czy obraca się ona swobodnie w łoży- korbowego 1 — znak GMP tłoka cylindra nr 1 do właściwegoskach. ustawienia pasków zębatych napędu rozrządu i pompy Podczas zamontowania paska zębatego koniecz- wtryskowej (bezbarwny), 2 — znak ustawczy (żółty) do nie należy przestrzegać zgodności kierunku prze- ustawiania kąta wyprzedzenia tłoczenia pompy wtryskowej114
  • 113. Wymiana paska zębatego napędu pompy wtryskowej Rys. 2.3. Obwód zasilania paliwem A— silnik CD20 (bez podgrzewacza paliwa), B — silnik CD20 (z podgrzewaczem paliwa), C — silnik CD20E 1 — korek wlewu paliwa, 2 — uszczelka rury wlewu paliwa, 3 — rura wlewu paliwa, 4 — zbiornik paliwa, 5 — czujnik poziomu paliwa, 6 — przewody doprowadzenia paliwa, 7 — przewody powrotu nadmiaru paliwa, 8 — wspornik filtru i ręcznej pompy paliwa, 9 — filtr paliwa, 10 — czujnik obecności wody w paliwie, 11 — zawór regulacji ciśnienia suwania się paska podczas pracy silnika ze • Założyć pasek zębaty ustawiając naprzeciw strzałkami na jego zewnętrznej powierzchni.siebie znaki ustawcze na kołach zębatych wałurozrządu i pompy wtryskowej z odpowiednimi • Sprawdzić prawidłowość ustawienia elemen-znakami na pasku (rys. 2.6). Strzałka na ze- tów silnika, tzn.:wnętrznej powierzchni paska powinna być skie- — czy bezbarwny znak ustawczy na kole pa-rowana w stronę silnika. sowym wału korbowego (1, patrz rys. 2.2) znajduje się naprzeciw znaku na przedniej ścia-• W silniku CD20E zamocować pompę podci- nie kadłuba; śnienia. — czy znak na kole zębatym wału rozrządu (po • Poluzować nakrętkę rolki napinacza, aby jego stronie koła zamachowego) znajduje się w poło- sprężyna mogła docisnąć rolkę do paska i na- żeniu „godziny 1quot; (w silniku CD20) lub „godzinyciągnąć pasek. 12quot; (w silniku CD20E); • Wykonać dwa pełne obroty wałem korbowymw kierunku ruchu wskazówek zegara i po osią- — czy znak na kole zębatym pompy wtryskowejgnięciu położenia ustawczego sprawdzić prawi- znajduje się w położeniu „godziny 1quot;. Uwaga. Jeśli z silnika wymontowywano pompę dłowość ustawienia elementów silnika wedługpodanych uprzednio wymagań ustawczych. wtryskową, do prawidłowego zamontowania koła zębatego należy wykorzystać rowek na wpust • Przytrzymać wkrętakiem rolkę napinacza i do- w jego piaście oznaczony: w silniku CD20 literąkręcić nakrętkę jego mocowania (patrz rys. 2.5). „Aquot;, zaś w silniku CD20E literą „Bquot; (patrz rys. 2.8).• Założyć uszczelkę i zamontować pokrywępaska zębatego napędu pompy wtryskowej.• Upewnić się, że powierzchnie kół zębatych i rolki napinacza współpracujące z paskiem zę- • W silniku CD20E podłączyć koniec przewodu batym są czyste i gładkie (bez zadrapań i wyraź- cieczy chłodzącej umieszczonego pod obudo-nych śladów zużycia). wą pompy wtryskowej. 115
  • 114. Silnik wysokoprężny Rys. 2.4. Obwód wtrysku paliwa A — silnik CD20, B — silnik CD20E 1 — koło zębate pasowe pompy wtryskowej, 2 — obudowa napędu pompy wtryskowej, 3 — wsporniki pompy wtryskowej, 4 — wpust czółenkowy, 5 — pompa wtryskowa, 6 — elastyczny przewód powrotu nadmiaru paliwa, 7 — sztywny przewód powrotu nadmiaru paliwa, 8 — zespół przewodów wtryskowych (wysokiego ciśnienia), 9 — osłona, 10 — nakrętka mocująca, 11 — uszczelka, 12 — górna obsada wtryskiwacza, 13 — podkładka regulacji ciśnienia otwarcia wtryskiwacza, 14 — sprężyna iglicy, 15 — prowadnica iglicy, 16 — gniazdo iglicy, 17 — rozpylacz, 18 — dolna obsada wtryskiwacza, 19 — podkładka izolacji cieplnej wtryskiwacza, 20 — wtryskiwacz z czujnikiem wzniosu iglicy (cylindra nr 1), 22 — uchwyt do podnoszenia silnika• W silniku CD20E podłączyć do pompy podci- śnienia przewody podciśnienia i oleju. • Zamontować przewód powietrza łączący ko- lektor dolotowy z obudową filtru powietrza. Rys. 2.5. Sposób poluzowania paska zębatego napędu Rys. 2.6. Sposób ustawienia paska zębatego napędu rozrządu pompy wtryskowej w silniku CD20116
  • 115. Wymontowanie i zamontowanie pompy wtryskowej• Odłączyć od pompy wtryskowej przewody • Podłączyć akumulator do instalacji elektrycz- wtryskowe oraz przewody doprowadzenia i po- nej samochodu. wrotu paliwa. • W silniku CD20E sprawdzić poziom oleju. • Odkręcić nakrętkę mocowania koła zębatego WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE pompy wtryskowej, zdjąć je za pomocą odpo- POMPY WTRYSKOWEJwiedniego ściągacza oraz wyjąć wpust czółen- kowy z rowka wałka pompy wtryskowej.Wymontowanie • Odkręcić śruby mocowania pompy wtrysko-• W wersjach wyposażonych w kodowany od- wej i zdjąć ją z silnika.biornik radiowy zanotować kod radioodbiornika Zamontowanieprzed odłączeniem akumulatora od instalacji elektrycznej samochodu. • Ustawić pompę wtryskową na wsporniku zgod- nie ze znakami wykonanymi przed jej wymonto- • Oznaczyć położenie pompy wtryskowej wzglę- waniem. dem jej wspornika. • Umieścić wpust czółenkowy w rowku wałka • Obrócić wał korbowy do położenia, w którym pompy wtryskowej i założyć jej koło zębate umiesz- bezbarwny znak ruchomy na kole pasowym czając wpust w rowku: „Aquot; piasty koła zębatego wału korbowego (1, patrz rys. 2.2) znajdzie się silnika CD20 lub „Bquot; — silnika CD20E (rys. 2.8). naprzeciw znaku stałego na kadłubie silnika (położenie GMP po suwie sprężania tłoka cylin-• Dokręcić właściwym momentem nakrętkę dra nr 1).mocującą koło zębate pompy wtryskowej. Uwaga. Wał korbowy zawsze należy obracać• Zamontować pasek zębaty napędu pompy wtryskowej i wyregulować jego naciąg (patrz opis tylko w kierunku zgodnym z kierunkiem jego tej operacji). obrotu podczas pracy silnika wykorzystując do tego celu śrubę mocującą koło pasowe albo — po podniesieniu przodu samochodu i włączeniu 4. lub 5. biegu — obracając przednie kołoRys. 2.8. Znaki w kierunku jazdy do przodu.montażowe koła • W silniku CD20 założyć zaciski sprężyste nazębatego pompywtryskowej elastyczne przewody sterowania urządzenia roz-1 — znaki ustawcze na ruchowego zimnego silnika, a następnie odłą-wieńcu zębatym, czyć te przewody od pompy wtryskowej.2 — znaki montażowe • Wymontować pasek zębaty napędu pompy (A — dla silnika CD20, wtryskowej (patrz opis tej operacji).B — dla silnika CD20E) • Odłączyć od pompy wtryskowej wszystkie doprowadzone do niej linki, przewody elektrycz- ne i podciśnienia (zależnie od wersji silnika). Rys. 2.9. Rozmieszczenie śrub mocowania pompy Rys. 2.7. Sposób ustawienia paska zębatego napędu wtryskowej pompy wtryskowej w silniku CD20EA — silnik CD20, B — silnik CD20E 117
  • 116. Silnik wysokoprężny• Podłączyć przewody podciśnienia oraz linkiwału korbowego znajdzie się naprzeciw znaku i przewody elektryczne odłączone podczas wy-stałego na kadłubie silnika (tłok w cylindrze nr 1 montowania pompy wtryskowej (zależnie od w GMP po suwie sprężania — patrz rys. 2.2). Uwaga. Wał korbowy zawsze należy obracać wersji silnika).tylko w kierunku zgodnym z kierunkiem jego • Podłączyć do pompy wtryskowej przewody obrotu podczas pracy silnika wykorzystując do wtryskowe oraz przewody doprowadzenia i po-tego celu śrubę mocującą koło pasowe albo — wrotu paliwa. po podniesieniu przodu samochodu i włączeniu • W silniku CD20 podłączyć do pompy wtrysko-4. lub 5. biegu — obracając przednie koło wej elastyczne przewody sterowania urządzeniaw kierunku jazdy do przodu. rozruchowego zimnego silnika, a następnie zdjąć zaciski sprężyste z tych przewodów oraz spraw-• Odkręcić gwintowany korek otworu kontrolne- dzić poziom cieczy chłodzącej silnik. go, znajdujący się w środku głowiocy rozdziela- cza pompy wtryskowej. • Podłączyć akumulator do instalacji elektrycz- nej samochodu.• Umieścić na jego miejscu komparator wypo-sażony w specjalną końcówkę do ustawiania Ustawianie pompy wtryskowej pompy wtryskowej (przyrząd KV 11229350) — • Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz-patrz rysunek 2.11. nej samochodu.• Upewnić się, że śruby mocujące pompę wtry- • Odłączyć od pompy wtryskowej wszystkie skową są poluzowane. doprowadzone do niej linki, przewody podci- • Ustawić komparator tak, aby jego wskazów- śnienia oraz przewody elektryczne (zależnie doka znajdowała się w położeniu między 1 mm wersji silnika).i 2 mm. • Odłączyć od pompy wtryskowej przewody • Obrócić wał korbowy w kierunku przeciwnym doprowadzenia i powrotu paliwa oraz przewody do ruchu wskazówek zegara o kąt 20° do 25° wtryskowe. W silniku CD20 wyłączyć urządzenie (silnik CD20) lub 100° (silnik CD20E) i w tym rozruchowe zimnego silnika wkładając podkładkępołożeniu ustawić wskazówkę komparatora na o grubości 15 mm między zderzak tego urządze-0 mm. nia i jego dźwignię (patrz rys. 2.10).• Obracać powoli wał korbowy w kierunku zgod- • Obrócić wał korbowy do położenia, w którym nym z ruchem wskazówek zegara doprowadza- bezbarwny znak ruchomy na kole pasowym jąc do ustawienia naprzeciw siebie żółtego zna-ku ruchomego na kole pasowym wału korbowe-go (2, patrz rys. 2.2) ze znakiem nieruchomymna kadłubie silnika.• Obracać ostrożnie pompę wtryskową odchy-lając ją od kadłuba silnika (przyspieszanie wtry-sku) lub przybliżając do niego (opóźnianie wtry-sku), aż komparator wskaże wymaganą wartośćprzesunięcia tłokorozdzielacza pompy wtrysko-wej (patrz dane w podrozdz. 2.1).• Dokręcić właściwym momentem śruby mocu-jące pompę wtryskową.Sprawdzanie ustawienia pompy wtryskowej Rys. 2.10. Zamontowanie pompy wtryskowej• Obrócić wał korbowy w kierunku zgodnym Ustawianie naprzeciw siebie znaków ustawczych, następniez ruchem wskazówek zegara doprowadzając do wyłączanie urządzenia rozruchowego zimnego silnika zaustawienia naprzeciw siebie bezbarwnego zna- pomocą podkładki o grubości 15 mm (tylko w silniku CD20)Rys. 2.11. Ustawianie pompy wtryskowejz pomocą komparatora wyposażonegow specjalną końcówkę (przyrząd KV11229350)118
  • 117. Ustawianie i regulacja pompy wtryskowej • Podłączyć do pompy wtryskowej wszystkieodłączone przewody podciśnienia, linki i prze-wody elektryczne (zależnie od wersji silnika).• Podłączyć do pompy wtryskowej przewodywtryskowe oraz przewody doprowadzenia i po-wrotu paliwa.• Podłączyć akumulator do instalacji elektrycz-nej samochodu.• Jeśli do obracania wału korbowego wykorzy-stywano obracanie jednego z kół przednich,opuścić samochód i ustawić dźwignię zmianybiegów w położeniu neutralnym.• Odpowietrzyć układ zasilania paliwem (patrzrys. 2.12).• W silniku CD20 sprawdzić parametry regula-cyjne pompy wtryskowej (patrz dalszy opis). REGULACJA POMPY WTRYSKOWEJ Rys. 2.72. Odpowietrzanie układu zasilaniaSILNIKA CD20 i odwadnianie filtru paliwa Odpowietrzanie: usunąć powietrze z układu zasilaniaRegulacja prędkości obrotowej biegu naciskając przycisk ręcznej pompy (1) paliwa, aż zacznie stawiać silny opór. Uruchomić silnik i w dalszym ciągu jałowego naciskać przycisk, aż silnik zacznie pracować regularnie• Uruchomić silnik i po nagrzaniu do normalnej z prędkością obrotową biegu jałowego. Zatrzymać silniktemperatury pracy zmierzyć prędkość obrotową i uruchomić go ponownie, aby sprawdzić skuteczność odpowietrzenia układu zasilania. biegu jałowego. Odwadnianie filtru: w celu usunięcia wody zgromadzonej • W razie uzyskania niewłaściwej wartości pręd- w odstojniku filtru paliwa należy otworzyć kurek (2)kości obrotowej biegu jałowego poluzować prze- i pozwolić na spłynięcie (do podstawionego naczynia)ciwnakrętkę śruby (1, rys. 2.13) regulacji pręd- zgromadzonej w odstojniku wody i paliwa zmieszanegokości obrotowej biegu jałowego i obracać tę z wodą.śrubę w odpowiednim kierunku aż do uzyskaniawłaściwej wartości prędkości obrotowej biegujałowego.ku ruchomego na kole pasowym wału korbowe-go (1, patrz rys. 2.2) ze znakiem nieruchomym • Dokręcić przeciwnakrętkę śruby regulacji pręd-na kadłubie silnika (tłok w cylindrze nr 1 w GMPkości obrotowej biegu jałowego.po suwie sprężania).• Sprawdzić i w razie potrzeby wyregulować• Obrócić wał korbowy w kierunku przeciwnym maksymalną prędkość obrotową silnika bezdo ruchu wskazówek zegara o kąt 20° do 25°obciążenia (patrz dalszy opis).(silnik CD20) lub 100° (silnik CD20E) i w tym Regulacja maksymalnej prędkości obrotowejpołożeniu ustawić wskazówkę komparatora nasilnika bez obciążenia 0 mm. • Uruchomić silnik i nagrzać go na biegu jało-• Obracać powoli wał korbowy w kierunku zgod-wym do normalnej temperatury pracy. nym z ruchem wskazówek zegara doprowadza- jąc do ustawienia naprzeciw siebie żółtego zna-• Nacisnąć pedał przyspieszenia do oporu ku ruchomego na kole pasowym wału korbowe- i zmierzyć prędkość obrotową silnika.Uwaga. Z maksymalną prędkością obrotową go (2, patrz rys. 2.2) ze znakiem nieruchomym na kadłubie silnika. silnik nie powinien pracować dłużej niż 5 se-kund, gdyż grozi to poważnym jego uszkodze- • W tym położeniu wskazówka komparatoraniem. powinna wskazywać właściwą wartość przesu-• Jeśli maksymalna prędkość obrotowa silnika nięcia tłokorozdzielacza pompy wtryskowej po-jest niewłaściwa, należy zdjąć kołpak ochronny daną w podrozdziale 2.1. W razie uzyskaniaze śruby (2, rys. 2.13) regulacji maksymalnej niewłaściwej wartości wskazania komparatoraprędkości obrotowej. należy powtórnie ustawić pompę wtryskową (patrz poprzedni opis).• Odkręcić przeciwnakrętkę śruby (2) i obracaćtę śrubę aż do uzyskania właściwej wartości • Wymontować komparator wraz ze specjalnąmaksymalnej prędkości obrotowej silnika bez końcówką z pompy wtryskowej.obciążenia. • Założyć nową uszczelkę i wkręcić gwintowa- ny korek w otwór kontrolny pompy wtryskowej. • Dokręcić przeciwnakrętkę śruby (2) i założyćkołpak ochronny. • W silniku CD20 wyjąć podkładkę o grubościUwaga. Kołpak spełnia rolę zabezpieczenia. 15 mm, która służyła do wyłączenia urządzenia rozruchowego zimnego silnika.Nowy kołpak ochronny może założyć wyłącznie119
  • 118. Silnik wysokoprężnyRys. 2.13. Elementy regulacji pompy wtryskowejsilnika CD201 — śruba regulacji prędkości obrotowej biegujałowego, 2 — śruba regulacji maksymalnejprędkości obrotowej, 3 — śruba amortyzatoradźwigni przyspieszenia, 4 — śruba maksymalnegodawkowania paliwa (nie regulować!)stacja obsługi upoważniona do przeprowadza-• Zwiększyć prędkość obrotową silnika od pręd- nia regulacji aparatury wtryskowej.kości biegu jałowego do maksymalnej prędko-ści obrotowej naciskając powoli ręką na dźwi-gnię przyspieszenia pompy wtryskowej aż do Regulacja amortyzatora dźwignioporu i następnie zwolnić dźwignię przyspie- przyspieszeniaszenia. • Sprawdzić na całej długości skoku, czy amor-• Zmierzyć prędkość obrotową silnika, gdy tyzator dźwigni przyspieszenia się nie zacina i wamortyzator nie będzie już stykał się ze śru- razie stwierdzenia zacinania się wymienić amor-bą (3). tyzator dźwigni przyspieszenia.• W razie uzyskania niewłaściwej wartości polu- • Uruchomić silnik i nagrzać go na biegu jało-zować przeciwnakrętkę śruby (3) i obracać śru- wym do normalnej temperatury pracy.bę (3) w odpowiednim kierunku aż do osiągnię-cia prawidłowej wartości prędkości obrotowej.• Dokręcić przeciwnakrętkę śruby (3). STEROWANIE SILNIKA CD20ZASILANIE ELEKTRYCZNEElektroniczne urządzenie sterujące silnika jest ,stale zasilane przez jego styk „38quot; i chronione jbezpiecznikiem nr 41 (7,5 A) umieszczonym |w skrzynce bezpieczników nr 1 w przedzialesilnika.Po włączeniu kluczyka w wyłączniku zapłonunapięcie akumulatora jest przekazywane do sty-ków „25quot; i „37quot; urządzenia sterującego oraz doelektrozaworu zatrzymania silnika (styk „7quot; sza-rego złącza 4-stykowego pompy wtryskowej)chronionego bezpiecznikiem nr 25 (10 A) ujniesz-czonym w skrzynce bezpieczników we wnętrzu Rys. 2.14. Schemat podgrzewacza paliwa nadwozia. Sygnał czujnika obecności kluczyka (wyposażenie niektórych wersji)w wyłączniku zapłonu, przekazany do styku „30quot; A — temperatura paliwa powyżej 30°C, B — temperaturaurządzenia sterującego, a następnie włączenie paliwa poniżej 30°C I — zbiornik paliwa, 2 — filtr paliwa, 3 — pompa zapłonu powoduje, że elektroniczne urządzenie wtryskowa, 4 — wtryskiwacz, 5 — regulator zwrotnegosterujące łączy z masą swój styk „106quot;. Zamyka przepływu paliwa, 6 — przepływ paliwa do zbiornika,to obwód mocy przekaźnika zasilania świec 7 — dopływ paliwa z pompy wtryskowej, 8 — zawórżarowych przez czas zależny od temperatury zwrotny, 9 — wkład filtru paliwa, 10 — pływak,cieczy chłodzącej. I1 — zawór jednokierunkowy 120
  • 119. Sterowanie silnika CD20Rys. 2.15. Schemat elektronicznego sterowania silnika CD20 I — akumulator, 2 — czujnik obecności kluczyka w wyłączniku zapłonu, 3 — wyłącznik zapłonu, 4 — lampka kontrolna świec żarowych, 5 — elektroniczne urządzenie sterujące, 6 — przekaźnik włączenia świec żarowych, 7 — świece żarowe, 8 — czujnik prędkości pojazdu, 9 — pompa wtryskowa, 10 — czujnik prędkości obrotowej silnika, II — elektrozawór zmiany kąta wyprzedzenia wtrysku, 12 — pedał przyspieszenia, 13 — czujnik temperatury 12 cieczy chłodzącej 9 10 Fusibles — bezpieczniki Rys. 2.76. Rozmieszczenie elementów sterowania w przedziale silnika CD20 1 _ przekaźnik klimatyzacji, 2 — przekaźnik wentylatora chłodnicy (1. prędkość obrotowa), 3 — przekaźnik wentylatora chłodnicy (2. prędkość obrotowa), 4 — przekaźnik wentylatorów chłodnicy (2. prędkość obrotowa), 5 — włącznik ciśnieniowy czynnika chłodniczego klimatyzacji, 6 — przekaźnik świec żarowych, 7 — czujnik prędkości pojazdu, 8 — elektrozawór zwiększonej prędkości obrotowej biegu jałowego, 9 — elektrozawór zatrzymania silnika (zawór STOP), 10 — elektrozawór zmiany kąta wyprzedzenia wtrysku, 11 — czujnik prędkości obrotowej silnika, 12 — czujnik temperatury cieczy chłodzącej 121
  • 120. Silnik wysokoprężny • Przed rozpoczęciem spawania elektryczne- Sygnał włączania rozrusznika elektroniczne urzą-go elementów nadwozia należy obowiązkowo dzenie sterujące silnika otrzymuje za pośrednic-odłączyć elektroniczne urządzenie sterujące twem swego styku „28quot; chronionego bezpiecz-silnika. nikiem nr 26 (7,5 A) umieszczonym w skrzynce bezpieczników we wnętrzu nadwozia. • Samochód nie może przebywać w kabinie W wersjach z klimatyzacją podczas pracy silnikalakierniczej w temperaturze 80°C dłużej niż 20 z prędkością obrotową biegu jałowego elektro-minut. niczne urządzenie sterujące łączy swój styk „8quot;, • Podczas sprawdzania ciśnienia sprężania w cy- chroniony bezpiecznikiem nr 6 (7,5 A), z masą. lindrach silnika elektrozawór zatrzymania silnika Powoduje to zasilanie obwodu sterowania prze-musi być wyłączony (szare złącze 4-stykowe kaźnika klimatyzacji, który umożliwia włączeniepompy wtryskowej). sprężarki i jednocześnie zasila elektrozawór • Należy unikać wywoływania łuku elektrycz- zwiększonej prędkości biegu jałowego, chronio- nego podczas wszelkich czynności związa- ny bezpiecznikiem nr 30 (7,5 A). nych z elementami instalacji elektrycznej sa-mochodu.• Podczas pomiarów należy unikać podłącza- DIAGNOSTYKA STEROWANIA nia końcówek pomiarowych przyrządu bezpo- SILNIKA CD20 średnio do styków złącza wielostykowego elek-tronicznego urządzenia sterującego. Zaleca się Procedura diagnostyczna, jak również opisaneodsunięcie osłony z tworzywa sztucznego dalej sposoby sprawdzania, dotyczą tylko samo-umieszczonej z tyłu złącza wielostykowego chodów, którym jest poświęcone niniejsze opra-i podłączenie końcówek bezpośrednio do koń- cowanie (patrz tablica identyfikacyjna). Wedługców odpowiednich przewodów elektrycznych posiadanych informacji są one zgodne z ichwiązki. specyfikacjami oryginalnymi. Przedstawione dalej parametry elektryczne ele- • Przy wszelkich czynnościach dotyczących mentów wchodzących w skład systemu stero-złączy przewodów należy sprawdzać stan ich wania silnika są wynikiem pomiarów wykona- styków, obecność uszczelki oraz skuteczność nych klasycznym multimetrem wzbogaconymdziałania zatrzasku złącza. o funkcje specyficzne dla zastosowań samo- • Podczas pomiarów rezystancji wewnętrznej chodowych (obrotomierz, pomiar czasu wtrysku omawianych elementów akumulator powinien paliwa, sygnałów sondy lambda itd.). Prawidło- być odłączony od instalacji elektrycznej samo- we przeprowadzenie diagnostyki wymaga dys- chodu. ponowania przyrządem o parametrach co naj- • W samochodach wyposażonych w kodowany mniej równorzędnych. radioodbiornik przed odłączeniem akumulatoranależy zanotować kod radioodbiornika. Wykorzystanie procedury diagnostycznejWarunki wstępne Przed rozpoczęciem procedury diagnostycznej• Sprawdzić, czy w zbiorniku samochodu należy koniecznie sprawdzić spełnienie warun-znajduje się dostateczna ilość właściwego ków wstępnych podanych dalej oraz uwzględ-paliwa. nienie następujących zaleceń.• Sprawdzić stan techniczny i sprawność: • Parametry elektryczne podane bez tolerancji— obwodu rozruchu (akumulatora, przewodów są wynikiem pomiarów wykonanych w konkret-i rozrusznika); nym samochodzie. Ich interpretacja powinna— filtru paliwa oraz prawidłowość jego mon- uwzględniać istniejące zawsze rozrzuty produk-tażu; cyjne.— obwodu świec żarowych; • Korzystanie z podanych procedur wymaga— obwodu recyrkulacji spalin (drożność ele- wcześniejszego poznania działania systemumentów, szczelność połączeń); sterowania silnika (patrz odpowiedni opis— układu wylotowego (szczelność elementów w rozdz. 2.1).i ich połączeń, drożność elementów); • Procedura diagnostyczna powinna zawsze— przewodów odprowadzenia par oleju (czy są rozpoczynać się od analizy objawów niespraw-szczelne i drożne); ności.— linki pedału przyspieszenia (maksymalny skok Zaleceniapedału przyspieszenia powinien zapewniać ruchdźwigni pompy wtryskowej od zderzaka do zde- • Podczas pracy silnika nie wolno odłączaćrzaka i powrót do położenia początkowego po akumulatora ani elektronicznego urządzenia ste-zwolnieniu pedału); rującego silnika.— silnika jako całości pod względem mecha- • Podczas ładowania z wykorzystaniem obcegonicznym (ciśnienie sprężania, luz zaworów, usta- źródła zasilania akumulator powinien być odłą-wienie rozrządu itd.). czony od instalacji elektrycznej samochodu. 122
  • 121. Sterowanie silnika CD20O 15 16 17 18 101 102 10310420 21 22 23 24 25 26 271 0 1 1 12 13 1428 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 105 106 107 108Rys. 2.17. Identyfikacja styków złącza elektronicznego urządzenia sterującego silnika CD20 (widok od tyłu) Procedura diagnostyczna Uwaga. Jeśli pomimo wykonania podanej da- lej procedury nie wykryje się przyczyny nie- sprawności, a objawy niesprawności będą nadal występowały, wtedy w ostatniej kolejności na- leży wymienić elektroniczne urządzenie sterują- ce silnika.Sprawdzanie zasilania elektrycznego systemu sterowania silnikaRys. 2.18. Miejsce umieszczenia elektronicznego Sprawdzenie to polega na ocenie prawidłowościurządzenia sterującego silnika pod tablicą rozdzielczą zasilania elektrycznego systemu sterowania sil-Dostęp do elektronicznego urządzenia sterującego nika i powinno być wykonywane przy podłączo-uzyskuje się po zdjęciu w dolnej części zespołu nych wszystkich złączach (w tym także wielosty-ogrzewania podzespołu rozdzielającego powietrze kowym złączu elektronicznego urządzenia steru- i przewodu kierującego powietrze na podłogę oraz pozdjęciu pokrywy tego urządzenia jącego silnika).Nr WarunkiPomiar pomiędzy Wartość Prawdopodobne przyczyny testu stykaminiesprawnościpomiaruwłaściwa• Wiązka przewodów między akumulatorem Zapłon wyłączony „38quot; złącza urządzenia sterującegoNapięciei stykiem „38quot; złącza urządzenia sterującego.akumulatorai masa• Bezpiecznik nr 41 (7,5 A) w skrzynce bez-pieczników w przedziale silnika.• Skrzynka bezpieczników w przedziale silnika • Przewody między stykiem „1quot; złącza prze-„1quot; złącza przekaźnika świec żaro-kaźnika świec żarowych i akumulatorem.wych (po lewej stronie przedziałusilnika) i masa • Patrz test 1/1• Przekaźnik świec żarowych„2quot; złącza przekaźnika świec żaro-wych i masa• Przewód między stykiem „2quot; złącza prze-„106quot; złącza urządzenia sterujące-kaźnika świec żarowych i „106quot; złącza urzą-go i masadzenia sterującego „3quot; złącza przekaźnika świec żaro-• Wiązka przewodów między akumulatoremwych i masa i stykiem „3quot; złącza przekaźnika świec żarowych.• Bezpiecznik (75 A) w skrzynce bezpieczni-ków w przedziale silnika.• Skrzynka bezpieczników w przedziale silnika • Wiązka przewodów między akumulatorem, 1 quot; złącza wyłącznika zapłonui stykiem „1quot; złącza wyłącznika zapłonu.masa• Bezpiecznik „iquot; (30 A) w skrzynce bezpiecz-ników w przedziale silnika.• Skrzynka bezpieczników w przedziale sil-nika „3quot; złącza przekaźnika klimatyzacji • Wiązka przewodów między akumulatorem(skrzynka przekaźników w prze-i stykiem „3quot; złącza przekaźnika klimatyzacji.dziale silnika) • Bezpiecznik nr 30 (7,5 A) w skrzynce bez-pieczników w przedziale silnika.• Bezpiecznik dużej mocy „gquot; (75 A) w skrzyn-ce bezpieczników w przedziale silnika.• Skrzynka bezpieczników w przedziale sil-nika123
  • 122. Silnik wysokoprężnyNrWarunki Pomiar pomiędzy Prawdopodobne przyczyny Wartość testu pomiaru stykami właściwa niesprawnościZapłon wyłączony • Wiązka przewodów między akumulatorem „ 1 quot; złącza czujnika obecności klu- Napięciei stykiem „ 1 quot; złącza czujnika obecności klu- czyka w wyłączniku zapłonu i masaakumulatoraczyka w wyłączniku zapłonu.• Bezpiecznik nr 24 (7,5 A) w skrzynce bez-pieczników we wnętrzu nadwozia.• Skrzynka bezpieczników we wnętrzu nadwozia1/9 Zapłon włączony „2quot; i '3quot; złącza wyłącznika zapłonu » Wyłącznik zapłonu i masa (kluczyk w położeniu „ACCquot;, następnie „ONquot;) • Wiązka przewodów między wyłącznikiem „25quot; i „37quot; złącza urządzenia ste-zapłonu i stykami „25quot; oraz „37quot; złącza urzą- rującego oraz masadzenia sterującego.• Bezpiecznik nr 25 (10 A) w skrzynce bez-pieczników we wnętrzu nadwozia.• Skrzynka bezpieczników we wnętrzu nad-wozia • Czujnik obecności kluczyka w wyłączniku „2quot; złącza czujnika obecności kluczyka w wyłączniku zapłonuzapłonu i masa1/12 • Przewód między stykiem „2quot; złącza czuj „30quot; złącza urządzenia sterującego i masa nika obecności kluczyka w wyłączniku za-płonu i stykiem „30quot; złącza urządzenia ste-rującego • Wiązka przewodów między wyłącznikiem „7quot; złącza (4-stykowe szare) pom-zapłonu i elektrozaworem STOR py wtryskowej (elektrozawór STOP) i masa • Bezpiecznik nr 25 (10 A) w skrzynce bez-pieczników we wnętrzu nadwozia.• Skrzynka bezpieczników we wnętrzu nad-wozia • Przekaźnik świec żarowych Pomiary podczas „5quot; złącza przekaźnika świec żaro- działania wyłączni- wych i masa ka czasowego Między szyną zasilania świec żaro- • Przewody między szyną zasilania świec ża- wych i masąrowych i stykiem „5quot; złącza przekaźnika świecżarowych„106quot; złącza urządzenia sterujące-Napięcie • Elektroniczne urządzenie sterujące silnika 0V go i masa1/17 Napięcie • Wyłącznik zapłonu Pomiary podczas ,6quot; złącza wyłącznika zapłonu rozruchu silnika akumulatora masa (kluczyk w położeniu .STquot;) • Wiązka przewodów między stykiem „28quot; złą- „28quot; złącza urządzenia sterującegocza urządzenia sterującego oraz stykiem „5quot; i masazłącza wyłącznika zapłonu.• Bezpiecznik nr 25 (7,5 A) w skrzynce bez-pieczników we wnętrzu nadwozia.• Skrzynka bezpieczników we wnętrzu nad-wozia- Wiązka przewodów między wyłącznikiem Pomiar podczas„ 1 quot; złącza przekaźnika klimatyzacjizapłonu i stykiem „ 1 quot; złącza przekaźnika kli- pracy silnika z wy- (skrzynka przekaźników w prze-matyzacji. łączonym wyłączni- dziale silnika) i masa kiem klimatyzacji• Bezpiecznik nr 6 (7,5 A) w skrzynce bez-pieczników w przedziale silnika. •• Skrzynka bezpieczników w przedziale silni-ka • Przekaźnik klimatyzacji „2quot; złącza przekaźnika klimatyzacjimasa • Wiązka przewodów między przekaźni- ,8quot; złącza urządzenia sterującegokiem klimatyzacji i urządzeniem sterującymmasasilnika.• Włącznik ciśnieniowy obwodu czynnikachłodniczego klimatyzacji 124
  • 123. Sterowanie silnika CD20 Nr Prawdopodobne przyczynyWarunki Pomiar pomiędzy Wartośćtestu pomiaru stykami niesprawnościwłaściwa 1/22Pomiary podczas „5quot; złącza przekaźnika klimatyzacji • Przekaźnik klimatyzacji Napięciepracy silnika na bie- (skrzynka przekaźników w prze- akumulatoragu jałowym z włą- dziale silnika) i masaczonym wyłączni-kiemklimatyzacji1/23„ 1 quot; złącza regulatora zwiększonej• Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza regula-prędkości obrotowej biegu jałowe- tora zwiększonej prędkości obrotowej biegugo i masa jałowego oraz stykiem „5quot; złącza przekaźnikaklimatyzacji Sprawdzanie czujników, urządzeń tronicznego urządzenia sterującego silnika lub, wykonawczych i wiązek przewodów jeśli wymaganie takie podano w tabeli, po odłączeniu złącza wielostykowego od elektro- Sprawdzenie to polega na ocenie stanu urzą- nicznego urządzenia sterującego. Podczas po- dzeń zewnętrznych względem elektronicznego miarów złącza przewodów elementów spraw- urządzenia sterującego silnika i powinno być dzanych nie powinny być odłączane. wykonywane po podłączeniu przyrządu pomia- rowego do styków złącza wielostykowego elek- NrPrawdopodobne przyczynyElementPomiar międzyWartośćtestu sprawdzany stykami niesprawnościwłaściwa Czujnik prędkości obro- „17quot; oraz „23quot; i „36quot; złącza urzą- • Czujnik prędkości obrotowej silnika. 2/1 Rezystancja1,6 iitowej silnika• Przewód między stykiem „4quot; złącza czujni-dzenia sterującegoka prędkości obrotowej oraz stykami „23quot;i „36quot; złącza urządzenia sterującego. • Przewód między stykiem „5quot; złącza czujni-ka oraz stykiem „17quot; złącza urządzenia steru-jącegoPatrz dane 2/2Czujnik temperatury cie- „15quot; oraz „23quot; i „38quot; złącza urzą- • Czujnik temperatury cieczy chłodzącej.czy chłodzącej w rozdz. 2.1 dzenia sterującego • Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza czujni-ka temperatury cieczy chłodzącej i stykiem„15quot; złącza urządzenia sterującego.• Przewód między stykiem „2quot; złącza czuj-nika temperatury cieczy chłodzącej oraz sty-kami „23quot; i „36quot; złącza urządzenia sterujące-go Elektrozawór korekcji „108' złącza urządzenia sterujące-• Elektrozawór korekcji wyprzedzenia wrysku 2/3 Rezystancjapaliwa.wyprzedzenia wtrysku go i obudowa elektrozaworu 10Q• Wiązka przewodówpaliwa Obudowa elektrozaworu i masa Rezystancja• Punkt masy elektrozaworu i pompy wtry- maks.skowej 0,5 QElektrozawór zwię- „ 1 quot; i '2quot; złącza regulatora zwiększo-2/4Rezystancja• Elektrozawór zwiększonej prędkości obro-kszonej prędkości obro- nej prędkości obrotowej biegu ja- 39 Qtowej biegu jałowegotowej biegu jałowego łowego(wersje z klimatyzacją) „2quot; złącza regulatora zwiększonej • Przewód między stykiem „2quot; złącza regula- Rezystancja prędkości obrotowej biegu jałowe- maks.tora zwiększonej prędkości obrotowej biegu 0,5 n go i masajałowego i masą Czujnik obecności klu- „ 1 quot; i „2quot; złącza czujnika obecnościBez kluczyka: • Czujnik obecności kluczyka w wyłączniku2/5czyka w wyłączniku za- kluczyka w wyłączniku zapłonurezystancja zapłonupłonu nieskończeniewielka.Z kluczykiem: rezystancja maks. 0,5 Cl Czujnik prędkości po- „ 1 quot; i „2quot; złącza czujnika prędkości • Czujnik prędkości pojazdu2/6Rezystancjapojazdu250 i ijazdu Masa elektronicznego „26quot;, „39quot;, „101quot; i „105quot; złącza • Przewody między stykami „26quot;, „39quot;, „101quot;Rezystancja2/7urządzenia sterującego urządzenia sterującego oraz masa i „105quot; złącza urządzenia sterującego orazmaks. 0,5 flpunktami masysilnika 125
  • 124. f25 Rys. 2.19. Schemat połączeń elektrycznych elektronicznego urządzenia sterującego silnika CD20 1 _ akumulator, 2 — wyłącznik zapłonu, 3 — czujnik obecności kluczyka w wyłączniku zapłonu, 4 — przekaźnik świec żarowych, 5 — świece żarowe, 6 — przekaźnik wentylatorów chłodnicy (1. prędkość obrotowa), 7 — przekaźnik wentylatorów chłodnicy (2. prędkość obrotowa), 8 — wentylatory chłodnicy, 9 — elektroniczne urządzenie sterujące silnika, 10 — (+) zasilania po włączeniu zapłonu lub rozrusznika, 11 — (+) zasilania po włączeniu zasilania elementów osprzętu lub (+) zasilania po włączeniu zapłonu, 12 — (+) zasilania stałego, 13 — lampka kontrolna świec żarowych, 14 — prędkościomierz, 15 — czujnik prędkości pojazdu, 16 — pompa wtryskowa, 17 _ elektrozawór zatrzymania silnika (zawór STOP), 18 — elektrozawór zmiany kąta wyprzedzenia wtrysku paliwa, 19 — czujnik prędkości obrotowej silnika, 20 — czujnik temperatury cieczy chłodząpej, 21 — włącznik ciśnieniowy czynnika chłodniczego klimatyzacji, 22 — elektrozawór zwiększonej prędkości obrotowej biegu jałowego, 23 — do obrotomierza, 24 — zespół sterowania ogrzewania wnętrza samochodu, 25 — czujnik parownika, 26 — do sprężarki klimatyzacji, 27 — zespół sterowania przewietrzania wnętrza samochodu, 28 — wyłącznik klimatyzacji, 29 — przekaźnik klimatyzacji FUSIBLES — bezpieczniki
  • 125. Sterowanie silnika CD20Sprawdzanie zasilania elektrycznego złącza wielostykowego urządzenia sterującego czujników pasywnych oraz sygnałów silnika, a złącze to powinno być podłączone do wytwarzanych przez czujniki aktywne urządzenia sterującego. Ze względów praktycz- nych zaleca się wykorzystanie przy sprawdzaniu Sprawdzenie to polega na ocenie prawidłowości płytki zaciskowej włączonej szeregowo między zasilania elektrycznego lub sygnałów czujników. urządzenie sterujące i jego złącze wielostykowe. Pomiary powinny być wykonywane na stykachNr Element Pomiar międzyPrawdopodobne przyczyny Wartość testusprawdzany stykaminiesprawności właściwa Sprawdzenie zasilania lub przekazywanego sygnału (zapłon włączony) 3/1Czujnik temperatury cie- „15quot; oraz „23quot; i „36quot; Napięcie 5 V • Elektroniczne urządzenie sterujące silnika czy chłodzącej Sprawdzenie zasilania lub przekazywanego sygnału (s nik pracuje) 3/2Czujnik prędkości obro- „17quot; oraz „23quot; i „36quot;Wahania napię- • Czujnik prędkości obrotowej silnika towej silnikacia od 0 do 5 Vo częstotliwościzależnej od pręd-kości obrotowejsilnika3/3 Czujnik prędkości po- „ 1 quot; i „2quot; złącza czujnika prędkości Wahania napię- • Czujnik prędkości pojazdu cia od 0 do 5 V jazdu pojazdu o częstotliwości zależnej od pręd- kości pojazdu3/4 Elektrozawór korekcji „6quot; złącza (4-stykowe szare) elek- Napięcie 12 V* Elektroniczne urządzenie sterujące silnika wyprzedzenia wtrysku trozaworu korekcji wyprzedzenia wtrysku paliwa i masa paliwa (silnik zimny)STEROWANIE SILNIKA CD20Etację przekaźnika świec żarowych, które są zasi- lane przez czas zależny od temperatury cieczy ZASILANIE ELEKTRYCZNE chłodzącej silnik. Elektroniczne urządzenie sterujące silnika jest Elektroniczne urządzenie sterujące silnika otrzy- stale zasilane przez jego styk „70quot; i chronione muje sygnał o zamiarze uruchomienia silnika bezpiecznikiem nr 41 (7,5 A) umieszczonym przez swój styk „20quot;, chroniony bezpiecznikiem w skrzynce bezpieczników nr 1 w przedzialenr 26 (10 A) w skrzynce bezpieczników we silnika.wnętrzu nadwozia. Po włączeniu kluczyka w wyłączniku zapłonuW wersjach wyposażonych w klimatyzację elek- napięcie akumulatora jest doprowadzane do troniczne urządzenie sterujące silnika decyduje chronionego bezpiecznikiem nr 25 (10 A),przez swój styk „15quot; o włączeniu za pośrednic- twem przekaźnika klimatyzacji sprzęgła elektro- w skrzynce bezpieczników we wnętrzu nadwo- magnetycznego i uruchomieniu sprężarki kli- zia, styku „38quot; elektronicznego urządzenia ste- matyzacji. Uwzględniane są przy tym sygnały rującego silnika oraz do elektrozaworu zmiany włącznika ciśnieniowego czynnika chłodnicze- kąta wyprzedzenia wtrysku paliwa. Elektronicz- go klimatyzacji oraz sygnały warunków pracy ne urządzenie sterujące silnika łączy z masą silnika. swój styk „4quot;, co powoduje zamknięcie podwój- nego obwodu mocy przekaźnika głównego. DIAGNOSTYKA STEROWANIA Komutacja tych dwóch obwodów zapewnia SILNIKA CD20E zasilanie styków „56quot;, „61quot;, „116quot; i „117quot; Procedura diagnostyczna, jak również opisane elektronicznego urządzenia sterującego silnika dalej sposoby sprawdzania, dotyczą tylko samo- oraz styku „2quot; czujnika położenia pedału przy- chodów, którym jest poświęcone niniejsze opra- spieszenia. cowanie (patrz tablica identyfikacyjna). Według W tym samym czasie są zasilane dwa elektroza- posiadanych informacji są one zgodne z ich wory recyrkulacji spalin i elektrozawór przepust- specyfikacjami oryginalnymi. nicy, chronione bezpiecznikiem nr 16 (10 A) Przedstawione dalej parametry elektryczne ele- umieszczonym w skrzynce bezpieczników we mentów wchodzących w skład systemu stero- wnętrzu nadwozia. wania silnika są wynikiem pomiarów wykona- Połączenie z masą styku „111quot; elektronicznego nych klasycznym multimetrem wzbogaconym urządzenia sterującego silnika powoduje komu- 127
  • 126. Silnik wysokoprężny Rys. 2.20. Schemat elektronicznego sterowania silnika CD20E 1 — akumulator, 2 — wyłącznik zapłonu, 3 — lampka kontrolna sterowania silnika, 4 — lampka kontrolna świec żarowych, 5 — czujnik obecności wody w odstojniku filtru paliwa, 6 — elektroniczne urządzenie sterujące silnika, 7 — wyłącznik klimatyzacji, 8 — czujnik położenia pedału przyspieszenia, 9 — stycznik położenia pedału przyspieszenia, 10 — stycznik przyspieszenia, 11 — czujnik położenia dźwigni zmiany biegów, 12 — czujnik prędkości pojazdu, 13 — wentylatory chłodnicy, 14 — pompa wtryskowa, 15 — rezystancja kalibracji pompy wtryskowej, 16 — siłownik regulacji wydatku paliwa, 17 — czujnik temperatury paliwa, 18 — czujnik położenia trzpienia regulacji dawki paliwa, 19 — elektrozawór zatrzymania silnika (elektrozawór STOP), 20 — elektrozawór zmiany kąta wyprzedzenia wtrysku paliwa, 21 — czujnik położenia wałka pompy wtryskowej, 22 — czujnik prędkości obrotowej i położenia wału korbowego, 23 — czujnik temperatury cieczy chłodzącej silnik, 24 — przekaźnik świec żarowych, 25 — czujnik wzniosu iglicy wtryskiwacza (cylindra nr 1), 26 — świeca żarowa, 27 — do pompy podciśnienia, 28 — zawór recyrkulacji spalin, 29 — zawór przepustnicy, 30 — filtr powietrza, 31 — elektrozawór przepustnicy, 32 — drugi elektrozawór recyrkulacji spalin, 33 — pierwszy elektrozawór recyrkulacji spalin o funkcje specyficzne dla zastosowań samo- chodowych (obrotomierz, pomiar czasu wtrysku paliwa, sygnałów sondy lambda itd.). Prawidło- we przeprowadzenie diagnostyki wymaga dys- ponowania przyrządem o parametrach co naj- mniej równorzędnych.Wykorzystanie procedury diagnostycznej Przed rozpoczęciem procedury diagnostycznej należy koniecznie sprawdzić spełnienie warun- ków wstępnych podanych dalej oraz uwzględ- nienie następujących zaleceń. • Parametry elektryczne podane bez tolerancji są wynikiem pomiarów wykonanych w konkret- nym samochodzie. Ich interpretacja powinna Rys. 2.21. Usytuowanie złącza diagnostycznego128
  • 127. Sterowanie silnika CD20E Rys. 2.22. Rozmieszczenie elementów sterowania silnika CD20E wewnątrz nadwozia 1 — elektroniczne urządzenie sterujące silnika, 2 — przekaźnik główny, 3 — złącze czujnika położenia pedału przyspieszenia, 4 — czujnik położenia pedału przyspieszenia, 5 — stycznik pedału przyspieszenia Dostęp do elektronicznego urządzenia sterującego uzyskuje się po zdjęciu w dolnej części zespołu ogrzewania podzespołu rozdzielającego powietrze i przewodu kierującego powietrze na podłogę oraz po zdjęciu pokrywy tego urządzeniauwzględniać istniejące zawsze rozrzuty produk-ków, obecność uszczelki oraz skuteczność dzia- cyjne.łania zatrzasku złącza. • Korzystanie z podanych procedur wymaga wcze-• Podczas pomiarów rezystancji wewnętrznej śniejszego poznania działania systemu sterowaniaomawianych elementów akumulator powinien silnika (patrz odpowiedni opis w rozdz. 2.1). być odłączony od instalacji elektrycznej samo- • Procedura diagnostyczna powinna zawszechodu. rozpoczynać się od analizy objawów niespraw-• W samochodach wyposażonych w kodowany ności.radioodbiornik przed odłączeniem akumulatora należy zanotować kod radioodbiornika. Zalecenia Warunki wstępne • Podczas pracy silnika nie wolno odłączać akumulatora ani elektronicznego urządzenia ste- • Sprawdzić, czy w zbiorniku samochodu znaj- rującego silnika. duje się dostateczna ilość właściwego paliwa. • Podczas ładowania z wykorzystaniem obcego • Sprawdzić stan techniczny i sprawność: źródła zasilania akumulator powinien być odłą-— obwodu rozruchu (akumulatora, przewodów czony od instalacji elektrycznej samochodu. i rozrusznika); • Przed rozpoczęciem spawania elektrycznego — filtru paliwa oraz prawidłowość jego monta- elementów nadwozia należy obowiązkowo odłą- żu; czyć elektroniczne urządzenie sterujące silnika.— obwodu świec żarowych; • Samochód nie może przebywać w kabinie — obwodu recyrkulacji spalin (drożność ele- lakierniczej w temperaturze 80°C dłużej niż 20mentów, szczelność połączeń); minut.— układu wylotowego (szczelność elementów • Podczas sprawdzania ciśnienia sprężania w cy- i ich połączeń, drożność elementów); lindrach silnika elektrozawór zatrzymania silnika — przewodów odprowadzenia par oleju (czy są musi być wyłączony (szare złącze 4-stykoweszczelne i drożne); pompy wtryskowej).— linki pedału przyspieszenia (maksymalny skok • Należy unikać wywoływania łuku elektrycz- pedału przyspieszenia powinien zapewniać ruch nego podczas wszelkich czynności związa-dźwigni pompy wtryskowej od zderzaka do zde- nych z elementami instalacji elektrycznej sa- rzaka i powrót do położenia początkowego po mochodu.zwolnieniu pedału); • Podczas pomiarów należy unikać podłącza-— silnika jako całości pod względem mecha- nia końcówek pomiarowych przyrządu bezpo- nicznym (ciśnienie sprężania, luz zaworów, usta- średnio do styków złącza wielostykowego elek- wienie rozrządu itd.). tronicznego urządzenia sterującego. Zaleca się Procedura diagnostyczna odsunięcie osłony z tworzywa sztucznego Uwaga. Jeśli pomimo wykonania podanej dalej umieszczonej z tyłu złącza wielostykowego procedury nie wykryje się przyczyny niespraw- i podłączenie końcówek bezpośrednio do koń- ności, a objawy niesprawności będą nadal ców odpowiednich przewodów elektrycznych występowały, wtedy w ostatniej kolejności na- wiązki. leży wymienić elektroniczne urządzenie steru- • Przy wszelkich czynnościach dotyczących złą- jące silnika. czy przewodów należy sprawdzać stan ich sty- 129
  • 128. Silnik wysokoprężny Rys. 2.23. Rozmieszczenie elementów sterowania w przedziale silnika CD20E I — czujnik temperatury cieczy chłodzącej, 2 — rezystancja kalibracji pompy wtryskowej, 3 — czujnik położenia wałka pompy wtryskowej, 4 — elektrozawór zmiany kąta wyprzedzenia wtrysku, 5 — elektrozawór zatrzymania silnika (elektrozawór STOP), 6 — czujnik temperatury paliwa, czujnik położenia trzpienia regulacyjnego i siłownik regulacji wydatku paliwa, 7 — czujnik położenia dźwigni zmiany biegów, 8 — czujnik prędkości pojazdu, 9 — zawór przepustnicy, 10 — przekaźnik świec żarowych, II — włącznik ciśnieniowy czynnika chłodniczego klimatyzacji, 12 — elektrozawór przepustnicy, 13 — zawór recyrkulacji spalin, 14 — drugi elektrozawór recyrkulacji spalin, 15 — pierwszy elektrozawór recyrkulacji spalin, 16 — czujnik prędkości obrotowej i położenia wału korbowego, 17 — przekaźnik wentylatorów chłodnicy (2. prędkość obrotowa), 18 — przekaźnik wentylatorów chłodnicy (1. prędkość obrotowa), 19 — przekaźnik klimatyzacji, 20 — czujnik wzniosu iglicy wtryskiwacza (cylindra nr 1)Rys. 2.24. Schemat połączeń elektrycznych elektronicznego urządzenie sterującego silnika CD20E 1 — akumulator, 2 — wyłącznik zapłonu, 3 — przekaźnik główny, 4 — pierwszy elektrozawór recyrkulacji spalin, 5 — drugi elektrozawór recyrkulacji spalin, 6 — elektrozawór przepustnicy, 7 — elektrozawór zmiany kąta wyprzedzenia wtrysku paliwa, 8 — elektrozawór zatrzymania silnika (elektrozawór STOP), 9 — przekaźnik wentylatorów chłodnicy (1. prędkość obrotowa), 10 — przekaźnik wentylatorów chłodnicy (2. prędkość obrotowa), 11 — wentylatory chłodnicy, 12 — stycznik położenia pedału przyspieszenia, 13 — rezystancja kalibracji pompy wtryskowej, 14 — czujnik temperatury paliwa, 15 — czujnik temperatury cieczy chłodzącej, 16 — zespół immobilizera, 17 — elektroniczne urządzenie sterujące silnika, 18 — złącze diagnostyczne, 19 — lampka kontrolna sterowania silnika, 20 — czujnik obecności wody w odstojniku filtru paliwa, 21 — lampka kontrolna świec żarowych, 22 — czujnik położenia wałka pompy wtryskowej, 23 — czujnik prędkości obrotowej i położenia wału korbowego, 24 — czujnik położenia trzpienia regulacyjnego, 25 — czujnik położenia pedału przyspieszenia, 26 — czujnik wzniosy iglicy wtryskiwacza (cylindra nr 1), 27 — siłownik regulacji wydatku paliwa, 28 — włącznik ciśnieniowy czynnika chłodniczego klimatyzacji, 29 — do obrotomierza, 30 — stycznik pedału przyspieszenia, 31 — czujnik położenia dźwigni zmiany biegów, 32 — prędkościomierz, 33 — czujnik prędkości pojazdu, 34 — zespół sterowania przewietrzania wnętrza samochodu, 35 — wyłącznik klimatyzacji, 36 — zespół sterowania ogrzewania wnętrza samochodu, 37 — czujnik parownika, 38 — do sprężarki klimatyzacji, 39 — przekaźnik klimatyzacji, 40 — świece żarowe, 41 — przekaźnik świec żarowych, 42 — (+) zasilania po włączeniu zapłonu lub rozrusznika, 43 — (+) zasilania po włączeniu zasilania elementów osprzętu lub (+) zasilania po włączeniu zapłonu Pied leve — pedał swobodny, Pied a fond — pedał wciśnięty130
  • 129. Sterowanie silnika CD20E -fo 0>fHi131
  • 130. Silnik wysokoprężny !20|21|22|23| ĘÓRfl |53|54|551 O|44|45|46|57|SB|Sala?| |24|25l26l27lą3l i29|30|31|32|33|Rys. 2.25. Identyfikacja styków złącza elektronicznego urządzenia sterującego silnika CD20E (widok od tyłu)Sprawdzanie zasilania elektrycznego nika i powinno być wykonywane przy podłączo- systemu sterowania silnikanych wszystkich złączach (w tym także wielosty- kowym złączu elektronicznego urządzenia steru- Sprawdzenie to polega na ocenie prawidłowości jącego silnika). zasilania elektrycznego systemu sterowania sil-Nr Warunki Pomiar międzyWartośćPrawdopodobne przyczynypomiaru prawidłowa niesprawności testu stykami1/1 Zapłon wyłączony „70quot; złącza urządzenia sterującego Napięcie• Wiązka przewodów między akumulatorei i stykiem „70quot; złącza urządzenia sterującego.i masa akumulatora • Bezpiecznik nr 41 (7,5 A) w skrzynce be; pieczników w przedziale silnika. • Skrzynka bezpieczników w przedziale nika• Wiązka przewodów między stykiem „ 1 quot; złą-„ 1 quot; złącza przekaźnika świec żaro- cza przekaźnika świec żarowych i akumulato-wych (po lewej stronie przedziału rem.silnika) i masa • Jak w teście 1/1 „2quot; złącza przekaźnika świec żaro- • Przekaźnik świec żarowychwych i masa• Przewód między stykiem „2quot; złącza przekai„111quot; złącza urządzenia sterujące- nika świec żarowych i stykiem „111quot; złącza urzsgo i masa dzenia sterującego• Wiązka przewodów między akumulatoren 1/5„3quot; złącza przekaźnika świec żaro- i stykiem „3quot; złącza przekaźnika świec żarowych i masa wych. • Bezpiecznik „aquot; (75 A) w skrzynce bezpiea ników w przedziale silnika. • Skrzynka bezpieczników w przedziale silniki „ 1 quot; złącza wyłącznika zapłonu• Wiązka przewodów między akumulatora i stykiem „ 1 quot; złącza wyłącznika zapłonu.i masa • Bezpiecznik „iquot; (30 A) w skrzynce bezpiecz ników w przedziale silnika. • Skrzynka bezpieczników w przedziale silnik• Wiązka przewodów między akumulatorem i stykiem „3quot; złącza przekaźnika klimatyzacji.„3quot; złącza przekaźnika klimatyzacji • Bezpiecznik nr 30 (75 A) w skrzynce bezpiecz-(skrzynka przekaźników w prze- ników w przedziale silnika.dziale silnika) i masa • Bezpiecznik dużej mocy „ g quot; (75 A) w skrzyn- ce bezpieczników w przedziale silnika. • Skrzynka bezpieczników w przedziale silnika „ 1 quot; i „6quot; złącza przekaźnika głów- • Wiązka przewodów między akumulatoremnego oraz masa oraz stykiem „ 1 quot; i „6quot; złącza przekaźnika głów- nego. • Jak w teście 1/1 „2quot; złącza przekaźnika głównego• Przekaźnik głównyi masa• Przewód między stykiem „2quot; złącza przekaź-„4quot; złącza urządzenia sterującego nika głównego i stykiem „4quot; złącza urządzeniai masa sterującego• Wiązka przewodów między akumulatorem„3quot; złącza przekaźnika głównego i stykiem „3quot; złącza przekaźnika głównego.i masa • Bezpiecznik nr 35 (15 A) w skrzynce bezpiecz- ników w przedziale silnika. • Skrzynka bezpieczników w przedziale silnika132
  • 131. Sterowanie silnika CD20ENr Warunki Pomiar międzyWartośćPrawdopodobne przyczyny testupomiarustykamiprawidłowa niesprawności1/12Zapłon włączony „2quot; i „3quot; złącza wyłącznika zapłonuNapięcie • Wyłącznik zapłonu i masa (kluczyk w położeniu „ACCquot;, akumulatora następnie „ONquot;)„38quot; złącza urządzenia sterującego • Wiązka przewodów między wyłącznikiem za-płonu i stykiem „38quot; złącza urządzenia sterują-masacego.• Bezpiecznik nr 25 (10 A) w skrzynce bezpiecz-ników we wnętrzu nadwozia.• Skrzynka bezpieczników we wnętrzu nadwozia „ 1 quot; złącza elektrozaworu korekcji • Wiązka przewodów między wyłącznikiem za-wyprzedzenia wtrysku paliwa i masapłonu i elektrozaworem korekcji wyprzedzeniawtrysku paliwa• Jak w teście 1/13 „2quot; złącza każdego z dwóch elek-• Wiązka przewodów między wyłącznikiem za-trozaworów recyrkulacji spalinpłonu i odpowiednim elektrozaworem recyrku-lacji spalin.i masa• Bezpiecznik nr 16 (10 A) w skrzynce bezpiecz-ników we wnętrzu nadwozia.• Skrzynka bezpieczników we wnętrzu nadwozia „2quot; złącza elektrozaworu przepust-• Wiązka przewodów między wyłącznikiem za-płonu i elektrozaworem przepustnicy.nicy i masa• Bezpiecznik nr 16 (10 A) w skrzynce bezpiecz-ników we wnętrzu nadwozia.• Skrzynka bezpieczników we wnętrzu nadwozia „5quot; i „7quot; złącza przekaźnika głów- • Przekaźnik głównynego oraz masa „ 116quot; i „117quot; złącza urządzenia ste- • Wiązka przewodów między stykami „116quot;rującego oraz masai „117quot; złącza urządzenia sterującego oraz sty-kiem „5quot; złącza przekaźnika głównego „56quot; i „61quot; złącza urządzenia ste-• Wiązka przewodów między stykami „56quot;rującego oraz „7quot; złącza przekaź- i „61quot; złącza urządzenia sterującego i stykiemnika głównego „7quot; złącza przekaźnika głównego „2quot; złącza (3-stykowego szarego)• Wiązka przewodów między stykiem „2quot; złą-czujnika położenia pedału przy- cza czujnika położenia pedału przyspieszeniai stykiem „7quot; złącza przekaźnika głównegospieszenia i masa,4' złącza urządzenia sterującego Napięcie • Elektroniczne urządzenie sterujące silnika 0Vmasa „ 1 quot; złącza przekaźnika klimatyzacjNapięcie• Wiązka przewodów między przekaźnikiemakumulatora klimatyzacji i wyłącznikiem zapłonu.i masa• Bezpiecznik nr 6 (7,5 A) w skrzynce bezpiecz-ników we wnętrzu nadwozia.• Skrzynka bezpieczników we wnętrzu nadwo- Pomiary podczas- „5quot; złącza przekaźnika świec żaro-Napięcie• Przekaźnik świec żarowych działania wyłącznika wych i masa akumulatora czasowego Między szyną zasilania świec żaro-• Wiązka przewodów między szyną zasilaniawych i masą świec żarowych i stykiem „5quot; złącza przekaźni-ka świec żarowych111quot; złącza urządzenia sterujące- Napięcie • Elektroniczne urządzenie sterujące silnikago i masa0VPomiary podczas ,6quot; złącza wyłącznika zapłonu i ma-Napięcie > Wyłącznik zapłonu rozruchu silnika sa (kluczyk w położeniu „STquot;) akumulatora,20quot; złącza urządzenia sterującego • Wiązka przewodów między stykiem „20quot; złą-cza urządzenia sterującego i stykiem „6quot; złączamasawyłącznika zapłonu. Bezpiecznik nr 26 (7,5 A) w skrzynce bez-pieczników we wnętrzu nadwozia.• Skrzynka bezpieczników we wnętrzu nadwozia133
  • 132. Silnik wysokoprężny Warunki Pomiar między WartośćPrawdopodobne przyczyny Nr testupomiarustykaminiesprawności prawidłowa Pomiary podczas „5quot; złącza przekaźnika klimatyzacjiNapięcie • Przekaźnik klimatyzacji 1/28pracy silnika na bie- (skrzynka przekaźników po prawej akumulatoragu jałowym z włą- stronie przedziału silnika) i masaczonym wyłączni-kiem klimatyzacji Napięcie• Elektroniczne urządzenie sterujące silnika 1/29 „ 15quot; złącza urządzenia sterującegoi masa0V 1/30Pomiary podczas „2quot; złącza przekaźnika klimatyzacjiNapięcie • Przekaźnik klimatyzacjipracy silnika na bie- i masa akumulatoragu jałowym z wyłą-czonym wyłączni-1/31„15quot; złącza urządzenia sterującego• Wiązka przewodów między przekaźnikiemkiemklimatyzacjiklimatyzacji i urządzeniem sterującym silnika.i masa• Włącznik ciśnieniowy obwodu czynnika chłod-niczego klimatyzacji Sprawdzanie czujników, urządzeń złącza wielostykowego elektronicznego urządzenia wykonawczych i wiązek przewodów sterującego silnika lub, jeśli wymaganie takie poda- no w tabeli, po odłączeniu złącza wielostykowego Sprawdzenie to polega na ocenie stanu urządzeń od elektronicznego urządzenia sterującego. Pod- zewnętrznych względem elektronicznego urządze- czas pomiarów złącza przewodów elementów nia sterującego silnika i powinno być wykonywane sprawdzanych nie powinny być odłączane. po podłączeniu przyrządu pomiarowego do stykówNr WartośćElement Prawdopodobne przyczyny Pomiar międzywłaściwasprawdzany niesprawności testu stykami• Czujnik temperatury cieczy chłodzącej.Czujnik temperatury cie- „19quot; i „50quot; złącza urządzenia ste- Patrz daneczy chłodzącej • Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza czuj rującegow rozdz. 2.1 ka temperatury cieczy chłodzącej i styki „50quot; złącza urządzenia sterującego. • Przewód między stykiem „2' złącza czuj ka temperatury cieczy chłodzącej i styki „19quot; złącza urządzenia sterującego• Czujnik temperatury paliwa.Czujnik temperatury pa- „10quot; i „50quot; złącza urządzenia ste- • Przewód między stykiem „8quot; złącza czujrrującego ka temperatury paliwa i stykiem „50quot; złąc; urządzenia sterującego. • Przewód między stykiem „4quot; złącza czujr ka temperatury paliwa i stykiem „10quot; złąc; urządzenia sterującego Czujnik prędkości obro- „40quot; i „44quot; oraz „47quot; i „52quot; złączaRezystancja • Czujnik prędkości obrotowej i położeni wału korbowego.towej i położenia wału urządzenia sterującego 1215 • Przewód między stykiem 3 złącza czujnikć do 1485 Okorbowego prędkości obrotowej oraz stykami „40quot; i „44' złącza urządzenia sterującego. • Przewód między stykiem „2quot; złącza czujni ka prędkości obrotowej oraz stykami „471 i „52quot; złącza urządzenia sterującego• Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza czujni Rezystancja „ 1 quot; złącza czujnika prędkości ob- rotowej i masaka prędkości obrotowej i punktem masy. maks. 0,5 ił • Ekranowanie przewodów Elektrozawór korekcji „ 1 quot; złącza elektrozaworu korekcjiRezystancja • Elektrozawór korekcji wyprzedzenia wtry-11 Qwyprzedzenia wtrysku wyprzedzenia wtrysku paliwa orazsku paliwa.paliwa„104quot; i „110quot; złącza urządzenia ste- • Przewód między stykiem „2quot; złącza elek-rującego trozaworu korekcji wyprzedzenia wtrysku pa- liwa oraz stykami „104quot; i „110quot; złącza urzą- dzenia sterującego• Jeden z elektrozaworów recyrkulacji spalin.Elektrozawory recyrku- „2quot; złącza każdego elektrozaworuRezystancja • Przewód między stykiem „2quot; złącza elek-lacji spalin recyrkulacji spalin i „103quot; lub „109quot;nieskończenie trozaworu oraz odpowiednio stykiem „103* lubwielka złącza urządzenia sterującego „109quot; złącza urządzenia sterującego• Elektrozawór przepustnicy.Elektrozawór przepust- „ 1 quot; złącza elektrozaworu przepust- • Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza elek-nicy nicy i „ 1 quot; złącza urządzenia steru- trozaworu przepustnicy i stykiem „1quot; i jącego urządzenia sterującego 134
  • 133. Sterowanie silnika CD20ENrElement Pomiar międzyWartośćPrawdopodobne przyczyny testu sprawdzanystykaminiesprawnościwłaściwa 2/7Czujnik wzniosu iglicy „2quot; złącza czujnika wzniosu iglicy• Czujnik wzniosu iglicy wtryskiwacza. Rezystancja wtryskiwacza (cylindra wtryskiwacza i „34quot; złącza urządze- • Przewód między stykiem „2quot; złącza czujni-nieskończenie nr 1)ka wzniosu iglicy wtryskiwacza i stykiem „34quot;wielkania sterującegozłącza urządzenia sterującego • Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza czujni-„ 1 quot; złącza czujnika wzniosu iglicy Rezystancjawtryskiwacza i masa ka wzniosu iglicy wtryskiwacza i punktem masy. maks. 0,5 ii• Ekranowanie przewodów2/8 Czujnik położenia trzpie- „63quot; i „67quot; oraz „53quot; i „57quot; złącza Rezystancja• Czujnik położenia trzpienia regulacji dawki nia regulacji dawki pali- urządzenia sterującego paliwa. 5,8 i i wa • Wiązka przewodów „62quot; i „66quot; oraz „63quot; i „67quot; złącza urządzenia sterującego • Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza czujni-„ 1 quot; złącza czujnika położenia trzpie-Rezystancjania regulacji dawki paliwa i masa ka położenia trzpienia regulacji dawki paliwa maks. 0,5 iii punktem masy.• Ekranowanie przewodów2/9 Czujnik położenia wałka „41quot; i „45quot; oraz „28quot; i „33quot; złącza Rezystancja• Czujnik położenia wałka pompy wtryskowej. pompy wtryskowej • Przewód między stykiem „3quot; złącza czujnika urządzenia sterującego1600 £2położenia wałka pompy wtryskowej oraz styka-mi „41quot; i „45quot; złącza urządzenia sterującego.• Przewód między stykiem „2quot; złącza czujnikapołożenia wałka pompy wtryskowej oraz sty-kami „28quot; i „33quot; złącza urządzenia sterującego „ 1 quot; złącza czujnika położenia wał- Rezystancja• Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza czujni-ka pompy wtryskowej i masaka położenia wałka pompy wtryskowej i punk- maks. 0,5 iitem masy.• Ekranowanie przewodówRezystancja kalibracji „46quot; i „50quot; złącza urządzenia ste- 2/10• Rezystancja kalibracji pompy wtryskowej. Rezystancja 200 do 15 000 i i • Przewód między stykiem „3quot; złącza rezy- pompy wtryskowej rującego stancji kalibracji pompy wtryskowej i stykiem „46quot; złącza urządzenia sterującego. • Przewód między stykiem „7quot; złącza rezy- stancji kalibracji pompy wtryskowej i stykiem „50quot; złącza urządzenia sterującego2/11Siłownik regulacji wy- „101quot; i „107quot; oraz „102quot; i „108quot; złą- • Siłownik regulacji wydatku paliwa. Rezystancja datku paliwa • Przewód między stykiem „4quot; złącza siłowni-cza urządzenia sterującego 0,6 i ika regulacji wydatku paliwa oraz stykami „101quot;i „107quot; złącza urządzenia sterującego.• Przewód między stykiem „8quot; złącza siłow-nika regulacji wydatku paliwa oraz stykami„102quot; i „108quot; złącza urządzenia sterującego2/12Czujnik położenia peda- „48quot; i „51quot; złącza urządzenia ste- • Czujnik położenia pedału przyspieszenia. Rezystancja łu przyspieszenia• Przewód między stykiem „3quot; złącza czujni- rującego nieskończenieka położenia pedału przyspieszenia i stykiemwielka„48quot; złącza urządzenia sterującego.• Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza czujni-ka położenia pedału przyspieszenia i stykiem„51quot; złącza urządzenia sterującego3• Czujnik położenia pedału przyspieszenia.„48quot; i „23quot; złącza urządzenia ste-edał swobodny:• Przewód między stykiem „2quot; złącza czujni-rującegorezystancjaka położenia pedału przyspieszenia i stykiem4000 i i .„23quot; złącza urządzenia sterującego.Pedał wciśnięty:• Przewód między stykiem „3quot; złącza czujni-rezystancjaka położenia pedału przyspieszenia i stykiem 500 i i„48quot; złącza urządzenia sterującego.• Ekranowanie przewodów „23quot; i „51quot; złącza urządzenia ste-• Czujnik położenia pedału przyspieszenia.rującego• Przewód między stykiem „2quot; złącza czujni-ka położenia pedału przyspieszenia i stykiem„23quot; złącza urządzenia sterującego.• Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza czujni-ka położenia pedału przyspieszenia i stykiem„51quot; złącza urządzenia sterującego.• Ekranowanie przewodów 135
  • 134. Silnik wysokoprężny Nr Pomiar między Element Wartość Prawdopodobne przyczynystykami niesprawnościtestusprawdzanywłaściwa Stycznik położenia pe- „2quot; złącza stycznika położenia pe- Pedał swobodny: 2/13 • Stycznik położenia pedału przyspieszenia. rezystancja dału przyspieszenia i „31quot; złącza• Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza stycz-dału przyspieszeniamaks. 0,5 £2. urządzenia sterującego nika położenia pedału przyspieszenia i stykiemPedał wciśnięty:„31quot; złącza urządzenia sterującego rezystancja nieskończenie wielka„2quot; złącza stycznika położenia pe- Pedał swobodny: • Stycznik położenia pedału przyspieszenia. dału przyspieszenia i „32quot; złącza rezystancja• Przewód między stykiem „1quot; złącza stycz- urządzenia sterującegonieskończenienika położenia pedału przyspieszenia i stykiem wielka.„32quot; złącza urządzenia sterującegoPedał wciśnięty: rezystancjamaks. 0,5 ii2/14 Stycznik pedału przy- „3quot; złącza stycznika pedału przy- Pedał swobodny: • Stycznik pedału przyspieszenia.spieszenia i „29quot; złącza urządzeniarezystancja• Przewód między stykiem „3quot; złącza stycz-spieszeniasterującegonieskończenienika pedału przyspieszenia i stykiem „29quot; złą- wielka.cza urządzenia sterującegoPedał wciśnięty:maks. 0,5 łl • Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza stycz- „ 1 quot; złącza stycznika pedału przy-Rezystancja spieszenia i masamaks. 0,5 £2nika pedału przyspieszenia i punktem masy2/15 Zawór elektromagne- Obudowa elektrozaworu STOPRezystancja • Elektrozawór STORtyczny zatrzymania silni- oraz „113quot; i „115quot; złącza urządze-• Przewód między stykiem „ 1 quot; złącza elek- 18Oka (elektrozawór STOP) nia sterującegotrozaworu STOP oraz stykami „113quot; i „115quot; złą-cza urządzenia sterującego • Punkty masy elektrozaworu STOP i pompy Obudowa elektrozaworu i masa Rezystancjawtryskowejmaks. 0,5 łi 2/16 Czujnik prędkości po- „ 1 quot; i „2quot; złącza czujnika prędkości Rezystancja • Czujnik prędkości pojazdu250 Qjazdu pojazdu2/17Bieg włączony: • Czujnik położenia dźwigni zmiany biegów.Czujnik położenia dźwi- „22quot; złącza urządzenia sterującego rezystancja• Przewód między stykiem „22quot; złącza urzą-gni zmiany biegów i „2quot; złącza czujnika położenia nieskończeniedzenia sterującego i stykiem „ 1 quot; złącza czuj-dźwigni zmiany biegów wielka.nika położenia dźwigni zmiany biegówPołożenieneutralne: rezystancjamaks. 0,5 Q • Przewód między stykiem „2quot; złącza „2' złącza czujnika położenia dźwi-Rezystancjamaks. 0,5 O.czujnika położenia dźwigni zmiany biegów gni zmiany biegów i masai masą 2/18• Przewody między stykami „39quot;, „43quot;, „106quot;,Masa elektronicznego „39quot;, „43quot;, „106quot;, „112quot;, „118quot; złą- Rezystancjamaks. 0,5 Cl„112quot;, „118quot; złącza urządzenia sterującegourządzenia sterującego cza urządzenia sterującego i masai punktami masysilnika 136
  • 135. Sterowanie silnika CD20ESprawdzanie zasilania elektrycznegozłącza wielostykowego urządzenia sterującego czujników pasywnych oraz sygnałówsilnika, a złącze to powinno być podłączone do wytwarzanych przez czujniki aktywneurządzenia sterującego. Ze względów praktycz- Sprawdzenie to polega na ocenie prawidłowościnych zaleca się wykorzystanie przy sprawdzaniu zasilania elektrycznego lub sygnałów czujników.płytki zaciskowej włączonej szeregowo między Pomiary powinny być wykonywane na stykachurządzenie sterujące i jego złącze wielostykowe. NrElementPomiar międzyWartość Prawdopodobne przyczynytestu sprawdzany stykamiwłaściwa niesprawności Sprawdzenie zasilania lub przekazywanego sygnału (zapłon włączony)3/1Czujnik temperatury „19quot; i „50quot;Napięcie 5 V • Elektroniczne urządzenie sterujące silnikacieczy chłodzącej3/2Czujnik temperatury „10quot; i „50quot;paliwa3/3Rezystancja kalibracji „46' i „50quot;pompy wtryskowej3/4Czujnik położenia pe- „48quot;i „51quot;dału przyspieszenia3/5Stycznik pedału przy- „29quot; i masaNapięcie 12 Vspieszenia3/6Stycznik położenia „22quot; i masa Bieg włączony:dźwigni zmiany bie-napięcie 5 V.gówPołożenie neutralne: napięcie 0 V Sprawdzenie zasilania lub przekazywanego sygnału (silnik pracuje)3/7Czujnik prędkości „ 1 quot; i „2quot; złącza czujnika prędkościWahania napięcia • Czujnik prędkości pojazdupojazdu (podczas pojazduod 0 do 5 Vjazdy) o zmiennej częstotliwościzależnej od prędkości jazdy3/8Czujnik prędkości „40quot; i „44quot; oraz „47quot; i „52quot;Wahania napięcia• Czujnik prędkości obrotowej i położeniaod 0 do 5 Vobrotowej i położe- wału korbowego o zmiennejnia wału korbowego częstotliwościzależnej od prędkościobrotowej silnika3/9Elektrozawór STOP Napięcie• Elektroniczne urządzenie sterujące silnika „113quot; i „115quot; oraz masa12V Wahania napięcia• Czujnik wzniosu iglicy wtryskiwacza cylin- 3/10 Czujnik wzniosu igli- „ 1 quot; złącza czujnika wzniosu iglicy od 0,1 do 0,7 Vcy wtryskiwacza cy- wtryskiwacza i „34quot; złącza urządze- dra nr 1lindra nr 1 nia sterującego3/11 Napięcie• Elektroniczne urządzenie sterujące silnikaCzujnik położenia „63quot; i „67quot; oraz „53quot; i „57quot; 2,6 Vtrzpienia regulacjidawki wtryskiwane-go paliwa (na biegujałowym) • Czujnik położenia wałka pompy wtryskowej 3/12 Czujnik położenia „41quot; i „45quot; oraz „28quot; i „33quot;Wahania napięcia od 0 do 2 Vwałka pompy wtry- o zmiennejskowej częstotliwościzależnejod prędkościobrotowej silnika • Elektroniczne urządzenie sterujące silnika 3/13 Siłownik regulacji „101quot; i „107quot; oraz „102quot; i „108quot;Napięcie 12 Vdawki wtryskiwane-go paliwa 137
  • 136. Silnik wysokoprężny 2.2.2. Naprawy nie wymagające wymontowania silnika UKŁAD ROZRZĄDUWymiana paska zębatego napędu rozrządu Wymontowanie Uwaga. Jeśli pasek zębaty napędu rozrządu ma być ponownie zamontowany, to przed wymonto- waniem należy zaznaczyć na zewnętrznej po- wierzchni paska kierunek jego przesuwania się Rys. 2.26. Unieruchomienie kota zamachowego podczas pracy silnika, aby po ponownym za-za pomocą przyrządu KV10105630 zamontowanego zamiast rozrusznika montowaniu zachować właściwy kierunek prze- suwania się paska podczas pracy silnika. • W wersjach wyposażonych w kodowany od- biornik radiowy zanotować kod radioodbiornika przed odłączeniem akumulatora od instalacji • Opróżnić układ chłodzenia (patrz odpowiedni elektrycznej samochodu. opis w p. 2.2.6). • Podnieść i podeprzeć przód samochodu oraz W przedziale silnika zdjąć prawe koło przednie. • We wnęce prawego koła przedniego wymonto- • Odkręcić śruby mocujące koło pasowe pom- wać osłonę przeciwbłotną i dolną osłonę silnika.py cieczy chłodzącej. Rys. 2.27. Układ rozrządu A — silnik CD20, B — silnik CD20E 1 — koło pasowe wału korbowego, 2 — zewnętrzna dolna osłona napędu rozrządu, 3 — uszczelka, 4 — pompa cieczy chłodzącej, 5 — prawy wspornik zawieszenia silnika, 6 — zewnętrzna górna osłona napędu rozrządu, 7 — tarcza oporowa koła zębatego wału rozrządu, 8 — pasek zębaty napędu rozrządu, 9 — koło zębate wału korbowego, 10 — rolka zwiększająca kąt opasania kół zębatych, 11 — rolka napinacza paska zębatego, 12 — sprężyna rolki napinacza, 13 — koło zębate wału rozrządu, 14 — wewnętrzna osłona napędu rozrządu, 15 — pierścień uszczelniający wał rozrządu, 16 — wał rozrządu, 17 — wpust czółenkowy, 18 — popychacz hydrauliczny, 19 — półstożki zamka zaworu, 20 — górna podkładka oporowa sprężyn zaworu, 21 — zewnętrzna sprężyna zaworu, 22 — wewnętrzna sprężyna zaworu, 23 — dolna podkładka oporowa sprężyn zaworu, 24 — uszczelniacz trzonka zaworu, 25 — zawór, 26 — wewnętrzna osłona napędu pompy wtryskowej, 27 — koło zębate pompy wtryskowej, 28 — pasek zębaty napędu pompy wtryskowej, 29 — zewnętrzna osłona napędu pompy wtryskowej, 30 — pompa podciśnienia138
  • 137. Układ rozrządu• Zdjąć elastyczny przewód cieczy chłodzą- cej przechodzący nad chłodnicą na prawym nadkolu. • Wymontować paski klinowe napędu osprzętu (patrz odpowiedni opis w p. 2.2.6). • Zdjąć koło pasowe pompy cieczy chłodzącej, t Wymontować zewnętrzną górną osłonę napę- du rozrządu wraz z jej uszczelką. t Pod silnikiem przygotować dla niego tymcza-sowe podparcie lub wykorzystać do podtrzyma-nia silnika uchwyty do podnoszenia silnika i wy-ciągnik warsztatowy. Rys. 2.28. Sposób montażu tarczy oporowej koła zębatego wału korbowego• Wymontować prawy wspornik zawieszenia sil- Vers moteur — w stronę silnikanika.• Odłączyć od rozrusznika przewody elektrycz-ne i wymontować rozrusznik. zębatych. Rolki te można pozostawić tylko• Obrócić wał korbowy do położenia, w którym wtedy, gdy nie ma na nich śladów uszkodzeńbezbarwny znak ruchomy (wycięcie) na kolelub widocznego zużycia i obracają się bezpasowym wału korbowego znajdzie się naprze- wyczuwalnych oporów.ciw znaku stałego na kadłubie silnika (położenie GMP tłoka w cylindrze nr 1 — patrz rys. 2.2).• Sprawdzić stan przedniego pierścienia uszczel- Uwaga. Wał korbowy zawsze należy obracać niającego wał korbowy. W przypadku najmniej- tylko w kierunku zgodnym z kierunkiem jegoszych wątpliwości co do jego stanu techniczne- obrotu podczas pracy silnika wykorzystując do go zaleca się wymianę tego pierścienia posługu- tego celu śrubę mocującą koło pasowe albo — jąc się trzpieniem o odpowiedniej średnicy po podniesieniu przodu samochodu i włączeniui wypełniając smarem stałym przestrzeń między 4. lub 5. biegu — obracając przednie koło wargami pierścienia uszczelniającego. w kierunku jazdy do przodu.• Upewnić się, że powierzchnie współpracy kół zębatych i rolek z paskiem zębatym są czyste • Zamontować zamiast rozrusznika przyrząd i w dobrym stanie technicznym. (KV10105630 lub KV101105610) do unierucho- • Na wał korbowy założyć blaszaną tarczę opo- mienia wału korbowego (rys. 2.26). rową (w silniku CD20) przestrzegając kierunkuPod samochodem jej montażu (rys. 2.28) i umieścić w rowku przedniego czopa wału korbowego wpust czó-• Odkręcić śrubę mocowania koła pasowego łenkowy.do wału korbowego i zdjąć koło pasowe z wału • Upewnić się, że wał korbowy znajduje siękorbowego za pomocą uniwersalnego ściąga- w położeniu ustawczym:cza o uchwytach zewnętrznych. — wpust ustawiony w położeniu „godziny 12quot;;• Wymontować zewnętrzną dolną osłonę napę- — znak na kole zębatym wału rozrządu skiero-du rozrządu oraz jej uszczelkę. wany w kierunku „godziny 3quot;.• Poluzować śrubę rolki napinacza paska zęba- • Zamontować rolkę zwiększającą kąt opasania tego napędu rozrządu i obrócić rolkę napinacza kół zębatych przez pasek zębaty. w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek • Założyć pasek zębaty napędu rozrządu wraz zegara, aby zmniejszyć naciąg paska zębatego. z kołem zębatym wału korbowego. Znaki ustaw-• Dokręcić śrubę rolki napinacza (przy poluzo- cze kół zębatych wału korbowego i wału rozrzą- wanym pasku zębatym). du powinny być skierowane na „godzinę 3quot; (rys. • Wymontować rolkę zwiększającą kąt opasa- 2.19). Naciągnąć odcinek paska między kołami nia kół zębatych przez pasek zębaty. zębatymi. Strzałka na zewnętrznej powierzchni • Zdjąć pasek zębaty napędu rozrządu wraz paska zębatego powinna być skierowana na z kołem zębatym wału korbowego. Wyjąć wpust zewnątrz silnika. czółenkowy i zdjąć z wału korbowego blaszaną • Założyć tarczę oporową koła zębatego wału tarczę oporową (w silniku CD20). rozrządu (jeśli ją zdejmowano), powlec gwint Uwaga. Po zdjęciu paska zębatego napędu śrub mocujących środkiem zapobiegającym ich rozrządu nie wolno obracać wału korbowego, odkręceniu i dokręcić te śruby właściwym mo- gdyż grozi to uderzeniem tłoków o zawory mentem. i poważnym uszkodzeniem silnika. • Wymontować przyrząd specjalny użyty wcze- Zamontowanieśniej do unieruchomienia wału korbowego (patrz rys. 2.26). Uwaga. Podczas wymiany paska zębatego na- • Obrócić wał korbowy o dwa obroty w kierun- pędu rozrządu zaleca się także wymianę rolki ku zgodnym z kierunkiem jego obrotu podczas napinacza i rolki zwiększającej kąt opasania kół139
  • 138. Silnik wysokoprężny• Zamontować górny elastyczny przewód chłod- nicy na prawym nadkolu. • Zamocować rozrusznik i podłączyć jego prze- wody elektryczne. • We wnęce prawego koła przedniego zamon- tować dolną osłonę silnika i osłonę przeciwbłot- ną oraz przykręcić prawe koło przednie. • Opuścić samochód. • Podłączyć akumulator do instalacji elektrycz- nej samochodu. • Napełnić i odpowietrzyć układ chłodzenia sil- nika (patrz odpowiedni opis w p. 2.2.6).GŁOWICAWymontowanie i zamontowanie głowicy Wymontowanie • W wersjach wyposażonych w kodowany od- biornik radiowy zanotować kod radioodbiornika przed odłączeniem akumulatora od instalacji elektrycznej samochodu. • Podnieść i podeprzeć przód samochodu oraz Rys. 2.29. Ustawienie rozrządu 1 — śruba mocowania rolki napinacza, 2 — sześciokątny zdjąć prawe koło przednie. klucz trzpieniowy zastosowany w celu przeciwdziałania • We wnęce prawego koła przedniego wymon- sile sprężyny napinacza, 3 — wpust wału korbowego tować osłonę przeciwbłotną i dolną osłonę w położeniu „godziny 12quot;, 4 — znak na kole zębatym silnika. wału korbowego w położeniu „godziny 3quot;, 5 — znak na • Opróżnić układ chłodzenia (patrz odpowiedni kole zębatym wału rozrządu w położeniu „godziny 3quot; opis w p. 2.2.6). • Wymontować pasek zębaty napędu rozrządu i pasek zębaty napędu pompy wtryskowej (patrz pracy silnika i zatrzymać wał korbowy w położe- odpowiednie opisy tych operacji). niu ustawczym oraz sprawdzić poprawność usta- • Odłączyć od wtryskiwaczy przewody wtrysko- wienia rozrządu według znaków ustawczychwe oraz od wtryskiwacza nr 4 przewód powrotu (patrz rys. 2.29).nadmiaru paliwa. Uwaga. Nie wolno obracać wału korbowego za• Odłączyć od świec żarowych elementy zasila- pośrednictwem koła zębatego wału rozrządu.nia elektrycznego. • Dokręcić nakrętkę rolki napinacza przytrzy- • Rozłączyć złącze czujnika temperatury cieczy mując ją przed obrotem sześciokątnym kluczemchłodzącej (w przewodzie na wyjściu z głowicy), trzpieniowym (patrz rys. 2.29). a ponadto w silniku CD20E rozłączyć złącze przewodów czujnika wzniosu iglicy wtryskiwa- Pod samochodemcza cylindra nr 1. • Zamontować zewnętrzną dolną osłonę napę-• Za pomocą odpowiedniego przyrządu unieru- du rozrządu wraz z jej uszczelką. chomić koło zębate wału rozrządu (od strony • Założyć koło pasowe na wał korbowy i dokrę- pompy wtryskowej), następnie odkręcić śrubę cić śrubę jego mocowania właściwym momen- mocującą i zdjąć to koło zębate. tem.• Wymontować elementy mocowania do głowi- cy wewnętrznej osłony paska zębatego napędu W przedziale silnikapompy wtryskowej. • Zamontować prawy wspornik zawieszenia sil-• Wymontować rolkę napinacza paska zębate- nika i zdjąć urządzenie, za pomocą któregogo napędu pompy wtryskowej. podtrzymywano silnik. • Odłączyć elastyczne przewody układu chło- • Zamontować zewnętrzną górną osłonę napę-dzenia od złącza na wyjściu z głowicy. du rozrządu wraz z jej uszczelką. • Pod samochodem wymontować przednią rurę • Zamontować koło pasowe pompy cieczy chło- wylotową spalin wraz z jej uszczelką. dzącej. • Wymontować osłonę termiczną kolektora wy- • Zamontować paski klinowe napędu osprzętulotowego. (patrz odpowiedni opis w p. 2.2.6). • Wymontować kolektory dolotowy i wylotowy • Dokręcić śruby mocujące koło pasowe pom-oraz ich uszczelki. py cieczy chłodzącej. • Wymontować pokrywę głowicy. 140
  • 139. Głowica• Odkręcić śruby mocowania głowicy w kilku etapach w kolejności odwrotnej do wymaganej podczas ich dokręcania (patrz rys. 2.32). • Upewnić się, że wszystkie przewody elek- tryczne doprowadzone do głowicy zostały odłą- czone. • Za pomocą odpowiedniej dźwigni oddzielić głowicę od kadłuba silnika i zdjąć głowicę, wysuwając koniec wału rozrządu z wewnętrznej osłony paska zębatego napędu pompy wtrysko- wej. Ustawić głowicę na specjalnym stojaku lub na drewnianych podkładkach. • Zdjąć uszczelkę głowicy. ZamontowanieRys. 2.31. Kierunek zakładania uszczelki głowicy 1 — tulejki ustawcze, 2 — znak grubości uszczelki • Za pomocą rozpuszczalników chemicznych oczyścić z resztek uszczelki górną powierzchnię kadłuba i dolną powierzchnię głowicy. Do czysz- czenia nie wolno używać skrobaków ani mate- riału ściernego ze względu na niebezpieczeń- stwo porysowania powierzchni. • Upewnić się, że na oczyszczonych powierzch- niach nie ma rys ani śladów zadrapań. • Obrócić wał rozrządu do położenia ustawcze- go, kierując znak na jego kole zębatym w kie- runku „godziny 3quot;. t Odpowiednim gwintownikiem przegwintować otwory śrub głowicy w kadłubie. Otwory te odtłuścić i wysuszyć. • Upewnić się, że w kadłubie znajdują się kołki ustawcze do środkowania głowicy. • Upewnić się, że wał korbowy znajduje się w położeniu ustawczym: wpust koła zębatego powinien wskazywać „godzinę 12quot;. • Za pomocą liniału warsztatowego i szczelino- mierza sprawdzić płaskość dolnej płaszczyzny głowicy.Rys. 2.32. Kolejność dokręcania śrub głowicy • Założyć nową uszczelkę głowicy o takiej sa- mej grubości jak poprzednio używana, jeśli wy- mienia się uszczelkę. • W razie wymiany zespołu tłoka z korbowo-średnich wartości wystawania tłoków czterech dem (lub jednego z jego elementów) albo kadłu-cylindrów i na tej podstawie dobrać grubość ba silnika należy zmierzyć komparatorem wysta-uszczelki. wanie tłoków w położeniu GMP ponad górną• Na górnej płaszczyźnie kadłuba położyćpłaszczyznę kadłuba i na tej podstawie dobraćuszczelkę głowicy stroną z napisem „TOPquot; skie-grubość nowej uszczelki głowicy (patrz odpo- rowaną do góry. Oznaczenia grubości uszczelkiwiednia tablica w podrozdz. 2.1).(wycięcia na jej krawędzi) powinny być skiero- wane w stronę filtru oleju (rys. 2.31).Uwaga. Należy obliczyć wartość średnią wysta-wania dla czterech punktów każdego tłoka (rys. • Ustawić głowicę na kadłubie.2.30), a następnie obliczyć wartość średnią ze • Założyć podkładki śrub mocowania głowicy stroną rowkowaną do góry, powlec olejem silni- kowym gwint i spodnią płaszczyznę łbów śrub•30. •30, mocowania głowicy oraz wkręcić ręką śruby w otwory głowicy. • Dokręcić śruby mocowania głowicy w kolej-Rys. 2.30.^ wquot; ności podanej na rysunku 2.32 w pięciu etapachRozmieszczenie N 1quot; punktów pomiaruwłaściwym momentem (patrz wartości w pod-wystawania tłoka ponad rozdz. 2.1).górną płaszczyznę • Założyć nowe uszczelki i przystawić do głowi-kadłuba silnika (wymiary cy kolektory dolotowy oraz wylotowy, a następ-w mm)141
  • 140. Silnik wysokoprężny 32 Rys. 2.33. Połączenia przewodów podciśnienia w silniku CD20E 1 — pompa podciśnienia, 2 — zawór przepustnicy, 3 — elektrozawór przepustnicy, 4 — zawór recyrkulacji spalin, 5 — drugi elektrozawór recyrkulacji spalin, 6 — pierwszy elektrozawór recyrkulacji spalin nie dokręcić śruby ich mocowania właściwymmomentem.• Pod samochodem założyć nową uszczelkęi zamontować przednią rurę wylotową spalin.• Zamontować ekran termiczny kolektora wylo-towego.• Zamontować na głowicy elementy mocowa-nia wewnętrznej osłony paska zębatego napędupompy wtryskowej.• Na wał rozrządu od strony pompy wtryskowejzałożyć koło zębate, następnie unieruchomićwał rozrządu i dokręcić śrubę mocowania tegokoła zębatego.• Zamontować rolkę napinacza paska zębate-go napędu pompy wtryskowej.• Podłączyć elastyczne przewody układu chło- dzenia do złącza na wyjściu cieczy chłodniczej z głowicy.• Zamontować i naciągnąć pasek zębaty na- pędu rozrządu i pasek zębaty napędu pompy wtryskowej (patrz odpowiednie opisy tych ope- racji). • Sprawdzić ustawienie pompy wtryskowej (patrz odpowiedni opis w p. 2.2.1). • Założyć nową uszczelkę i zamontować pokry- wę głowicy. • Połączyć złącze czujnika temperatury cieczy chłodzącej (na wyjściu z głowicy), a w silniku CD20E także złącze czujnika wzniosu iglicyRys. 2.34. Zespół głowicy wtryskiwacza cylindra nr 1. 1 — korek wlewu oleju, 2 — pokrywa głowicy, 3 — uszczelka pokrywy głowicy, 4 — pokrywy łożysk • Podłączyć zasilanie elektryczne do świec ża- wału rozrządu, 5 — głowica, 6 — uszczelka głowicy, rowych. 7 — wirowa komora spalania, 8 — gniazda zaworów • Podłączyć do wtryskiwaczy przewody wtry- skowe oraz podłączyć przewód powrotu nad- miaru paliwa do wtryskiwacza cylindra nr 4. • W silniku CD20 sprawdzić ustawienie i para- • We wnęce prawego przedniego koła zamon- metry regulacji pompy wtryskowej; w razie ko- tować dolną osłonę silnika, osłonę przeciwbłot- nieczności wyregulować je (patrz odpowiednie ną oraz założyć prawe przednie koło. opisy w p. 2.2.1). • Opuścić samochód na ziemię. • Podłączyć akumulator do instalacji elektrycz- Rozkładanie głowicy nej samochodu. Uwaga Podczas rozkładania głowicy części • Napełnić i odpowietrzyć układ chłodzenia sil- nika (patrz odpowiedni opis w p. 2.2.6).współpracujące należy oznaczać w sposób 142
  • 141. Głowica leca się jej wykonanie w wyspecjalizowanej sta-cji obsługi (warsztacie naprawczym).Planowanie dolnej płaszczyzny głowicyJeśli niepłaskość dolnej płaszczyzny głowicyprzekracza 0,1 mm, a wał rozrządu obraca sięswobodnie w łożyskach ślizgowych, wówczasjest możliwe planowanie tej płaszczyzny podwarunkiem zachowania wymiarów podanych Rys. 2.35. Sposób pomiaru wystawania prowadnicyw rozdziale 2.1. Maksymalne planowanie może zaworu wynosić 0,1 mm łącznie dla dolnej płaszczyznygłowicy i górnej płaszczyzny kadłuba. Jeśli niemożna spełnić tego warunku, należy wymienićgłowicę. Prowadnice zaworów umożliwiający ich ponowne zamontowanie w tych samych skojarzeniach. Prowadnice zaworów są wciskane w głowicę. • Wymontować głowicę silnika (patrz odpo-Podczas naprawy głowicy można wstawić pro- wiedni opis).wadnice naprawcze o zwiększonej średnicy ze- • Za pomocą odpowiedniego przyrządu unie-wnętrznej. Wymaga to rozwiercenia otworów ruchomić koło zębate napędu rozrządu na wa-gniazd prowadnic w głowicy na wymiar dostoso- le rozrządu, następnie odkręcić śrubę mocują-wany do naprawczych prowadnic zaworów (patrz cą to koło oraz śruby mocujące jego tarczę dane w podrozdz. 2.1). oporową. Prowadnice wymontowuje się z głowicy pod • Zdjąć z wału rozrządu tarczę oporową i kołoprasą po uprzednim nagrzaniu głowicy w kąpieli zębate napędu rozrządu.olejowej do temperatury 150 do 160°C. • Wymontować wewnętrzną osłonę napędu roz- Podczas wciskania pod prasą naprawczych pro- rządu. wadnic należy tak oprzyrządować prasę, aby t Wymontować rolkę napinacza paska zębate- prowadnice wystawały z głowicy na wymaganą go napędu rozrządu.odległość (patrz dane w podrozdz. 2.1 i rys. • Odkręcać stopniowo (etapami) w kolejności2.35). Po wciśnięciu prowadnic zaworów należy odwrotnej do zalecanej podczas dokręcaniasprawdzić ich średnicę wewnętrzną. W razie (patrz rys. 2.39) śruby mocujące i zdjąć pokrywy zmniejszenia średnicy wewnętrznej prowadnicy łożysk wału rozrządu.zaworu po wciśnięciu jej w głowicę należy • Zdjąć pierścienie uszczelniające z końcówrozwiercić otwór prowadnicy odpowiednim roz- wału rozrządu. wiertakiem, a następnie przeszlifować gniazda • Wyjąć wał rozrządu.zaworów.• Wyjąć popychacze hydrauliczne i ustawić jeZawory w kolejności, którą zajmowały w silniku, denka-mi na dół (w położeniu odwrotnym do zajmowa-Podczas naprawy głowicy zaleca się sprawdze-nego w głowicy).nie luzu trzonków zaworów w prowadnicach.• Za pomocą przyrządu do ściskania sprężynW razie stwierdzenia zbyt dużej wartości luzuzaworów wymontować kolejno zespoły wszyst-jest konieczna wymiana obu tych elementów,kich zaworów i ustawić je kompletami w kolejno- gdyż nie produkuje się zaworów o wymiarachści, którą zajmowały w głowicy (półstożki zamka naprawczych.zaworu, górna podkładka oporowa sprężyn,Przylgnie zaworów (rys. 2.36) mogą być szlifo-sprężyny zewnętrzna i wewnętrzna, dolna pod-wane, a następnie docierane do gniazd, podkładka oporowa sprężyn, zawór). warunkiem spełnienia ograniczeń wymiarowych• Za pomocą odpowiednich szczypiec zdjąćpodanych w podrozdziale 2.1.uszczelki trzonków zaworów. Po szlifowaniu i docieraniu zaworów należy bar-• Wymontować z głowicy wtryskiwacze i ich dzo starannie oczyścić głowicę z resztek mate-podkładki izolacji cieplnej.riału ściernego.• Wykręcić z głowicy świece żarowe.Gniazda zaworów • Oczyścić wszystkie części rozpuszczalnikiem chemicznym. Do czyszczenia nie stosowaćGniazda zaworów (rys. 2.37) są wciskane w gło- ostrych narzędzi ani materiału ściernego.wicę. Podczas naprawy głowicy można je wy-mienić i po wciśnięciu przeszlifować pod wa-Naprawa głowicy runkiem spełnienia ograniczeń wymiarowych po-danych w podrozdziale 2.1. Przed wymianąUwaga. Naprawa głowicy wymaga użycia prasygniazd zaworów należy sprawdzić stan prowad-oraz specjalnego oprzyrządowania. Dlatego za- 143
  • 142. Silnik wysokoprężnyPo szlifowaniu i docieraniu gniazd zaworów należy starannie oczyścić głowicę z resztek materiału ściernego i sprawdzić szczelność ze- społu zaworu i jego gniazda.Uszczelniacze trzonków zaworów Na trzonkach zaworów dolotowych i wylotowych są umieszczone uszczelniacze z gumy synte- tycznej. Podczas zakładania uszczelniaczy trzon- ków zaworów zaleca się stosowanie specjalnychdn tulejek ułatwiających montaż i chroniącychV uszczelniacze przed uszkodzeniem. Wymianę uszczelniaczy trzonków zaworów zale- ca się zawsze wtedy, gdy jest zdejmowana -L dolna podkładka oporowa sprężyn zaworów. Rys. 2.36. Charakterystyczne wymiary zaworu D — średnica grzybka, d — średnica trzonka, Sprężyny zaworów E — grubość talerzyka, L — długość, a — kąt przylgni Zawory zamykają dwie współśrodkowe spręży- ny śrubowe, jednakowe dla zaworów doloto- wych i wylotowych. Weryfikując stan sprężyn zaworów należy spraw- dzać prostopadłość osi sprężyn względem ich płaszczyzn oporowych. Jeśli lakier pokrywający drut sprężyny jest popękany, zaleca się jej wy- mianę, gdyż jest to oznaka zmęczenia materiału i sprężyna taka może w krótkim czasie pęknąć. Nie należy myć sprężyn w benzynie lub trójchlo- roetylenie, gdyż ciecze te mogą rozpuszczać lakier pokrywający drut sprężyny.Popychacze hydrauliczne Sprawdzić stan powierzchni zewnętrznych po- pychaczy oraz ich luz w prowadnicach w głowi- i y cy. W razie stwierdzenia nadmiernego luzu jest /1Akonieczna wymiana głowicy i popychaczy.Wał rozrządu i koła zębate Sprawdzić stah powierzchni czopów łożysk wału rozrządu, krzywek oraz powierzchni łożysk śli- i zgowych wału rozrządu w głowicy i pokrywach.D Sprawdzić wysokość krzywek wału rozrządu 4Rys. 2.37. Charakterystyczne wymiary gniazd zaworów oraz bicie wału. Jeśli choć jedno z wymagań A — gniazdo zaworu dolotowego, B — gniazdo zaworu podanych w podrozdziale 2.1 nie jest spełnione, wylotowego D — średnica zewnętrzna przylgni gniazda należy wymienić wał rozrządu lub głowicę. zaworu, L — szerokość przylgni gniazda zaworu, Sprawdzić luz promieniowy i osiowy wału roz- R — zagłębienie gniazda zaworu względem dolnej rządu. Jeśli choć jeden z nich jest nadmierny, płaszczyzny głowicy, a — kąt przylgni gniazda zaworu, P — kąt podcięcia górnego należy wymienić wał rozrządu lub głowicę. Sprawdzić stan powierzchni zębów pasowych kół zębatych wału rozrządu. W razie stwierdze- nia śladów uszkodzeń lub nadmiernego zużycia koła zębate należy wymienić. nic zaworów i zaworów. W razie wymiany gniazd zaworów otwory w głowicy przeznaczone na Wirowe komory spalania gniazda zaworów należy rozwiercić na wymiar naprawczy (patrz dane w podrozdz. 2.1). Wirowe komory spalania są wciskane w głowicę. Przed wciśnięciem gniazd zaworów głowicę na-Ustawienie komory względem głowicy zapewnia leży podgrzać w kąpieli olejowej do temperatury kołek ustawczy umieszczony u podstawy jej 150 do 160°C. kołnierza. Wymiana gniazda zaworu powoduje koniecz-Wymianę komory spalania zaleca się tylko w ność wymiany także zaworu współpracującegoprzypadku jej uszkodzenia. W tym celu należy z tym gniazdem. wykonać następujące czynności. 144
  • 143. Głowica• Nagrzać głowicę w kąpieli olejowej o tempe-(7)(3) 2 ®® ® raturze 150 do 160°C. • Wypchnąć komorę z głowicy pobijakiem wsu- niętym przez otwór przeznaczony dla wtryskiwa- cza, zwracając uwagę, aby nie uszkodzić jego gwintu. • Obrócić głowicę otworami dla komór spalania ku górze. • Włożyć komorę spalania w przeznaczony dla niej otwór w głowicy ustawiając ją tak, aby kołek ustawczy komory trafił w odpowiednie wycięcie w ścianie głowicy. • Wbić komorę spalania w otwór głowicy ude- rzeniami młotka z tworzywa sztucznego (lub brązu) aż do oporu. Składanie głowicy Uwaga. Podczas składania głowicy należy po- Rys. 2.39. Oznaczenia, identyfikacja i kolejność dokręcania śrub pokryw łożysk wału rozrządu wlec olejem silnikowym (zalecanym dla danego 1 — strzałka, która powinna być skierowana w stronę silnika) wszystkie współpracujące części. paska zębatego, 2 — oznaczenie grupy selekcyjnej • Oczyścić głowicę i wszystkie części, któreśrednicy łożyska, 3 — numer pokrywy łożyska, będą do niej montowane. 4 — obszar nakładania pasty uszczelniającej • Przedmuchać sprężonym powietrzem wszyst-Uwaga: w kółkach podano kolejność dokręcania śrub pokryw łożysk wału rozrządu kie kanały w głowicy, a w szczególności kanały n°1 — pokrywa łożyska nr 1, n°5 — pokrywa łożyska nr 5 doprowadzenia oleju do łożysk wału rozrządu. • Jeśli do głowicy montuje się używane zawory, to muszą one trafić do tych prowadnic, w któ- rych uprzednio pracowały. Trzonki zaworów na- sprężyn zaworów wylotowych są wyposażone leży powlec olejem silnikowym i założyć nowew mechanizm wymuszający obrót zaworu. uszczelniacze trzonków zaworów.• Oprzeć głowicę krawędzią o stół warsztatowyi uderzać lekko młotkiem z tworzywa sztuczne- • Złożyć zespoły wszystkich zaworów za pomo- go w końce trzonków zaworów, aby półstożki cą przyrządu do ściskania sprężyn zaworów. zamka zaworu mogły prawidłowo ułożyć się Należy kolejno zakładać: zawór, dolną podkład- w podcięciach trzonków zaworów i we wgłębie- kę oporową sprężyn, uszczelniacz trzonka za- niach górnych podkładek oporowych sprężyn woru, sprężyny zaworu, górną podkładkę opo- zaworów. rową sprężyn i półstożki zamka zaworu. Spręży- ny zaworów należy montować stroną oznaczoną • Umieścić popychacze hydrauliczne w otwo- znakiem barwnym lub stroną o zmniejszonymrach prowadnic w głowicy zwracając uwagę, skoku zwojów od strony głowicy. aby poszczególne popychacze trafiły do odpo- wiednich prowadnic, w których poprzednio pra- Uwaga. Górne podkładki oporowe sprężyn za- cowały, gładką powierzchnią w kierunku krzywki worów różnią się dla zaworów dolotowych i wy- wału rozrządu. lotowych (rys. 2.38). Górne podkładki oporowe • Powlec olejem silnikowym czopy łożysk i krzywki wału rozrządu oraz umieścić wał roz- rządu w łożyskach głowicy, stroną z czopem stożkowym w kierunku paska zębatego napędu rozrządu. • Założyć pokrywy łożysk wału rozrządu zwra- cając uwagę, aby poszczególne pokrywy trafiły do odpowiednich łożysk i dokręcić śruby moco- wania łożysk w zalecanej kolejności (rys. 2.39) właściwym momentem. Na uszczelniane po- wierzchnie skrajnych pokryw łożysk wału rozrzą- du nałożyć pastę uszczelniającą (patrz rys. 2.39). • Za pomocą tulei o odpowiedniej średnicy po obu stronach wału rozrządu zamontować nowe Rys. 2.38. Przekrój górnych podkładek oporowych pierścienie uszczelniające. Przestrzeń między sprężyn zaworów wargami pierścieni uszczelniających wypełnić A — górna podkładka oporowa sprężyn zaworu smarem stałym. Przestrzegać zgodności strza- dolotowego, B — górna podkładka oporowa sprężyn łek wskazujących kierunek obrotu wału rozrzą- zaworu wylotowego145
  • 144. Silnik wysokoprężny• Zamontować wtryskiwacze z nowymi pod- kładkami izolacji cieplnej przestrzegając prawi- dłowego kierunku ich montażu (rys. 2.40). Do- kręcić wtryskiwacze właściwym momentem. W silniku CD20E w cylindrze nr 1 wkręcić wtry- skiwacz wyposażony w czujnik wzniosu iglicy rozpylacza. • Zamontować świece żarowe. • Zamontować głowicę silnika (patrz odpowied- ni opis). 2.2.3. Wymontowanie i zamontowanie zespołu napędowego WYMONTOWANIE ZESPOŁU NAPĘDOWEGO • Ustawić samochód na podnośniku warsztato- Rys. 2.40. Sposób montażu dwóch rodzajówwym, najlepiej dwukolumnowym. podkładek izolacji cieplnej wtryskiwaczy• Zdjąć przednie koła oraz wymontować osłony przeciwbłotne we wnękach kół przednich. • Zdjąć dolne osłony przedziału silnika. du (w kierunku ruchu wskazówek zegara pa- • Jeżeli samochód jest wyposażony w kodowa- trząc od strony paska zębatego napędu rozrzą- ny odbiornik radiowy, zanotować kod radiood- du, w kierunku przeciwnym — patrząc od stro-biornika, a następnie odłączyć akumulator od ny napędu pompy wtryskowej) z kierunkieminstalacji elektrycznej i wyjąć go z przedziału montażu pierścieni uszczelniających.silnika. • Zamontować wewnętrzną osłonę napędu wału• Opróżnić układ chłodzenia (patrz odpowiedni rozrządu. opis w p. 2.2.6). • Zamontować na wał rozrządu koło zębate• Spuścić olej z silnika i skrzynki przekładnio- napędu rozrządu oraz jego tarczę oporową, wej. unieruchomić to koło zębate i dokręcić śruby• Wymontować zbiornik wyrównawczy układu mocujące. chłodzenia. • Zamontować rolkę napinacza paska zębate-• Wymontować paski klinowe napędu osprzętu go napędu rozrządu. (patrz odpowiedni opis w p. 2.2.6). Rys. 2.41. Wsporniki zawieszenia zespołu napędowego 1 — element metalowo-gumowy, 2 — wspornik prawy, 3 — wspornik tylny, 4 — wspornik reakcyjny zespołu napędowego, 5 — belka zawieszenia zespołu napędowego, 6 — masa wyrównoważająca zespołu napędowego, 7 — wspornik lewy, 8 — wspornik przedni, 9 — ściąg 146
  • 145. Wymontowanie zespołu napędowego • Rozłączyć złącza przewodów elektrycznych Z każdej strony samochodui wymontować alternator. • Wymontować zacisk hamulca przedniego bez• Wymontować bez odłączania przewodówodłączania od niego przewodu hamulcowegohydraulicznych pompę wspomagania układui podwiesić zacisk we wnęce koła za pomocąkierowniczego wraz z jej wspornikiem. Odsu-miękkiego drutu.nąć pompę wspomagania na bok i podwiesić• Odkręcić nakrętkę mocującą dolny przegubją w przedziale silnika za pomocą miękkiegokulowy zwrotnicy koła i rozłączyć połączeniedrutu. zwrotnicy z wahaczem zawieszenia wypychając• W wersjach z klimatyzacją wymontować bez go na dół za pomocą uniwersalnego ściągaczaodłączania przewodów czynnika chłodniczego do przegubów kulowych.sprężarkę klimatyzacji. Odsunąć sprężarkę kli- • Odkręcić nakrętkę mocującą do zwrotnicymatyzacji na bok i podwiesić ją w przedziale przegub kulowy drążka kierowniczego i wymon-silnika za pomocą miękkiego drutu. tować go ze zwrotnicy za pomocą uniwersalne-• W wersjach wyposażonych w silnik CD20E go ściągacza do przegubów kulowych.odłączyć złącze elektryczne od elektrozaworu • Za pomocą odpowiedniej dźwigni wyciągnąćprzepustnicy oraz odłączyć elastyczny przewódpółoś ze skrzynki przekładniowej.podciśnienia od obudowy filtru powietrza.• Przechylić zespół: zwrotnicy koła z półosią• Wymontować obudowę filtru powietrza wraz i kolumną zawieszenia, a następnie podwiesić z jej przewodem powietrza i rezonatorem.półoś we wnęce koła za pomocą miękkiego• W wersjach z recyrkulacją spalin odłączyćdrutu. elastyczne przewody podciśnienia od elektroza-• Odpowiednim korkiem zaślepić otwór po wy- woru recyrkulacji spalin i pompy podciśnienia.jętej półosi w obudowie skrzynki przekładniowej,• W zależności od wersji silnika rozłączyć złą-aby uniknąć przedostania się zanieczyszczeń cza elektryczne czujnika wzniosu iglicy wtryski-do jej wnętrza. wacza cylindra nr 1, elektrozaworów recyrkulacjiPozostałe czynności wymontowania spalin, czujników temperatury i wyłącznika ci- śnieniowego, rozrusznika oraz czujnika prędko- • Nad przedziałem silnika ustawić żuraw warsz- ści obrotowej silnika. Odsunąć na bok wiązkętatowy i podwiesić zespół napędowy zaczepia- przewodów elektrycznych silnika.jąc linę o przewidziane do tego celu uchwyty • Odłączyć zasilanie elektryczne od świec żaro-(ewentualnie podeprzeć zespół napędowy od wych. spodu kilkoma podnośnikami z zestawem be- • Rozłączyć wszystkie złącza przewodów elek-lek). trycznych dochodzących do pompy wtryskowej, • Odkręcić śruby mocowania wsporników za- a także przewody doprowadzenia i powrotuwieszenia zespołu napędowego. paliwa. • Opuszczać powoli zespół napędowy pod sa- • Odłączyć od pompy wtryskowej linkę pedału mochód sprawdzając, czy wszystkie złącza prze- przyspieszenia. wodów elektrycznych zostały rozłączone oraz • Odłączyć przewód hydrauliczny od siłownikazwracając uwagę, aby zespół napędowy nie wyłączania sprzęgła. Przewidzieć wypływ zawar-uszkodził żadnego elementu wnętrza przedzia- tej w nim cieczy; zaślepić odsłonięte otwory, aby łu silnika. uniknąć zanieczyszczenia układu hydrauliczne- • Wyjąć zespół napędowy od spodu samo- go i wycieku cieczy ze zbiornika. chodu. • Odłączyć od wyjścia cieczy chłodzącej z gło- ZAMONTOWANIE ZESPOŁU wicy i od obudowy termostatu elastyczne prze- NAPĘDOWEGO wody prowadzące od chłodnicy i nagrzewnicy wnętrza samochodu.W celu zamontowania zespołu napędowego należy wykonać czynności w kolejności odwrot- Pod samochodemnej do podanej podczas jego wymontowania. • Wymontować przednią rurę wylotową spalin. Należy zwrócić uwagę na następujące zalece- nia. • Wymontować belkę zawieszenia zespołu na- pędowego. • Wymienić wszystkie nakrętki zabezpieczane • Od skrzynki przekładniowej odłączyć drążkiprzed odkręceniem. zewnętrznego mechanizmu zmiany biegów.• Przestrzegać właściwych momentów dokrę- • Rozłączyć złącza przewodów elektrycznychcania śrub i nakrętek. dochodzących do skrzynki przekładniowej (czuj-• Podczas dokręcania śrub mocowania ele- nika położenia dźwigni zmiany biegów i włączni- mentu metalowo-gumowego przedniego wspor- ka świateł cofania).nika zawieszenia zespołu napędowego należy zachować odległość między nimi wynoszącą • Wymontować oba wentylatory elektryczne oraz 55 mm (patrz rys. 1.37 i 2.41). Pozostałe wspor- chłodnicę. W wersjach z klimatyzacją nie de- niki zawieszenia zespołu napędowego można montować skraplacza. 147
  • 146. Silnik wysokoprężnydokręcać dopiero po prawidłowym zamontowa-• Odłączyć silnik od skrzynki przekładniowej. niu przedniego wspornika. • Ustawić silnik na specjalnym stojaku monta- żowym. • Wymienić sprężyste pierścienie osadcze na końcach obu półosi. • Spuścić olej z silnika (jeśli nie wykonano tego przed wymontowaniem zespołu napędowego • Wymienić pierścienie uszczelniające półosi z samochodu). znajdujące się w gniazdach obudowy skrzynki przekładniowej wypełniając uprzednio smarem • Wymontować pasek zębaty napędu pompy przestrzeń między wargami nowych pierścieni wtryskowej i pasek zębaty napędu rozrządu uszczelniających. (patrz odpowiednie opisy w p. 2.2.1 i 2.2.2). • Napełnić skrzynkę przekładniową odpowied- • Wymontować pompę cieczy chłodzącej (patrz nią ilością właściwego rodzaju oleju (patrz daneodpowiedni opis w p. 2.2.6). w podrozdz. 4.1). • Wymontować pompę wtryskową (patrz odpo- wiedni opis w p. 2.2.1). • Jeżeli nie wykonano tego wcześniej, wymie- nić filtr oleju i napełnić silnik odpowiednią ilością • Wymontować głowicę silnika (patrz odpo- właściwego rodzaju oleju (patrz dane w pod- wiedni opis w p. 2.2.2). rozdz. 2.1).• W miejscu mocowania rozrusznika zamonto- • Napełnić i odpowietrzyć układ chłodzeniawać przyrząd do unieruchomienia koła zama- (patrz odpowiedni opis w p. 2.2.6). chowego (KV10105630 lub KV101105610) — patrz rysunek 2.26. • Odpowietrzyć układ hydraulicznego wyłącza- nia sprzęgła i uzupełnić płyn w jego zbiorniku• Oznaczyć położenie zespołu dociskowego (patrz odpowiedni opis w podrozdz. 3.2).sprzęgła względem koła zamachowego i odkrę- cić śruby mocujące zespół dociskowy. • Sprawdzić poziom i w razie potrzeby uzupe- łnić ilość oleju w zbiorniku wyrównawczym ob- • Zdjąć zespół dociskowy oraz tarczę sprzę- wodu wspomagania układu kierowniczego.gła. • Odpowietrzyć układ zasilania paliwem. • Odblokować śruby mocujące koło zamacho- we do wału korbowego. • Sprawdzić i w razie potrzeby wyregulować ustawienie kół przednich (patrz odpowiedni opis • Oznaczyć położenie i odłączyć wszystkie ela- w podrozdz. 8.2). styczne przewody układu chłodzenia silnika. • Wymontować wspornik pompy wtryskowej. • Sprawdzić ustawienie i w razie potrzeby wyre- gulować pompę wtryskową (patrz odpowiedni • Odkręcić filtr oleju. opis w p. 2.2.1). • Wymontować obudowę termostatu, wspornik filtru oleju wraz z chłodnicą oleju. • W celu zapewnienia prawidłowej pracy układu smarowania silnika przed jego pierwszym uru-• Obrócić silnik o 180° i wymontować miskę chomieniem po montażu należy rozłączyć złą- olejową. cze elektrozaworu zatrzymania silnika, a następ-• Odkręcić śruby korbowodów, zdjąć pokrywy nie włączyć rozrusznik na około 30 sekund.korbowodów wraz z dolnymi panewkami korbo- W tym czasie pompa zassie olej i wtłoczy go dowymi oraz wyjąć z cylindrów zespoły tłoków kanałów w kadłubie i głowicy silnika. wraz z korbowodami i górnymi panewkami kor- bowymi (gładkimi). Ustawić zespoły tłoków z kor- • Podłączyć złącze elektryczne do elektrozawo- bowodami, pokrywami korbowodów i panewka- ru zatrzymania silnika i uruchomić silnik. Spraw- mi korbowymi według kolejności cylindrów, dzić prawidłowość pracy silnika i szczelność w których pracowały. układów zasilania paliwem, smarowania i chło- dzenia. • Wymontować pompę oleju (patrz odpowiedni opis w p. 2.2.5). • Odkręcić stopniowo i w kolejności odwrotnej niż zalecana przy dokręcaniu (patrz rys. 2.49) 2.2.4. Naprawa silnikaśruby pokryw łożysk głównych wału korbowego. Zdjąć pokrywy łożysk głównych i ustawić je w kolejności łożysk wraz z wyjętymi z pokryw ROZKŁADANIE SILNIKA dolnymi panewkami głównymi. Rozkładanie silnika przeprowadza się po wy- • Zdjąć przyrząd użyty do unieruchomienia koła montowaniu zespołu napędowego z samocho-zamachowego, odkręcić śruby mocujące i zdjąć du i oddzieleniu silnika od skrzynki przekła- koło zamachowe oraz jego blaszaną osłonę. dniowej.• Wymontować tylną pokrywę kadłuba wraz Uwaga. Podczas rozkładania silnika należy ozna- z tylnym pierścieniem uszczelniającym wał kor- czać współpracujące części w taki sposób, aby bowy. przy ewentualnym ponownym ich wykorzystaniu • Wyjąć z kadłuba wał korbowy. można było zamontować je w poprzednich miej-• Wyjąć z gniazd łożysk głównych kadłuba scach.górne panewki główne i ustawić je przy pokry- • Wymontować rozrusznik i alternator. wach odpowiednich łożysk głównych. 148
  • 147. Rozkładanie silnika Rozkładanie zespołów tłoka z korbowodemUwaga. Rozkładanie i składanie zespołu tłoka z korbowodem wymaga użycia specjalnego oprzyrządowania, gdyż łączący je sworzeń tłoka jest wciśnięty w główkę korbowodu oraz paso- wany obrotowo w piastach tłoka. Wyjęcie sworz- nia tłoka i rozłożenie zespołu wymaga nagrzania go w kąpieli olejowej do temperatury 60 do 70°C, a następnie użycia prasy. Rys. 2.42. Pomiar średnicy znamionowej tłoka • Wyjąć dwa pierścienie osadcze z rowków w odległości d = 62 mm od denka w piastach tłoka. • Wyjąć z rowków i zdjąć pierścienie z tłoka. • Umieścić górną cześć tłoka w specjalnym przyrządzie w kształcie litery „Vquot; i ustawić współ- osiowo sworzeń względem osi otworu przyrzą- • W przypadku przekroczenia dopuszczalnych du, przez który sworzeń będzie usuwany. Uży- odchyłek należy wymienić korbowód. wając trzpienia o średnicy nieco mniejszej niż średnica sworznia tłoka wypchnąć pod prasąSprawdzanie pierścieni tłoków sworzeń z piast tłoka i główki korbowodu. • Sprawdzić luz pierścieni w rowkach tłoka. • Ustawić komplety części rozłożonych zespo- W przypadku nadmiernego luzu należy zmie- łów (tłok, pierścienie tłoka, sworzeń, korbowód rzyć wysokość pierścieni; jeśli mieści się ona wraz z pokrywą i panewkami) w kolejności w granicach tolerancji, wymienić tłok wraz z pier- cylindrów silnika. ścieniami. • Starannie oczyścić wszystkie wymontowane • Sprawdzić luzy w zamkach pierścieni po części silnika i powierzchnie przylegania uszcze- włożeniu ich do odpowiedniego cylindra. Jeśli lek oraz przedmuchać sprężonym powietrzem są zbyt duże, należy — nawet w przypadku kanały oleju. Ocenić ich stan techniczny i sto- nowych pierścieni — wymienić tłoki na na- pień zużycia oraz zakwalifikować je do ponow- prawcze (nadwymiarowe) i przeszlifować cylin- nego użycia lub do wymiany. dry na odpowiedni wymiar naprawczy lub wymienić kadłub silnika i tłoki wraz z pierście- niami. SPRAWDZANIE CZĘŚCI Po oczyszczeniu wszystkich części należy oce- Sprawdzanie tłoków i sworzni tłoków nić ich zużycie, stan techniczny oraz zweryfi- • Sprawdzić stan powierzchni bocznej (płasz- kować ich dalszą przydatność. Niezbędne wy- cza) tłoków. Tłoki, których powierzchnia bocz- miary i dane techniczne podano w podroz- na jest zarysowana lub ma ślady zatarcia, dziale 2.1. należy wymienić (wraz ze sworzniami i pier- Sprawdzanie zespołów tłoków ścieniami). z korbowodami • Zmierzyć średnicę zewnętrzną sworznia tłoka oraz otworu w piastach tłoka i obliczyć luz tego Przed sprawdzaniem tych zespołów należy usu- połączenia. Jeśli przekracza dopuszczalną war- nąć osad węglowy (nagaru) z denek tłoków, tość, wymienić tłok wraz ze sworzniem i pier- rowków pierścieni i pierścieni tłoków. ścieniami osadczymi. Sprawdzanie korbowodów• Zmierzyć nominalną średnicę tłoka w sposób podany w rozdziale 2.1 (rys. 2.42) oraz średnicę • Upewnić się, że śruby korbowodów są w do- wewnętrzną cylindra i określić luz tego skojarze- skonałym stanie technicznym. nia. Jeśli luz ten przekracza wartość dopuszczal- • Sprawdzić, czy na powierzchni korbowodu ną, należy wymienić tłok na naprawczy (nadwy- i jego pokrywy nie ma śladów przegrzania. miarowy) i przeszlifować cylinder na wymiar • Sprawdzić, czy w otworze główki korbowodu naprawczy. oraz w gnieździe panewki korbowej (w korbowo- dzie i pokrywie) nie ma rys i śladów zdzierania • Sprawdzić wcisk sworznia w tulejce główki powierzchni.korbowodu. W przypadku uzyskania niewłaści- wej wartości wymienić sworzeń tłoka, tulejkę • Zmierzyć średnicę wewnętrzną tulejki główki główki korbowodu lub cały korbowód. W razie korbowodu. wymiany tulejki główki korbowodu zwrócić uwa- • Sprawdzić prostopadłość osi symetrii trzona gę na to, aby po zamontowaniu otwór smarowy korbowodu do osi jego otworów (główki i łba) w tulejce pokrywał się z otworem w główce oraz równoległość osi otworów w główce i łbie korbowodu. korbowodu. 149
  • 148. Silnik wysokoprężny • Oczyścić starannie i przedmuchać kanaty oe-ju kadłuba oraz przestrzeń cieczy chłodzącejw kadłubie.Sprawdzanie wału korbowego• Sprawdzić stan powierzchni czopów głów-nych i korbowych wału, a następnie zmierzyćich owalizację i stożkowość.• Zmierzyć bicie wału korbowego. Rys. 2.43. Sposób pomiaru wysokości• Oczyścić i przedmuchać sprężonym powie- kadłubatrzem kanały oleju w wale korbowym.Określenie grupy selekcyjnej panewekgłównych wału korbowegoSprawdzanie kadłuba • Grupę selekcyjną panewek głównych wałuPo umyciu kadłuba należy sprawdzić zużycie korbowego określa się na podstawie oznaczeńcylindrów.grup selekcyjnych czopów korbowych i pokryw• Zmierzyć średnicę każdego cylindra.łożysk głównych. Stosowany jest kod 3-cyfrowy• Określić stożkowość cylindrów jako różnicę (0 do 2) dla grup selekcyjnych czopów korbo-średnic w płaszczyźnie prostopadłej do osi wałuwych i pokryw łożysk głównych oraz 5-cyfrowykorbowego w odległości 20 mm i 120 mm od (0 do 4) dla panewek łożysk głównych.górnej krawędzi cylindra. Różnica tych wymia-Oznaczenia grupy selekcyjnej łożysk głównychrów nie powinna przekraczać wartości maksy-są wybite na dolnej płaszczyźnie kadłuba obokmalnej podanej w charakterystyce technicznejgniazd każdego z łożysk (rys. 2.44).(patrz dane w podrozdz. 2.1). W przeciwnymOznaczenia grupy selekcyjnej czopów głównychrazie należy przeszlifować wszystkie cylindrywału korbowego są wybite na skrajnym przeciw-w kadłubie na wymiar naprawczy lub wymienićciężarze od strony napędu rozrządu (rys. 2.45).kadłub silnika.Cyfra z lewej strony odnosi się do łożyska nr 1• Określić owalizację cylindrów jako różnicę(od strony napędu rozrządu); kolejne cyfry doty-średnic zmierzonych w odległości 70 mm odczą kolejnych łożysk głównych.górnej krawędzi cylindra w dwóch płaszczy- znach: równoległej i prostopadłej do osi wałuGrupa selekcyjna grubości panewek głównychkorbowego. Różnica ta nie powinna przekraczać jest oznaczana barwnym znakiem na ich krawę- wartości maksymalnej podanej w charakterysty-dzi. Grupę selekcyjną panewek dobiera się na ce technicznej (patrz podrozdz. 2.1). W przeciw- podstawie grup selekcyjnych czopa głównegonym razie należy przeszlifować wszystkie cylin- i łożyska głównego. dry w kadłubie na wymiar naprawczy lub wymie-Grupy selekcyjne panewek głównych wału nić kadłub silnika.korbowego• Sprawdzić niepłaskość górnej płaszczyznykadłuba. Jeśli niepłaskość przekracza 0,1 mm,Grupa selekcyjna pokrywyGrupa to należy przeszlifować tę płaszczyznę pamięta- selekcyjna łożyska głównego jąc, że łączny ubytek grubości materiału górnej średnicy czopagłównego 01 2 płaszczyzny kadłuba i dolnej płaszczyzny głowi- cy (jeśli też wymagała szlifowania) nie może 0 (żółty) 1 (zielony)2 (brązowy) 0 przekraczać 0,1 mm. Jeśli warunek ten nie 1 (zielony) 2 (brązowy)3 (czarny) 12 (brązowy) 3 (czarny)4 (niebieski) 2 może być spełniony, należy wymienić kadłub. • Jeśli jeden z cylindrów wymaga przeszlifowa- nia, należy przeszlifować także pozostałe trzy cylindry na wymiar naprawczy. Średnicę napraw- czą cylindra określa się w następujący sposób. Średnica po szlifowaniu powinna być równa su- mie średnicy nominalnej tłoka i wymaganego luzu tłoka w cylindrze powiększonej o 0,02 mm (zapas na dotarcie tłoka do cylindra). Uwaga. Przed szlifowaniem cylindrów należy założyć pokrywy łożysk głównych i dokręcić ich śruby właściwym momentem, aby zwiększyć sztywność kadłuba. Szlifowanie cylindrów na wymiar naprawczy odbywa się w kilku etapach. Maksymalne zwiększenie średnicy w każdym Rys. 2.44. Oznaczenia grup selekcyjnych gniazd etapie nie może przekraczać 0,05 mm. panewek łożysk głównych w kadłubie silnika150
  • 149. Sprawdzanie części Sprawdzanie luzu promieniowego czopówgłównych wału korbowegoLuz promieniowy czopa wału korbowego w łoży-sku głównym lub korbowym można określićdwiema metodami: stosując plastykowe pręcikipomiarowe Plastigage lub mierząc średnicę ze-wnętrzną czopa i średnicę wewnętrzną panewkipo jej zamontowaniu w łożysku. W niniejszympunkcie opisano pierwszą z tych metod (łatwiej-szą do wykonania).• Oczyścić wał korbowy i pokrywy łożysk głów-nych.• Umieścić w gniazdach łożysk głównych ka-dłuba panewki z rowkami na powierzchni ślizgo- Rys. 2.45. Rozmieszczenie oznaczeń grup selekcyjnychwej oraz otworem smarowym i ułożyć na nich wału korbowegował korbowy (czysty i suchy). 1 — oznaczenia grup selekcyjnych średnic czopów korbowych, 2 — oznaczenia grup selekcyjnych średnic czopów głównych,• Uciąć pięć pręcików Plastigage o długości 3 — oznaczenie grupy selekcyjnej średnicy czopa korbowegorównej szerokości panewek głównych i ułożyć je pierwszego cylindra, 4 — oznaczenie grupy selekcyjnejwzdłuż czopów głównych. średnicy czopa głównego pierwszego cylindrai. 2.46. Zespół kadłuba i układ tłokowo-korbowy- kadłub, 2 — wspornik kadłuba, 3 — półpanewki łożysk głównych wału korbowego, 4 — półpanewki środkowego łożyskaigo wału korbowego, 5 — wał korbowy, 6 — pokrywy łożysk głównych, 7 — tulejka prowadząca, 8 — uszczelka,-tylna pokrywa kadłuba, 10 — tylny pierścień uszczelniający wał korbowy, 11 — osłona blaszana koła zamachowego, i—koło zamachowe, 13 — górny pierścień tłoka (1. uszczelniający), 14 — środkowy pierścień tłoka (2. uszczelniający), I—dolny pierścień tłoka (zgarniający), 16 — tłok, 17 — sworzeń tłoka, 18 — pierścienie osadcze sworznia, 19 — korbowód, |-panewki korbowe, 21 — pokrywa korbowodu, 22 — korek otworu spustu cieczy chłodzącej z kadłuba151
  • 150. Silnik wysokoprężnyUwaga. Nie obracać wału korbowego podczas tej operacji. • Odkręcić śruby mocujące i ostrożnie zdjąć pokrywy łożysk głównych. • Korzystając z przymiaru na opakowaniu pręci- ków Plastigage odczytać wartość luzu promie- niowego w łożysku odpowiadającą największej szerokości odkształconego pręcika. • Zanotować odczytaną wartość luzu i porów- nać ją z wartością właściwą (patrz podrozdz. 2.1). • Jeśli zmierzony luz wykracza poza granice tolerancji, należy wymienić panewki uwzględnia- jąc oznaczenie barwne ich grupy selekcyjnej lub przeszlifować czopy główne wału korbowego na wymiar naprawczy i zastosować odpowiednie panewki naprawcze. W przypadku panewek środ- kowego łożyska głównego należy brać także pod uwagę wartość luzu osiowego wału (patrz Rys. 2.47. Sposób montażu pierścieni na tłoku dalszy opis). A — kierunek montażu, B — rozstawienie zamków pierścieniSprawdzanie luzu osiowego wału 1 — wnęka w denku skierowana w stronę napędu korbowego rozrządu, 2 — zamek sprężyny rozpierającej pierścień • Umieścić w kadłubie górną panewkę środko- zgarniający, 3 — zamek górnego pierścienia (1. uszczelniającego), 4 — zamek środkowego wego łożyska głównego (z kołnierzami po obu pierścienia (2. uszczelniającego) stronach i otworem smarowym). • Ułożyć górne półpanewki pozostałych łożysk głównych (z otworami do przepływu oleju) i u- mieścić na półpanewkach wał korbowy o czo- pach głównych uprzednio powleczonych olejem silnikowym. • Założyć pokrywy łożysk głównych wraz z dol- nymi półpanewkami głównymi (gładkimi — bez rowków i otworów smarowych). Dolna półpa- newka środkowego łożyska głównego wyróżnia się obustronnymi kołnierzami. Strzałki na pokry- wach łożysk powinny być skierowane w stronę napędu rozrządu. • Dokręcić śruby mocowania pokryw łożysk głównych właściwym momentem w zalecanej kolejności (patrz rys. 2.49). • Oprzeć końcówkę pomiarową komparatora o powierzchnię czołową wału korbowego. • Za pomocą odpowiedniej dźwigni przesuwać Rys. 2.48. Sposób składania zespołu tłoka wał korbowy wzdłuż jego osi do przodu i do tyłu z korbowodem oraz odczytać na wskaźniku komparatora luz 1 — znak grupy selekcyjnej średnicy tłoka, który powinien być skierowany w stronę filtru oleju), 2 — znaki osiowy wału. kompletacji korbowodu i jego pokrywy oznaczające• Jeśli wartość luzu osiowego wału korbowego numer cylindra, z którym współpracują (tu cylinder nr 1), wykracza poza granice tolerancji, należy wymie- które powinny być skierowane w stronę filtru oleju, nić panewki środkowego łożyska głównego 3 — półpanewka korbowodu z otworem do przepływu (uwzględniając ich grupę selekcyjną ze względu oleju (górna panewka korbowa), 4 — półpanewka gładka pokrywy korbowodu (dolna panewka korbowa),na luz promieniowy). 5 — otwór smarowy korbowoduSKŁADANIE SILNIKA Składanie zespołów tłoków z korbowodami • Założyć pokrywy łożysk głównych wraz z gład- kimi (bez rowków smarowych) panewkami • W rowku otworu jednej z piast tłoka zamonto- głównymi. Dokręcić śruby mocowania pokryw wać nowy pierścień osadczy. łożysk głównych właściwym momentem w zale-• W kąpieli olejowej o temperaturze 60 do 70°C canej kolejności (patrz rys. 2.49). nagrzać tłok, korbowód i sworzeń tłoka. 152
  • 151. Składanie silnika bez otworu do odprowadzania zgarnianego ole- 9 5137 ju do wnętrza tłoka.Dalsze czynności składania silnika• Zamontować powleczone olejem silnikowymgórne panewki główne (z rowkami i otworamismarowymi) do gniazd kadłuba silnika. Górnąpanewkę główną z obustronnym kołnierzemumieścić w gnieździe środkowego łożyska głów-nego. y p^ g bowe wału korbowego oraz ułożyć wał korbowy na panewkach w kadłubie. • Założyć pokrywy łożysk głównych wraz z dol- nymi panewkami głównymi (gładkimi — bez rowków i otworów) powleczonymi olejem silni- kowym (łożysko nr 1 od strony paska zębatego napędu rozrządu). W pokrywie środkowego ło-żyska głównego należy umieścić dolną panew- kę główną z obustronnym kołnierzem. • Powlec olejem silnikowym gwint śrub pokrywłożysk głównych, wkręcić je ręką i dokręcić Rys. 2.49. Rozmieszczenie oznaczeń pokryw łożysk właściwym momentem w kolejności wskazanej głównych i kolejność dokręcania śrub ich mocowania na rysunku 2.49. • Upewnić się, że wał korbowy obraca sięw łożyskach bez wyczuwalnego oporu.Określenie grupy selekcyjnej panewek• Umieścić górną cześć tłoka w specjalnymkorbowychprzyrządzie w kształcie litery „Vquot; i ustawić• Grupę selekcyjną panewek korbowych dobie-współosiowo otwór sworznia oraz otwór przy-ra się w zależności od grup selekcyjnych czo-rządu, przez który będzie wprowadzany swo-pów korbowych. Istnieją 3 grupy selekcyjnerzeń tłoka.czopów korbowych. Oznaczenia grup selekcyj-• Umieścić w przyrządzie korbowód tak, abynych czopów korbowych znajdują się na pierw-oś otworu w tulejce główki znalazła się naszym przeciwciężarze wału korbowego po stro-przedłużeniu osi otworów piast tłoka. Zwrócićnie koła zamachowego (patrz rys. 2.45). Pierw-uwagę na prawidłowy sposób montażu korbo-sza cyfra po lewej stronie dotyczy czopa wodu względem tłoka (patrz rys. 2.48). Za po-korbowego 1. cylindra; następne — czopówmocą trzpienia o średnicy nieznacznie mniej-korbowych kolejnych cylindrów. szej od średnicy sworznia wcisnąć za pomocą prasy sworzeń do otworu piasty tłoka (bez pier-• Grupa selekcyjna panewek korbowych jest ścienia osadczego), następnie do otworu tulejkioznaczona znakiem barwnym na ich krawędzi. główki korbowodu i do otworu w drugiej pia-Sposób doboru panewek podano w tablicy. ście tłoka, aż do oparcia o pierścień osadczy.Grupy selekcyjne panewek korbowych • W otworze drugiej piasty tłoka założyć nowy pierścień osadczy. Grupa selekcyjna panewki Grupa selekcyjna czopa • Sprawdzić prawidłowość złożenia tłoka z kor- korbowegokorbowej bowodem. 0 (czarny) 0 • Za pomocą specjalnego przyrządu do monta-1 (żółty) 1 żu pierścieni tłoków umieścić kolejno w odpo-2 (niebieski) 2 wiednich rowkach tłoka: pierścień zgarniający (dolny), drugi pierścień uszczelniający (środko- wy) i pierwszy pierścień uszczelniający (górny). • Powlec boczną powierzchnię tłoka oraz gładź Litera „Rquot; na płaskich powierzchniach pierścieni cylindra olejem silnikowym. powinna być skierowana w stronę denka tłoka• Obrócić wał korbowy tak, aby czopy korbowe (rys. 2.47). cylindrów 1. i 4. znalazły się w położeniu GMR • Rozstawić zamki pierścieni na obwodzie tłoka • Za pomocą przyrządu do ściskania pierścieni tak, aby znajdowały się jak najdalej od siebie tłoków wsunąć do cylindrów kadłuba zespoły i nie leżały w płaszczyźnie osi sworznia tłoka tłoków z korbowodami, przestrzegając ich kolej- (lub w jej pobliżu) oraz aby zamek pierścienia ności i zwracając uwagę na położenie tłoków zgarniającego nie wypadał na odcinku rowka względem kadłuba silnika (rys. 2.50). Cyfry wy- 153
  • 152. Silnik wysokoprężnyprzeszlifować czopy korbowe wału na wymiar naprawczy i zamontować odpowiednie panewki naprawcze. • Powlec olejem silnikowym gwint śrub korbo- wodów i ich nakrętek; założyć pokrywy korbo- wodów wraz z dolnymi panewkami korbowymi; dokręcić nakrętki właściwym momentem. • Obrócić wał korbowy o 180°, aby czopy korbowe cylindrów nr 2 i 3 znalazły się w poło- żeniu GMP i powtórzyć dla nich czynności opisane dla czopów nr 1 i 4. • Sprawdzić luz osiowy korbowodów na czo- pach korbowych. W przypadku przekroczenia dopuszczalnych wartości należy wymienić od- powiedni korbowód lub wał korbowy.Końcowe czynności składania silnika• Założyć nową uszczelkę i zamontować tylnąpokrywę kadłuba.• Za pomocą trzpienia o odpowiedniej średnicy zamontować nowy tylny pierścień uszczelniają- cy wał korbowy po uprzednim wypełnieniu sma-rem stałym przestrzeni między jego wargami. Rys. 2.50. Sposób montażu zespołów tłoków z korbowodami w kadłubie • Oczyścić powierzchnię przylegania do kadłu- 1 — znak grupy selekcyjnej średnicy tłoka, 2 — znakba w obudowie pompy oleju, powlec ją pastą grupy selekcyjnej średnicy cylindrauszczelniającą i zamontować pompę oleju z przodu kadłuba silnika.• Zamontować miskę olejową.bite na łbie korbowodu i jego pokrywie muszą• Zamontować wspornik filtru oleju wraz z chłod-być identyczne i znajdować się po tej samej nicą oleju do kadłuba zakładając przy tym nowe stronie co cyfra na denku tłoka (oznaczającauszczelki. jego grupę selekcyjną). Przy wkładaniu zespołu • Oczyścić powierzchnię przylegania obudowy tłoka z korbowodem do cylindra cyfry te muszą termostatu do kadłuba, powlec ją pastą uszczel- znajdować się po stronie pompy wtryskowej.niającą i zamontować obudowę termostatu. • Umieścić górną panewkę korbową (z otwo-• Zamontować nowy filtr oleju. rem smarowym) w łbie korbowodu i ustawić• Zamontować wspornik pompy wtryskowej. współosiowo otwory w panewce korbowej i kor-• Założyć i podłączyć do silnika wszystkie ela- bowodzie. styczne przewody układu chłodzenia. • Zamontować dolną osłonę blaszaną koła za-Sprawdzanie luzu promieniowego machowego oraz unieruchomić wał korbowy zaw łożyskach korbowychpomocą odpowiedniego przyrządu. Powlec ole- jem silnikowym gwint śrub mocowania koła• Ułożyć wzdłuż czystych i suchych czopów zamachowego, założyć koło zamachowe na watkorbowych nr 1 i 4 pręciki pomiarowe Plastigage. korbowy i dokręcić śruby jego mocowania wła-• Założyć pokrywy korbowodów wraz z suchy- ściwym momentem.mi półpanewkami dolnymi na korbowody nr 1i 4 oraz dokręcić śruby korbowodów właściwym • Zamontować tarczę i zespół dociskowy sprzę- gła. Jeśli części te były wcześniej używane,momentem. należy sprawdzić ich stan techniczny, stopieńUwaga. Przy tej operacji nie wolno obrócić wału zużycia i zamontować zgodnie ze znakami wy-korbowego. konanymi przed ich wymontowaniem. Śruby• Wymontować pokrywy korbowodów wraz mocowania zespołu dociskowego dokręcić w za-z dolnymi panewkami korbowymi. lecanej kolejności właściwym momentem (patrz• Korzystając z przymiaru na opakowaniu pręci- odpowiedni opis w podrozdz. 3.2 i rys. 3.4).ków Plastigage odczytać wartość luzu promie-niowego w łożysku odpowiadającą największej• Zamontować głowicę silnika (patrz odpowied- szerokości odkształconego pręcika.ni opis w p. 2.2.2). • Pokryć powierzchnię przylegania uszczelki• Zanotować odczytaną wartość luzu i porównać oraz gwint śrub mocujących pastą uszczelniają- ją z wartością właściwą (patrz podrozdz. 2.1). cą i zamontować pompę cieczy chłodzącej. • Jeśli zmierzony luz wykracza poza granice tolerancji, należy wymienić panewkę uwzględ-• Zamontować pompę wtryskową (patrz odpo- niając jej grupę selekcyjną (znak barwny) lub wiedni opis w p. 2.2.1).154
  • 153. Układ smarowania• Założyć i wyregulować naciąg paska zębate-• Podnieść i podeprzeć przód samochodu, zdjąć go napędu pompy wtryskowej i paska zębatego prawe koło przednie, osłonę przeciwbłotną pra- napędu rozrządu (patrz odpowiednie opisy w p. wej wnęki koła i dolną osłonę przedziału silnika 2.2.1 i 2.2.2). z prawej strony. • Wyjąć przyrząd użyty do unieruchomienia • Opróżnić układ chłodzenia silnika (patrz od- koła zamachowego. powiedni opis w p. 2.2.6). • Połączyć silnik ze skrzynką przekładniową.• Wymontować pasek zębaty napędu rozrządu (patrz odpowiedni opis w p. 2.2.2). • Zamontować rozrusznik i alternator oraz podłą- czyć ich przewody elektryczne.• Zdjąć z wału korbowego koło zębate i wyjąć wpust czółenkowy. • Napełnić silnik odpowiednią ilością właściwe- go rodzaju oleju. • W silniku CD20E rozłączyć złącze przewodów elektrycznych czujnika prędkości obrotowej sil- • Ustawić pompę wtryskową (patrz odpowiedni nika. opis w p. 2.2.1). • Zamontować zespół napędowy do samocho- Pod samochodem du (patrz odpowiedni opis w p. 2.2.3). • Wymontować przednią rurę wylotową spalin. • Wymontować belkę zawieszenia zespołu na- pędowego. 2.2.5. Układ smarowania • Wymontować ściąg łączący silnik ze skrzynką przekładniową. • Wymontować miskę olejową. WYMONTOWANIE, SPRAWDZANIE • Wymontować pompę oleju wraz z jej ssakiem I ZAMONTOWANIE POMPY OLEJU oraz prowadnicą wskaźnika poziomu oleju. Wymontowanie i rozkładanie pompy oleju• Odwrócić obudowę pompy oleju i zdjąć jej • W wersjach wyposażonych w kodowany od-pokrywę. biornik radiowy zanotować kod radioodbiornika • Wyjąć koła zębate z obudowy pompy oleju. przed odłączeniem akumulatora od instalacji • Wykręcić gwintowany korek zaworu przele- wowego i wyjąć części zaworu przelewowego elektrycznej samochodu.168 Rys. 2.57. Układ smarowania 1 — czujnik ciśnienia oleju, 2 — czujnik prędkości obrotowej silnika (tylko silnik CD20E), 3 — pompa oleju, 4 — uszczelka, 5 — suwak zaworu przelewowego, 6 — sprężyna zaworu przelewowego, 7 — podkładka regulacji ciśnienia otwarcia zaworu przelewowego, 8 — korek gwintowany, 9 — pierścień uszczelniający, 10 — kadłub pompy oleju, 11 — pokrywa pompy oleju, 12 — koło zębate wewnętrzne, 13 — koło zębate zewnętrzne, 14 — ssak pompy oleju, 15 — korek spustu oleju, 16 — prowadnica wskaźnika poziomu oleju, 17 — prętowy wskaźnik poziomu oleju, 18 — miska olejowa, 19 — króciec, 20 — wymiennik ciepła typu olej-ciecz chłodząca, 21 — wspornik filtru oleju i wymiennika ciepła, 22 — filtr oleju 155
  • 154. Silnik wysokoprężnyRys. 2.53. Usytuowanie czujnika ciśnienia oleju pod Bfiltrem oleju dzone, należy wymienić koła zębate albo o u b-dowę pompy oleju.Składanie i zamontowanie pompy oleju W celu złożenia i zamontowania pompy oleju wykonać czynności w kolejności odwrotnej do podanej podczas jej wymontowania i rozkłada- nia. Należy zwrócić uwagę na następujące zale- cenia. • Przed składaniem wszystkie części powlecolejem silnikowym. • Wymienić pierścień uszczelniający o przekro-ju okrągłym gwintowanego korka zaworu przele-wowego.L • Założyć nowe uszczelki miski olejowej umiesz- Iczone pod oboma końcami wału korbowego. • Wymienić przedni pierścień uszczelniający walkorbowy umieszczony w obudowie pompy oleju, Rys. 2.52. Sprawdzanie luzów w pompie oleju• Pokryć pastą uszczelniającą oczyszczone A — sprawdzanie luzu promieniowego zewnętrznego koła zębatego w obudowie pompy, B — sprawdzanie luzuwcześniej powierzchnie przylegania do kadłuba międzyzębnego kół pompy, C — sprawdzanie luzumiski olejowej i obudowy pompy oleju. osiowego między kołami zębatymi i płaszczyzną• Napełnić silnik odpowiednią ilością właściwe- przylegania pokrywy pompygo rodzaju oleju i sprawdzić poziom oleju.• Napełnić i odpowietrzyć układ chłodzenia sil-nika (patrz odpowiedni opis w p. 2.2.6).• Przed pierwszym uruchomieniem silnika roz- (sprężynę, podkładki regulacji ciśnienia otwarciałączyć złącze przewodów elektrycznych elektro- i suwak zaworu).zaworu zatrzymania silnika; następnie włączyćna około 30 sekund rozrusznik, aby pompa Sprawdzanie pompy olejumogła zassać olej i napełnić nim kanały w ka- • Oczyścić i sprawdzić stan wszystkich częścidłubie i głowicy silnika. pompy oleju.• Po podłączeniu złącza elektrozaworu zatrzy- • Sprawdzić, czy na kołach zębatych i we-mania silnika uruchomić silnik i sprawdzić jego wnętrznych powierzchniach obudowy nie maszczelność oraz prawidłowość pracy. uszkodzeń, zadrapań ani śladów nadmiernego zużycia.SPRAWDZANIE CIŚNIENIA OLEJU • Umieścić koła zębate pompy w jej obudowie. • Zmierzyć szczelinomierzem luz promieniowy• Wykręcić czujnik ciśnienia oleju (rys. 2.53) i na między kołami zębatymi pompy oraz między jego miejsce wkręcić końcówkę przewodu mano- kołami i obudową pompy. Następnie zmierzyć metru o odpowiednim zakresie pomiarowym. luz osiowy między powierzchnią kół zębatych i• Uruchomić i nagrzać silnik do temperatury płaszczyzną przylegania pokrywy pompy olejunormalnej pracy. Odczytać na manometrze ciśnie- (patrz rys. 2.52). nie oleju na biegu jałowym i przy 2000 obr/minsilnika. Porównać zmierzone wartości z war- • Jeśli choć jeden ze zmierzonych luzów wykra-tościami właściwymi podanymi w podrozdzia- cza poza granice tolerancji lub części pompyle 2.1. oleju wykazują nadmierne zużycie albo są uszko- 156
  • 155. Układ chłodzenia2.2.6. Układ chłodzenia WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE PASKA NAPĘDU POMPY CIECZY CHŁODZĄCEJ Wymontowanie • W wersjach wyposażonych w kodowany od- biornik radiowy zanotować kod radioodbiornika przed odłączeniem akumulatora od instalacji elektrycznej samochodu. • Podnieść i podeprzeć przód samochodu. Zdjąć Rys. 2.55. Paski klinowe napędu osprzętu prawe koło przednie oraz wymontować osłonę1 — koło pasowe wału korbowego, 2 — koło pasowe pompy wspomagania układu kierowniczego, 3 — koło przeciwbłotną z wnęki tego koła. pasowe pompy cieczy chłodzącej, 4 — koło pasowe • Wymontować prawą dolną osłonę przedziałualternatora, 5 — koło pasowe sprężarki klimatyzacji, silnika.6 — rolka napinacza • Poluzować śrubę górnego mocowania pompy Strzałkami wskazano miejsca sprawdzania naciągu paska wspomagania układu kierowniczego, a następ- nie poluzować śrubę regulacji naciągu (rys. 2.56) w celu poluzowania paska klinowego na- pędu pompy cieczy chłodzącej i pompy wspo- magania układu kierowniczego. układu kierowniczego (patrz rys. 2.55) oraz • Zdjąć pasek klinowy napędu pompy cieczy sprawdzić, czy zajmuje właściwe położenie chłodzącej i pompy wspomagania układu kie- w rowkach kół pasowych (szczególnie koła pa- rowniczego. sowego wału korbowego). Zamontowanie• Naciągnąć pasek klinowy napędu pompy cieczy chłodzącej i pompy wspomagania ukła- • Oczyścić i sprawdzić stan kół pasowych. du kierowniczego obracając śrubę regulacji na- » Założyć na koła pasek klinowy napędu pom- ciągu paska tak, aby ugięcie odcinka paska py cieczy chłodzącej i pompy wspomaganiays. 2.54. Układ chłodzenia1 - koło pasowe pompy cieczy chłodzącej, 2 — pompa cieczy chłodzącej, 3 — uszczelka, 4 — czujnik wskaźnikatemperatury cieczy chłodzącej, 5 — króciec wyjścia cieczy chłodzącej z głowicy silnika, 6 — czujnik temperatury cieczychłodzącej sterowania silnika, 7 — obudowa termostatu, 8 — termostat, 9 — pokrywa termostatu (króciec wejścia cieczychłodzącej), 10 — pompa wtryskowa z układem rozruchowym zimnego silnika (tylko silnik CD20E), 11 — pokrywa,I 12-króciec mocowania, 13 — wymiennik ciepła typu olej-ciecz chłodząca silnik, 14 — wspornik filtru oleju, 15 — filtroleju, 16 — nagrzewnica wnętrza samochodu, 17 — silniki elektryczne wentylatorów chłodnicy, 18 — wsporniki wentylatorów chłodnicy, 19 — wentylatory chłodnicy, 20 — chłodnica, 21 — zbiornik wyrównawczy cieczy chłodzącej157
  • 156. Silnik wysokoprężny Rys. 2.56. Usytuowanie śruby regulacji naciągu paska klinowego napędu pompy cieczy chłodzącej między kołami pasowymi pompy wspomagania układu kierowniczego i pompy cieczy chłodzą- Rys. 2.57. Rozmieszczenie korków spustu cieczy cej odpowiadało wartości określonej podroz-chłodzącej dziale 2.1.A — w kadłubie silnika, B — w chłodnicy • Dokręcić śrubę górnego mocowania pompy wspomagania układu kierowniczego. • Zamontować prawą dolną osłonę przedziału silnika. Zamontowanie • We wnęce prawego koła przedniego zamon- • Oczyścić starannie rozpuszczalnikiem c e h- tować osłonę przeciwbłotną oraz prawe koło micznym powierzchnię przylegania obudowy przednie.pompy cieczy chłodzącej do kadłuba silnika. • Opuścić przód samochodu.• Sprawdzić stan części oraz luz promieniowy • Podłączyć akumulator do instalacji elektrycz-wałka pompy cieczy chłodzącej. W razie stwier- nej samochodu. dzenia znacznego zużycia, widocznych zaryso-wań lub wyraźnie wyczuwalnego luzu promie-niowego wałka pompy należy wymienić pompę WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIEcieczy chłodzącej. POMPY CIECZY CHŁODZĄCEJ• W zależności od wersji silnika nałożyć pastę Wymontowanie uszczelniającą na powierzchnię przylegania obu-dowy pompy cieczy chłodzącej do kadłuba• W wersjach wyposażonych w kodowany od-silnika lub wymienić uszczelkę obudowy pompybiornik radiowy zanotować kod radioodbiornikacieczy chłodzącej.przed odłączeniem akumulatora od instalacjielektrycznej samochodu. • Założyć na kadłub pompę cieczy chłodzącej.• Powlec pastą uszczelniającą gwint śrub mo-• Podnieść i podeprzeć przód samochodu. Zdjąćcujących pompę cieczy chłodzącej i dokręcić je prawe koło przednie oraz wymontować osłonęwłaściwym momentem. przeciwbłotną z wnęki tego koła.• Zamontować rolkę napinacza paska napędu • Wymontować prawą dolną osłonę przedziałurozrządu. silnika.• Zamontować pasek zębaty napędu rozrządu • Opróżnić układ chłodzenia silnika (patrz od-(patrz odpowiedni opis w p. 2.2.2). powiedni opis).• Założyć koło pasowe pompy cieczy chłodzą- • Odkręcić śruby mocujące koło pasowe pom-cej i dokręcić śruby jego mocowania. py cieczy chłodzącej.• Zamontować prawą dolną osłonę przedziałi • Wymontować pasek zębaty napędu rozrządusilnika. (patrz odpowiedni opis w p. 2.2.2).• We wnęce prawego koła przedniego zamon- • Wymontować rolkę napinacza paska zębate-tować osłonę przeciwbłotną i założyć prawe go napędu rozrządu.koło przednie. • Wymontować koło pasowe pompy cieczy chło- dzącej.• Opuścić przód samochodu.• Podłączyć akumulator do instalacji elektrycz- • Odkręcić śruby mocujące i zdjąć pompę cie-nej samochodu. czy chłodzącej. 158
  • 157. Układy chłodzenia i wylotowy• Po całkowitym opróżnieniu układu chłodzenia przepłukać go obficie czystą wodą przez wlew chłodnicy. Korki spustowe należy najpierw wkrę- cić (aby napełnić układ czysta wodą), a następ- nie wykręcić i obficie przepłukać układ chłodze- nia. Należy także przepłukać zbiornik wyrów- nawczy. • Pokryć gwint korka spustu cieczy chłodzącej w kadłubie silnika pastą uszczelniającą. Wkręcić korki spustu cieczy chłodzącej w kadłub silnika i chłodnicę. Rys. 2.58. Usytuowanie odpowietrznika układu• Zamontować zbiornik wyrównawczy w prze- chłodzenia dziale silnika.Napełnianie i odpowietrzanie • Napełniać powoli układ chłodzenia zaleca- • Napełnić i odpowietrzyć układ chłodzenia nym rodzajem cieczy przez wlew chłodnicy, aż (patrz odpowiedni opis). zacznie się ona wypływać przez odkręcony odpowietrznik układu chłodzenia. OPRÓŻNIANIE, NAPEŁNIANIE • Dokręcić odpowietrzanik układu chłodzenia, I ODPOWIETRZANIE UKŁADU CHŁODZENIA gdy wypływająca ciecz nie będzie zawierała Opróżnianie pęcherzyków powietrza. • Napełnić maksymalnie chłodnicę i zakręcić • Ustawić pokrętło regulacji temperatury w po- korek jej wlewu. łożeniu maksymalnego ogrzewania wnętrza nad- wozia.• Napełnić zbiornik wyrównawczy do poziomu maksymalnego zaznaczonego na zbiorniku. • Umieścić pod samochodem naczynie do ze- brania cieczy chłodzącej. • Uruchomić silnik i nagrzać go do temperatu- ry normalnej pracy. • Odkręcić korek chłodnicy, aby obniżyć ciśnie- nie w układzie chłodzenia.• Unieruchomić silnik i odczekać aż ostygnie. • Sprawdzić poziom cieczy w chłodnicy i w • Wykręcić korek spustu cieczy chłodzącej razie potrzeby uzupełnić jej ilość do poziomu w chłodnicy (rys. 2.57A) i skierować strumień maksymalnego. wypływającej cieczy do podstawionego na- czynia. • Sprawdzić poziom cieczy chłodzącej w zbior- t Wymontować zbiornik wyrównawczy układuniku wyrównawczym i w razie potrzeby uzupeł- nić ilość cieczy w zbiorniku do poziomu mak- chłodzenia i opróżnić go z cieczy chłodzącej. symalnego. • Odkręcić odpowietrznik układu chłodzenia znajdujący się w króćcu odprowadzającym ciecz • Uruchomić silnik i powtarzać dwie ostat- chłodzącą z głowicy (rys. 2.58).nie czynności aż do ustabilizowania się pozio- mu cieczy w chłodnicy i zbiorniku wyrównaw-• Wykręcić korek spustu cieczy chłodzącej czym. w kadłubie silnika (rys. 2.57A). R s 2.59. Układ wylotowy y. A — silnik CD20, B — silnik020E — kolektor wylotowy, — uszczelka kolektora lylotowego, 3 — osłonajrmiczna, 4 — przednia rura łylotowa, 5 — środkowa rura lylotowa z tłumikiem pośrednim, 6 — tłumik tylny 159
  • 158. 3SPRZĘGŁO Zespół dociskowy sprzęgła ma centralną sprę- 3.1.CHARAKTERYSTYKA żynę tarczową. Tarcza sprzęgła zawiera piastęTECHNICZNA z tłumikiem drgań skrętnych. Łożysko wycisko- we jest kulkowe i stale styka się z mechanizmem wyłączania sprzęgła. DANE OGÓLNE MOMENTY DOKRĘCANIA Zastosowano jednotarczowe sprzęgło suche ste- Zespół dociskowy do koła zamachowego: rowane mechaniczne za pomocą linki w wer- — 1. etap: 10 do 20 N • m; sjach z silnikiem benzynowym lub hydraulicznie — 2. etap: 22 do 30 N • m. w wersjach z silnikiem wysokoprężnym. Podstawowe parametry sprzęgłaBenzynowyWysokoprężnyBenzynowy Rodzaj silnika2,0 1,4 1,6Model sprzęgła180200 200 Średnica zewn. / wewn. tarczy (mm)180/125 190/132200/130Grubość nominalna okładzin ciernych (mm)3,53,5 3,5 Grubość minimalna okładzin ciernych* (mm)0,30,30,3Maks. bicie tarczy / promień pomiaru (mm) 1 /851/95 1/90Luz maks. tarczy w rowkach wielowypustu** (mm)0.80,7 0,8Siła docisku sprężyny tarczowej (daN)441,3323,6382,5Dopuszczalne przesunięcie między płytkami sprężyny tarczowej (mm)0,71,01,0 Wysokość pedału (mm)156 do 166159 do 169 159 do 169 Skok jałowy pedału (mm) 9 do 16 11 do 15 11 do 15 Skok jałowy dźwigni sprzęgła (mm) Sterowana2,5 do 3,5 2,5 do 3,5hydraulicznieŚrednica cylindra pompy / siłownika (mm) Nie dotyczy 15,87/17,46Nie dotyczy Średnica amortyzatora hydrauliczn. (mm)Nie dotyczy 19,05Nie dotyczy * Mierzona do łbów nitów. ** Pomiar na zewnętrznej średnicy tarczy ciernej.160
  • 159. Charakterystyka techniczna 11 Rys. flys 3.7. Sprzęgło sterowane mechanicznie I — pedał sprzęgła, 2 — sprężyna pedału, 3 — wspornik pedału, 4 — linka sprzęgła, 5 — dźwignia wyłączania sprzęgła, 6— widełki sprzęgła, 7 — kołek, 8 — łożysko wyciskowe, 9 — zapinki łożyska wyciskowego, 10 — zespół dociskowy, II —tarcza ciernaOś i wspornik pedału sprzęgła: 16 do 22 N • m.• Po każdym otwarciu hydraulicznego obwodu Pompa sprzęgła: 8 do 11 N • m.sterowania sprzęgła jest konieczne jego odpo- Siłownik sprzęgła: 30 N • m.wietrzenie i sprawdzenie działania oraz, w razie Wspornik siłownika sprzęgła: 16 do 28 N • m.potrzeby, regulacja wysokości pedału sprzęgła. Przewody hydrauliczne sterowania sprzęgła: 15 WYMIANA TARCZY SPRZĘGŁA do 18 N • m. I ZESPOŁU DOCISKOWEGO Odpowietrznik hydraulicznego sterowania sprzę- • W wersjach z silnikami benzynowymi odłą- gła: 6 do 10 N • m. czyć linkę sterowania sprzęgła od dźwigni wyłą- czania sprzęgła. • W wersjach z silnikiem wysokoprężnym wy- 3.2. OBSŁUGA I NAPRAWAmontować siłownik sprzęgła bez odłączania od niego przewodu hydraulicznego i podwiesić si- łownik w przedziale silnika za pomocą miękkie- UWAGI WSTĘPNE go drutu. • Wymontować skrzynkę przekładniową (patrz • Wymiana sprzęgła wymaga uprzedniego wy- odpowiedni opis w podrozdz. 4.2). montowania skrzynki przekładniowej z samo-• Odkręcić stopniowo (etapami) w kolejności chodu.odwrotnej do zalecanej podczas dokręcania • Wysokość pedału sprzęgła oraz skok jałowy dźwigni wyłączania sprzęgła można regulować. Rys. 3.2. Sposób pomiaru wysokości pedału sprzęgła Rys. 3.3. Sposób regulacji luzu dźwigni wyłączania 1 — śruba zderzakowa, sprzęgła 2 — przeciwnakrętka, 1 — nakrętka regulacyjna, 2 — przeciwnakrętka, X — wysokość pedału sprzęgła X — skok jałowy dźwigni sprzęgła (2,5 do 3,5 mm) (mierzona po zdjęciu dywanika)161
  • 160. Sprzęgło • Wyśrodkować tarczę sprzęgła za pomocąprzyrządu specjalnego Nissan KN/30101600,uniwersalnego przyrządu do środkowania tar-czy sprzęgła lub trzpienia o odpowiedniej śred-nicy.• Umieścić na kole zamachowym zespół doci-Rys. 3.4. Kolejnośćskowy sprzęgła i wkręcić ręką śruby jego moco-dokręcania śrubmocowania zespołu wania.dociskowego sprzęgła• Dokręcić śruby mocowania zespołu docisko-wego sprzęgła w zalecanej kolejności (rys. 3.4)właściwym momentem. (patrz rys. 3.4) śruby mocowania zespołu dociskowego sprzęgła do koła zamachowego • Wyjąć przyrząd użyty do środkowania tarczy aż do całkowitego zwolnienia sprężyny tar- sprzęgła. czowej.• Powlec wielowypusty wałka sprzęgłowegoskrzynki przekładniowej oraz łożysko wyciskowe • Wykręcić całkowicie śruby mocujące i zdjąćniewielką ilością smaru stałego. zespół dociskowy oraz tarczę sprzęgła.• Zamontować skrzynkę przekładniową (patrz • Oczyścić wszystkie wymontowane częściodpowiedni opis w podrozdz. 4.2). i sprawdzić ich stan techniczny.• W wersjach z silnikami benzynowymi podłą- • Wymienić uszkodzone i nadmiernie zużyteczyć linkę sterowania sprzęgła od dźwigni wyłą- części.czania sprzęgła. • Odtłuścić powierzchnię cierną koła zamacho-• W wersjach z silnikami wysokoprężnymi za- wego odpowiednim rozpuszczalnikiem, np. trój-montować siłownik sprzęgła. chloroetylenem.28 Rys. 3.5. Sprzęgło sterowane hydraulicznie 1 — pedał sprzęgła, 2 — sprężyna pedału, 3 — wspornik pedału, 4 — osłona gumowa, 5 — pierścień osadczy, 6 — podkładka oporowa, 7 — tłok pompy sprzęgła, 8 — sprężyna tłoka, 9 — cylinder pompy sprzęgła, 10 — zbiornik wyrównawczy, 11 — uszczelka, 12 — płytka, 13 — tłok amortyzatora hydraulicznego, 14 — sprężyna amortyzatora, 15 — amortyzator układu hydraulicznego, 16 — siłownik sprzęgła, 17 — osłona gumowa, 18 — tłoczysko siłownika, 19 — tłok siłownika, 20 — uszczelka gumowa tłoka, 21 — sprężyna siłownika, 22 — cylinder siłownika, 23 — dźwignia wyłączania sprzęgła, 24 — widełki sprzęgła, 25 — łożysko wyciskowe, 26 — kołek, 27 — zapinka łożyska wyciskowego, 28 — zespół dociskowy, 29 — tarcza cierna, 30 — odpowietrznik siłownika hydraulicznego162
  • 161. Obsługa i naprawa NAPEŁNIANIE I ODPOWIETRZANIEHYDRAULICZNEGO OBWODU STEROWANIASPRZĘGŁA• Napełnić zbiornik hydraulicznego obwodu ste-rowania sprzęgła zalecanym rodzajem płynui podczas odpowietrzania układu utrzymywaćmaksymalny jego poziom w zbiorniku wyrów-nawczym.«Zdjąć osłonę gumową i nałożyć na odpo-wietrznik amortyzatora hydraulicznego sterowa-nia sprzęgła (rys. 3.6) przewód z przezroczy- stego tworzywa sztucznego. Drugi koniec prze- wodu umieścić w naczyniu zawierającym czysty płyn. Rys. 3.7. Widok siłownika sprzęgła (1) i jego odpowietrzanika (2) » Nacisnąć pedał sprzęgła, aby wytworzyć ci- śnienie w obwodzie hydraulicznym. • Jeśli pedał sprzęgła nie stawia oporu, należy • Trzymając wciśnięty pedał sprzęgła odkręcić „pompowaćquot; pedałem tak długo, aż będzie odpowietrznik amortyzatora hydraulicznego i ob- stawiał chociaż niewielki opór. serwować płyn wypływający z przezroczystego przewodu. • Gdy płyn przestanie wypływać, wówczas dokręcić odpowietrznik i zwolnić pedał sprzę- gła. • Ponownie wcisnąć pedał sprzęgła i powtó- rzyć dwie ostatnie czynności. • Powtarzać trzy ostatnie czynności tak długo, aż wypływający płyn nie będzie zawierał pęche- rzyków powietrza. • Powtórzyć całą operację dla odpowietrzania siłownika sprzęgła (2, rys. 3.7). Uwaga. W celu skutecznego odpowietrzenia całego obwodu sterowania sprzęgła może oka- zać się konieczne kilkakrotne powtarzanie od- powietrzania na przemian amortyzatora hydrau- licznego oraz siłownika sprzęgła. tys. 3.6. Widok amortyzatora hydraulicznego • Sprawdzić wysokość pedału sprzęgła (patrz ferowania sprzęgła rys. 3.2) oraz prawidłowość włączania poszcze-— odpowietrznik amortyzatora hydraulicznego, gólnych biegów.— śruby mocujące
  • 162. 4 MECHANICZNASKRZYNKA PRZEKŁADNIOWA Skrzynka RS5F31A silnika benzynowego 1,6 4.1. CHARAKTERYSTYKA PrędkośćPrzeło-TECHNICZNAjazdy* w km/h żeniePrzełożenie Przełożenie przyBieg prze-biegucałkowite 1000 obr/min kładni DANE OGÓLNEsilnikagłównej1. 3,062(49/16)12,7598,36 Mechaniczna skrzynka przekładniowa ma pięć 2.1,826 (42/23) 7,60914,03 synchronizowanych biegów do jazdy do przo- 3.1,286 (36/28) 5,35919,92 4,167 du oraz niesynchronizowany bieg wsteczny.4.0,975 (39/40) 4,06326,28(75/18)5.0,810(34/42)3,37531,65 Wraz z silnikiem i sprzęgłem tworzy zespół Wsteczny 3,417(41/12)14,2047,49 napędowy umieszczony poprzecznie z przodu samochodu, napędzający koła przednie. * Z ogumieniem 175/65 R14 o obwodzie tocznym 1780 mm. Skrzynka RS5F31A silnika wysokoprężnego Typ skrzynki przekładniowej 2,0 Samochód napędzany silnikiem: — benzynowym 1,4: RS5F30A;PrędkośćPrzeło-jazdy* w km/h żenie — benzynowym 1,6 oraz wysokoprężnym 2,0:PrzełożeniePrzełożenieprzyBieg prze- całkowite RS5F31A. biegu1000 obr/min kładnisilnikagłównej 12,1668,96 1. 3,333(50/15) Przełożenia7,13615,29 2. 1,955 (43/22)4,69423,253.1,286 (36/28)3,650 Skrzynka RS5F30A 3,29233,144.0,902(37/41)(73/20)2,75939,585.0,756 (34/45)12,4728,74 Wsteczny 3,417(41/12) Przeło-Prędkość żenie jazdy* w km/hPrzełożeniePrzełożenie * Z ogumieniem 185/65 R14 o obwodzie tocznym 1820 mm.prze- przy Bieg biegucałkowite kładni 1000 obr/min Dane regulacyjnegłównejsilnika Luz pierścieni synchronizatorów:1.3,333 (50/15)13,889 7,58 — nominalny: 1,00 do 1,35 mm;2.1,955 (43/22)8,146 12,92 — minimalny: 0,7 mm.3.1,286 (36/28)4,167 5,359 19,644.0,902 (37/41)3,759 27,26(75/18)Luz osiowy kół zębatych:5.0,733 (33/45)3,054 34,45 — koła 1. i 5. biegu: 0,18 do 0,31 mm; Wsteczny 3,417 (41/12)14,2047,39 — koła 2., 3. i 4. biegu: 0,20 do 0,30 mm. Luz piast synchronizatorów: 0,1 mm. * Z ogumieniem 175/70 R13 o obwodzie tocznym 1755 mm.164
  • 163. Charakterystyka technicznaLuz łożyska tocznego wałka sprzęgłowego (mię-— w trudnych warunkach eksploatacji: spraw- dzy pierścieniem osadczym i podkładką):dzanie poziomu co 30 000 km lub co 1 rok, 0,1 mm.wymiana oleju co 60 000 km lub co 2 lata. Luz wałka głównego (między półpierścieniamiMOMENTY DOKRĘCANIA ustalającymi i podkładką): 0,1 mm. Luz mechanizmu różnicowego (między kołem Skrzynka przekładniowa do silnika benzynowe- koronowym półosi i obudową mechanizmu):go: 0,1 do 0,2 mm. — śruby o długości (bez łba) 70, 85 i 30 mm: Moment obrotowy blokowania biegu wsteczne- 31 do 41 N-m; go: 4,9 do 7,4 N • m.— śruby o długości (bez łba) 25 mm: 16 do Moment oporów obrotu mechanizmu różnico- 21 N-m. wego (nowe łożyska stożkowe):Skrzynka przekładniowa do silnika wysokopręż- — skrzynka przekładniowa RS5F30A: 3,9 do nego:12,3 N • m; — śruby o długości (bez łba) 120 i 85 mm: 31— skrzynka przekładniowa RS5F31A: 3,9 dodo 41 N • m;13,7 N-m. — śruby o długości (bez łba) 75, 30 i 25 mm:16 do 21 N-m.Korek spustu oleju: 25 do 35 N • m.Dobór grubości podkładek regulacyjnychObudowa zespołu kół zębatych do obudowyłożyska wałka głównegosprzęgła: 27 do 31 N • m.Włącznik świateł cofania: 20 do 30 N • m.GrubośćGrubośćWynikWynik Wspornik łożyska tocznego: 16 do 21 N-m. podkładekpodkładek pomiaru pomiaru regulacyjnychregulacyjnych Koło zębate napędzane przekładni głównej: 75(mm)(mm) (mm) (mm)do 90 N • m.Korek gwintowany tulei zatrzasku: 12 do 16 N • m. 0,10 1^2,35 do 2,402,85 do 2,90 0,60 • 4 0 do 2,45 0,152,90 do 2,95 0,65Nakrętka drążka reakcyjnego mechanizmu zmia- • 4 5 do 2,50 0,202,95 do 3,00 0,70ny biegów: 36 do 48 N • m. • , 5 0 do 2,55 0,253,00 do 3,05 0,75Nakrętka krzyżaka drążka zmiany biegów: 14 do • 5 5 do 2,60 0,303,05 do 3,10 0,8018 N-m. • 6 0 do 2,65 0,353,10 do 3,15 0,85 • , 6 5 do 2,70 0,403,15 do 3,20 0,90Połączenie drążka zmiany biegów z dźwignią • , 7 0 do 2,75 0,453,20 do 3,25 0,95zmiany biegów: 18 do 24 N • m. • , 7 5 do 2,80 0,503,25 do 3,30 1,00Wspornik tylny zawieszenia zespołu napędowe- • , 8 0 do 2,85 0,55go: 16 do 21 N-m.Wspornik przedni zawieszenia zespołu napędo-wego: 31 do 41 N • m. Olej do skrzynki przekładniowej RS5F30A3Ść: 2,8 do 3,0 dm 3 .ziom (poniżej krawędzi otworu kontrolnego): do 66 mm.4.2.OBSŁUGA I NAPRAWAquot;Rodzaj: olej przekładniowy o jakości wg API GL4 i lepkości wg SAE 80W90.UWAGI WSTĘPNE Częstość obsługi: - w normalnych warunkach eksploatacji: spraw-• Skrzynkę przekładniową można wymontować dzanie poziomu co 30 000 km lub co 1 rok (nieod spodu samochodu bez konieczności wymon- wymaga się okresowej wymiany oleju);towania zespołu napędowego.-w trudnych warunkach eksploatacji: spraw-• Zewnętrzny mechanizm zmiany biegów nie J dzanie poziomu co 30 000 km lub co 1 rok,ma elementów regulacyjnych i nie wymaga re- | wymiana oleju co 60 000 km lub co 2 lata.gulacji.Olej do skrzynki przekładniowej RS5F31A WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIEIlość: 2,9 do 3,2 dm 3 .SKRZYNKI PRZEKŁADNIOWEJP zo (poniżej krawędzi otworu kontrolnego): oi mWymontowanie i-silnik benzynowy 1,6: 57 do 66 mm;1-silnik wysokoprężny 2,0: 54 do 61 mm; • Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz-1 Rodzaj: olej przekładniowy o jakości wg API GL4 nej samochodu i wyjąć akumulator z przedziału lepkości wg SAE 80W90. silnika.Częstość obsługi: • Wymontować i odsunąć na bok bez odłącza- w normalnych warunkach eksploatacji: spraw-nia przewodów skrzynkę bezpieczników w prze-da i poziomu co 30 000 km lub co 1 rok (niezne dziale silnika wraz z wiązką przewodów elek- i wm g się okresowej wymiany oleju);y aatrycznych. 165
  • 164. Mechaniczna skrzynka przekładniowa 111719 Rys. 4.1. Zespół obudowy mechanicznej skrzynki przekładniowej 1 — obudowa sprzęgła, 2 — obudowa zespołu kół zębatych, 3 — pokrywa tylna, 4 — uszczelka pokrywy, 5 — włącznik świateł cofania, 6 — pierścienie uszczelniające, 7 — zębnik napędu prędkościomierza, 8 — zaślepka z otworem wypływu oleju, 9 — rynienka wypływu oleju, 10 — wspornik łożyska tocznego (skrzynka RS5F30A), 11 — wspornik łożyska tocznego (skrzynka RS5F31A), 12 — zbierak oleju (skrzynka RS5F30A), 13 — zbierak oleju (skrzynka RS5F31A), 14 — stycznik położenia neutralnego dźwigni zmiany biegów, 15 — pierścień uszczelniający wałka wybieraka, 16 — gumowa osłona ochronna, 17 — korek otworu wlewu i kontroli poziomu oleju, 18 — korek spustu oleju, 19 — odpowietrznik • Wymontować przewód doprowadzenia po-• Wymontować półosie napędowe (patrz odpo- wietrza łączący obudowę filtru powietrza z kolek-wiedni opis w podrozdz. 6.2). torem dolotowym. • Odłączyć przewody elektryczne od rozruszni-• W wersjach z silnikiem wysokoprężnym odłą-ka i wymontować rozrusznik (patrz odpowiedniczyć sztywny przewód cieczy chłodzącej prze-opis w p. 11.2.2). chodzący nad skrzynką przekładniową i odsu-• Podtrzymać zespół napędowy i podłożyć klo-nąć go na bok.cek drewniany między belkę zawieszenia zespo-• W wersjach z silnikami benzynowymi odłą-łu napędowego i silnik. czyć linkę sterowania sprzęgła od dźwigni wyłą- czania sprzęgła.• W wersjach z silnikiem wysokoprężnym wy-montować siłownik sprzęgła bez odłączania od niego przewodu hydraulicznego i podwiesić si- łownik w przedziale silnika za pomocą miękkie- go drutu. • Podnieść samochód na wysokość umożliwia- jącą wyjęcie skrzynki przekładniowej od spodu samochodu i podeprzeć go tak, aby koła przed- nie zwisały swobodnie. • Opróżnić skrzynkę przekładniową z oleju (patrz rys. 4.2). • Odłączyć od skrzynki przekładniowej drążek reakcyjny i drążek zmiany biegów. • Zdjąć lewe koło przednie i wymontować osłonę przeciwbłotną z wnęki lewego koła przedniego. • Odłączyć przewody od włącznika świateł co-Rys. 4.2. Rozmieszczenie korków skrzynki fania, czujnika położenia dźwigni zmiany biegówprzekładniowej i czujnika prędkości pojazdu oraz przewód łą-1 — korek spustu oleju, 2 — korek wlewu i kontroli czący obudowę skrzynki przekładniowej z masą.poziomu oleju166
  • 165. Obsługa i naprawa• Ustawić podnośnik hydrauliczny i podeprzeć • Sprawdzić występowanie kołków ustawczych nim skrzynkę przekładniową.w kadłubie silnika.• Nanieść niewielką ilość smaru stałego na • Wymontować tylny wspornik zawieszenia ze-wielowypust tulei prowadzenia sprzęgła i końce społu napędowego, a następnie lewy wspornikwidełek wyłączania sprzęgła. zawieszenia zespołu napędowego (patrz rys. 1.36 lub 2.41).• Upewnić się, że łożysko wyciskowe sprzęgłazajmuje prawidłowe położenie. • Wykręcić śruby mocowania skrzynki przekła- dniowej do silnika, oddzielić ją od silnika i• Przystawić skrzynkę przekładniową do kadłu- ostrożnie wyjąć ją od spodu samochodu. ba silnika oraz wkręcić i dokręcić właściwymmomentem śruby mocowania skrzynki przekła- Zamontowanie dniowej do silnika. Uwaga. Podczas zamontowania należy wymie-• Zamontować wsporniki zawieszenia zespołu nić wszystkie: nakrętki zabezpieczane przednapędowego tylny i lewy.odkręceniem, podkładki sprężyste oraz pierście- • Wyjąć klocek wsunięty między belkę zawie-nie uszczelniające. szenia zespołu napędowego i silnik.• Za pomocą trzpieni o odpowiedniej średnicy• Zamontować półosie napędowe (patrz odpo-zamontować nowe pierścienie uszczelniającewiedni opis w podrozdz. 6.2).półosie napędowe w otworach obudowy skrzyn- • Zamontować i podłączyć rozrusznik (patrzki przekładniowej. Wargi pierścieni przed za- odpowiedni opis w p. 11.2.2).montowaniem powlec niewielką ilością smaru• Podłączyć drążek reakcyjny i drążek zmianystałego.biegów do skrzynki przekładniowej.13 10 11 Rys. 4.3. Zespół kół zębatych i wałków skrzynki przekładniowej 1 — pierścienie osadcze, 2 — podkładki, 3 — łożysko kulkowe, 4 — wałek sprzęgłowy, 5 — zaślepka, 6 — łożysko igiełkowe, 7 — koło zębate napędzające 5. biegu, 8 — tuleja przesuwna synchronizatora 5. biegu, 9 — pierścień synchronizatora 5. biegu, 10 — podkładka oporowa, 11 — łożyska walcowe, 12 — podkładka regulacji luzu osiowego, 13 — pierścienie zewnętrzne łożysk stożkowych, 14 — łożyska stożkowe, 15 — pierścienie wewnętrzne łożysk stożkowych, 16 — pierścień osadczy, 17 — tulejka odległościowa, 18 — koło zębate napędzane 5. biegu, 19 — tuleja kół zębatych 4. i 5. biegu, 20 — koło zębate napędzane 4. biegu, 21 — pierścień synchronizatora 4. biegu, 22 — piasta synchronizatora, 23 — pierścień synchronizatora 3. biegu, 24 — tuleja przesuwna synchronizatora biegów 3—4, 25 — koło zębate napędzane 3. biegu, 26 — tuleja kół zębatych 2. i 3. biegu, 27 — koło zębate napędzane 2. biegu, 28 — pierścień synchronizatora 2. biegu, 29 — pierścień synchronizatora 1. biegu, 30 — tuleja przesuwna synchronizatora biegów 1—2 z kołem zębatym biegu wstecznego, 31 — koło zębate napędzane 1. biegu, 32 — wałek główny z zębnikiem przekładni głównej, 33 — koło zębate przekładni głównej, 34 — obudowa mechanizmu różnicowego, 35 — koło zębate napędu prędkościomierza, 36 — podkładka, 37 — łożyska stożkowe obudowy mechanizmu różnicowego, 38 — podkładka regulacji naciągu wstępnego łożysk stożkowych obudowy mechanizmu różnicowego, 40 — oś satelitów, 41 — satelity, 42 — podkładki oporowe kół koronowych, 43 — podkładki oporowe satelitów, 44 — kołek osi satelitów, 45 — koło zębate pośrednie biegu wstecznego W czarnych kółkach podano numery biegów poszczególnych zazębień (AR — bieg wsteczny) 167
  • 166. Mechaniczna skrzynka przekładniowa 1826 Rys. 4.4. Mechanizm zmiany biegów I — widełki 5. biegu, 2 — widełki biegów 3—4, 3 — widełki biegów 1—2, 4 — wspornik, 5 — oś widełek, 6 — rygle widełek, 7 — sprężyna zatrzasku, 8 — kulka zatrzasku, 9 — tuleja zatrzasku, 10 — popychacz widełek przesuwki, II — sprężyna, 12 — pierścień uszczelniający o przekroju okrągłym, 13 — tuleja zatrzasku, 14 — kołek, 15 — kulki zatrzasku, 16 — sprężyna zatrzasku, 17 — korek gwintowany, 18 — dźwignia blokady jednoczesnego włączenia dwóch biegów, 19 — wałek wybieraka, 20 — dźwignia pośrednia, 21 — przegub drążka zmiany biegów, 22 — drążek reakcyjny (nieruchomy), 23 — drążek zmiany biegów, 24 — masa wyrównoważająca, 25 — pokrywa zewnętrznego mechanizmu zmiany biegów, 26 — wspornik drążka zmiany biegów, 27 — ramka, 28 — tuleja dźwigni zmiany biegów, 29 — dźwignia zmiany biegów, 30 — gniazdo sworznia kulowego dźwigni zmiany biegów, 31 — gumowa osłona ochronna, 32 — gałka dźwigni zmiany biegów • Podłączyć przewody do: włącznika świateł co-ki przekładniowej oraz podłączyć sztywny prze- fania, czujnika położenia dźwigni zmiany biegów wód cieczy chłodzącej przechodzący nad skrzyn- i czujnika prędkości pojazdu oraz przewód łączą-ką przekładniową. cy obudowę skrzynki przekładniowej z masą.• Zamontować skrzynkę bezpieczników w prze- • Zamontować osłonę przeciwbłotną we wnęcedziale silnika na właściwym miejscu i zamoco- lewego koła przedniego i lewe koło przednie.wać jej wiązkę przewodów elektrycznych. • Napełnić skrzynkę przekładniową odpowied- • Zamontować akumulator w przedziale silnika nią ilością właściwego rodzaju oleju przekładnio- i podłączyć go do instalacji elektrycznej samo- wego i sprawdzić jego poziom. chodu. • W wersjach z silnikami benzynowymi podłą- • Zamontować przewód doprowadzenia powie- czyć linkę sterowania sprzęgła do dźwigni wyłą- trza łączący obudowę filtru powietrza z kolekto- czania sprzęgła.rem dolotowym. • W wersjach z silnikiem wysokoprężnym za-• Opuścić samochód. montować siłownik sprzęgła do obudowy skrzyn-
  • 167. 5 AUTOMATYCZNASKRZYNKA PRZEKŁADNIOWA gólne elementy mogą być blokowane przez dwa 5.1. CHARAKTERYSTYKAhamulce taśmowe i łączone (lub rozłączane)TECHNICZNA przez 5 wielotarczowych sprzęgieł ciernych. Hamulce taśmowe i sprzęgła cierne, uruchamia- ne siłownikami hydraulicznymi, są sterowane DANE OGÓLNE przez hydrauliczny zespół sterowania. Bieg 4 (nadbieg) jest sterowany elektrozaworem włą-Automatyczna skrzynka przekładniowa ma czte- czanym przyciskiem na dźwigni.ry biegi do jazdy do przodu i bieg wsteczny oraz Rezystancja elektrozaworu nadbiegu: ok. 25 W.jest sterowana hydraulicznie.Typ automatycznej skrzynki przekładniowej:Dźwignia wyboru biegów, umieszczona w podło- RL4F03A wersja 34 x 68.dze, może zajmować sześć położeń: — P: postój (parking);Olej do przekładni automatycznej — R: bieg wsteczny; Ilość (razem z przekładnią hydrokinetyczną): — N: położenie neutralne; 7,0 dm 3 . — D: automatyczna zmiana wszystkich trzech Rodzaj: olej do przekładni automatycznych ATF. biegów do jazdy do przodu; Częstość obsługi: — 2: automatyczna zmiana tylko dwóch pierw- — w normalnych warunkach eksploatacji: spraw- szych biegów do jazdy przodu; dzanie poziomu co 30 000 km lub co 1 rok (nie — 1: włączony na stałe pierwszy bieg do jazdy wymaga się okresowej wymiany oleju); do przodu. — w trudnych warunkach eksploatacji: spraw- Włączenie 4. biegu (nadbiegu) następuje przez dzanie poziomu co 30 000 km lub co 1 rok, naciśnięcie na dźwigni wyboru biegów wyłączni- wymiana oleju co 60 000 km lub co 2 lata. ka uruchamiającego elektrozawór sterujący. Wyjęcie kluczyka z wyłącznika zapłonu jest Przełożenia możliwe wyłącznie wtedy, gdy dźwignia wyboru biegów znajduje się w położeniu „Pquot;. Dźwignia PrędkośćPrzeło- zostaje następnie zablokowana w tym położe-żenie jazdy* w km/hPrzełożenie Przełożenie niu. Odblokowanie wymaga włożenia kluczyka przy biegu całkowite do wyłącznika zapłonu.kładni1000 obr/mingłównejsilnika W położeniach „Dquot; oraz „2quot; automatyczna zmia- na biegu na niższy (tzw. redukcja biegu) nastę- 1. 2,861 9,1611,653 puje po naciśnięciu pedału przyspieszenia do 2.1,56216,776,362 oporu. Zmianą steruje linka kick-down połączo-26,213.1,000 4,073 4,0734.0,69837,562,843 na z dźwignią przepustnicy. 11,34 Wsteczny 2,231 9,087 Automatyczna skrzynka przekładniowa ma dwa zestawy przekładni planetarnej, których poszcze-* Z ogumieniem 175/65 R14 o obwodzie tocznym 1780 mm.169
  • 168. Automatyczna skrzynka przekładniowaMOMENTY DOKRĘCANIA Skrzynka przekładniowa do silnika: — śruby o długości (bez łba) 50 i 30 mm: 31 do 41 N • m; — śruby o długości (bez łba) 25 mm: 16 do 21 Nm. Linka sterowania do skrzynki przekładniowej: 12 do 15 N m . Śruba drążona przewodu chłodzenia oleju: 30 do 50 N • m. Pokrywa boczna: 27 do 31 N • m. Przeciwnakrętka zębnika przekładni głównej: 250 N • m. Rys. 5.2. Regulacja linkimechanizmu kick-down Korek spustu oleju: 30 do 40 N • m. 1 — trzpień regulacyjny, Wspornik tylny zawieszenia zespołu napędowe-2 — uchwyt trzpienia go: 16 do 21 N • m.regulacyjnego, X — skok linki Wspornik przedni zawieszenia zespołu napędo- A — pedał wciśnięty, B — biegjałowy wego: 31 do 41 N • m. Rys. 5.1. Zespół obudowy automatycznej skrzynki przekładniowej 1 — obudowa zespołu kół zębatych, 2 — obudowa przekładni hydrokinetycznej, 3 — pokrywa boczna, 4 — miska olejowa, 5 — przekładnia hydrokinetyczna, 6 — ściąg, 7 — prowadnica wskaźnika poziomu oleju, 8 — prętowy wskaźnik poziomu oleju, 9 — regulator, 10 — korek spustu oleju, 11 — uszczelka X — do chłodnicy oleju170
  • 169. Regulacja 5.2. OBSŁUGA I NAPRAWA UWAGI WSTĘPNE • Automatyczną skrzynkę przekładniową wy-montowuje się od spodu samochodu.• Poziom oleju w automatycznej skrzynce prze- kładniowej sprawdza się przy pracującym silni- ku i dźwigni wyboru biegów ustawionej w położeniu „Pquot; lub „Nquot; oraz przy temperaturze oleju 30 do 50°C (na zimno) lub 50 do 80°C (na gorąco) uwzględniając odpowiedni znak na wskaźniku poziomu oleju. • Z automatycznej skrzynki przekładniowejspuszcza się gorący olej przy nie pracującymsilniku.• Automatyczną skrzynkę przekładniową nape- Rys. 5.3. Sposób regulacji linki sterowaniałnia się olejem przez otwór prowadnicy wskaź- 1 — nakrętka linki, 2 — dźwignia sterowania, 3 — linkanika poziomu oleju do osiągnięcia właściwegosterowaniapoziomu na wskaźniku.REGULACJA LINKI MECHANIZMU KICK-DOWN • Nacisnąć na uchwyt trzpienia regulacyjnego (2, rys. 5.2). • Jednocześnie przesuwać w górę (lub na dół) względem uchwytu trzpień regulacyjny (1). • Nacisnąć pedał przyspieszenia do oporu (do całkowitego otwarcia przepustnicy) i sprawdzić, czy skok linki mechanizmu kick-down (X) wyno- si 40 do 42 mm. • W razie potrzeby powtarzać poprzednie czyn- ności aż do uzyskania właściwego skoku linki mechanizmu kick-down.Rys. 5.4. Sposób regulacji stycznika wielofunkcyjnego1 — stycznik wielofunkcyjny, 2 — dźwignia sterowania,3 — otwór trzpienia ustawczegoREGULACJA LINKI STEROWANIA• Ustawić dźwignię wyboru biegów skrzynki automatycznej w położeniu „Pquot;. • Odkręcić nakrętkę (1, rys. 5.3) mocowania linki sterowania (3) do dźwigni sterowania (2).• Odsuwać stycznik wielofunkcyjny, aż możli- • Do końca linki sterowania przyłożyć siłę 6,9 N we będzie wsunięcie pręta o średnicy 4 mm (0,7 kG).w otwór trzpienia ustawczego (3) dźwigni ste- • Poluzować linkę sterowania o około 1 mmrowania (2) oraz stycznika wielofunkcyjnego (1). i dokręcić nakrętkę mocowania linki sterowania • Dokręcić nakrętki mocujące stycznik wielo- w tym położeniu. funkcyjny i wyjąć pręt o średnicy 4 mm. • Sprawdzić prawidłowość przesuwania się • Podłączyć linkę sterowania do dźwigni stero- dźwigni wyboru biegów skrzynki automatycznej wania skrzynki automatycznej i wyregulować jej w poszczególnych położeniach.skok (patrz poprzedni opis).REGULACJA STYCZNIKAWYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE WIELOFUNKCYJNEGO AUTOMATYCZNEJ SKRZYNKIPRZEKŁADNIOWEJ • Odłączyć linkę sterowania od dźwigni stero- wania skrzynki automatycznej.Wymontowanie • Ustawić dźwignię wyboru biegów w położe-• Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz- niu „Nquot;.nej samochodu i wyjąć akumulator z przedziału • Poluzować nakrętki mocowania stycznika wie-silnika. lofunkcyjnego (1, rys. 5.4). 171
  • 170. Automatyczna skrzynka przekładniowa • Wymontować półosie napędowe ze skrzynkiprzekładniowej (patrz odpowiedni opis w pod-rozdz. 6.2).• Odłączyć przewody elektryczne od rozrusz-nika i wymontować rozrusznik (patrz odpowied-ni opis w p. 11.2.2).• Wymontować blaszaną osłonę przekładni hy-drokinetycznej oraz boczną pokrywę obudowyskrzynki przekładniowej.• Odłączyć od skrzynki przekładniowej elastycz-ne przewody oleju.• Wymontować przednią rurę wylotową spalin. Rys. 5.5. Usytuowanie korka spustu oleju automatycznej skrzynce przekładniowej• Wykręcić śruby mocujące przekładnię hydro-kinetyczną do tarczy napędowej (rys. 5.6), w ra-zie potrzeby obracając wał korbowy silnika.• Podeprzeć zespół napędowy i umieścić klo-cek drewniany między belką zawieszenia ze-społu napędowego i silnikiem.• Ustawić podnośnik hydrauliczny i podeprzeć• Wymontować i odsunąć na bok bez odłącza-automatyczną skrzynką przekładniową.nia przewodów skrzynkę bezpieczników w prze-• Wymontować kolejno wsporniki zawieszenia dziale silnika wraz z wiązką przewodów elek-zespołu napędowego: tylny i lewy. trycznych.• Wykręcić śruby mocujące automatyczną• Wymontować przewód doprowadzenia powie-skrzynkę przekładniową do silnika, odsunąć ją trza łączący obudowę filtru powietrza z kolekto-od silnika i wyjąć automatyczną skrzynkę prze-rem dolotowym.kładniową od spodu samochodu.• Podnieść samochód na wysokość umożliwia- jącą wymontowanie automatycznej skrzynkiZamontowanie przekładniowej od spodu samochodu i pode- przeć go tak, aby koła przednie swobodnieUwaga. Podczas zamontowania należy wymie- zwisały. nić wszystkie nakrętki zabezpieczane przed od-• Spuścić olej z automatycznej skrzynki prze- kręceniem oraz podkładki sprężyste i pierście- kładniowej (rys. 5.5). nie uszczelniające. • Zdjąć lewe koło przednie. Z wnęki lewego • Za pomocą trzpienia o odpowiedniej średnicy koła przedniego wymontować osłonę przeciw- zamontować nowe pierścienie uszczelniające pó- błotną.łosi w otworach obudowy skrzynki przekładniowej. • Rozłączyć złącza przewodów elektrycznych:Przed zamontowaniem powlec wargi pierścieni włącznika świateł cofania, prędkościomierza, uszczelniających cienką warstwą smaru stałego. stycznika wielofunkcyjnego oraz odłączyć od• Sprawdzić zagłębienie (X, rys. 5.7) przekład- skrzynki przekładniowej przewód masy i linkę ni hydrokinetycznej względem powierzchni czo- mechanizmu kick-down.łowej jej obudowy.Rys. 5.7. Sprawdzanie zagłębienia (X) przekładni Rys. 5.6. Odkręcanie śrub mocujących przekładnię hydrokinetycznej względem powierzchni czołowej hydrokinetyczną do tarczy napędowejobudowy 172
  • 171. Wymontowanie12 27 14 Rys. 5.8. Elementy automatycznej skrzynki przekładniowej 1 — pierścienie uszczelniające o przekroju okrągłym, 2 — pierścień uszczelniający, 3 — obudowa pompy oleju, 4 — koła zębate pompy oleju, 5 — pokrywa pompy oleju, 6 — podkładka oporowa, 7 — łożyska igiełkowe, 8 — osłona tarcz sprzęgła biegu wstecznego, 9 — pierścienie uszczelniające, 10 — tłok, 11 — wspornik sprężyny powrotnej, 12 — pierścień osadczy, 13 — tarcza sprzęgła o wielowypuście zewnętrznym, 14 — tarcze sprzęgła gładkie, 15 — sprzęgło biegu wstecznego, 16 — tłok, 17 — wspornik sprężyny powrotnej, 18 — tarcza sprzęgła o wielowypuście wewnętrznym, 19 — tarcza wklęsła sprzęgła, 20 — wspornik sprężyny sprzęgła jazdy do przodu, 21 — sprężyna powrotna, 22 — tłok sprzęgła, 23 — sprzęgło jazdy do przodu, 24 — obudowa sprzęgła jazdy do przodu, 26 — tłok biegu 1. i wstecznego, 27 — koło blokowania skrzynki w położeniu parkowania, 28 — koło koronowe, 29 — kosz satelitów, 30 — przekładnia planetarna, 31 — koło zębate napędzane przekładni głównej, 32 — piasta sprzęgła, 33 — wałek wyjściowy, 34 — łożysko toczne wałka wyjściowego, 35 — podkładka regulacji luzu wałka wyjściowego, 36 — łożysko stożkowe, 37 — koło zębate napędzające, 38 — koło zębate napędzane wałka zębnika przekładni głównej, 39 — nakrętka wałka zębnika, 40 — łożysko wałka zębnika przekładni głównej, 41 — wałek zębnika przekładni głównej, 42 — taśma hamulca, 43 — sworzeń hamulca taśmowego, 44 — wspornik tłoka, 45 — tłok siłownika hamulca taśmowego, 46 — trzpień sterowania hamulca taśmowego, 47 — sprężyna powrotna 173
  • 172. Automatyczna skrzynka przekładniowa Rys. 5.9. Przekładnia główna z mechanizmem różnicowym I — obudowa mechanizmu różnicowego, 2 — koło zębate przekładni głównej, 3 — koła koronowe, 4 — satelity, 5 — oś satelitów, 6 — podkładki oporowe, 7 — łożyska toczne, 8 — podkładka regulacji naciągu wstępnego łożysk obudowy mechanizmu różnicowego, 9 — koło zębate napędu prędkościomierza, 10 — wałek z zębnikiem przekładni głównej, II — łożyska stożkowe wałka zębnika przekładni głównej, 12 — podkładka regulacji naciągu wstępnego łożysk wałka zębnika przekładni głównej, 13 — koło napędzane wałka zębnika przekładni głównej, 14 — nakrętka wałka zębnika przekładni głównej, 15 — zębnik napędu prędkościomierza, 16 — pierścień uszczelniający, 17 — obudowa przekładni hydrokinetycznej, 18 — pierścień uszczelniający o przekroju okrągłymRys. 5.10. Mechanizm wyborubiegów1 — gałka dźwigni wyboru biegów,2 — osłona dźwigni wyborubiegów z oznaczeniami jejpołożeń, 3 — wspornik dźwigniwyboru biegów, 4 — uszczelka,5 — lampka oświetlenia położeńdźwigni wyboru biegów,6 — przycisk odblokowywaniadźwigni wyboru biegów,7 — sprężyna, 8 — linkasterowania, 9 — stycznik blokadyrozruchu silnika, 10 — wałeksterowania, 11 — palec wybieraka,12 — dźwignia mechanizmu kick-down, 13 — płaska sprężynazaworu hydraulicznego, 14 — linkamechanizmu kick-down,15 — trzpień blokowania skrzynki15w położeniu parkowaniaX — do pedału przyspieszenia174
  • 173. Zamontowanie • Przystawić obudowę automatycznej skrzynki • Podłączyć złącza elektryczne stycznika wie-przekładniowej do silnika, wkręcić i dokręcić lofunkcyjnego, włącznika świateł cofania, pręd-śruby mocujące właściwym momentem.kościomierza oraz podłączyć przewód masyi linkę kick-down do skrzynki automatycznej.• Podeprzeć od spodu skrzynkę przekładnio-wą i zamontować wsporniki zawieszenia zespo-• Zamontować osłonę przeciwbłotną we wnę-łu napędowego: lewy i tylny.ce lewego koła przedniego oraz założyć lewekoło przednie.• Wyjąć klocek drewniany umieszczony wcze-śniej między belką zawieszenia zespołu napę-• Zamontować skrzynkę bezpieczników w prze-dowego i silnikiem. dziale silnika na właściwym miejscu i zamoco-wać jej wiązkę przewodów elektrycznych.• Wkręcić i dokręcić śruby mocujące przekład-nię hydrokinetyczną do tarczy napędowej obra- • Zamontować akumulator w przedziale silnika cając przy tym w miarę potrzeby wał korbowyi podłączyć go do instalacji elektrycznej samo- silnika. chodu. t Zamontować boczną pokrywę obudowy• Zamontować przewód doprowadzenia powie-trza łączący obudowę filtru powietrza z kolekto- skrzynki przekładniowej oraz blaszaną osłonęrem dolotowym. przekładni hydrokinetycznej. • Zamontować przednią rurę wylotową spalin.• Napełnić automatyczną skrzynkę przekładnio-wą właściwym rodzajem oleju do maksymalne- • Zamontować elastyczne przewody oleju au-go poziomu (zaleca się uzupełnienie ilości oleju tomatycznej skrzynki przekładniowej.do poziomu „na gorącoquot;, przy pracującym sil- • Zamontować rozrusznik i podłączyć do nie-niku i dźwigni wyboru biegów w położeniu „Pquot; go przewody elektryczne.lub „IMquot;). • Zamontować półosie (patrz odpowiedni opis w podrozdz. 6.2).• Opuścić samochód.
  • 174. 6 PÓŁOSIE NAPĘDOWEMOMENTY DOKRĘCANIA 6.1.CHARAKTERYSTYKANakrętka piasty: 200 do 280 N • m.TECHNICZNADolne śruby mocowania elementów zawiesze-nia przedniego: 116 do 136 N • m. DANE OGÓLNENakrętki mocowania kół: 100 do 120 N • m. Napęd na koła przednie jest przenoszony przez dwie półosie o zróżnicowanej długości. Każda półoś ma dwa przeguby równobieżne: kulowy6.2.OBSŁUGA I NAPRAWA od strony koła przedniego oraz trójramienny od strony skrzynki przekładniowej. Wszystkie wersje samochodów mają na prawej UWAGI WSTĘPNE półosi masę wyrównoważającą. W samocho- dach wyposażonych w silnik benzynowy 1,6 dm 3• Podczas każdego wymontowania półosi zale- masa wyrównoważającą znajduje się także na ca się wymianę jej pierścienia uszczelniającego lewej półosi.w otworze obudowy skrzynki przekładniowej.Parametry półosi WysokoprężnyBenzynowyBenzynowyRodzaj silnika2,0 1,41,6Typ przegubu: - zewnętrznego (od strony koła przedniego)ZF80 ZF90 ZF90 - wewnętrznego (od strony skrzynki przekładniowej) TS79CTS79CTS70C Długość osłony przegubu (mm): 96 do 98 - zewnętrznego (od strony koła przedniego)90,5 do 92,5 96 do 98 - wewnętrznego (od strony skrzynki przekładniowej) 95,5 do 97,5 101,5 do 103,5 101,5 do 103,5 Ilość smaru stałego (g) w przegubie: - zewnętrznym (od strony koła przedniego) 115 do 125 115 do 12595 - wewnętrznym (od strony skrzynki przekładniowej)155 do 165110 do 120 155 do 165 Położenie masy wyrownoważającej* (mm): - półoś prawa432 do 442 432 do 442372,5 do 377,5 -- - półoś lewa 175,3 do 185,3 Grubość masy wyrownoważającej (mm): - półoś prawa66 66 37 - półoś lewa58 -- * Odległość masy wyrownoważającej od płaszczyzny styku półosi ze zwrotnicą koła.176
  • 175. Wymontowanie i zamontowanie Rys. 6.1. Wyjmowanie wewnętrznego przegubu napędowego z obudowy skrzynki przekładniowej » Przeguby trójramienne są zamocowane w ko-Rys. 6.2. Wyjmowanie prawej półosi z automatycznejłach koronowych półosi sprężystymi pierścienia-skrzynki przekładniowejmi osadczymi. Wyjęcie przegubu trójramienne-1 — oś satelitów, 2 — koło koronowe półosi, 3 — półoś,go ze skrzynki przekładniowej wymaga użycia 4 — wkrętakznacznej siły wzdłuż półosi i wymiany jegosprężystego pierścienia osadczego przed za-montowaniem półosi.WYMONTOWANIEI ZAMONTOWANIE PÓŁOSI10.4), wyjąć kompletny zacisk hamulca bezUwaga. W samochodach wyposażonych w au-odłączania od niego przewodu hamulcowegotomatyczną skrzynkę przekładniową wymonto-i podwiesić zacisk hamulca we wnęce koła zawanie prawej półosi wymaga uprzedniego wy-pomocą miękkiego drutu w taki sposób, abymontowania lewej półosi.nie uszkodzić elastycznego przewodu hamul- Wymontowanie cowego. • Podnieść samochód i zdjąć przednie koło• Za pomocą odpowiedniego narzędzia unieru- z odpowiedniej strony samochodu. chomić piastę koła, wyjąć zawleczkę, odbloko-wać i odkręcić nakrętkę piasty koła. • Spuścić olej ze skrzynki przekładniowej. • Odczepić elastyczny przewód hamulcowy od • Odkręcić nakrętkę mocującą przegub kulowy kolumny zawieszenia przedniego.drążka kierowniczego i za pomocą odpowied-niego ściągacza wyjąć ten przegub kulowy ze • Wykręcić dwie śruby mocowania wspornikazwrotnicy koła. zacisku hamulca przedniego (2, patrz rys.Rys. 6.3. Zespół półosiA — wersje z silnikiem benzynowym,B — wersje z silnikiemwysokoprężnym1 — przegub kulowy (od strony koła jezdnego), 2 — opaski zaciskoweosłon ochronnych, 3 — gumowe osłony ochronne przegubów, 4 — pierścienie osadcze, 5 — wałek półosi, 6 — masa wyrównoważająca, 7 — opaski zaciskowe masy wyrównoważającej, 8 — pierścień osadczy, 9 — obudowa przegubu trójramiennego (od strony skrzynki przekładniowej), 10 — element trójramienny przegubu X — w stronę koła jezdnego, 6 7 Y — w stronę skrzynki przekładniowej177
  • 176. Półosie napędowewprowadzić wkrętak we wgłębienie w półosi (rys. 6.2) i wypchnąć przegub trójramienny z me- chanizmu różnicowego przez otwór w obudowie dla lewej półosi. • Wyjąć półoś sprawdzając obecność spręży- stego pierścienia osadczego w rowku wielo- wypustu przegubu od strony skrzynki przekła- dniowej. Zamontowanie • Oczyścić i powlec niewielką ilością smaru Rys. 6.4. Przekrój przegubu kulowego ZF80 oraz ZF90 stałego wielowypusty piasty i półosi. • Za pomocą trzpienia o odpowiedniej średnicy zamontować nowy pierścień uszczelniający i wy- pełnić smarem stałym przestrzeń między jego wargami. • Wymienić sprężysty pierścień osadczy na wewnętrznym końcu półosi. • Zamontować półoś w skrzynce przekładnio- wej zwracając uwagę, aby nie uszkodzić pier- ścienia uszczelniającego i na prawidłowe połą- czenie przegubu wewnętrznego z kołem koro- Rys. 6.5. Przekrój przegubu trójramiennego TS70Cnowym półosi. oraz TS79C • Wsunąć półoś w piastę koła i lekko przykręcić nakrętkę piasty koła. • Połączyć zwrotnicę koła z kolumną zawiesze- • Wykręcić dwie śruby dolnego mocowania nia przedniego. kolumny zawieszenia przedniego i odłączyć • Połączyć przegub kulowy drążka kierownicze- zwrotnicę koła od kolumny zawieszenia.go ze zwrotnicą koła. • Uważając, aby nie obciążać dolnego przegubu • Unieruchomić piastę koła, dokręcić właści- kulowego, obracać w obie strony zwrotnicę w celuwym momentem nakrętkę piasty koła i założyć wyjęcia zewnętrznego końca półosi z piasty koła.jej zawleczkę. • Za pomocą odpowiedniej dźwigni wyciągnąć• Napełnić skrzynkę przekładniową odpowied- przegub trójramienny ze skrzynki przekładnio- nią ilością właściwego oleju. wej (rys. 6.1). Przy wyjmowaniu prawej półosi • Założyć koło przednie z odpowiedniej strony z automatycznej skrzynki przekładniowej należysamochodu i opuścić samochód.
  • 177. 7UKŁAD KIEROWNICZYw wersjach z silnikiem wysokoprężnym, napę-7.1. CHARAKTERYSTYKAdzający także pompę cieczy chłodzącej. TECHNICZNA Naciąg (mierzony ugięciem paska pod naci-skiem 98 N):— wersje z silnikiem benzynowym: 3 do 5 mmDANE OGÓLNE(pasek nowy) lub 4 do 6 mm (pasek używany);— wersje z silnikiem wysokoprężnym: 4 doW układzie kierowniczym zastosowano zębatko-6 mm (pasek nowy) lub 5 do 7 mm (pasekwą przekładnię kierowniczą z wbudowanym si-używany). łownikiem hydraulicznym sterowanym zaworeo obrotowym, umieszczoną za przednią osią, dzie-Olej w obwodzie wspomagania układu lony wał kierownicy połączony przegubem krzy-kierowniczego żakowym i regulowaną wysokość położenia kołaIlość: 0,9 dm 3 . kierownicy we wszystkich wersjach samochodu.Rodzaj: olej do przekładni automatycznych Przełożenie przekładni kierowniczej: 17.Dexron TM. Skok zębatki: 65 mm. Średnica zawracania: Częstość obsługi: sprawdzanie poziomu co30 000 km lub co 1 rok (nie wymaga się wymia- — wersje z silnikiem benzynowym: 9,6 m;ny oleju). — wersje z silnikiem wysokoprężnym: 10,4 m. Liczba obrotów koła kierownicy (od oporu doMOMENTY DOKRĘCANIA oporu): — wersje z silnikiem benzynowym: 3,17; Śruby przegubu krzyżakowego: 24 do 30 N • m. — wersje z silnikiem wysokoprężnym: 2,95.Nakrętka mocowania osłony wału kierownicy: Dłwgość wału kierownicy: 533 do 555 mm.15 do 19 N • m. Długość wstępna drążka kierowniczego (regulo-Nakrętka koła kierownicy: 30 do 40 N • m. wana): 187 mm. Nakrętka wału kierownicy: 25 do 35 N • m. Moment kontrolny na kole kierownicy: 39 N • m. Obudowa przekładni kierowniczej do ramyszczątkowej zawieszenia: 74 do 99 N • m. Pompa wspomaganiaNakrętka przegubu kulowego końcówki drążkakierowniczego do zwrotnicy: 30 do 40 N • m. Zastosowano łopatkową pompę hydraulicznąPrzeciwnakrętka przegubu kulowego końcówki napędzaną paskiem klinowym od wału korbo-drążka kierowniczego: wego silnika. Ciśnienie tłoczenia: 7,65 do 8,24 MPa. — wersje z silnikiem benzynowym: 38 do47 N • m; Pasek napędu pompy wspomagania — wersje z silnikiem wysokoprężnym: 80 N • m.Drążek kierowniczy do obudowy przekładni: Zastosowano pasek wieloklinowy w wersjach80 do 100 N-m. z silnikiem benzynowym albo pasek klinowy 179
  • 178. Układ kierowniczyZłącza przewodów hydraulicznych obwodu wspo- magania: 20 do 27 N • m. Wspornik pompy wspomagania do silnika: 16 do 21 N-m. Śruba dolnego mocowania pompy wspomaga- nia: 32 do 43 N • m. Przewód wysokiego ciśnienia do pompy wspo- magania: 50 do 70 N • m. Koło pasowe pompy wspomagania: 55 do 69 N m. Pokrywa tylna pompy wspomagania: — wersje z silnikiem benzynowym 1,6 z ukła-Rys. 7.1. Rozmieszczenie śrub mocowania przekładni dem przeciwblokującym ABS: 14 do 18 N • m;kierowniczej do ramy szczątkowej — pozostałe wersje: 32 do 43 N • m. Przeciwnakrętka popychacza zębatki: 40 do 60 N • m.137 mm 7.2. OBSŁUGA I NAPRAWA UWAGI WSTĘPNERys. 7.2. Sposób wstępnej regulacji długości drążkakierowniczegoX = 137 mm • Przed wszelkimi czynnościami dotyczącymi zespołu poduszek powietrznych zaleca się odłą- czenie akumulatora od instalacji elektrycznej samochodu i odczekanie około 10 minut. • Zaleca się każdorazową wymianę zawleczek nakrętek koronowych oraz sprawdzanie stanu tych nakrętek i w razie potrzeby ich wymianę.WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIERys. 7.3. Skok zębatki przekładni kierowniczejX = 65 mm PRZEKŁADNI KIEROWNICZEJ Wymontowanie • Ze zbiornika wyrównawczego obwodu wspo- magania układu kierowniczego odessać strzy-• W wersjach z mechaniczną skrzynką przekła- kawką jak największą ilość oleju.dniową od skrzynki przekładniowej odłączyć • Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz- drążek zmiany biegów. nej samochodu i ustawić przednie koła w poło-• Od obudowy przekładni kierowniczej odłą- żeniu do jazdy prosto. czyć przewody doprowadzenia i odprowadzenia • Zdjąć pokrywę otworu umożliwiającego do- oleju. Przewidzieć wypływ oleju, który należyzebrać do podstawionego wcześniej naczynia stęp do połączenia wału kierownicy z przekład- nią kierowniczą. • Odkręcić śruby mocujące przekładnię kierow- • Oznaczyć pisakiem położenie wału kierowni- niczą do ramy szczątkowej (rys. 7.1). cy względem wałka zębnika przekładni kierowni- • Wyjąć przekładnię kierowniczą przez wnękę czej.lewego koła przedniego. • Wykręcić śrubę mocowania przegubu krzyża-Zamontowanie kowego łączącego wał kierownicy z wałkiemW celu zamontowania przekładni kierowniczej zębnika przekładni kierowniczej.należy wykonać czynności w kolejności odwrot- • Zdjąć lewe przednie koło i wymontować osło-nej do podanej podczas jej wymontowania, nę przeciwbłotną z wnęki lewego koła przednie-przestrzegając następujących zaleceń. go.• Uwzględnić oznaczenia wzajemnego poło- • Z obu stron samochodu wyjąć zawleczkężenia wykonane przed rozłączeniem wałka i odkręcić nakrętkę mocowania przegubu kulo-zębnika przekładni kierowniczej od wału kie- wego końcówki drążka kierowniczego oraz odłą-rownicy. czyć ten przegub od zwrotnicy koła za pomocą• Przestrzegać odpowiedniej kolejności (patrz uniwersalnego ściągacza do przegubów kulo-rys. 7.5) i właściwych momentów dokręcania wych.śrub mocowania przekładni kierowniczej. • Wymontować przednią rurę wylotową spalin.180
  • 179. Wymontowanie i zamontowanie przekładni kierowniczej• Wymienić wszystkie uszczelki o przekroju• Wymontować górną i dolną osłonę wału kie- okrągłym w złączach przewodów hydraulicz- rownicy. nych. • Wymontować zespół poduszki powietrznej • Napełnić obwód hydrauliczny wspomagania (patrz odpowiedni opis w podrozdziale 11.2). układu kierowniczego odpowiednią ilością zale-• Odkręcić nakrętkę mocującą koło kierownicy canego rodzaju oleju oraz odpowietrzyć teni zdjąć koło kierownicy z wału korzystając w ra- obwód (patrz dopowiedni opis).zie potrzeby z odpowiedniego ściągacza. • Sprawdzić i w razie potrzeby wyregulować• Wymontować złącze obrotowe (6, patrz rys. 7.4). ustawienie kół przednich (patrz odpowiedni opis • Wymontować dolną osłonę tablicy rozdziel- w p. 8.2.2).czej. • Wymontować przełącznik zespolony (7). WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE WAŁU• Rozłączyć złącze elektryczne przewodów od KIEROWNICYwyłącznika zapłonu z blokadą kierownicy. • Odkręcić nakrętki mocujące i zsunąć gumowąWymontowanie osłonę ochronną górnej części wału kierownicy.• Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz- • Oznaczyć pisakiem położenie wału kierowni-nej samochodu i ustawić koła przednie w poło-cy względem wałka zębnika przekładni kierow-żeniu do jazdy prosto. niczej.10 Rys. 7.4. Układ kierowniczy1 — koło kierownicy, 2 — nakrętka koła kierownicy, 3 — zespół poduszki powietrznej, 4 — śruba mocowania zespołu poduszki powietrznej, 5 — osłona kolumny kierownicy, 6 — złącze obrotowe, 7 — przełącznik zespolony, 8 — przeciwnakrętka wału kierownicy, 9 — rurowa osłona wału kierownicy, 10 — wspornik regulacji wysokości koła kierownicy, 11 — gumowa osłona ochronna, 12 — pokrywa przegubu wału kierownicy, 13 — wspornik, 14 — korek, 15 — zawór obrotowy hydraulicznego wspomagania układu kierowniczego, 16 — zębnik przekładni kierowniczej, 17 — pierścienie uszczelniające o przekroju okrągłym, 18 — podkładka regulacyjna, 19 — uszczelka, 20 — obudowa przekładni kierowniczej, 21 — popychacz zębatki, 22 — przewody hydrauliczne, 23 — tuleje gumowe przekładni kierowniczej, 24 — obejmy mocowania przekładni kierowniczej, 25 — zębatka, 26 — opaski zaciskowe, 27 — gumowe osłony ochronne, 28 — podkładki odległościowe (oprócz samochodów z silnikami wysokoprężnymi), 29 — płytki blokujące, 30 — drążki kierownicze, 31 — końcówki drążków kierowniczych, 32 — przegub krzyżakowy połączenia wału kierownicy z zębnikiem przekładni kierowniczej, 33 — wał kierownicy 181
  • 180. Układ kierowniczyRys. 7.7. Regulacjapopychacza zębatkiRys. 7.5. Kolejnośćprzekładni kierowniczejdokręcania śrub obejm1 — śruba regulacyjna,mocowania przekładni2 — przeciwnakrętka,kierowniczej3 — popychacz zębatki • Przestrzegać znaków wzajemnego położe- nia naniesionych przed rozłączeniem wału kie- rownicy i wałka zębnika przekładni kierowni- czej. • Dopilnować, aby podczas podłączania aku- Rys. 7.6. Długość kontrolna wału kierownicy mulatora do instalacji elektrycznej samochodu X = 533 do 535 mm nikt nie znajdował się wewnątrz nadwozia sa- mochodu (niebezpieczeństwo zadziałania po- duszki powietrznej). • Sprawdzić podczas jazdy próbnej, czy koło • Odkręcić śrubę zaciskową połączenia wału kierownicy jest prawidłowo ustawione wzglę- kierownicy z wałkiem zębnika przekładni kierow- dem wału kierownicy w położeniu do jazdy niczej. prosto. • Odkręcić nakrętki mocowania rurowej osłony wału kierownicy. REGULACJA POPYCHACZA ZĘBATKI • Wymontować zespół wału kierownicy wraz PRZEKŁADNI KIEROWNICZEJ z rurową osłoną. • Wymontować przekładnię kierowniczą (patrz Zamontowanieodpowiedni opis). • Zamocować obudowę przekładni kierowni- W celu zamontowania wału kierownicy należy czej w imadle, poluzować przeciwnakrętkę (2, wykonać czynności w kolejności odwrotnej do rys. 7.7) śruby regulacyjnej (1) popychacza (3) podanej podczas jego wymontowania, prze- zębatki, wykręcić śrubę regulacyjną, powlec jej strzegając następujących zaleceń. gwint pastą uszczelniającą i wkręcić ponownie • Ustalić właściwe położenie złącza obrotowe- w otwór obudowy. go (patrz odpowiedni opis w podrozdziale 11.2 i rys. 11.39).• Lekko dokręcić przeciwnakrętkę. Rys. 7.8. Obwód hydrauliczny wspomagania A — wersje bez układu przeciw/blokującego ABS, B — wersje z układem przeciwblokującym ABS, C — wersje z silnikiem benzynowym, D — wersje z silnikiem wysokoprężnym, E — wersje bez chłodnicy oleju, F — wersje z chłodnicą oleju 1 — zbiornik wyrównawczy, 2 — pompa wspomagania układu kierowniczego, 3 — przewody elastyczne, 4 — przewody sztywne, 5 — chłodnica oleju X — do skrzynki przekładniowej, Y — ze skrzynki przekładniowej 182
  • 181. Wymontowanie i zamontowanie wału kierownicy oraz pompy wspomagania• Dokręcić śrubę regulacyjną momentem 5 do 6 N • m, odkręcić i ponownie dokręcić momen- tem 0,2 N • m. • Przesunąć wielokrotnie zębatkę przekładni między jej skrajnymi położeniami. • Zmierzyć moment oporów podczas obrotu zębnika przekładni kierowniczej (rys. 7.9) uży- wając precyzyjnego klucza dynamometryczne-Rys. 7.9. Pomiar momentu oporów zębnika przekładni go (Nissan ST3127S000) oraz specjalnej nasad- kierowniczej 1 — przyrząd Nissan KV48100700, 2 — przyrząd Nissan ki (Nissan KV48100700). ST3127S000 • Ustawić zębnik przekładni kierowniczej w po- łożeniu, w którym zmierzono największy mo- ment oporów. • Odkręcić śrubę regulacyjną popychacza zę- batki, dokręcić ją momentem 5 N • m i odkręcić o 70° do 110°. • Dokręcić przeciwnakrętkę śruby regulacyjnej • Zdjąć pasek napędu z koła pasowego pompy popychacza właściwym momentem.wspomagania. • Wymontować wsporniki pompy wspomagania. WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE • Wykręcić dolną śrubę mocującą i wyjąć pom- POMPY WSPOMAGANIA UKŁADUpę wspomagania układu kierowniczego. KIEROWNICZEGO Zamontowanie WymontowanieW celu zamontowania pompy wspomagania • Ze zbiornika wyrównawczego obwodu wspo- układu kierowniczego należy wykonać czynno- magania układu kierowniczego odessać strzy- ści w kolejności odwrotnej do podanej podczas kawką jak największą ilość oleju. jej wymontowania, przestrzegając następujących • Wymontować wspornik wiązki przewodówzaleceń. elektrycznych.• Przestrzegać właściwych momentów dokrę- • W wersjach z silnikiem benzynowym wymon-cania śrub i nakrętek. tować wspornik skrzynki przekaźników przy gór-• Napełnić obwód hydrauliczny odpowiednią nym mocowaniu kolumny zawieszenia prawego ilością zalecanego rodzaju oleju i odpowietrzyć koła przedniego.ten obwód (patrz odpowiedni opis). • W wersjach z klimatyzacją odsunąć przewody• Sprawdzić, czy przewody elektryczne i prze- obwodu czynnika chłodniczego klimatyzacji orazwody hydrauliczne zostały prawidłowo podłą- wiązki przewodów elektrycznych (ewentualnie czone. rozłączyć ich złącza). t Poluzować dolną śrubę mocującą oraz śrubę napinacza paska klinowego napędu pompy wspomagania układu kierowniczego. Rys. 7.10. Pompa wspomagania układu kierowniczego A — wersje z silnikiem benzynowym, B — wersje z silnikiem wysokoprężnym 1 — obudowa pompy wspomagania, 2 — wałek napędu pompy, 3 — koło pasowe, 4 — zawór regulacji ciśnienia, 5 — rozdzielacz, 6 — łopatki wirnika pompy, 7 — wirnik pompy, 8 — stojan pompy, 9 — kołek, 10 — pokrywa pompy, 11 — pierścień uszczelniający o przekroju okrągłym, 12 — pierścień uszczelniający, 13 — sprężysty pierścień osadczy, 14 — wspornik pompy, 15 — jarzmo regulacji naciągu paska klinowego, X — do obudowy przekładni kierowniczej183
  • 182. Układ kierowniczyNAPEŁNIANIE I ODPOWIETRZANIE • Podnieść przód samochodu tak, aby kołazwisały swobodnie i wielokrotnie obracać powoli HYDRAULICZNEGOkoło kierownicy od jednego skrajnego położenia OBWODU WSPOMAGANIAdo drugiego aż do ustabilizowania się poziomu • Sprawdzić, czy wszystkie złącza przewodówoleju w zbiorniku wyrównawczym. hydraulicznych są prawidłowo połączone.• Uruchomić silnik i powtórzyć poprzednią czyn- • Napełnić zalecanym rodzajem oleju do ukła- ność do ponownego ustabilizowania się pozio- dów hydraulicznych zbiornik wyrównawczy do mu oleju w zbiorniku wyrównawczym. poziomu maksymalnego na zimno (oznaczenie• W razie potrzeby uzupełnić ilość oleju w zbior- „MAXquot; na zbiorniku). niku wyrównawczym do poziomu oznaczonego„MAXquot;.
  • 183. 8 ZAWIESZENIE PRZEDNIE Kąt pochylenia sworznia zwrotnicy (nieregulo- 8.1. CHARAKTERYSTYKAwany): 14°45'±45'.TECHNICZNA Zbieżność kół (regulowana): 2±2 mm (0°11' ±11'). Kąty skrętu kół (wersje z silnikiem benzynowym) BUDOWA ZAWIESZENIA PRZEDNIEGO Koło zewnętrzne: 34°. Zastosowano niezależne zawieszenie przednie Koło wewnętrzne: 41° (+17-3°). typu pseudo Mac Pherson, zawierające wahacz Kąty skrętu kół (wersje z silnikiem zamocowany do ramy szczątkowej, kolumnę wysokoprężnym) zawieszenia (amortyzator współśrodkowy ze sprężyną śrubową) oraz stabilizator poprzecznyKoło zewnętrzne: 31°. prętowy.Koło wewnętrzne: 37° (+17-3°). Sprężyny zawieszenia PIASTY KÓŁ PRZEDNICH Zastosowano sprężyny śrubowe współśrodkowe Każda piasta koła przedniego jest ułożyskowana z amortyzatorami hydraulicznymi, tworzące ko- na dwurzędowym łożysku kulkowym skośnym lumny zawieszenia. zakrytym. Łożyska są montowane z wciskiem Amortyzatoryw zwrotnicy koła i na osi piasty. Zastosowano hydrauliczne amortyzatory telesko-Dopuszczalny luz osiowy: 0,05 mm. powe dwustronnego działania. MOMENTY DOKRĘCANIA Stabilizator Górne mocowanie kolumny zawieszenia: 25 do Zastosowano stabilizator poprzeczny prętowy 3 0 N • m. zamocowany elastycznie do ramy szczątkowej Dolne mocowanie kolumny zawieszenia: 116 do z tyłu osi przedniej i połączony z wahaczami 136 N • m. zawieszenia za pośrednictwem łączników prze- Nakrętka tłoczyska amortyzatora: 60 do 75 N • m. gubowych. Mocowanie ramy szczątkowej do nadwozia: 100 do 120 N-m. USTAWIENIE KÓŁ PRZEDNICHPrzeguby elastyczne drążka stabilizatora: 32 do Uwaga. Podane wartości parametrów ustawie-43 N • m. nia kół przednich dotyczą samochodu nie obcią-Łącznik stabilizatora do drążka stabilizatora: 47 żonego w stanie gotowym do jazdy. do 53 N • m. Kąt pochylenia koła (nieregulowany): -0°35' ±45'. Łącznik stabilizatora do wahacza: 16 do 22 N • m. Przednie mocowanie wahacza: 100 do 125 N • m. Kąt wyprzedzenia sworznia zwrotnicy (nieregu- Tylne mocowanie wahacza: 80 do 100 N • m. lowany): 1°25'±45'.185
  • 184. Zawieszenie przedniePrzegub kulowy wahacza do zwrotnicy koła: 70 N • m. Nakrętka piasty koła: 200 do 280 N • m. Nakrętki mocowania kół: 100 do 120 N • m.8.2.OBSŁUGA I NAPRAWA UWAGI WSTĘPNE • Przed wymontowaniem zaleca się zablokowa- nie sprężyn zawieszenia w stanie obciążony (samochód oparty na kołach). • Spośród parametrów ustawienia kół przed- nich tylko zbieżność kół jest regulowana. Rys. 8.2. Elementy górnego mocowania kolumnyzawieszenia 8.2.1. Elementy zawieszenia1 — nakrętka tłoczyska amortyzatora, 2 — nakrętkigórnego mocowania kolumny zawieszenia przedniego WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE• Odkręcić trzy nakrętki (2) górnego mocowa- KOLUMNY ZAWIESZENIAnia kolumny zawieszenia do nadwozia. Wymontowanie • Odczepić elastyczny przewód hamulcowy oddolnej części kolumny zawieszenia. • Podnieść samochód i zdjąć koło przednie• Odkręcić dwie śruby dolnego mocowania ko- z odpowiedniej strony.lumny zawieszenia do zwrotnicy koła (rys. 8.3). Uwaga. Jeśli kolumnę zawieszenia wymontowu- je się w celu wymiany sprężyny zawieszenia lub • Wykorzystując odpowiednio długi sztywny pręt amortyzatora, przed kolejnymi czynnościami w charakterze dźwigni oprzeć go o wahacz i odłą- należy poluzować (bez odkręcania) nakrętkę (1, czyć kolumnę zawieszenia od zwrotnicy koła. rys. 8.2) tłoczyska amortyzatora.• Wyjąć kolumnę zawieszenia z wnęki koła. Rys. 8.1. Widok zawieszenia przedniego 186
  • 185. Obsługa i naprawa elementów Rys. 8.5. Odkręcanie nakrętki tłoczyska amortyzatora Rys. 8.3. Śruby dolnego mocowania kolumny zawieszenia do zwrotnicy koła Rys. 8.4. Ustawienie kolumny zawieszenia względem nadwozia Strzałką wskazano zewnętrzną stronę samochoduZamontowanie W celu zamontowania kolumny zawieszenia na-Rys. 8.6. Widok lewej części zawieszenia przedniego leży wykonać czynności w kolejności odwrotnejod spodu samochodu do podanej podczas jej wymontowania, prze-1 — śruby tylnego mocowania wahacza, 2 — śruby strzegają następujących zaleceń. przedniego mocowania wahacza, 3 — nakrętka • Sprawdzić, czy znak na górnej tarczy oporo-mocowania do wahacza łącznika drążka stabilizatora,4 — śruby mocowania obejmy przegubu elastycznego wej sprężyny jest skierowany na zewnątrz samo-drążka stabilizatora, 5 — elementy mocowania chodu (patrz rys. 8.4).przedniego wspornika wahacza do ramy szczątkowej • Przestrzegać właściwych momentów dokrę- cania śrub i nakrętek. • Po zamontowaniu i opuszczeniu samochodutarczę oporową amortyzatora (13), górną ela- sprawdzić ustawienie kół przednich.styczną podkładkę oporową sprężyny (12) orazgumową osłonę ochronną (11). ROZKŁADANIE I SKŁADANIE• Jeśli nie przewiduje się natychmiastowego KOLUMNY ZAWIESZENIAzamontowania sprężyny, ze względów bezpie- Uwaga. Należy zawsze wymieniać amortyzatoryczeństwa należy powoli ją odprężyć. i sprężyny parami dla obu kół przednich.Składanie Rozkładanie• Ścisnąć sprężynę zawieszenia, jeśli została • Wymontować kolumnę zawieszenia (patrzodprężona po rozłożeniu kolumny zawieszenia. odpowiedni opis).• Założyć poszczególne elementy kolumny za- • Ścisnąć sprężynę zawieszenia za pomocą wieszenia w kolejności odwrotnej do ich rozkła- przeznaczonego specjalnie do tego celu przy- dania. rządu, w takim stopniu, aby końce sprężyny • Wkręcić lekko nakrętkę tłoczyska amortyzato- przestały naciskać na tarcze oporowe.ra (dokręcić ją właściwym momentem dopiero • Odkręcić nakrętkę tłoczyska amortyzatora.po postawieniu samochodu na kołach). • Wyjąć kolejno: płytkę dociskową (16, rys.• Odprężyć powoli sprężynę, zwracając uwagę 8.7), elementy wspornika górnego mocowania na prawidłowe oparcie jej końców o podkładki kolumny zawieszenia (15), łożysko oporowe (14),oporowe. 187
  • 186. Zawieszenie przednieRys. 8.7. Zawieszenie przednie 1 — rama szczątkowa, 2 — wahacz, 3 — drążek stabilizatora, 4 — łącznik drążka stabilizatora, 5 — przegub elastyczny drążka stabilizatora z obejmą mocowania, 6 — wspornik tylnego mocowania wahacza, 7 — zwrotnica koła, 8 — amortyzator, 9 — dolna elastyczna podkładka oporowa sprężyny, 10 — sprężyna zawieszenia, 11 — gumowa osłona ochronna, 12 — górna elastyczna podkładka oporowa sprężyny, 13 — tarcza oporowa amortyzatora, 14 — łożysko oporowe, 15 — elementy wspornika górnego mocowania kolumny zawieszenia, 16 — płytka dociskowa, 17 — nakrętka tłoczyska amortyzatora, 18 — nakrętka górnego mocowania kolumny zawieszenia, 19 — półoś, 20 — pierścień uszczelniający, 21 — łożysko toczne piasty koła, 22 — sprężysty pierścień osadczy, 23 — śruba mocowania koła, 24 — piasta koła, 25 — podkładka, 26 — nakrętka półosi, 27 — nakładka koronowa, 28 — zawleczka • Zamontować kolumnę zawieszenia do samo- śruby tylnego mocowania wahacza i wyjąć wa- chodu (patrz odpowiedni opis).hacz zawieszenia przedniego. • W wersjach z silnikami benzynowymi wymon- WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE tować osłony termiczne przedniej rury wyloto- RAMY SZCZĄTKOWEJwej. • Wymontować przednią rurę wylotową spa- Wymontowanielin. • Podnieść samochód i zdjąć koła przednie.• Wymontować drążek reakcyjny i drążek zmia- • Z obu stron samochodu odłączyć półosie od ny biegów. piast kół przednich w następujący sposób: • Podtrzymać zespół napędowy i odłączyć — za pomocą odpowiedniego narzędzia unieru- przedni i tylny wspornik zawieszenia zespołu chomić piastę koła, wyjąć zawleczkę, odbloko- napędowego od belki zawieszenia zespołu na- wać i odkręcić nakrętkę piasty koła;pędowego. — odkręcić nakrętkę mocującą przegub kulowy • Wymontować belkę zawieszenia zespołu na- końcówki drążka kierowniczego do zwrotnicypędowego. koła i za pomocą uniwersalnego ściągacza do • Wykręcić śruby mocowania przekładni kie- przegubów kulowych odłączyć sworzeń kulowyrowniczej do ramy szczątkowej. końcówki drążka kierowniczego od zwrotnicy• Za pomocą jednego lub większej liczby koła; podnośników przewoźnych podeprzeć ramę — odkręcić nakrętkę mocującą przegub kulowy szczątkową oraz odkręcić dwie śruby i cztery wahacza do zwrotnicy koła i za pomocą uniwer- nakrętki mocujące ramę szczątkową do nad- salnego ściągacza do przegubów kulowych odłą- wozia. czyć przegub kulowy wahacza od zwrotnicy• Opuścić powoli ramę szczątkową zwracając koła; uwagę, aby nie zaczepiła o żaden element — poruszając zespołem kolumny zawieszenia samochodu. ze zwrotnicą koła wysunąć półoś z piasty koła Zamontowanie przedniego. • Wymontować stabilizator (patrz odpowiedni W celu zamontowania ramy szczątkowej należy opis).wykonać czynności w kolejności odwrotnej do • Z obu stron samochodu odkręcić śrubę przed- podanej podczas jej wymontowania uwzględnia- niego mocowania wahacza, a następnie dwie jąc następujące zalecenia. 188
  • 187. Ustawienie kół przednich • Przestrzegać właściwych momentów dokrę-cania połączeń gwintowych.• Sprawdzić szczelność połączeń rury wyloto-wej spalin.• W razie potrzeby sprawdzić ustawienie kółprzednich (patrz odpowiedni opis w p. 8.2.2). WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIESTABILIZATORAWymontowanieRys. 8.8. Regulacja zbieżności kół przednich• Podnieść samochód i zdjąć koła przednie.1 — przeciw/nakrętka drążka kierowniczego, 2 — drążek• Odkręcić śruby mocujące przeguby elastycz-kierowniczy, 3 — nakrętka przegubu kulowegone drążka stabilizatora do ramy szczątkowej.• Z obu stron samochodu odłączyć łącznikdrążka stabilizatora od wahacza zawieszenia.• Wyjąć stabilizator z boku samochodu razemz jego łącznikami.Zamontowanie O • Umieścić drążek stabilizatora wraz z jego łącznikami w miejscu mocowania do ramy szcząt- kowej. • Przykręcić do ramy szczątkowej obejmy prze-B gubów elastycznych drążka stabilizatora wypo- sażone w nowe przeguby elastyczne. Zwrócić uwagę, aby znaki barwne na drążku były skiero- wane do wnętrza samochodu. • Z obu stron samochodu zamocować łączniki drążka stabilizatora do wahacza zawieszenia. • Przykręcić koła przednie i opuścić samochód. 8.2.2. Ustawienie kół przednich Ustawienie kół przednich należy sprawdzać na specjalnym stanowisku do kontroli i regulacjiRys. 8.9. Wymiary trzpieni niezbędnych do wymiany ustawienia kół. Spośród czterech parametrówłożyska piasty koła charakteryzujących ustawienie kół przednichA — trzpień rurowy do wymontowania piasty koła, w samochodzie można wyregulować tylko zbież- B — trzpień do wymontowania i zamontowania łożyskapiasty koła, C — trzpień do zamontowania pierścienia ność kół. Jeśli pozostałe parametry ustawieniauszczelniającego kół przednich wykraczają poza granice toleran- cji, należy sprawdzić stan techniczny i wymienić odpowiednie elementy zawieszenia przedniego.REGULACJA ZBIEŻNOŚCI KÓŁ PRZEDNICH8.2.3. Piasty kół przednich Zbieżność kół przednich sprawdza się w samo- chodzie nie obciążonym w stanie gotowym doWYMIANA ŁOŻYSKA PIASTY KOŁA jazdy przy prawidłowym ciśnieniu powietrza w o-Uwaga. Opisany sposób wymiany łożyska pia- gumieniu.sty koła wymaga wymontowania i zamontowa- W razie stwierdzenia nieprawidłowej wartości zbieżności kół przednich można ją wyregulowaćnia zwrotnicy koła. obracając w odpowiednią stronę o ten sam kąt,Wymontowanie lecz w przeciwnych kierunkach, drążki kierowni- cze po poluzowaniu przeciwnakrętek drążków • Podnieść samochód i zdjąć koło przednie kierowniczych z obu stron przekładni kierowni- z odpowiedniej strony. czej (rys. 8.8). Po wyregulowaniu zbieżności • Wykręcić dwie śruby mocowania wspornika należy dokręcić przeciwnakrętki drążków kie- zacisku hamulca przedniego (2, patrz rys. 10.4), rowniczych.zdjąć kompletny zacisk z tarczy hamulca bez189
  • 188. Zawieszenie przedniekoła i wymontować przegub kulowy drążka kie- rowniczego ze zwrotnicy koła za pomocą uni- wersalnego ściągacza do przegubów kulowych. • Odkręcić nakrętkę mocującą przegub kulowyRys. 8.10. Sposóbzamontowania łożyska wahacza zawieszenia do zwrotnicy koła i wy-piasty kotamontować przegub kulowy wahacza ze zwrotni-1 — trzpień, cy koła za pomocą uniwersalnego ściągacza do2 — dwurzędowe łożysko przegubów kulowych.kulkowe piasty koła, • Wymontować tarczę hamulca.3 — zwrotnica,4 — wspornik • Odkręcić dwie śruby dolnego mocowania ko- lumny zawieszenia do zwrotnicy koła i wyjąć zwrotnicę koła. • Wycisnąć piastę koła ze zwrotnicy za pomocą prasy i odpowiedniego trzpienia (rys. 8.9A). • Za pomocą ściągacza o uchwytach zewnętrz- nych wymontować wewnętrzny pierścień łoży- ska pozostały na piaście koła. • Za pomocą wkrętaka wyjąć pierścienie uszczel- niające łożysko piasty koła. • Zdjąć sprężysty pierścień osadczy i ściągnąć łożysko piasty ze zwrotnicy koła za pomocą prasy i trzpienia o odpowiednich wymiarach (rys 8.9B). Zamontowanie • Upewnić się, że gniazdo łożyska piasty w zw- rotnicy koła nie ma śladów zużycia ani zaryso- wań i nasmarować je. • Zamontować do zwrotnicy za pomocą prasy Rys. 8.11. Sposób zamontowania piasty do zwrotnicy kołai trzpienia o odpowiedniej średnicy (rys. 8.9C) 1 — trzpień, 2 — dwurzędowe łożysko kulkowe piastynowe łożysko toczne piasty koła przedniego koła, 3 — zwrotnica, 4 — wspornik, 5 — piasta koła, (rys. 8.10). 6 — zewnętrzny pierścień uszczelniający, • Założyć nowy sprężysty pierścień osadcz 7 — wewnętrzny pierścień uszczelniający łożyska. • Za pomocą prasy zamontować (ostrożnie re gulując siłę nacisku) kolejno zewnętrzny i we wnętrzny pierścień uszczelniający łożyska tocz nego oraz powlec krawędzie uszczelniające pier odłączania od zacisku elastycznego przewodu ścieni smarem stałym. hamulcowego i podwiesić zacisk hamulca we wnęce koła przedniego za pomocą miękkiego • Za pomocą prasy i odpowiedniego trzpienie drutu tak, aby nie uszkodzić elastycznego prze- zamontować piastę koła do zwrotnicy (rys. 8.11) wodu hamulcowego. • Wykonać dalsze czynności zamontowania • W wersjach wyposażonych w układ przeciw-w kolejności odwrotnej do podanej podczas blokujący ABS odłączyć złącze elektryczne odwymontowania łożyska piasty koła. Należy zwró- czujnika prędkości koła przedniego i wymonto- cić uwagę na: wać ten czujnik.— zachowanie właściwych momentów dokręca- nia połączeń gwintowych; • Za pomocą odpowiedniego narzędzia unieru- chomić piastę koła, wyjąć zawleczkę z nakrętki— obowiązkową wymianę zawleczki nakrętki pia- piasty koła oraz odblokować i wykręcić nakrętkę sty koła przedniego; piasty koła.— sprawdzenie ustawienia kół przednich razie potrzeby wyregulowanie ich zbieżności • Odkręcić nakrętkę mocującą przegub kulowy (patrz odpowiedni opis). końcówki drążka kierowniczego do zwrotnicy
  • 189. 9 ZAWIESZENIE TYLNE MOMENTY DOKRĘCANIA 9.1. CHARAKTERYSTYKAGórne mocowanie kolumny resorującej: 19 doTECHNICZNA 22 N • m. Dolne mocowanie kolumny resorującej: 100 do 120 N m. BUDOWA ZAWIESZENIA TYLNEGO Elementy mocowania wahacza poprzecznego: 100 do120 N-m. Zastosowano zawieszenie półniezależne (tzw. układ Scotta-Russela), o belce osi tylnej opartej na skośnych Elementy mocowania wahaczy podłużnych do kolumnach resorujących, które stanowią sprężyny nadwozia: 100 do 120 N • m. śrubowe i współosiowe z nimi amortyzatory telesko-Mocowanie drążka reakcyjnego wahacza po- powe, prowadzonej na pojedynczych podłużnychprzecznego do belki osi tylnej: 100 do 120 N • m. wahaczach wleczonych oraz połączonej przegubo-Mocowanie drążka reakcyjnego do wahacza wo z wahaczem poprzecznym o złożonym ruchu, za- poprzecznego: 60 do 80 N • m. pewniającym dokładnie pionowe przemieszczanie się Nakrętka tłoczyska amortyzatora: 18 do 24 N • m. tylnych kół podczas pracy zawieszenia.Nakrętka piasty koła: 190 do 260 N • m. Nakrętki mocowania kół: 100 do 120 N • m. Sprężyny zawieszenia Zastosowano sprężyny śrubowe współśrodkowe z amortyzatorami hydraulicznymi, tworzące ko- lumny resorujące. 9.2. OBSŁUGA I NAPRAWA Amortyzatory Zastosowano hydrauliczne amortyzatory telesko- powe dwustronnego działania.UWAGI WSTĘPNE • Połączenia gwintowe elementów zawieszenia USTAWIENIE KÓŁ TYLNYCH zaleca się dokręcać właściwymi momentami, Uwaga. Podane wartości parametrów ustawie- gdy są one obciążone (samochód oparty na nia kół przednich dotyczą samochodu nie obcią- kołach). żonego w stanie gotowym do jazdy. • Żaden z parametrów ustawienia kół tylnych Kąt pochylenia koła (nieregulowany): 1°±45'. nie może być regulowany. Zbieżność kół tylnych (nieregulowana): 1 ±4 mm. • Piasta koła tylnego tworzy z łożyskiem tocz- nym nierozbieralny zespół.PIASTY KÓŁ TYLNYCHPiasta koła tylnego tworzy z łożyskiem tocznymnierozbieralny zespół.Dopuszczalny luz osiowy: 0,05 mm. 191
  • 190. Zawieszenie tylne9.2.1. Elementy zawieszenia tylnego WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE KOLUMNY RESORUJĄCEJ Wymontowanie• Podnieść samochód i zdjąć koło tylne z od- LP powiedniej strony.Rys. 9.3. Położenie montażowe dolnego pierścienia• Wewnątrz bagażnika odsunąć wykładzinęi jego wspornika podłogi, zdjąć kołpak ochronny i odkręcić dwie1 — położenie końca dolnego zwoju sprężyny, 2 — osie nakrętki (1, rys. 9.1) górnego mocowania kolum-prostopadłe do pierścienia uszczelniającego ny resorującej.L — lewa kolumna resorująca, P — prawa kolumnaresorująca Uwaga. Jeśli kolumnę resorującą wymontowujeStrzałką wskazano kierunek przodu samochodu się w celu wymiany sprężyny zawieszenia lub amortyzatora, przed kolejnymi czynnościami należy poluzować (bez odkręcania) nakrętkę (2) tłoczyska amortyzatora.do podanej podczas jej wymontowania, prze-strzegając właściwych momentów dokręcania • Pod samochodem wykręcić śrubę dolnegopołączeń gwintowych. mocowania kolumny resorującej (rys. 9.2) i wy- jąć kolumnę resorującą z wnęki koła tylnego.ROZKŁADANIE I SKŁADANIE Zamontowanie KOLUMNY RESORUJĄCEJ W celu zamontowania kolumny resorującej nale-Uwaga. Należy zawsze wymieniać amortyzatory ży wykonać czynności w kolejności odwrotneji sprężyny parami dla obu kół tylnych.Rozkładanie• Wymontować kolumnę resorującą z samo-chodu (patrz odpowiedni opis).• Za pomocą specjalnego przyrządu ścisnąć sprę-żynę zawieszenia tak, aby jej górny koniec nie na-ciskał na jej górną gumową podkładkę oporową.• Wykręcić nakrętkę tłoczyska amortyzatora (11,rys. 9.5).• Zdjąć kolejno: podkładkę nakrętki tłoczyskaamortyzatora, pierścień nakrętki tłoczyska amor-tyzatora (17), płytkę dociskową (10), wspornikgórnego mocowania kolumny (9), górną gumo-wą podkładkę oporową sprężyny (8), pierścienie Rys. 9.7. Elementy górnego mocowania kolumnygumowe (7) i gumową osłonę ochronną (6). resorującej 1 — śruby górnego mocowania kolumny resorującej, • Ze względów bezpieczeństwa powoli rozprę- 2 — nakrętka tłoczyska amortyzatorażyć sprężynę zawieszenia, jeśli nie przewidujesię jej natychmiastowego montażu.Składanie• Ścisnąć sprężynę zawieszenia, jeśli zostałaodprężona po rozłożeniu kolumny resorującej.Rys. 9.4. Usytuowaniesprężyny zawieszeniawzględem podkładekoporowych1 — dolna podkładkaoporowa (elementamortyzatora), 2 — górnapodkładka oporowa Rys. 9.2. Usytuowanie śruby dolnego zamocowania(odejmowalna), 3 — górny kolumny resorującejpłaski zwój sprężyny 192
  • 191. Obsługa i naprawa elementów• W wersjach wyposażonych w układ przeciw- • Założyć poszczególne elementy kolumny re-sorującej w kolejności odwrotnej do ich rozkła-blokujący ABS odłączyć złącza elektryczne oddania, zwracając uwagę na właściwe położenie czujników prędkości kół tylnych.montażowe dolnego pierścienia gumowego sprę- • Odłączyć od hamulców tylnych elastyczne prze-żyny i jego wspornika (rys. 9.3).wody hamulcowe. Zebrać wyciekający płyn ha-• Wkręcić lekko nakrętkę tłoczyska amortyzato-ra (dokręcić ją właściwym momentem dopieropo postawieniu samochodu na kołach).• Odprężyć powoli sprężynę, zwracając uwagęna prawidłowe oparcie jej końców o podkładkioporowe (rys. 9.4).• Zamontować kolumnę resorującą do samo-chodu (patrz odpowiedni opis). WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIEBELKI OSI TYLNEJWymontowanie Rys. 9.6. Widok dwuramiennego wahacza poprzecznego od spodu samochodu• Ze zbiornika wyrównawczego układu hamul- 1 — śruba mocowania przegubu wahacza poprzecznegocowego odessać strzykawką jak największą ilość do nadwozia, 2 — śruba mocowania przegubu wahaczapłynu hamulcowego. poprzecznego do belki osi tylnej, 3 — śruby mocowania• Podnieść samochód i zdjąć koła tylne.poprzecznego drążka reakcyjnego Rys. 9.5. Zawieszenie tylne A — wersja z hamulcami bębnowymi, B — wersja z hamulcami tarczowymi 1 — belka osi tylnej, 2 — wahacz poprzeczny dwuramienny, 3 — poprzeczny drążek reakcyjny, 4 — amortyzator, 5 — sprężyna zawieszenia, 6 — gumowa osłona ochronna, 7 — pierścienie gumowe, 8 — górna gumowa podkładka oporowa sprężyny, 9 — wspornik górnego mocowania kolumny, 10 — płytka dociskowa, 11 — nakrętka tłoczyska amortyzatora, 12 — tarcza nośna hamulca bębnowego (A) lub osłona hamulca tarczowego (B), 13 — piasta koła, 14 — podkładka, 15 — nakrętka piasty, 16 — zawleczka, 17 — pierścień nakrętki tłoczyska amortyzatora 193
  • 192. Zawieszenie tylne • Z obu stron samochodu odkręcić śrubę mo-cowania wahacza podłużny do nadwozia.• Opuścić powoli belkę osi tylnej uważając, abynie zaczepić nią o żaden element podwozia.ZamontowanieW celu zamontowania belki osi tylnej należywykonać czynności w kolejności odwrotnej dopodanej podczas jej wymontowania, uwzględ-niając następujące zalecenia.• Wymienić wszystkie nakrętki zabezpieczaneprzed odkręceniem.• Przestrzegać właściwych momentów dokrę- Rys. 9.7. Wymiary wahacza poprzecznego orazcania połączeń gwintowych. poprzecznego drążka reakcyjnego• Po zamontowaniu belki osi tylnej odpowie- A — wahacz poprzeczny, B — poprzeczny drążektrzyć układ hydrauliczny hamulców oraz wyre- reakcyjnygulować hamulec awaryjny (patrz odpowiednie 1 — krótsze ramię (207 do 208 mm), 2 — dłuższe ramięopisy w podrozdz. 10.2). (394 do 395 mm), 3 — rozstaw ramion wahacza (601 do 603 mm); 4 — rozstaw otworów drążka reakcyjnego (106 • Sprawdzić kąty ustawienia kół tylnych. do 108 mm). Sposób montażu drążka reakcyjnego: otwór o większej średnicy — mocowanie do belki osi tylnej; otwór o9.2.2. Piasty kół tylnych mniejszej średnicy — mocowanie do wahacza poprzecznego. Uwaga. Piasta koła tylnego wraz z łożyskiemtocznym tworzy nierozbieralny zespół. W razienadmiernego zużycia lub uszkodzenia łożyskanależy wymienić całą piastę. Zasadą jest przy tymrównoczesna wymiana piast obu kół tylnych. WYMONTOWANIE• Podnieść samochód i zdjąć koło tylne z od-powiedniej strony.• W zależności od wersji wymontować bębenhamulca lub kompletny zacisk i tarczę hamulca(patrz odpowiednie opisy w podrozdz. 10.2).• Odkręcić kołpak ochronny piasty, wyjąć za-wleczkę i odkręcić nakrętkę piasty koła tylnego.• Zdjąć piastę koła tylnego.ZAMONTOWANIE Rys. 9.8. Zabezpieczenie nakrętki piasty kołaUwaga. Każdorazowo należy wymieniać zawlecz- 1 — nakrętka piasty, 2 — zawleczkakę nakrętki piasty koła oraz kołpak ochronnypiasty.• Oczyścić i sprawdzić stan powierzchni czopapiasty, a następnie powlec go (łącznie z gwin-tem) cienką warstwą smaru. mulcowy do podstawionego wcześniej naczynia i zaślepić odpowiednimi korkami koniec przewo- • Zamontować piastę koła tylnego na czop. du hamulcowego oraz otwór w hamulcu tylnym.• Nasmarować smarem stałym podkładkę opo- • Odłączyć od mechanizmów obu hamulców rową i nakrętkę piasty koła oraz dokręcić nakręt- tylnych końce linek hamulca awaryjnego orazkę piasty koła tylnego właściwym momentem. odczepić linki hamulca awaryjnego od belki osi • Założyć zawleczkę, wypełnić całkowicie wnętrze tylnej.nowego kołpaka ochronnego piasty smarem dołożysk tocznych i zamontować go na piastę koła. • Za pomocą jednego lub większej liczby pod- nośników przewoźnych podeprzeć belkę osi • Za pomocą komparatora sprawdzić luz osio- tylnej.wy piasty koła. • Odkręcić śrubę (1, rys. 9.6) mocowania waha- • W zależności od wersji zamontować bęben cza poprzecznego do nadwozia.hamulca lub tarczę i zacisk hamulca (patrzodpowiednie opisy w podrozdz. 10.2). • Z obu stron belki osi tylnej odkręcić śrubę dolnego mocowania kolumny resorującej do belki.• Założyć tylne koło i opuścić samochód. 194
  • 193. 10UKŁADHAMULCOWY Hamulec awaryjny jest uruchamiany mechanicznie 10.1. CHARAKTERYSTYKA (linką) i działa na machanizmy hamulców tylnych. TECHNICZNAHAMULCE PRZEDNIE Hamulce przednie są tarczowe. Zastosowano OPIS KONSTRUKCJI w nich tarcze wentylowane oraz zaciski pływają- ce jednotłokowe.Hamulec roboczy jest uruchamiany hydraulicz-nie. W układzie zastosowano wspomaganie za HAMULCE TYLNE BĘBNOWE pomocą podciśnieniowego urządzenia wspoma- gającego. Układ hamulcowy jest dwuobwodowyHamulce tylne bębnowe wyposażono w mecha-(podział „po przekątnejquot;) i zawiera stałe ogra-nizm samoczynnej regulacji luzu szczęk oraz niczniki ciśnienia kół tylnych zintegrowane mechanizm hamulca awaryjnego. z pompą hamulcową (wersje bez układu ABS) Typ: LT18C. albo jeden korektor siły hamowania (wersjeŚrednica cylinderków: 15,87 mm. z układem ABS). Średnica robocza bębna: — nominalna: 180 mm; Wyposażeniem dodatkowym jest układ prze- ciwblokujący ABS, który wymaga zastosowania — maksymalna po naprawie: 181 mm. tylnych hamulców tarczowych zamiast bębno-Dopuszczalna owalizacja bębna: 0,03 mm. wych stosowanych jako wyposażenie standar-Długość okładzin ciernych: 172,8 mm. dowe. Szerokość okładzin ciernych: 30 mm. Parametry hamulców przednichBenzynowy Benzynowy Wysokoprężny Rodzaj silnika 2,0 1,4 1,6Typ CL22VECL22VE CL22VD 54 Średnica tłoka (mm)54 54 247 247 Średnica zewnętrzna tarczy (mm) 232 Grubość tarczy (mm): - nominalna 181818 - minimalna dopuszczalna1616 16 Bicie tarczy (mm)maks. 0,07maks. 0,07maks. 0,07maks. 0,02 Dopuszczalna różnica grubości tarczy (mm)maks. 0,02maks. 0,02 Wymiary wkładek ciernych (mm): - długość 10610610639,5 - szerokość39,5 39,5 Grubość wkładek ciernych (mm): 11 - nominalna 1111 - minimalna dopuszczalna 2 2 2 Rodzaj materiału ciernego Akebono AP5H FF Akebono AP5H FF Akebono AP5H FF195
  • 194. Układ hamulcowyOgraniczniki ciśnienia (korektor siły Grubość okładziny ciernej: hamowania) — nominalna: 4 mm; — minimalna dopuszczalna: 1,5 mm. W wersjach bez układu przeciwblokującego ABS Typ okładzin: Akebono A90TEE. zastosowano dwa stałe ograniczniki ciśnienia hamulców tylnych zintegrowane z pompą ha- HAMULCE TYLNE TARCZOWEmulcową, natomiast w wersjach z układem prze- W hamulcach tylnych tarczowych zastosowanociwblokującym ABS zastosowano jeden podwój- tarcze pełne oraz zaciski pływające jednotłoko- ny korektor siły hamowania umieszczony na osi we i wyposażono je w mechanizm hamulcatylnej. awaryjnego. Przełożenie: 0,4. Typ: CL7HB. Ciśnienie kontrolne: Średnica tłoka zacisku: 30,23 mm. — wersje z układem przeciwblokującym ABS: Średnica zewnętrzna tarczy: 234 mm. obwód przedni 7,36 MPa — obwód tylny 5,1 do Grubość tarczy: 5,49 MPa; — nominalna: 7 mm;— wersje bez układu przeciwblokującego ABS: — minimalna dopuszczalna: 6 mm. obwód przedni 6,37 MPa — obwód tylny 3,43 Długość wkładek ciernych: 94 mm.do 3,82 MPa. Szerokość wkładek ciernych: 29 mm. HAMULEC AWARYJNY Grubość okładzin ciernych: — nominalna: 10 mm; Hamulec awaryjny jest uruchamiany mechanicz- — minimalna dopuszczalna: 1,5 mm. nie za pomocą linki i działa na koła tylne. Typ okładzin: Akebono AP52FF. Skok dźwigni hamulca awaryjnego pod działa- niem siły 196 N: UKŁAD URUCHAMIANIA HAMULCÓW — wersja z hamulcami tylnymi bębnowymi: 7 do 8 zębów zapadki; Urządzenie wspomagające — wersja z hamulcami tylnymi tarczowymi: 8 do Zastosowano podciśnieniowe urządzenie wspo- 9 zębów zapadki. magające typu tandem. PŁYN HAMULCOWY Typ: M195T. Średnica przepony:Rodzaj: płyn syntetyczna do układów hamulco- — pierwszej: 205 mm;wych DOT 3 lub DOT4. — drugiej: 180 mm.Częstość obsługi: sprawdzanie poziomu co Długość trzpienia sterowania: 125 mm. 20 000 km, wymiana co 60 000 km lub co 2 lata. Długość trzpienia popychacza: 10,275 do UKŁAD PRZECIWBLOKUJĄCY ABS 10,525 mm. Wysokość pedału pod naciskiem 490 N:Jako wyposażenie dodatkowe wszystkich wersji — wersje z mechaniczną skrzynką przekła-zastosowano sterowany elektronicznie układ dniową: zapobiegający blokowaniu kół podczas hamo- wania. — nominalna: 148 do 158 mm; — minimalna: 75 mm; Marka: Nippodenso. — wersje z automatyczną skrzynką przekła- Układ zawiera: hydrauliczny zespół sterowania dniową: o 8 elektrozaworach i pompie hydraulicznej zasilanej elektrycznie, elektroniczne urządze- — nominalna: 157 do 167 mm; nie sterujące układu ABS umieszczone z przo- — minimalna: 85 mm. du po prawej stronie podłogi wewnątrz nad- Pompa hamulcowa wozia, 4 czujniki prędkości obrotowej kół sa- mochodu, włącznik świateł hamowania oraz Pompa hamulcowa jest dwuobwodowa typu tan- przekaźnik pompy hydraulicznej i elektroza- dem. worów zapewniający zasilanie elektryczne ca- Średnica tłoków: łego układu. Zaświecenie lampki kontrolnej w — wersje bez układu ABS: 20,64 mm; zestawie wskaźników sygnalizuje niesprawność — wersje z układem ABS: 22,22 mm. układu. Pompa podciśnienia Elektrozawory Pompa podciśnienia występuje tylko w wersjach wyposażonych w silnik wysokoprężny. Jest to Zespół hydrauliczny zawiera 8 nierozbieralnych pompa łopatkowa:elektrozaworów (po dwa sterujące ciśnieniem hamulca każdego koła). — w silniku CD20 zamocowana z tyłu alternato- Rezystancja: ra i napędzana od jego wałka; — elektrozawór wylotowy: 4,4 do 6 Q; — w silniku CD20E (od kwietnia 1996) zamoco- wana na głowicy i napędzana od wału rozrządu. — elektrozawór wlotowy: 8,5 do 11,0 Q.196
  • 195. Hamulce przednieCzujniki prędkości kół Zastosowano czujniki indukcyjne umieszczone na zwrotnicach kół przednich i wspornikach piast kół tylnych, naprzeciw zębatego nadajnika 14 impulsów. Rezystancja: 800 do 1200 Q. Odstęp czujnika od koła nadajnika impulsów (nieregulowany): 0,1 do 1,1 mm. Elektroniczne urządzenie sterujące Mikroprocesorowe elektroniczne urządzenie ste- rujące układu ABS ma złącze 83-stykowe i jest umieszczone z przodu po prawej stronie podło- gi wewnątrz nadwozia. Za pośrednictwem elek- trozaworów reguluje ono ciśnienie w zaciskach poszczególnych hamulców tak, aby przeciw- działać zablokowaniu kół samochodu. Sygnały o blokowaniu kół przekazują czujniki ich prędko- ści obrotowej. Elektroniczne urządzenie sterują-Rys. 10.1. Hamulec przedni ce wykorzystuje także informację o naciśnięciu1 — tarcza hamulca, 2 — wkładki cierne, 3 — zacisk pedału hamulca z obwodu świateł hamowania. hamulca, 4 — wspornik zacisku, 5 — osłony ochronneprowadników, 6 — prowadniki zacisku, 7 — śruby MOMENTY DOKRĘCANIA prowadników zacisku, 8 — odpowietrznik, 9 — tłokzacisku, 10 — osłona przeciwpyłowa, 11 — uszczelka Śruba prowadnika zacisku hamulca przedniego:tłoka, 12 — zaczepy mocowania wkładek ciernych, 22 do 32 N • m.13 — sprężyny zaczepów, 14 — płytki zapobiegające Wspornik zacisku hamulca przedniego do zwrot-drganiom wkładek ciernych nicy: 55 do 65 N • m. Tarcza nośna hamulca tylnego bębnowego: 43 do 56 N • m. Cylinderek tylnego hamulca bębnowego: 6 do je się po odłączeniu elektronicznego urządze- 11 N-m.nia sterującego tego układu. Zaczep linki hamulca awaryjnego (tylny hamulec • W wersji z układem przeciwblokującym ABS tarczowy): 27 do 37 N • m. odstępu czujników prędkości obrotowej kół nie Wspornik dźwigni hamulca awaryjnego: 16 do można regulować. 20 N • m.• Diagnostyka układu przeciwblokującego ABS Włącznik świateł hamowania: 12 do 15 N-m.wymaga użycia przyrządu kontrolnego Nissan Podciśnieniowe urządzenie wspomagające: 13 Consult. do 16 N • m. Pompa hamulcowa: 12 do 15 N • m. Ogranicznik ciśnienia (korektor siły hamowania):10.2.1. Hamulce przednie 15 do 18 N m . Przewody hydrauliczne: 17 do 20 N • m. Odpowietrznik: 7 do 9 N • m. WYMIANA WKŁADEK CIERNYCH Czujniki prędkości kół przednich: 18 doUwaga. Zawsze należy wymieniać komplet wkła- 24 N-m.dek ciernych obu hamulców przednich oraz Czujniki prędkości kół tylnych: 25 do 34 N • m.stosować wkładki renomowanych firm o uznanej Hydrauliczny zespół sterowania układu ABS: 11jakości. do 15 N-m.Wymontowanie• Podnieść przód samochodu i zdjąć koła przed- 10.2. OBSŁUGA I NAPRAWAnie.• W razie wysokiego poziomu płynu hamulco-wego za pomocą strzykawki odessać ze zbiorni- UWAGI WSTĘPNEka pewną ilość płynu po odkręceniu korkawlewu, aby podczas wymiany wkładek po cof- • Regulacji hamulca awaryjnego dokonuje sięnięciu tłoka zacisku uniknąć wylania się płynu wewnątrz nadwozia przy ręcznej dźwigni ha-przez wlew zbiornika. mulca. • Odpowietrzania układu hamulcowego w wer- • Przytrzymać dolny prowadnik zacisku i odkrę- sji z układem przeciwblokującym ABS dokonu-cić śrubę jego mocowania (rys. 10.2).197
  • 196. Układ hamulcowy Rys. 10.2. Odkręcanie dolnej śruby prowadnika Rys. 10.4. Rozmieszczenie śrub (1) prowadników zacisku hamulca przedniego zacisku i śrub (2) mocowania wspornika zacisku hamulca przedniegoilość płynu hamulcowego w zbiorniku wyrów- nawczym.WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE ZACISKU HAMULCA Wymontowanie • Podnieść przód samochodu i zdjąć koła przed- nie. • Za pomocą strzykawki odessać jak najwięk- szą ilość płynu hamulcowego ze zbiornika wy- równawczego po odkręceniu korka wlewu. • Odkręcić od zacisku elastyczny przewód ha- mulcowy. Przewidzieć wyciek niewielkiej ilości Rys. 10.3. Wyjmowanie wkładek ciernych po obróceniu płynu hamulcowego i jak najszybciej zaślepić zacisku hamulca przedniegokoniec przewodu hamulcowego odpowiednim korkiem. • Wykręcić dwie śruby (2, rys. 10.4) mocowania wspornika zacisku. • Obrócić zacisk do góry i wyjąć wkładki cierne • Wyjąć kompletny zacisk (zespół wspornika (rys. 10.3). z zaciskiem) i wymontować z zacisku wkładki • Sprawdzić szczelność tłoka, stan osłony cierne. ochronnej, stopień zużycia tarczy hamulca oraz • Oczyścić i sprawdzić stan wszystkich części. swobodę przemieszczania się zacisku w jego prowadnikach. Zamontowanie• W celu zamontowania zacisku należy wyko- Zamontowanie nać czynności w kolejności odwrotnej do poda- • Za pomocą odpowiedniego narzędzia we- nej podczas jego wymontowania zwracając uwa- pchnąć do oporu tłok do wnętrza cylindra zaci- gę, aby wszystkie części ponownie montowane sku. znalazły się w tych samych miejscach, z których • Wykonać pozostałe czynności zamontowania je wymontowano, oraz przestrzegając właści- wkładek w kolejności odwrotnej do podanej wych momentów dokręcania połączeń gwinto- podczas ich wymontowania, wymieniając śrubę wych. mocowania dolnego prowadnika zacisku i prze- • Odpowietrzyć układ hamulcowy (patrz odpo- strzegając właściwych momentów dokręcania wiedni opis w p. 10.2.4). połączeń gwintowych. • Po zamontowaniu wkładek kilkakrotnie naci- WYMIANA TARCZY HAMULCA snąć silnie na pedał hamulca, aby doprowadzić Uwaga. Zawsze należy wymieniać obie tarcze do styku wkładek ciernych z tarczą hamulca hamulców przednich; jednocześnie należy wy- oraz sprawdzić i w razie potrzeby uzupełnić 198
  • 197. Hamulce tylne bębnowemienić wszystkie wkładki cierne (bez względu na stopień ich zużycia). Nowe tarcze hamulców często są pokryte warstwą chroniącą je przed korozją podczas magazynowania. Przed zamon- towaniem tarczy należy usunąć z niej warstwę ochronną odpowiednim rozpuszczalnikiem (np. trójchloroetylenem). Wymontowanie • Podnieść przód samochodu i zdjąć koła przed- nie. • Wymontować zacisk hamulca bez odłączania przewodu hamulcowego (patrz odpowiedni opis) i podwiesić zacisk we wnęce koła za pomocą miękkiego drutu w taki sposób, aby nie uszko- dzić tego przewodu. • Wkręcić dwie śruby (M8x1,25) w gwintowane 16 15 otwory tarczy do oporu. Wkręcając je dalejRys. 70.5. Hamulec tylny bębnowy odpowiednim kluczem na przemian, równomier-I — bęben hamulca, 2 — tarcza nośna hamulca, nie, ściągnąć tarczę hamulca z piasty koła.3 — cylinderek hamulca, 4 — sprężyna tłoczka,5 — gumowa uszczelka tłoczka, 6 — tłoczek cylinderka Zamontowaniehamulca, 7 — osłona przeciwpyłowa, 8 — odpowietrznik, W celu zamontowania tarczy hamulca należy9 — szczęka współbieżna, 10 — szczęka przeciwbieżna,I1 — mechanizm samoczynnej regulacji luzu szczęk, wykonać czynności w kolejności odwrotnej do12 — górna sprężyna powrotna, 13 — dolna sprężyna podanej podczas jej wymontowania, przestrze-powrotna, 14, 15, 16 — elementy prowadnika szczęki, gając następujących zaleceń. 17 — sprężyna mechanizmu samoczynnej regulacji luzu • Przed założeniem tarczy dokładnie oczyścić szczęk, 18 — linka hamulca awaryjnego powierzchnie styku piasty koła i tarczy hamulca. • Po zakończeniu zamontowania wielokrotnie nacisnąć silnie na pedał hamulca, aby dopro- wadzić do styku wkładek ciernych z tarczą hamulca. 10.2.2. Hamulce tylne bębnowe WYMIANA CYLINDERKA I SZCZĘK HAMULCOWYCH Uwaga. Zaleca się wymianę cylinderków w ha- mulcach bębnowych obu kół tylnych i jednocze- śnie także wymianę w nich szczęk hamulco- wych. • Podnieść tył samochodu i zdjąć koła tylne. Rys. 70.6. Zdejmowanie bębna hamulcaz wykorzystaniem dwóch śrub M8x1,25 w roli • Sprawdzić, czy dźwignia ręczna hamulca awa-ściągacza ryjnego jest całkowicie zwolniona. • Wprowadzić wkrętak do otworu w tarczy no- śnej hamulca i wyłączyć mechanizm samoczyn-• Zdjąć górną (12) i dolną (13) sprężynę po- nej regulacji luzu szczęk obracając radełkowanewrotną szczęk. pokrętło tego mechanizmu.• Wymontować elementy prowadników (14 do • Wkręcić dwie śruby (M8x1,25) w gwintowane16) obu szczęk. otwory bębna do oporu. Wkręcając je dalej• Odłączyć koniec linki hamulca awaryjnego kluczem na przemian (rys. 10.6), równomiernie,(18) i wyjąć szczękę współbieżną (9), a następ- ściągnąć bęben hamulca z piasty koła.nie szczękę przeciwbieżną (10). • Wykręcić gwintowy korek z piasty koła tylne-• Wyjąć mechanizm (11 i 17) samoczynnej go, wyjąć zawleczkę i odkręcić nakrętkę piastyregulacji luzu szczęk. koła.• Na wystające z cylinderka hydraulicznego • Zjąć piastę koła tylnego.końce tłoczków założyć sprężystą zapinkę unie- • Zdjąć sprężynę (17, patrz rys. 10.5) mechani-możliwiającą ich wysunięcie. zmu samoczynnej regulacji luzu szczęk. 199
  • 198. Układ hamulcowy • Zmierzyć zużycie oraz bicie powierzchni cier-8764nej bębna. Jeśli któryś z parametrów wykraczapoza zakres dopuszczalny, należy wymienić bę-ben hamulca.• Odłączyć przewód hydrauliczny od cylinderkahamulcowego; podstawić naczynie na wypływa-jący płyn hamulcowy. Zaślepić odpowiednimikorkami odsłonięte otwory, aby uniknąć ich za-nieczyszczenia.• Odkręcić dwie śruby mocujące cylinderekhamulca i odłączyć go od tarczy nośnej hamul-ca.• Starannie oczyścić wszystkie wymontowaneczęści i ocenić ich dalszą przydatność.1• Zamontować cylinderek i szczęki hamulcowe Rys. 70.7. Widok hamulca bębnowego po zdjęciuwykonując czynności w kolejności odwrotnej do bębnapodanej poprzednio. 1 — linka hamulca awaryjnego, 2 — dolna sprężyna• Odpowietrzyć hydrauliczny układ uruchamia- powrotna szczęk, 3 — górna sprężyna powrotna szczęk,nia hamulców (patrz odpowiedni opis w p. 4 — prowadnik szczęki, 5 — szczęka przeciwbieżna, 6 — szczęka współbieżna, 7 — mechanizm samoczynnej 10.2.4) i wyregulować hamulec awaryjny za regulacji luzu szczękpomocą nakrętki regulacyjnej (5, patrz rys.10.16) według wytycznych podanych w podroz-dziale 10.1.10.2.3. Hamulce tylne tarczoweWYMIANA WKŁADEK CIERNYCHUwaga. Zawsze należy wymieniać komplet wkła- 11 dek ciernych obu hamulców tylnych oraz sto-sować wkładki renomowanych firm o uznanejjakości.• Podnieść tył samochodu i zdjąć koła tylne.• W razie wysokiego poziomu płynu hamulco-wego za pomocą strzykawki odessać ze zbiorni-ka pewną ilość płynu po odkręceniu korkawlewu, aby podczas wymiany wkładek po cof-nięciu tłoka zacisku uniknąć wylania się płynuprzez wlew zbiornika.• Przytrzymując oba prowadniki zacisku odkrę-cić śruby ich mocowania (rys. 10.9).• Zdjąć zacisk hamulca tylnego ze wspornika(rys. 10.10) i podwiesić go we wnęce koła zapomocą miękkiego drutu w taki sposób, aby nie 3 29Rys. 10.8. Hamulec tylny tarczowy 1 — tarcza hamulca, 2 — wkładki cierne, 3 — zaczepy mocujące wkładki cierne, 4 — sprężyna zaczepów, 5 — zacisk hamulca, 6 — prowadniki zacisku, 7 — śruby prowadników, 8 — osłony ochronne prowadników, 9 — płytki zapobiegające drganiom wkładek ciernych, 10 — dźwignia hamulca awaryjnego, 11 — osłona przeciwpyłowa, 12 — tłok zacisku, 13 — oś tłoka, 14 — łożysko, 15 — podkładki odległościowe, 16 — podkładka falista, 17 — sprężysty pierścień osadczy, 18 — uszczelka tłoka, 19 — sprężyna powrotna,Rys. 70.9. Odkręcanie śrub prowadników zacisku 20 — podkładka oporowa sprężyny, 21 — trzpień,hamulca tylnego 22 — pierścień uszczelniający o przekroju okrągłym200
  • 199. Hamulce tylne tarczowe Rys. 10.10. Zdejmowanie zacisku w celu wyjęciaRys. 10.11. Rozmieszczenie śrub (1) prowadników wkładek ciernych hamulca tylnegozacisku i śrub (2) mocowania wspornika zaciskuhamulca tylnegouszkodzić elastycznego przewoduhamulcowe- go i linki hamulca awaryjnego. • Wyjąć wkładki cierne. • Sprawdzić szczelność tłoka, stan osłony ochronnej, zużycie tarczy hamulca tylnego oraz swobodę przesuwania się zacisku w prowadni- cach. Zamontowanie• Za pomocą odpowiedniego narzędzia we-pchnąć do oporu tłok do wnętrza cylindra zaci- sku, obracając go podczas wpychania w kierun- ku zgodnym z ruchem wskazówek zegara (patrzRys. 10.12. Obracanie tłoka zacisku hamulca tylnego rys. 10.12). w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegaraw celu wsunięcia tłoka w głąb zacisku • Wykonać pozostałe czynności zamontowania wkładek w kolejności odwrotnej do podanej podczas ich wymontowania, wymieniając śruby mocowania obu prowadników zacisku i prze-• Wyjąć zespół wspornika z zaciskiem hamulca strzegając właściwych momentów dokręcaniatylnego i wymontować z niego wkładki cierne. połączeń gwintowych.• Oczyścić wszystkie wymontowane części • Po zamontowaniu wkładek kilkakrotnie naci-i sprawdzić ich stan. snąć silnie na pedał hamulca, aby doprowadzić do styku wkładek ciernych z tarczą hamulcaZamontowanie oraz sprawdzić i w razie potrzeby uzupełnić• W celu zamontowania zacisku należy wyko- ilość płynu hamulcowego w zbiorniku wyrów-nać czynności w kolejności odwrotnej do poda- nawczym.nej podczas jego wymontowania zwracając uwa-gę, aby wszystkie części ponownie montowane WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIEznalazły się w tych samych miejscach, z którychje wymontowano, oraz przestrzegając właści- ZACISKUwych momentów dokręcania połączeń gwinto- Wymontowanie wych. • Podnieść tył samochodu i zdjąć koła tylne. • Odpowietrzyć układ hamulcowy (patrz odpo- • Za pomocą strzykawki odessać ze zbiornikawiedni opis w p. 10.2.4) i sprawdzić prawidło- wyrównawczego jak największą ilość płynu ha- wość działania hamulca awaryjnego. mulcowego po odkręceniu korka wlewu.WYMIANA TARCZY HAMULCA • Odłączyć przewód hamulcowy od zacisku;Uwaga. Zawsze należy wymieniać obie tarcze podstawić naczynie na wypływający płyn hamul-hamulców tylnych; jednocześnie należy wymie- cowy i zaślepić odsłonięte otwory odpowiedniminić wszystkie wkładki cierne (bez względu na korkami, aby uniknąć przedostania się zanie-stopień ich zużycia). Nowe tarcze hamulców czyszczeń do układu hamulcowego.często są pokryte warstwą chroniącą je przed • Odłączyć linkę hamulca awaryjnego.korozją podczas magazynowania. Przed zamon- • Odkręcić dwie śruby (2, rys. 10.11) mocowa-towaniem tarczy należy usunąć z niej warstwę nia wspornika zacisku.201
  • 200. Układ hamulcowyochronną odpowiednim rozpuszczalnikiem (np.podanej podczas jej wymontowania, przestrze-gając następujących zaleceń. trójchloroetylenem).• Przed założeniem tarczy dokładnie oczyścić Wymontowanie powierzchnie styku piasty koła i tarczy hamulca. • Podnieść tył samochodu i zdjąć koła tylne. • Po zakończeniu zamontowania wielokrotnie • Wymontować zacisk hamulca bez odłączania nacisnąć silnie na pedał hamulca, aby dopro- od niego przewodu hamulcowego (patrz odpo- wadzić do styku wkładek ciernych z tarczą wiedni opis) i podwiesić go we wnęce koła za hamulca. pomocą miękkiego drutu w taki sposób, aby nie uszkodzić tego przewodu. • Wkręcić dwie śruby (M8x1,25) w gwintowane10.2.4. Układ uruchamiania otwory tarczy hamulca do oporu. Wkręcając je hamulców dalej kluczem na przemian, równomiernie, ścią- gnąć tarczę hamulca tylnego z piasty koła.WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE ZamontowaniePOMPY HAMULCOWEJ W celu zamontowania tarczy hamulca należyWymontowanie wykonać czynności w kolejności odwrotnej do • Za pomocą strzykawki odessać ze zbiornikawyrównawczego jak największą ilość płynu ha-mulcowego po odkręceniu korka wlewu.• W wersjach wyposażonych w silniki benzyno-we wymontować przewód doprowadzenia po-wietrza do silnika.• Wymontować zbiornik płynu hamulcowego(9, rys. 10.13) i wyjąć jego uszczelki (8).• Odłączyć od pompy hamulcowej przewodyhydrauliczne po uprzednim oznaczeniu ich poło-żenia; podstawić naczynie na wypływający płynhamulcowy. Zaślepić odsłonięte otwory, abyuniknąć przedostania się do układu hydraulicz-nego zanieczyszczeń.• Odkręcić nakrętki mocujące pompę hamulco-wą do podciśnieniowego urządzenia wspoma-gającego i wyjąć pompę hamulcową z przedzia-łu silnika, zwracając uwagę na znajdujący sięobok filtr paliwa.ZamontowanieW celu zamontowania pompy hamulcowej nale-ży wykonać czynności w kolejności odwrotnejdo podanej podczas jej wymontowania, stosującsię do następujących zaleceń.• Przestrzegać właściwych momentów dokrę-cania połączeń gwintowych.• Po zamontowaniu odpowietrzyć układ hamul-6 cowy (patrz odpowiedni opis). Rys. 70.13. Układ uruchamiania hamulcówWYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE A — wersja bez układu przeciwblokującego ABS, B — wersjaPODCIŚNIENIOWEGO URZĄDZENIA z układem przeciwblokującym ABSWSPOMAGAJĄCEGO I — wspornik pedału, 2 — włącznik świateł hamowania, 3 — oś pedału hamulca, 4 — zawleczka, 5 — uszczelka,Wymontowanie 6 — podciśnieniowe urządzenie wspomagające, 7 — pompa hamulcowa, 8 — uszczelki zbiornika• Wymontować pompę hamulcową (patrz od-wyrównawczego, 9 — zbiornik wyrównawczy płynupowiedni opis).hamulcowego, 10 — korek zbiornika wyrównawczego,• W wersjach wyposażonych w silnik wysoko- II — uszczelka pompy hamulcowej, 12 — tłok pierwszegoobwodu, 13 — tłok drugiego obwodu,prężny wymontować wspornik filtru paliwa (bez 14 — ograniczniki ciśnieniaodłączania go). X — do obudowy przepustnicy (wersje z silnikiem• Odłączyć przewód podciśnienia od urządze- benzynowym) lub do pompy podciśnienia (wersjenia wspomagającego. z silnikiem wysokoprężnym)202
  • 201. Układ uruchamiania hamulców AIB• We wnętrzu nadwozia wymontować dolną osłonę tablicy rozdzielczej. • Wymontować wykładzinę głuszącą wokół wspornika pedałów. • Wyjąć zapinkę sprężystą, następnie oś wide- łek trzpienia sterowania urządzenia wspomaga- jącego łączącą go z pedałem hamulca. • Odłączyć od pedału hamulca trzpień sterowa- nia urządzenia wspomagającego. • Odkręcić cztery nakrętki mocujące urządze- nie wspomagające do wspornika pedałów oraz Rys. 70.74. Wymiary kontrolne podciśnieniowegowyjąć uszczelkę i urządzenie wspomagające urządzenia wspomagającego z przedziału silnika. A — tłoczysko siłownika, B — trzpień sterowania siłownika Zamontowanie X— 10,275 do 10,525 mm; Y — ok. 125 mm • Sprawdzić długość kontrolną tłoczyska si- łownika (X, rys. 10.14A), która powinna wyno- sić 10,275 do 10,525 mm przy podciśnieniu 500 mm Hg (66,7 kPa). • Zmierzyć długość kontrolną trzpienia stero- wania (Y), która powinna wynosić około 125 mm. Rys. 70.75. Obwód podciśnienia A — silnikCD20, B — silnik CD20E I — pompa podciśnienia, 2 — pokrywa, 3 — przewód doprowadzenia oleju, 4 — przewód odpływu oleju, 5 — akumulator podciśnienia, 6 — przewody podciśnienia, 7 — czujnik ciśnienia, 9 — alternator, 10 — obudowa pompy podciśnienia, II — wirnik pompy podciśnienia, 12 — łopatka wirnika pompy podciśnienia, 13 — pierścienie uszczelniające o przekroju okrągłymI X — do pompy podciśnienia, Y — do podciśnieniowego urządzenia wspomagającego 203
  • 202. Układ hamulcowyB Rys. 10.16. Hamulec awaryjny A — wersja z tylnymi hamulcami bębnowymi, B — wersja z tylnymi hamulcami tarczowymi 1 — dźwignia hamulca awaryjnego, 2 — linka przednia, 3 — linki tylne, 4 — dźwignia dwuramienna, 5 — nakrętka regulacyjna 10.2.5. Układ przeciwblokujacy W razie potrzeby wyregulować tę odległość obracając odpowiednio nakrętkę (1) po poluzo- ABS waniu przeciwnakrętki (2) trzpienia sterowania. • Wykonać czynności zamontowania podciśnie- niowego urządzenia wspomagającego w kolej- WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE ności odwrotnej do opisanej podczas jego wy- ZESPOŁU HYDRAULICZNEGO montowania, przestrzegając właściwych momen-Wymontowanie tów dokręcania połączeń gwintowych. • Po zakończeniu montażu odpowietrzyć hy-• Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz- drauliczny układ uruchamiania hamulców (patrznej samochodu. odpowiedni opis).• Za pomocą strzykawki odessać jak najwięk- • Sprawdzić wysokość pedału hamulca. W ra- szą ilość płynu hamulcowego ze zbiornika wy- zie potrzeby wyregulować ją. równawczego.• Odłączyć złącza przewodów elektrycznychod hydraulicznego zespołu sterowania układu ODPOWIETRZANIE UKŁADUABS. HAMULCOWEGO• W wersjach z klimatyzacją opróżnić obwód Odpowietrzanie układu hamulcowego należy czynnika chłodniczego klimatyzacji, a następnie wykonać po wszelkich naprawach, podczas któ- odłączyć jego przewody od przegrody czołowej rych rozłączano przewody hydraulicznego ukła-(patrz odpowiedni opis). du uruchamiania hamulców oraz w razie stwier-• Wymontować skrzynkę przekaźników w prze- dzenia zapowietrzenia układu w wyniku zbyt dziale silnika (2, patrz rys. 10.18), umieszczoną niskiego poziomu płynu hamulcowego lub nie-na zespole hydraulicznym. szczelności. Objawem zapowietrzenia układu • Odłączyć i odsunąć od zespołu hydrauliczne- hamulcowego jest konieczność kilkakrotnego go przewody hydrauliczne (rys. 10.17). Zaślepić naciskania na pedał hamulca (tzw. pompowa- odpowiednimi korkami odsłonięte otwory. nia) w celu uzyskania właściwej skuteczności • Odkręcić dwie nakrętki mocowania zespołu hamowania oraz brak oporu pedału hamulca hydraulicznego. podczas jego naciskania na części lub na całym jego skoku, gdy pedał sprawia wrażenie ela- stycznego („sprężynujequot;). Dwuobwodowy układ hamulcowy jest dzielony po przekątnej. Jego odpowietrzanie należy prze- prowadzać w następującej kolejności: hamulec tylny prawy, hamulec przedni lewy, hamulec tylny lewy, hamulec przedni prawy. Do odpowietrzania układu hamulcowego zaleca się wykorzystać specjalne urządzenie do odpo- wietrzania pod ciśnieniem i postępować według zaleceń producenta tego urządzenia. Odpowie- trzanie bez specjalnego urządzenia można wy- konywać tylko w niezbędnych przypadkach i na- leży traktować je jako naprawę doraźną, poRys. 10.17. Rozmieszczenie złączy przewodów której jak najszybciej należy odpowietrzyć układhydraulicznego zespołu sterowania układu hamulcowy za pomocą specjalnego urządzenia.przeciwblokufącego ABS204
  • 203. Układ przeciw/blokujący ABSAVGł • ARDRys. 10.18. Usytuowaniehydraulicznego zespołu sterowaniaukładu przeciwbiokującego ABS1 — hydrauliczny zespół sterowania,2 — skrzynka przekaźników,3 — przekaźnik elektrozaworów,4 — przekaźnik silnika elektrycznegopompy hydraulicznejA G — złącze przewodu hamulca Vprzedniego lewego, ARD — złączeprzewodu hamulca tylnego prawego,A D — złącze przewodu hamulca Vprzedniego prawego, ARG — złączeprzewodu hamulca tylnego lewego• Odłączyć hydrauliczny zespół sterowania ukła- du przeciwbiokującego ABS od wspornika i wy- jąć ten zespół z przedziału silnika.Zamontowanie W celu zamontowania zespołu hydraulicznegonależy wykonać czynności w kolejności odwrot- nej do podanej podczas jego wymontowania, przestrzegając właściwych momentów dokręca-Rys. 10.19. Sprawdzanie odstępu czujnika prędkości nia połączeń gwintowych. Po zakończeniu mon-koła tylnego od koła zębatego nadajnika impulsów tażu odpowietrzyć hydrauliczny układ urucha- miania hamulców.SPRAWDZANIE I WYMIANA CZUJNIKAPRĘDKOŚCI KOŁA Uwaga. Sprawdzanie odstępu czujnika pręd- kości obrotowej od koła nadajnika impulsów wymaga uprzedniego wymontowania bębna lub tarczy hamulca (patrz odpowiednie opisy). Wymiana czujnika prędkości koła nie przed- stawia istotnych trudności. Podczas zamonto- wania czujnika należy sprawdzić prawidło- wość ułożenia wiązki przewodów elektrycz- nych czujnika, zaś po jego zamontowaniu — zachowanie właściwego odstępu czujnika od koła nadajnika impulsów (patrz wartości w pod- rozdz. 10.1).WYMIANA NADAJNIKA IMPULSÓW CZUJNIKA PRĘDKOŚCIRys. 10.20. Usytuowanie śruby mocowania czujnika Uwaga. Nadajniki impulsów czujników prędko-prędkości koła przedniego ści mają wygląd koła zębatego i są wciskane1 — miejsce pomiaru odstępu czoła czujnika od koła na element (półoś lub piastę) związany z ko- zębatego nadajnika impulsów 205
  • 204. Układ hamulcowy Rys. 10.21. Ściąganie koła zębatego nadajnika impulsów czujnika prędkości koła przedniego Rys. 10.23. Usytuowanie śrub mocowania czujnikaprędkości koła tylnego oraz jego przewodówNadajnik impulsów czujnika prędkości kołatylnegoWymiana nadajnika impulsów czujnika prędko-ści koła tylnego, który również ma wygląd kołazębatego, wymaga użycia takiego oprzyrządo-wania, jak w przypadku nadajnika impulsówczujnika prędkości koła przedniego (i prasy dozamontowania) oraz wymontowania elementu,na którym ma być osadzony; w tym przypadku Rys. 10.22. Zakładanie za pomocą prasy koła zębatego nadajnika impulsów czujnika prędkości koła tylnego — piasty koła tylnego. 4,5 mm a 5,5 mm — 4,5 do 5,5 mmPo starannym oczyszczeniu powierzchni piasty,na której ma być osadzony, należy wcisnąćnadajnik impulsów czujnika prędkości koła tyl-nego za pomocą prasy oraz odpowiedniegopierścienia przekazującego siłę nacisku i umoż- łem samochodu. Można je zdjąć za pomocąliwiającego osadzenie koła nadajnika impulsów ściągacza.w odległości 4,5 do 5,5 mm od krawędzi piasty Nadajnik impulsów czujnika prędkości koła(rys. 10.22). przedniegoSPRAWDZANIE UKŁADU • Wymontować półoś napędową z odpowied-PRZECIWBLOKUJĄCEGO ABS niej strony samochodu (patrz odpowiedni opis w podrozdz. 6.2).Opisana dalej procedura diagnostyczna odnosi • Zamocować półoś w imadle warsztatowymsię wyłącznie do samochodów wyposażonych i zdjąć z półosi nadajnik impulsów czujnikaw układ przeciwblokujący Nipodenso, których prędkości za pomocą uniwersalnego ściągaczaukompletowanie jest zgodne z fabryczną specy- o uchwytach zewnętrznych, wyposażonego fikacją. w nastawną obejmę (rys. 10.21).Uwaga. Żadnego z elementów układu prze- • Przed zamontowaniem nowego koła nadajni- ciwbiokującego ABS nie można regulować. ka impulsów dokładnie oczyścić powierzchnięNiesprawny element tego układu należy wy- czopa, na którym ma on być osadzony. Kołomienić. zębate nadajnika impulsów wciska się uderze- Obwody elektryczne układu przeciwbiokującego niami młotka za pośrednictwem drewnianegoABS można sprawdzić (częściowo) podłączając klocka (aby nie uszkodzić zębów na jego obwo-multimetr do styków złącza wielostykowego odłą- dzie). czonego od elektronicznego urządzenia sterują- Rys. 10.24. Identyfikacja styków złącza wielostykowego elektronicznego urządzenia sterującego układu przeciwbiokującego ABS206
  • 205. Układ przeciw/blokujący ABS Rys. 10.25. Schemat połączeń elektrycznych układu przeciwbiokującego ABS 1 — elektroniczne urządzenie sterujące, 2 — skrzynka przekaźników, 3 — przekaźnik silnika pompy hydraulicznej, 4 — przekaźnik elektrozaworów, 5 — czujnik prędkości koła przedniego prawego, 6 — czujnik prędkości koła przedniego lewego, 7 — czujnik prędkości koła tylnego prawego, 8 — czujnik prędkości koła tylnego lewego, 9 — włącznik świateł hamowania, 10 — złącze diagnostyczne, 11 — lampka kontrolna układu przeciwbiokującego, 12 — elektrozawór wylotowy hamulca przedniego lewego, 13 — elektrozawór wlotowy hamulca przedniego lewego, 14 — elektrozawór wylotowy hamulca przedniego prawego, 15 — elektrozawór wlotowy hamulca przedniego prawego, 16 — elektrozawór wylotowy hamulca tylnego lewego, 17 — elektrozawór wlotowy hamulca tylnego lewego, 18 — elektrozawór wylotowy hamulca tylnego prawego, 19 — elektrozawór wlotowy hamulca tylnego prawego+ APC — (+) zasilania po włączeniu zapłonu, BATTERIE + PERMANENT — (+) zasilania stałego, FUSIBLE — bezpiecznik Zalecenia cego układu ABS. W tym przypadku zaleca się zsunięcie ze złącza wielostykowego osłony z two-• Nie wolno odłączać akumulatora od instalacji rzywa sztucznego i podłączenie multimetru doelektrycznej samochodu podczas pracy silnika. odsłoniętych końców przewodów albo wykorzy- • Nie wolno odłączać lub podłączać złączy stanie specjalnej listwy zaciskowej (należy wów-układu przeciwbiokującego przy włączonym za- czas oznaczyć styki listwy zaciskowej odpowied- płonie. nio do styków złącza).• Podczas wszelkich czynności dotyczących wielostykowego złącza przewodów należy za- Przed wymianą hydraulicznego zespołu stero- wsze sprawdzać stan jego styków, działanie wania, elektronicznego urządzenia sterującego zatrzasku tego złącza oraz obecność i stan jego układu ABS lub innych kosztownych elementów uszczelki gumowej. tego układu zaleca się dokonanie szczegółowej kontroli całego układu przeciwbiokującego za• Po zakończeniu wszelkich czynności dotyczą- pomocą specjalnego przyrządu kontrolnego Nis- cych układu hamulcowego należy sprawdzić, san Consult.czy przewody hamulcowe są prawidłowo połą-207
  • 206. Układ hamulcowyczone oraz czy hydrauliczny układ uruchamiania — elementy układu hamulcowego są w dobrym hamulców został prawidłowo odpowietrzony.stanie technicznym.Sprawdzanie zasilania elektrycznego Czynności wstępne • Sprawdzić, czy:Sprawdzenia te polegają na ocenie prawidło- — podciśnieniowy układ wspomagania hamul-wości zasilania elektrycznego i połączenia z m -a ców jest szczelny, a jego zawór zwrotny działa są elementów układu przeciwbiokującego A S B prawidłowo;oraz działania włącznika świateł hamowania.Czynności przeprowadza się przy podłączo- — przewody hamulcowe są szczelne i nie sąnych wszystkich złączach z wyjątkiem złącza zagniecione;elektronicznego urządzenia sterującego układu — w zbiorniku wyrównawczym jest odpowied-ABS. nia ilość płynu hamulcowego;Prawdopodobne przyczyny NrPołączenieWarunki Wartość sprawdzenia właściwa niesprawności testu między stykami„13quot; skrzynki przekaźni- Zapłon wyłączonyNapięcie Bezpiecznik D (30 A) lub wiązka przewodów1/1 ków i masa akumulatora„4quot; skrzynki przekaźni- Bezpiecznik C (30 A) lub wiązka przewodów1/2 ków i masaBezpiecznik nr 14 (30 A) lub wiązka przewo- „ 1 quot; włącznika świateł1/3 dów hamowania i masa Zapłon włączonyBezpiecznik nr 12 (30 A) lub wiązka przewo-1/4„ 1 quot; i masa dówBezpiecznik nr 8 (30 A) lub wiązka przewo-1/5„30quot; i masa dówBezpiecznik nr 7 (30 A) lub wiązka przewo-1/6„7quot; złącza diagnostycz- dów nego i masa1/7 Przekaźnik zasilania elektrozaworów „19quot; zespołu hydraulicz- nego i masa„48quot; i masa NapięcieWłącznik świateł hamowania 1/8Zapłon wyłączony, pedał hamulcaswobodny 0V NapięcieZapłon wyłączony, pedał hamulcawciśnięty akumulatoraWiązka przewodów lub punkt masy „28quot;, „29quot; i „39quot; oraz Zapłon wyłączony, akumulator od-Rezystancja 1/9łączony, urządzenie sterujące ukła- masa mniejsza niżdu ABS połączone z masą0,5 aSprawdzanie czujnikówNr Sprawdzany czujnikWarunkiPrawdopodobna przyczyna Połączenie Wartość niesprawnościtestumiędzy stykamiprędkości obrotowej kołasprawdzeniawłaściwaZapłonPrzedniego prawego 800 doZłącze, wiązka przewodów lub 2/1 „15quot; i „14quot;wyłączonyczujnik 1200 £2 prędkości koła 2/2Przedniego lewego „9quot; i „10quot;2/3Tylnego prawego „11quot; i „38quot;2/4 „13quot; i „12quot;Tylnego lewego
  • 207. 11 WYPOSAŻENIEELEKTRYCZNEALTERNATOR 11.1.CHARAKTERYSTYKAZastosowano alternator z wbudowanym regula-TECHNICZNA torem elektronicznym napędzany paskiem klino- wym od wału korbowego. W wersjach z silni- AKUMULATORkiem wysokoprężnym typu CD20, produkowa- nych do marca 1996, wałek alternatora napędzał Zastosowano akumulator umieszczony w po-także pompę podciśnienia. jemniku po lewej stronie przedziału silnika. Parametry akumulatorów Pasek napędu alternatora Silnik Silniki benzynowe Rodzaj silnika W samochodach napędzanych silnikiem ben- wysokoprężny zynowym 1,6 dm 3 zastosowano pasek wielokli-Typ 55DL23L 65D26L 95D31L nowy napędzający alternator oraz (w wersjachNapięcie znamionowe (V)1212 12 wyposażonych w klimatyzację) sprężarkę klima-Prąd rozruchu (A) 150 195240Pojemność (A • h) 6065 80tyzacji (patrz rys. 1.52B i C).Parametry alternatorówRodzaj silnika Silniki benzynowe Silnik wysokoprężnyMarkaMitsubishiHitachi HitachiHitachiTypA5T06891 LR170-746E LR170-504B LR180-749Prąd maksymalny (A) 80 80 8070Prąd (A) pod napięciem 13,5 V przy prędkości > 22/1300 >27/1300 > 3 1 /1300 > 21 /1300 obrotowej (obr/min) > 50 / 2500> 50 / 2500 >56/2500 > 67 / 2500> 67 / 5000 >66 / 5000 > 76 / 5000 14,1 do 14,714,1 do 14,7 Napięcie regulowane (V) 14,1 do 14,714,1 do 14,7Prędkość obrotowa(obr/min) bez obciążenia pod < 1300 < 1000 napięciem 13,5 VDługość minimalna szczotek (mm) 6 6 651,0 do 3,41,0 do 3,4 Siła nacisku szczotek (N)0,9 do 3,34,6 do 5,8Średnica minimalna pierścieni ślizgowych (mm) 2631,62622,1Rezystancja uzwojenia wirnika (ii)2,64,8 b.d.2,5 do 2,9Uwaga: b.d. - brak danych. 209
  • 208. Wyposażenie elektryczne ŻARÓWKI W samochodach napędzanych silnikiem ben- zynowym 1,4 dm 3 (patrz rys. 1.52A) oraz silni-Reflektory: H4 55/60 W. kami wysokoprężnymi (patrz rys. 2.55) zasto- Światła przeciwmgłowe przednie: H3 55 W. sowano odrębny pasek klinowy napędzający al- Światła pozycyjne przednie: R 5 W. ternator.Kierunkowskazy przednie: PY 21 W.Kierunkowskazy boczne: W 5 W.Światła hamowania/pozycyjne tylne: P 21/5 W. Ugięcie (mm) paska napędu alternatoraŚwiatła pozycyjne tylne: 5 W. pod naciskiem 100 NŚwiatła przeciwmgłowe tylne: P 21 W.Światła cofania: P 21 W. Benzy- Benzynowy 1,6Wysoko- Rodzaj (bez klimatyzacji / prężny nowyDodatkowe światło hamowania: silnika / z klimatyzacją)2,01,4— wersja z nadwoziem 4-drzwiowym: 5 W;— wersje z nadwoziem 3- i 5-drzwiowym: 21 W.6 do 8 / 5,5 do 6,59 do 11Pasek nowy 6 do 8Kierunkowskazy tylne: P 21 W. 7 do 9 7 do 9 / 6 do 711 do 13Pasek używany 11 11 /1014DopuszczalneOświetlenie tablicy rejestracyjnej: C 5 W. ROZRUSZNIK Parametry rozruszników w wersjach z silnikami benzynowymi Automatyczna Mechaniczna Rodzaj skrzynki przekładniowejZ reduktoremRodzaj rozrusznikaBez reduktora Hitachi Mitsubishi Marka rozrusznikaS114-776A Typ rozrusznikaM1T72087A M1T77281 S114-769A S114-630M3T37783M0T80285<60 Prąd (A) bez obciążenia pod napię- < 8550 do 75< 85 < 90 ciem 11 V> 29503000 do 4000 > 7000 Prędkość obrotowa (obr/min) >2950>6500> 2750Średnica min. kolektora (mm)2828,83931,428,82811 Długość min. szczotek (mm) 10,512710,5 11,5Siła nacisku szczotek (N)16,2 13,7 do 25,514,7do17,7 17,7do21,6 13,7do25,5 11,8 do 23,5 < 0,2b.d.< 0,2 < 0,2 Luz w łożyskach (mm) b.d. b.d.< 0,2Luz osiowy zębnika (mm) 0,3 do 2,5 0,5 do 2,0b.d.b.d. 0,3 do 2,5 0,5 do 2,0Uwaga: b.d. - brak danych. Parametry rozruszników w wersjach z silnikami wysokoprężnymiRodzaj rozrusznika Z reduktoremMitsubishi Marka rozrusznikaHitachiMitsubishiM2T62071A Typ rozrusznika S13-305/S13-331M2T61871APrąd (A) bez obciążenia pod napięciem 11 V< 105 < 140 < 110 Prędkość obrotowa (obr/min)>4030 >3900> 4100 Średnica minimalna kolektora (mm) 31,4 35,531,4 Długość minimalna szczotek (mm) 11,511 11,5 Siła nacisku szczotek (N)13,7 do 25,528,4 do 34,313,7 do 25,5 Luz osiowy zębnika (mm)b.d. 0,3 do 2,0 / 0,3 do 0,8b.d.Uwaga: b.d. - brak danych.210
  • 209. Charakterystyka techniczna BEZPIECZNIKI I PRZEKAŹNIKIBezpiecznikiZastosowano bezpieczniki wtykowe miniaturowe zgrupowane w skrzynkach znajdujących się: — wewnątrz nadwozia po lewej stronie tablicy rozdzielczej (rys. 11.1); — w przedziale silnika obok akumulatora oraz przed akumulatorem (patrz rys. 11.3).Identyfikacja bezpieczników Prąd NrZabezpieczane obwody (A)Skrzynka bezpieczników wewnątrz nadwozia 1 15Ogrzewanie, przewietrzanie, klimatyzacja Rys. 11.1. Identyfikacja bezpieczników w skrzynce wewnątrz nadwozia 2Ogrzewanie, przewietrzanie, klimatyzacja 15320Ogrzewanie szyby tylnej415Reflektory przeciwmgłowe Nie wykorzystany 5 -67,5 Sterowanie klimatyzacji77,5 Sygnał pozostawienia włączonych świateł, immobili-zer, obwód sterowania przekaźnika elektrycznego ste-rowania szyb i dachu otwieranego, złącze diagno-styczne810Obwód sterowania przekaźnika świec żarowych,skrzynka automatyczna, światło cofania, immobilizer,zestaw wskaźników910Sterowanie przekaźnika wycieraczki i spryskiwaczaszyby tylnej Rys. 11.2. Rozmieszczenie przekaźników w skrzynce wewnątrz nadwoziaRadioodbiornik 10 15 1 — przekaźnik elektrycznego sterowania dachu lub elektrycznego sterowania szyb, 2 — przekaźnik pierwotny 11 7,5 Kierunkowskazy zasilania elementów wyposażenia elektrycznego, 3 — przekaźnik wtórny zasilania elementów wyposażenia 12 7,5 Układ przeciwblokujący ABS elektrycznego, 4 — przekaźnik zasilania układuZapalniczka 13 15 przewietrzania wnętrza, 5 — przekaźnik kierunkowskazów i świateł awaryjnych 14 10Układ przeciwblokujący ABS, światła hamowania15 10Światła awaryjne Prąd 16 10Ogrzewanie sondy lambda Nr Zabezpieczane obwody (A) 17 Pompa paliwa15Sterowanie elektrozaworu wyprzedzenia wtrysku (sil- 26 7,5nik wysokoprężny)Sterowanie ogrzewania siedzeń przednich 18 1027 Nie wykorzystanyWycieraczka szyby przedniej 19 20 - Nie wykorzystanyLampa oświetlenia wnętrza, oświetlenie bagażnika 28 20 7,5- Spryskiwacz reflektorów 21 Poduszka powietrzna kierowcy 29 15 3Skrzynki bezpieczników w przedziale silnikaDwie poduszki powietrzne (kierowcy i pasażera) 22 1030 7,5 Sprężarka klimatyzacji, regulator zwiększonej pręd-10Regulacja zewnętrznych lusterek wstecznych 23kości obrotowej biegu jałowego 24 Radioodbiornik, immobilizer, korektor ustawienia świa-7,5 31 Zasilanie regulatora alternatorateł reflektorów 7,536 10Światła pozycyjne przednie i tylne 25 10Silnik wentylatora chłodnicy (wersje z klimatyzacją),elektrozawór recyrkulacji spalin, regulator prędkości 37 Nie wykorzystanyobrotowej biegu jałowego - 211
  • 210. WyposażenieelektrycznePrąd NrZabezpieczane obwody(A) Nie wykorzystany 38 - Światło drogowe i światło mijania prawe 39 15 Światło drogowe i światło mijania lewe, lampka kon- 4015trolna świateł drogowych417,5Czujnik położenia wału rozrządu, przepływomierzpowietrza, immobilizer Sygnał dźwiękowy 4210 Tylne światło przeciwmgłowe 437,544 Tylne światło pozycyjne i oświetlenie tablicy rejestra- 10cyjnej4510 Tylne światło pozycyjneA 75 Obwód świec żarowych Układ przeciwblokujący ABS C 30Rys. 11.3. Identyfikacja bezpieczników w przedzialesilnika D 30 Układ przeciwblokujący ABSESilnik wentylatora chłodnicy, klimatyzacja (zależnie od 30wyposażenia)F 25 Informacja zamka centralnego, elektryczne otwiera-nie dachu Zasilanie ogólne G 75HSilnik wentylatora chłodnicy, klimatyzacja (zależnie od 30wyposażenia) I Zasilanie wyłącznika zapłonu 30 Przekaźniki Przekaźniki są usytuowane w skrzynkach znaj- dujących się: — wewnątrz nadwozia po lewej stronie tablicy rozdzielczej (razem z bezpiecznikami — patrz rys. 11.2 i 11.5); — w przedziale silnika obok akumulatora orazRys. 11.4. Rozmieszczenie przekaźników w przedziale przed akumulatorem (razem z bezpiecznikami); silnika — w przedziale silnika na prawym nadkolu 1 — przekaźnik klimatyzacji, 2 — przekaźnik wycieraczkiszyby tylnej, 3 — przekaźnik sygnału dźwiękowego, (rys. 11.4).4 — przekaźnik pierwotny silnika wentylatora chłodnicy,5 — przekaźnik wtórny silnika wentylatora chłodnicy, KLIMATYZACJA6 — przekaźnik silnika wentylatora chłodnicy (silnik Klimatyzacja może być wyposażeniem dodatko-CD20), 7 — przekaźnik tylnego światła wym lub standardowym w zależności od wersjiprzeciwmgłowego wyposażenia samochodu. Filtr przeciwpyłkowyCzynnik chłodniczy klimatyzacji Zastosowano filtr z papieru karbowanego, który znajduje się po prawej stronie pod tablicą roz-Ilość: 650 ± 50 g. dzielczą w obudowie parownika. Dostęp do filtruRodzaj czynnika chłodniczego: R134a. uzyskuje się po wymontowaniu schowka w tabli-Sprężarka klimatyzacji cy rozdzielczej i wycięciu części obramowania schowka (patrz rys. 11.34). Obecność filtru prze-Sprężarka klimatyzacji jest napędzana od wa- ciwpyłkowego sygnalizuje nalepka wewnątrzłu korbowego paskiem wieloklinowym, włącza- schowka w tablicy rozdzielczej.na sprzęgłem elektromagnetycznym i sterowa- Częstość wymiany filtru: co 24 000 km lub co na przez elektroniczne urządzenie sterujące 2 lata.silnika. 212
  • 211. Alternator Pasek napędu sprężarki klimatyzacjiRodzaj paska:— wersje z silnikiem benzynowym 1,4 dm 3 :indywidualny pasek wieloklinowy;— wersje z silnikiem benzynowym 1,6 dm 3 :pasek wieloklinowy napędzający sprężarkę i al-ternator;— silnik wysokoprężny 2,0 dm 3 : indywidualnypasek klinowy.Uwaga: we wszystkich wersjach zastosowanorolkowy napinacz paska.Naciąg: mierzony ugięciem paska pod naci-skiem 100 N (pasek nowy / pasek używany):— wersje z silnikiem benzynowowym 1,4 dm 3 :5 do 7 mm / 6 do 8 mm;— wersje z silnikiem benzynowym 1,6 dm 3 :5,5 do 6,5 mm / 6 do 7 mm; Rys. 11.5. Rozmieszczenie elementów wyposażenia— wersje z silnikiem wysokoprężnym 2,0 dm 3 : elektrycznego wewnątrz nadwozia9 do 11 mm / 11 do 13 mm. 1 — skrzynka bezpieczników i przekaźników, 2 — elektroniczne urządzenie sterujące silnika,MOMENTY DOKRĘCANIA 3 — elektroniczny moduł sterowania poduszki powietrznej,Wspornik sprężarki do kadłuba silnika: 46 do 4 — elektroniczne urządzenie sterujące układu przeciwblokującego ABS, 5 — przekaźnik główny układu 61 N -m. sterowania silnika, 6 — wyłącznik czasowy wycieraczkiSprężarka do wspornika: 38 do 51 N • m. szyby przedniej, 7 — moduł sterowania zamka centralnego,Nakrętka mocowania rolki napinacza: 26 do 8 — moduł sterowania immobilizera, 9 — moduł sterowania33 N • m. sygnalizacji pozostawienia włączonych świateł zewnętrznych po wyłączeniu silnika, 10 — przekaźnikPrzewody czynnika chłodniczego: kierunkowskazów i świateł awaryjnych, 11 — włącznik— do sprężarki i odwadniacza: 8 do 11 N • m; świateł hamowania, 12 — przekaźnik przednich świateł— prawy do skraplacza: 8 do 11 N • m; przeciwmgłowych, 13 — przekaźnik pompy paliwa,— lewy do skraplacza: 10 do 20 N • m; 14 — wyłącznik czasowy ogrzewania tylnej szyby,— niskiego ciśnienia do parownika: 10 do 20 N • m; 15 — czujniki otwarcia drzwi, 16 — czujnik otwarcia pokrywy przedziału silnika, 17 — wyłącznik samoczynny— wysokiego ciśnienia do parownika: 25 do elektrycznego sterowania szyb i otwierania dachu35 N • m. Parametry sprężarek klimatyzacji11.2. OBSŁUGA I NAPRAWARodzaj silnika 2,0 D 1,4 1,6 Marka i typZexel ZexelZexelUWAGI WSTĘPNEDKV-14D DKV-11DDKV-11DWydatek (cm3/obr)140110 110• W wersjach z silnikiem wysokoprężnym CD20Luz między sprzęgłem(do marca 1996) pompa podciśnienia jest umo-i kotem pasowym (mm)0,3 do 0,6 0,3 do 0,60,3 do 0,6cowana z tyłu alternatora. Ole) do sprężarki klimatyzacji11.2.1. AlternatorIlość: 200 cm 3 .Rodzaj: olej Nissan typu R (KLH00-PAGR0).WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIEALTERNATORAIlość dolewanego oleju po wymianieelementów układu klimatyzacjiWymontowanie• Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz- Ilość dolewanego oleju Element wymieniany(cm 3 ) nej samochodu, następnie odłączyć od alterna-tora złącza przewodów elektrycznych. Sprężarka 200• Wymontować osłony termiczne kolektora wy- Skraplacz 75lotowego. Parownik75 Odwadniacz 5• W wersjach z silnikiem wysokoprężnym typu Czynnik chłodniczy lub prze-CD20 (do marca 1996) od pompy podciśnienia wód w wyniku znacznego wy-odłączyć przewody podciśnienia. cieku 30213
  • 212. Wyposażenie elektryczne Rys. 17.6. Pasek klinowy napędu alternatora silnika benzynowego 1,4 1 — śruba regulacji naciągu paska klinowego napęduRys. 11.7. Elementy regulacji naciągu paska klinowego alternatora, 2 — przeciwnakrętka, 3 — koło pasowenapędu alternatora silnika wysokoprężnego alternatora, 4 — koło pasowe sprężarki klimatyzacji,1 — śruba regulacji naciągu paska klinowego napędu 5 — koło pasowe pompy wspomagania układualternatora, 2 — śruba blokująca kierowniczego, 6 — koło pasowe pompy cieczy chłodzącej, 7 — napinacz paska klinowego napędu sprężarki klimatyzacji• W wersjach z klimatyzacją odsunąć przewodyczynnika chłodniczego uważając, aby ich nieuszkodzić. • Spuścić z układu chłodzenia część cieczy chłodzącej, a następnie odłączyć górny ela-• W zależności od wersji odkręcić przeciwna- styczny przewód cieczy chłodzącej. krętkę lub śrubę blokującą śrubę napinaczapaska napędu alternatora i poluzować pasek • Odczepić wiązkę przewodów elektrycznychklinowy obracając śrubę regulacji naciągu pa- i odsunąć te przewody bez rozłączania ich złą-ska (patrz rys. 11.6 i 11.7). czy. 1111Rys. 77.8. Alternator A — alternator Mitsubishi silnika benzynowego, B — alternator Hitachi silnika benzynowego, C i D — alternator Hitachi silnika wysokoprężnego 1 — koło pasowe, 2 — wentylator, 3 — pokrywa przednia, 4 — łożysko toczne, 5 — wirnik, 6 — stojan, 7 — szczotkotrzymacz, 8 — regulator napięcia, 9 — zespół szczotkotrzymacza z regulatorem napięcia, 10 — prostownik, 11 — pokrywa tylna,12 — pompa podciśnienia, 13 — kondensator214
  • 213. RozrusznikNAPRAWA ROZRUSZNIKA • Zdjąć pasek klinowy z koła pasowego alterna- tora. Operacje składania i rozkładania rozrusznika nie • W zależności od wersji wykręcić przeciwna-przedstawiają istotnych trudności (należy posłu- krętkę lub śrubę blokującą napinacz oraz śrubężyć się rys. 11.10, który precyzuje właściwe dolnego mocowania alternatora.położenie części). • Wyjąć alternator. W wersjach z silnikiem wyso- koprężnym CD20, produkowanych do marca 1996, odłączyć pompę podciśnienia od alternatora. 11.2.3. Zestaw wskaźników,oświetlenie zewnętrzne Zamontowaniei wycieraczki szyb W celu zamontowania alternatora należy wyko- nać czynności w kolejności odwrotnej do poda- nej podczas jego wymontowania, przestrzegając WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE właściwych wartości naciągu paska klinowego ZESTAWU WSKAŹNIKÓW i po napełnieniu cieczą chłodzącą odpowietrza- jąc układ chłodzenia (patrz odpowiedni opis Wymontowanie w p. 1.2.6 lub 2.2.6). • Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz- nej samochodu. NAPRAWA ALTERNATORA • Wymontować osłony kolumny kierownicy. Operacje składania i rozkładania alternatora nie • Odkręcić śruby mocujące ramkę zestawu przedstawiają istotnych trudności (należy posłu- wskaźników (rys. 11.12) oraz odczepić i wyjąć żyć się rys. 11.8, który precyzuje właściwe poło- ramkę zestawu wskaźników. żenie części). • Odkręcić śruby mocujące zestaw wskaźników (rys. 11.13), pociągnąć zestaw wskaźników do sobie, rozłączyć złącza przewodów elektrycz- 11.2.2. Rozruszniknych i wyjąć zestaw wskaźników.WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE ROZRUSZNIKA Wymontowanie • Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz- nej samochodu. • W wersjach z silnikiem wysokoprężnym wy- montować przewód doprowadzenia powietrza do silnika. • Odłączyć od rozrusznika złącza przewodów elektrycznych. • Wymontować płytkę złączy przewodów. • Wykręcić górną i dolną śrubę mocowania rozrusznika (patrz rys. 11.9). • Odsunąć wiązkę przewodów i wydjąć roz- rusznik. ZamontowanieRys. 11.11. Zestaw wskaźników 1 — szyba, 2 — ramka, 3 — wskaźnik temperatury cieczy W celu zamontowania rozrusznika należy wyko-chłodzącej, 4 — obrotomierz, 5 — prędkościomierz, nać czynności w kolejności odwrotnej do poda- 6 — wskaźnik poziomu paliwa, 7 — wspornik, nej podczas jego wymontowania.8 — obwód drukowanyRys. 11.9. Śruby Rys. 11.12. Rozmieszczenie śrub mocujących ramkęmocowania rozrusznikazestawu wskaźników 215
  • 214. Wyposażenie elektryczne Rys. 11.10. Rozrusznik A — rozrusznik Hitachi S114-766A wersji z automatyczną skrzynką przekładniową, B — rozrusznik Mitsubishi M1T-72087A wersji z automatyczną skrzynką przekładniową, C — rozrusznik Mitsubishi M1T-77281 wersji z silnikiem benzynowym, D — rozrusznik Hitachi S114-630 wersji z silnikiem benzynowym, F — rozrusznik Mitsubishi M3T-37783 wersji z silnikiem benzynowym, G — rozrusznik Mitsubishi M2T-62071A wersji z silnikiem wysokoprężnym, H — rozrusznik Hitachi S13-305/331 wersji z silnikiem wysokoprężnym, I — rozrusznik Mitsubishi M2T-61871A wersji z silnikiem wysokoprężnym 1 — pokrywa przednia, 2 — stojan, 3 — reduktor, 4 — zespół zębnika, 5 — wirnik, 6 — szczotki, 7 — widełki, 8 — włącznik elektromagnetyczny, 9 — pokrywa tylna, 10 — łożysko ślizgowe, 11 — łożysko toczne, 12 — zębnik, 13 — pokrywa tylna216
  • 215. Oświetlenie zewnętrzne WYMIANA REFLEKTORAI REGULACJA USTAWIENIA ŚWIATEŁWymiana reflektora • Rozłączyć złącza przewodów elektrycznychżarówki światła drogowego i mijania, żarówkiświatła pozycyjnego przedniego oraz żarówkikierunkowskazu.• Odkręcić śrubę mocującą kierunkowskaz i wy-jąć kierunkowskaz. 13 • Odkręcić śruby i nakrętki mocujące reflektor.• Wyjąć reflektor z samochodu.• W celu zamontowania reflektora wykonać czyn-ności w kolejności odwrotnej do podanej po-przednio. 12 Regulacja ustawienia świateł reflektorów• Ustawić samochód nie obciążony w staniegotowym do jazdy na stanowisku kontrolnymRys. 11.13. Rozmieszczenie śrub mocującychobudowę zestawu wskaźników Rys. 11.10. c.d. ZamontowanieRys. 11.14. Zespoły przedniego oświetlenia W celu zamontowania zestawu wskaźników na- zewnętrznego1 — reflektor przedni, 2 — żarówka świateł drogowego leży wykonać czynności w kolejności odwrotneji mijania, 3 — żarówka światła pozycyjnego, 4 — lampa do podanej podczas jego wymontowania. Przedkierunkowskazu przedniego, 5 — żarówka umieszczeniem zestawu wskaźników w jegokierunkowskazu przedniego, 6 — lampa kierunkowskazu wnęce należy sprawdzić, czy wszystkie wskaźni- bocznego, 7 — przedni reflektor przeciwmgłowy, ki działają prawidłowo.8 — żarówka przedniego światła przeciwmgłowego217
  • 216. Wyposażenie elektryczne • Sprawdzić ustawienie świateł drugiego reflek-tora. W razie potrzeby wyregulować ustawienieświateł drugiego reflektora w sposób analogicz-ny do podanego poprzednio.WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIESILNIKA WYCIERACZKI SZYBY PRZEDNIEJ• Odłączyć przewody elektryczne od silnikawycieraczki szyby przedniej w przedziale silnika.• Odkręcić cztery śruby mocowania silnika wy-cieraczki szyby przedniej (rys. 11.19).• Wyjąć silnik wycieraczki szyby przedniejz przedziału silnika.• Zamontować silnik wycieraczki szyby przed-niej wykonując czynności w kolejności odwrot- Rys. 11.15. Śruby regulacji ustawienia świateł nej do podanej poprzednio. reflektorów 1 — śruba regulacji w płaszczyźnie poziomej, 2 — śrubaWYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE regulacji w płaszczyźnie pionowej SILNIKA WYCIERACZKI SZYBY TYLNEJ • Wymontować ramię wycieraka wraz z wycie- rakiem szyby tylnej. i przystawić do reflektora przyrząd optyczny do • Wymontować pokrycie tapicerskie drzwi tyłu ustawiania świateł. Włączyć światła mijania nadwozia i rozłączyć złącze przewodów elek- i sprawdzić obraz na ekranie przyrządu. trycznych silnika wycieraczki szyby tylnej. • W razie konieczności zmiany ustawienia świa-• Odkręcić trzy śruby mocujące (rys. 11.20) teł śrubą (1, rys. 11.15) wyregulować ustawieniei wyjąć silnik wycieraczki szyby tylnej. wiązki światła w płaszczyźnie poziomej, nato- • Zamontować silnik wycieraczki szyby tylnej miast śrubą (2) wyregulować ustawienie wiązki wykonując czynności w kolejności odwrotnej do światła w płaszczyźnie pionowej.podanej poprzednio.s—m 1 Rys. 7 7.76. Zespoły tylnego oświetlenia zewnętrznego A — wersja z nadwoziem 4-drzwiowym, B — wersja z nadwoziem 3- i 5-drzwiowym • 1 — część tylnej lampy zespolonej umieszczona w błotniku, 2 — część tylnej lampy zespolonej umieszczona na pokrywie bagażnika lub na drzwiach tyłu nadwozia, 3 — lampa dodatkowego światła hamowania, 4 — żarówka światła cofania, 5 — żarówka tylnego światła przeciwmgłowego, 6 — żarówka tylnego światła pozycyjnego i światła hamowania, 7 — żarówka kierunkowskazu tylnego, 8 — uszczelka tylnej lampy zespolonej218
  • 217. Oświetlenie zewnętrzne, wycieraczkiRys. 11.20. Rozmieszczenie śrub mocowaniaRys. 11.17. Rozmieszczenie śrub mocowania tylnejwycieraczki szyby tylnejlampy zespolonej 11.2.4. Tablica rozdzielcza, ogrzewanie, przewietrzanie i klimatyzacja UWAGI WSTĘPNE • Wymontowanie dmuchawy ogrzewania nie wymaga wymontowania tablicy rozdzielczej. • Wymontowanie zespołu ogrzewania, parowni- ka oraz nagrzewnicy wnętrza samochodu wy- maga uprzedniego wymontowania tablicy roz- dzielczej. • Wszelkie czynności dotyczące obwodu czynni- ka chłodniczego klimatyzacji zaleca się wykony- wać wyłącznie w specjalistycznej stacji obsługi upoważnionej do napełniania tego układu czynni- kiem chłodniczym według zaleceń producenta. • Jeśli obwód czynnika chłodniczego klimatyza- cji został (celowo lub przypadkowo) otwarty, na- leży bezwzględnie wymienić w nim odwadniaczRys. 11.18. Wycieraczki szyb A — wycieraczka szyby przedniej, B — wycieraczka oraz wymienić olej w sprężarce klimatyzacji. szyby tylnej 1 — silnik wycieraczki, 2 — łączniki, 3 — korba wraz WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE z osią wycieraczki, 4 — ramię wycieraka, 5 — wycierak,TABLICY ROZDZIELCZEJ 6 — owiewka (deflektor)Wymontowanie• Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz-nej samochodu.• W wersjach wyposażonych w poduszki po-wietrzne wymontować zespół poduszki powietrz-nej kierowcy i pasażera (patrz odpowiedni opisw p. 11.2.5).• Wymontować popielniczkę.• Odkręcić śruby mocujące płytę środkowąumieszczone pod odbiornikiem radiowym (patrzrys. 11.22).• Wymontować płytę środkową odpinając jejdwa zatrzaski nad środkowymi nawietrznikami(patrz rys. 11.22); następnie wysunąć umiesz-czone w niej wyłączniki i odłączyć od nich Rys. 11.19. Rozmieszczenie śrub mocowania wycieraczki szyby przedniejprzewody elektryczne.219
  • 218. Wyposażenie elektryczneRys. 11.21. Zespół tablicyrozdzielczej1 — tablica rozdzielcza,2 — płyta środkowa,3 — obudowa wnęki zestawuwskaźników, 4 — zestawwskaźników, 5 — dolna osłonatablicy rozdzielczej, 6 — osłonykolumny kierownicy,7 — schowek podręczny,8 — zespół sterowaniaogrzewania i przewietrzania,9 — osłona dźwigni wyborubiegów, 10 — część przedniakonsoli środkowej, 11 — częśćtylna konsoli środkowej,12 — zespół poduszkipowietrznej pasażera • Otworzyć schowek po prawej stronie tablicy • Wymontować odbiornik radiowy i znajdującyrozdzielczej, uwolnić przytrzymujące go w dol- się pod nim schowek (patrz rys. 11.23).nej części pręty i wyjąć schowek. • Wymontować elementy mocowania zespołu sterowania ogrzewania i przewietrzania (patrz rys. 11.23). • Wymontować zapalniczkę i oświetlenie po- pielniczki. • W zależności od wersji wymontować osłonę dolnej części dźwigni zmiany biegów (skrzynka mechaniczna) lub osłonę dźwigni wyboru bie- gów (skrzynka automatyczna). • Przesunąć oba przednie siedzenia maksymal- nie do przodu i wymontować elementy mocowa- nia części przedniej środkowej konsoli (patrz rys. 11.24). • Wymontować elementy mocowania tylnej czę- ści konsoli środkowej (między dźwigniami zmia- ny biegów i hamulca awaryjnego — patrz rys. 11.24). • Unieść tylną część konsoli środkowej, uwol-Rys. 11.23. Rozmieszczenie śrub mocowania nić jej przednie punkty mocowania, następnie radioodbiornika (1), zespołu sterowania ogrzewania tylne i wyjąć ją.i przewietrzania (2) oraz schowka środkowego (3) 220
  • 219. Tablica rozdzielcza Rys. 11.22. Wymontowanie płyty środkowej tablicy rozdzielczej 1 — śruby mocujące płytę środkową, 2 — zatrzaski mocujące płytę środkowąRys. 11.24. Rozmieszczenie śrub mocowania konsoliśrodkowej • Odłączyć włącznik oświetlenia wnętrza schow-ka i wyjąć żarówkę wraz oprawką.• Wymontować dolną osłonę przedniej prawejczęści wnętrza nadwozia pod tablicą rozdzielczą.• Zdjąć dolną osłonę z lewej strony tablicyrozdzielczej (patrz rys. 11.25).• Rozłączyć złącza elektryczne sygnału dźwię-kowego. Upewnić się, że przednie koła znajdują Rys. 11.25. Rozmieszczenie elementów mocowaniasię w położeniu do jazdy prosto i wymontować dolnej osłony tablicy rozdzielczejkoło kierownicy. 1 — śruby, 2 — zatrzaski 221
  • 220. Wyposażenie elektryczne Rys. 11.26. Rozmieszczenie śrub mocowania wewnętrznej prawej przedniej osłony wnętrza Rys. 11.27. Rozmieszczenie śrub mocowania osłon nadwoziakolumny kierownicy• Wymontować osłony kolumny kierownicy siedztwie zestawu wskaźników, u podstawy pły-1 (patrz rys. 11.27). ty środkowej oraz dolne z obu stron tablicy ' • Wymontować ramkę zestawu wskaźników. rozdzielczej. • Z lewej strony wymontować i rozłączyć zespół • Odpiąć po obu stronach pokrycie tapicerskie zdalnej regulacji zewnętrznych lusterek wstecz- słupków przednich. nych oraz wymontować pokrętło korektora usta- • Z obu stron bocznych kratek nadmuchu zdjąć wienia reflektorów. pokrywę górnej śruby mocowania tablicy roz- • Wymontować elementy mocowania tablicy dzielczej (patrz rys. 11.28). rozdzielczej w następującej kolejności: w są- Rys. 11.28. Rozmieszczenie górnych śrub mocowania tablicy rozdzielczej 222
  • 221. Ogrzewanie i przewietrzanie• W wersjach wyposażonych w immobilizer odłączyć przewody elektryczne lampki kontrol- nej tego urządzenia. • Odkręcić górne elementy mocowania tablicy rozdzielczej i korzystając z pomocą drugiej oso- by ostrożnie zsunąć tablicę z dwóch górnych kołków środkujących (patrz rys. 11.29) oraz przewodów wentylacyjnych. Zwrócić uwagę, aby nie uszkodzić zespolonego przełącznika świateł, kierunkowskazów i wycieraczek.Zamontowanie Rys. 11.29. Środkowanie lewej części tablicyrozdzielczej W celu zamontowania tablicy rozdzielczej nale- 1 — kołek środkujący, 2 — gniazdo kołka środkującego ży wykonać czynności w kolejności odwrotnej do opisanej podczas jej wymontowania. Nale- ży zwrócić uwagę na dokładne ustawienie tablicy rozdzielczej za pomocą jej kołków środ- kujących, prawidłowe podłączenie przewodów przewietrzania wnętrza oraz wszystkich złączy przewodów elektrycznych. Przed ostatecznym zamocowaniem tablicy trzeba sprawdzić prawi- dłowość działania wszystkich urządzeń.WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE DMUCHAWY WymontowanieRys. 11.30. Widok zespołu przewietrzania i parownika • Otworzyć schowek po prawej stronie tablicy 1 — elementy mocowania dmuchawy, 2 — złącze rozdzielczej, uwolnić przytrzymujące go w dol- przewodów dmuchawy, 3 — rezystancja silnika nej części pręty i wyjąć ten schowek.dmuchawy, 4 — filtr przeciwpyłkowy, 5 — czujnik • Wymontować dolną osłonę przedniej prawej parownika i regulacja temperatury części nadwozia pod tablicą rozdzielczą. • Rozłączyć złącze (2, rys. 11.30) przewodów elektrycznych dmuchawy.• W przedziale silnika przy przegrodzie czoło- • Wykręcić trzy śruby (1) mocowania dmuchawy.wej za pomocą specjalnych szczypiec zacisnąć • Wyjąć dmuchawę od spodu tablicy rozdziel-elastyczne przewody cieczy chłodzącej prowa- czej.dzące do nagrzewnicy i odłączyć je od nagrzew-nicy wnętrza samochodu. Zamontowanie • Odłączyć od zespołu ogrzewania przewody W celu zamontowania dmuchawy należy wyko-elektryczne. nać czynności w kolejności odwrotnej do jej• W zależności od wersji wyposażenia rozłą- wymontowania oraz sprawdzić, czy obudowa czyć elementy mocowania zespołu ogrzewaniado przegrody czołowej oraz obudowy zespołu dmuchawy i prowadzące do niej przewody do-przewietrzania i obudowy parownika. prowadzające powietrze są wewnątrz czyste.• Odłączyć przewody doprowadzenia powie- WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIEtrza i wymontować zespół ogrzewania z samo- ZESPOŁU OGRZEWANIA chodu. Wymontowanie Zamontowanie• Wymontować tablicę rozdzielczą (patrz odpo- W celu zamontowania zespołu ogrzewania nale- wiedni opis).ży wykonać czynności w kolejności odwrotnej• Odkręcić i odsunąć elementy mocowania ko- do podanej podczas jego wymontowania. Po- lumny kierownicy do poprzeczki wspornika tabli-nadto należy wykonać następujące czynności. cy rozdzielczej. • Napełnić wstępnie nagrzewnicę cieczą chło- • Po lewej stronie wymontować skrzynkę bez-dzącą i zaślepić odpowiednimi korkami jej prze- pieczników i odsunąć wiązkę przewodów elek-wody. trycznych od poprzeczki wspornika tablicy roz- • Po zamontowaniu sprawdzić poziom cieczy dzielczej. w układzie chłodzenia silnika. • Odłączyć od tablicy rozdzielczej poprzeczkę• Upewnić się, że układy ogrzewania i przewie- jej wspornika. trzania wnętrza działają prawidłowo. 223
  • 222. Wyposażenie elektryczne1411 12Rys. 77.37. Zespół ogrzewania, przewietrzania i klimatyzacji A — wersja bez klimatyzacji, B — wersja z klimatyzacją, C — wersja z poduszką powietrzną pasażera I — obudowy zespołu ogrzewania, 2 — przewód ogrzewania i przewietrzania, 3 — zespół sterowania ogrzewania, przewietrzania i klimatyzacji, 4 — nagrzewnica, 5 — filtr przeciwpyłkowy (wersje z klimatyzacją), 6 — obudowy zespołu klimatyzacji, 7 — parownik, 8 — zawór redukcyjny ciśnienia, 9 — obudowa zespołu przewietrzania, 10 — uszczelki, II — obudowa dmuchawy z wlotem powietrza, 12 — silnik dmuchawy, 13 — wirnik dmuchawy, 14 — siłownik sterowania przesłoną wlotu powietrza, 15 — ochronne pierścienie gumowe elastycznych przewodów nagrzewnicyWYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE• Sprawdzić działanie osprzętu elektrycznego oraz NAGRZEWNICYpoziom cieczy w układzie chłodzenia silnika.ZALECENIA DOTYCZĄCE OBSŁUGI WymontowanieOBWODU CZYNNIKA CHŁODNICZEGO • Wymontować tablicę rozdzielczą oraz zespółKLIMATYZACJI ogrzewania (patrz odpowiednie opisy).• Unikać wdychania par czynnika chłodniczego • Wymontować elementy mocowania tulejekoraz bezpośredniego jego styku ze skórą rąk. oraz podkładki z pianki z tworzywa sztucznego.W przypadku zetknięcia się czynnika chłodni- • Wyjąć nagrzewnicę z obudowy zespołu ogrze-czego ze skórą należy jak najprędzej obficie wania.spłukać miejsca styku zimną wodą i niezwłocz- Uwaga. Zwrócić uwagę, aby przy wyjmowaniunie zgłosić się do lekarza. nagrzewnicy z zespołu ogrzewania nie uszko-• Wszelkie czynności, podczas których czynnik dzić elementów jej rdzenia.chłodniczy wydostaje się na zewnątrz obwodu, Zamontowanie należy przeprowadzać w pomieszczeniach do-brze wietrzonych i pozbawionych kanałów ob- • Napełnić wstępnie nagrzewnicę cieczą chło-sługowych. Pary czynnika chłodniczego są znacz- dzącą i zaślepić odpowiednimi korkami jej prze-nie cięższe od powietrza i gromadzą się w za- wody.głębieniach pozbawionych przewietrzania. • Zamontować nagrzewnicę do obudowy ze-• Samochód wyposażony w układ klimatyzacji społu ogrzewania.nie powinien przebywać dłużej niż 20 minut • Zamontować zespół ogrzewania i tablicę roz-w kabinie lakierniczej w temperaturze 80°C. dzielczą. 224
  • 223. Ogrzewanie, przewietrzanie i klimatyzacja Rys. 11.32. Rozmieszczenie złączy przewodów czynnika chłodniczego klimatyzacji wersji z silnikiem benzynowym 1 — złącze wysokiego ciśnienia, 2 — złącze niskiego ciśnieniaRys. 77.33. Rozmieszczenie złączy przewodów czynnika chłodniczego klimatyzacji wersji z silnikiem • Podczas mycia silnika nie należy kierować wysokoprężnym strumienia gorącej wody lub pary na elementy1 — złącze wysokiego ciśnienia, 2 — złącze niskiego ciśnienia układu klimatyzacji. • W obwodzie czynnika chłodniczego klimaty- zacji należy stosować tylko czynnik chłodniczy zalecany w instrukcji obsługi samochodu (R134a), a do sprężarki klimatyzacji właściwy olej (patrz podrozdz. 11.1). • W pobliżu otwartego obwodu czynnika chłod- niczego nie wolno palić ani używać otwartego ognia (czynnik chłodniczy jest palny). • Elementów układu klimatyzacji nie wolno spa- wać ani lutować.CZYNNIK CHŁODNICZY • Napełnianie obwodu czynnika chłodniczego może odbywać się wyłącznie za pomocą spe- cjalnego urządzenia i przez wykwalifikowany personel. Jeśli podczas naprawy zespołów lub nadwozia samochodu zachodzi konieczność przesunięcia elementów układu klimatyzacji, należy nie dopuścić do rozszczelnienia obwodu chłodniczego klimatyzacji. • W przypadku posługiwania się specjalistycz- nym urządzeniem do napełniania obwodów Rys. 11.34. Wymiana filtru przeciw/pyłkowego czynnika chłodniczego klimatyzacji należy ściśle1 — elementy mocowania wzmocnienia płyty. 2 — obszar przestrzegać wszystkich zaleceń jego instrukcji obramowania schowka tablicy rozdzielczej przewidziany obsługi. Jeśli obwód czynnika chłodniczegodo wycięcia, 3 — filtr przeciwpyłkowy zostanie otwarty, należy koniecznie wymienić odwadniacz i olej w sprężarce klimatyzacji. • Wymontować metalowe wzmocnienie ramki WYMIANA FILTRU PRZECIWPYŁKOWEGO pomieszczenia schowka. • Otworzyć schowek po prawej stronie tablicy• Wyciąć dolną część ramki schowka w tablicy rozdzielczej przedłużając wstępnie nacięte linie rozdzielczej, uwolnić przytrzymujące go w dol- (patrz rys. 11.34). nej części pręty i wyjąć schowek. 225
  • 224. Wyposażenie elektryczne • Zdjąć pasek klinowy napędu sprężarki klima-tyzacji.Wersje z silnikami benzynowym 1,4 orazwysokoprężnym 2,0• Wymontować prawą dolną osłonę przedziałusilnika.• Poluzować nakrętkę (7, rys. 11.35A) mocowa-nia rolki napinacza i obracając śrubę (8) regula-cji naciągu poluzować pasek klinowy napędusprężarki klimatyzacji.• Zdjąć pasek klinowy napędu sprężarki klima- Btyzacji.Zamontowanie• Oczyścić i sprawdzić stan rowków w obukołach pasowych.• Założyć pasek klinowy, zwracając uwagę najego prawidłowe ułożenie w rowkach kół paso-wych. Dopilnować prawidłowego przebieguwszystkich pasków klinowych napędu osprzętui ułożenia ich w rowkach kół pasowych.• Wyregulować naciąg paska klinowego obra-cając śrubą regulacji naciągu tak, aby uzyskaćwłaściwą wartość ugięcia paska między kołami Rys. 11.35. Rozmieszczenie pasków napędu osprzętupasowymi wału korbowego i sprężarki klimaty- i regulacja naciągu paska napędu sprężarkizacji (wersje z silnikami benzynowymi 1,4 oraz klimatyzacji A — silnik benzynowy 1,4 oraz silnik wysokoprężny, wysokoprężnymi 2,0) lub między kołami paso- B — silnik benzynowy 1,6 wymi alternatora i sprężarki klimatyzacji (wersje 1 — koło pasowe wału korbowego, 2 — koło pasowez silnikiem benzynowym 1,6) — patrz dane pompy wspomagania układu kierowniczego, 3 — kołow podrozdziale 11.1. pasowe pompy cieczy chłodzącej, 4 — koło pasowe• Dokręcić właściwym momentem nakrętkę alternatora, 5 — koło pasowe sprężarki klimatyzacji, 6 — rolka napinacza, 7 — nakrętka mocowania rolkimocowania rolki napinacza paska napędu sprę- napinacza, 8 — śruba regulacji naciągu paska napędużarki kliamtyzacji. sprężarki klimatyzacjiWersje z silnikiem benzynowym 1,6• Zamontować pasek napędu pompy cieczychłodzącej oraz pompy wspomagania układu • Usunąć wewnętrzne sprężyste zapinki, ozna- kierowniczego (patrz odpowiedni opis w p. 1.2.6). czyć kierunek montażu i pociągając do siebieWersje z silnikami benzynowym 1,4 wyjąć filtr powietrza.oraz wysokoprężnym 2,0 • W celu zamontowania filtru przeciwpyłkowe- go wykonać czynności w kolejności odwrotnej• Zamontować prawą dolną osłonę przedziału do opisanej poprzednio po starannym oczysz-silnika. czeniu wnętrza pomieszczenia filtru przeciwpy- łkowego w obudowie parownika.WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIESPRĘŻARKI KLIMATYZACJI WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIEWymontowanie PASKA NAPĘDU SPRĘŻARKI KLIMATYZACJI• Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz- Wymontowanienej samochodu. Wersje z silnikiem benzynowym 1,6• Podnieść i podeprzeć przód samochodu. • Wymontować pasek napędu pompy cieczy • Opróżnić obwód z czynnika chłodniczego. chłodzącej oraz pompy wspomagania układu • Wymontować pasek klinowy napędu sprężar- kierowniczego w sposób opisany w podrozdzia- ki klimatyzacji (patrz odpowiedni opis). le 1.2.6.• Odłączyć od sprężarki klimatyzacji doprowa- • Poluzować nakrętkę (7, rys. 11.35B) mocowa-dzone do niej przewody czynnika chłodniczego nia rolki napinacza i obracając śrubę (8) regula-i zaślepić je oraz odsłonięte otwory sprężarki cji naciągu poluzować pasek klinowy napędu odpowiednimi korkami, aby uniknąć zanieczysz- sprężarki klimatyzacji.czenia obwodu.226
  • 225. Klimatyzacja10 Rys. 7 7.36. Układ klimatyzacji A — wersja z silnikiem benzynowym, B — wersja z silnikiem wysokoprężnym 1 — sprężarka klimatyzacji, 2 — wspornik sprężarki, 3 — napinacz paska klinowego napędu sprężarki, 4 — odwadniacz, 5 — skraplacz, 6 — zespół klimatyzacji, 7 — złącze obsługowe niskiego ciśnienia (napełnianie), 8 — złącze obsługowe wysokiego ciśnienia, 9 — złącze obsługowe niskiego ciśnienia (opróżnianie), 10 — obudowa zespołu klimatyzacji, 11 — parownik, 12 — zawór redukcyjny ciśnienia (rozprężacz)• Rozłączyć złącza elektryczne sprzęgła elek-• Napełnić obwód czynnikiem chłodniczym. tromagnetycznego oraz włącznika ciśnieniowe- • Sprawdzić szczelność obwodu czynnika chłod- go sprężarki.niczego i prawidłowe działanie klimatyzacji. • Odkręcić śruby mocowania sprężarki klimaty-WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE zacji (rys. 11.37) i wyjąć sprężarkę od spoduPAROWNIKA samochodu.Wymontowanie Zamontowanie • W celu zamontowania sprężarki klimatyzacji • Wymontować tablicę rozdzielczą oraz zespół wykonać czynności w kolejności odwrotnej doogrzewania (patrz odpowiednie opisy). podanej podczas jej wymontowania, przestrze- • Opróżnić obwód z czynnika chłodniczego. gając następujących wskazówek. • Wymontować zespół ogrzewania (patrz odpo-wiedni opis). • Wymienić wszystkie uszczelki o przekroju okrą- głym oraz odwadniacz klimatyzacji. • Rozłączyć złącze elektryczne czujnika parow-nika. • Wymienić olej w sprężarce klimatyzacji.227
  • 226. Wyposażenie elektryczne11.2.5. Poduszki powietrznei pasy bezpieczeństwaz napinaczamipirotechnicznymi Uwaga. Elementy zespołu poduszki powietrznej oraz zwijaczy pasów bezpieczeństwa z napina- czami pirotechnicznymi są mocowane śrubami typu Torx. Do ich odkręcenia jest konieczne użycie nakładki Resistorx (TX50AP). Po odkręce- niu śrub tych nie wolno ponownie używać. Należy je zastąpić śrubami tego samego typu.WYMAGANIABEZPIECZEŃSTWAWymagania formalne • Mechanizm uruchamiania poduszki powietrz- nej zawiera materiał wybuchowy. Dlatego obsłu- ga tych urządzeń może odbywać się tylko przez odpowiednio przeszkolonych pracowników sta- cji obsługi, którzy muszą przestrzegać poda- nych dalej wymagań przepisów bezpieczeństwa. • W przypadku odpalenia materiału wybucho- wego i napełnienia poduszki (poduszek) wszyst- kie elementy zespołu poduszki (poduszek) mu- szą być wymienione. Nowe elementy muszą być oryginalne, aby charakteryzować się parametra- mi technicznymi dostosowanymi do danego Rys. 11.37. Rozmieszczenie śrub mocowania sprężarki modelu samochodu. klimatyzacji Uwaga. Elektroniczny moduł sterowania podwój- A — wersja z silnikiem benzynowym, B — wersja z silnikiem wysokoprężnym (czwarta śruba mocowanianego zespołu poduszek powietrznych (kierowcy niewidoczna na rysunku) i pasażera) znajduje się pod tylną częścią kon- soli środkowej. Podczas zamontowania strzałkę na jego obudowie należy skierować do przodu samochodu. W samochodach wyposażonych tylko w podusz- • W przedziale silnika przy przegrodzie czoło- kę powietrzną kierowcy elektroniczny moduł ste- wej rozłączyć połączenia przewodów czynnika rowania znajduje się w kole kierownicy. Modułu chłodniczego. tego nie wolno odłączać od koła kierownicy. • Odkręcić elementy mocowania obudowy pa- • Przed użyciem omomierzy, woltomierzy lub rownika do przegrody czołowej i do zespołu innych przyrządów pomiarowych działających przewietrzania oraz wyjąć obudowę parownika pod napięciem, w celu sprawdzenia przewodów z samochodu. i podzespołów elektrycznych, należy bezwzględ- • Rozłożyć obudowę parownika i wyjąć parow- nie odłączyć zespoły poduszek powietrznych nik. kierowcy i pasażera. Zamontowanie• Nie wolno przeprowadzać żadnych pomiarów elektrycznych zespołów poduszek powietrznych • W celu zamontowania parownika wykonać kierowcy i pasażera. czynności w kolejności odwrotnej do podanej podczas jego wymontowania, przestrzegając • Przed wszelkimi pracami wymagającymi spa- następujących wskazówek.wania elektrycznego nadwozia (lub innych ele- mentów) należy koniecznie odłączyć akumulator • Wymienić wszystkie uszczelki o przekroju okrą- od instalacji elektrycznej samochodu. głym oraz odwadniacz klimatyzacji. Uwaga. Przed rozpoczęciem wszelkich czynno- • Wymienić olej w sprężarce klimatyzacji. ści dotyczących tablicy rozdzielczej, kolumny • Napełnić obwód czynnikiem chłodniczym. kierownicy, przednich siedzeń, układu sterowa- • Sprawdzić poziom cieczy chłodzącej w ukła- nia poduszek powietrznych i pirotechnicznych dzie chłodzenia silnika. napinaczy pasów bezpieczeństwa oraz wszel- • Sprawdzić szczelność obwodu czynnika chłod- kich prac wymagających spawania elektryczne- niczego i prawidłowe działanie klimatyzacji.228
  • 227. Poduszki powietrznego nadwozia obowiązkowo należy wyłączyć układwyposażonego w poduszkę powietrzną może sterowania poduszek powietrznych i pirotech- być ona użytkowana nie dłużej niż przez 10 lat. nicznych napinaczy pasów bezpieczeństwa. • Przed przekazaniem samochodu na złom na-leży zniszczyć poduszkę powietrzną zgodnie • Nie należy odłączać akumulatora podczasz odpowiednimi przepisami. pracy silnika i przy włączonym zapłonie. • Przed podłączeniem złącza przewodów elek-DEZAKTYWACJA UKŁADU PODUSZKI trycznych należy sprawdzić stan jego styków,POWIETRZNEJ obecność i stan gumowej uszczelki oraz stan mechanicznego zatrzasku złącza.• Włączyć zapłon.• Sprawdzić działanie pomarańczowej lampki Środki ostrożności podczas obsługi kontrolnej układu poduszki powietrznej w zesta- poduszek powietrznychwie wskaźników, która powinna zaświecić się powłączeniu zapłonu i zgasnąć po około 7 sekun- • Nie wolno rozkładać zespołu poduszki po-dach. wietrznej. • Nie wolno narażać zespołu poduszki powietrz- • Wyłączyć zapłon. nej na gwałtowne i silne uderzenia.• Odłączyć biegun ujemny akumulatora od in- • Nie wolno zbliżać magnesu do zespołu po- stalacji elektrycznej samochodu. duszki powietrznej.• Przed wszelkimi dalszymi czynnościami od- • Podczas transportu zespołu jego poduszka czekać co najmniej 10 minut, aby moduł elektro- powietrzna powinna być skierowana do góry. niczny poduszki powietrznej uległ dezaktywacji. • Nie należy obejmować zespołu poduszki po-AKTYWACJA UKŁADU PODUSZKI wietrznej rękami.POWIETRZNEJ • Należy przenosić zespół przyciśnięty do ciałaUwaga. W najbliższym otoczeniu poduszek po- i skierowany poduszką powietrzną na zewnątrz.wietrznych i pirotechnicznych napinaczy pasów • Osoby nieupoważnione nie mogą przenosićbezpieczeństwa nie mogą znajdować się żadne zespołu poduszki powietrznej.przedmioty ani osoby. Środki ostrożności podczas magazynowania • Podłączyć biegun ujemny akumulatora do poduszek powietrznychinstalacji elektrycznej samochodu.• Otworzyć lewe przednie drzwi i włączyć za- • Przechowywać zespoły w szafie zamykanejpłon ustawiając się w taki sposób, aby nie zająć na klucz poduszką powietrzną do góry.przestrzeni, którą wypełnia poduszka podczas • Nie podłączać omomierza lub innego źródłanapełnienia się powietrzem. napięcia do zapalnika ładunku poduszki po- wietrznej. • Sprawdzić, czy pomarańczowa lampka kon-trolna układu poduszki powietrznej w zestawie • Nie nagrzewać zespołu poduszki powietrznejwskaźników zaświeca się po włączeniu zapłonu do temperatury powyżej 100°C oraz przechowy-i gaśnie po około 7 sekundach. wać go z dala od otwartego ognia. • Nie rozbierać, nie ciąć, nie wiercić, nie spa-WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE wać ani nie zmieniać ukompletowania zespołuZESPOŁU PODUSZKI POWIETRZNEJ poduszki powietrznej.KIEROWCY • Nie upuszczać zespołu poduszki powietrznej ani go nie uderzać.Wymontowanie • Nie wyjmować zwory ze złącza przewodów• Dokonać dezaktywacji układu poduszki po- elektrycznych zespołu poduszki powietrznej.wietrznej (patrz odpowiedni opis). • Nie wyrzucać i nie przekazywać jako suro-• Z obu stron koła kierownicy za pomocą spe- wiec wtórny zespołu poduszki powietrznej, jeślicjalnej nasadki Resistorx T50 odkręcić śruby (1, nie został on uprzednio uruchomiony w samo-rys. 11.38) typu Torx mocowania zespołu po- chodzie.duszki powietrznej. • Uruchamiać zespół poduszki powietrznej wy-• Unieść delikatnie zespół poduszki i rozłączyć łącznie zamontowany w samochodzie (nie doty-złącze (2) jego przewodów elektrycznych. czy poduszek pasażera).• Wyjąć zespół poduszki powietrznej kierowcy • Nie podłączać do zespołu poduszki powietrz-i przechowywać go zgodnie z wymaganiami nej przewodów elektrycznych nie przewidzia-przepisów bezpieczeństwa. nych przez producenta. • Nie montować zespołu z częściowo rozdartąZamontowanie poduszką powietrzną.• W celu zamontowania zespołu poduszki po- Uwagi dodatkowewietrznej kierowcy wykonać czynności w kolejno-ści odwrotnej do podanej podczas jego wymon- • Poduszka powietrzna ulega starzeniu. Od dniatowania, przestrzegając następujących zaleceń. pierwszego dopuszczenia do ruchu samochodu 229
  • 228. Wyposażenie elektryczneRys. 7 7.39. Złącze obrotowe1 — znak na części ruchomej, 2 — znak na częścinieruchomiej, 3 — śruby mocująceUstawienie złącza obrotowego polega na ustawieniunaprzeciw siebie znaków na części ruchomej i nieruchomejwedług odpowiedniej procedury• Rozłączyć złącze elektryczne i wyjąć złączeobrotowe.Zamontowanie• Sprawdzić, czy przednie koła znajdują sięw położeniu do jazdy prosto.• Umieścić złącze obrotowe na właściwym miej-scu.• Sprawdzić, czy złącze obrotowe jest prawidło-wo ustawione. W tym celu należy obrócić jego Rys. 11.38. Zespół poduszki powietrznej kierowcy dolną część w prawo do oporu, a następnie wyko- (wersja bez poduszki powietrznej pasażera)nać 2,5 obrotu w kierunku przeciwnym do ruchu 1 — śruby mocowania (gniazdo dla nasadki Resistorxwskazówek zegara i zgrać znaki na częściach ru- T50), 2 — złącze przewodów elektrycznych zespołu poduszki powietrznej, 3 — moduł sterowania chomej (1, rys. 11.39) i nieruchomej (2) złącza.• Podłączyć złącze przewodów elektrycznychi dokręcić śruby mocujące (3).• Zamontować koło kierownicy oraz wprowa- • Wymienić dwie śruby Torx mocujące zespółdzić do jego wnętrza wiązkę przewodów elek- poduszki powietrznej kierowcy.trycznych zespołu poduszki powietrznej i sygna- • Dokonać aktywacji układu poduszki powietrz-łu dźwiękowego. Podłączyć złącza elektryczne nej i sprawdzić, czy lampka kontrolna układusygnału dźwiękowego. poduszki powietrznej zaświeca się po włączeniu• Zamontować zespół poduszki powietrznej zapłonu i gaśnie w przewidzianym czasie.pasażera (patrz odpowiedni opis). Wymontowanie i zamontowanie• Dokonać aktywacji układu poduszek powietrz- złącza obrotowegonych i sprawdzić, czy lampka kontrolna układuzaświeca się po włączeniu zapłonu i gaśnie Uwaga. Operacja ta dotyczy wyłącznie wersjiw przewidzianym czasie. z dwoma poduszkami powietrznymi. Wymontowanie WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIEZESPOŁU PODUSZKI POWIETRZNEJ • Dokonać dezaktywacji układu poduszek po-PASAŻERA wietrznych (patrz odpowiedni opis). • Wymontować zespół poduszki powietrznejWymontowanie pasażera (patrz odpowiedni opis).• Otworzyć schowek po prawej stronie tablicy • Rozłączyć złącza elektryczne sygnału dźwię-rozdzielczej, uwolnić przytrzymujące go w dol- kowego po uprzednim ustawieniu przednich kółnej części pręty i wyjąć schowek. w położeniu do jazdy prosto.• Rozłączyć złącze (4, rys. 11.40) przewodów • Wymontować osłony kolumny kierownicy.elektrycznych zespołu poduszki powietrznej pa- • Wykręcić cztery śruby (3, rys. 11.39) mocują-sażera. ce złącze obrotowe. 230
  • 229. Poduszki powietrzne i pasy bezpieczeństwapirotechnicznymi przeznaczone do danego mo- delu samochodu. • Pasy bezpieczeństwa z napinaczami pirotech- nicznymi należy zawsze wymieniać parami. • Po zamontowaniu pasów bezpieczeństwa z na- pinaczami pirotechnicznymi i włączeniu zapłonu należy unikać wkładania ręki pod taśmę pasa bezpieczeństwa w pobliżu zwijacza. • Zabrania się stosowania innych niż przewi- dziane przez ich producenta złączy przewodów elektrycznych pasów bezpieczeństwa z napina- czami pirotechnicznymi. • Przed wszelkimi pracami spawalniczymi w sa- mochodzie należy odłączyć akumulator od in- stalacji elektrycznej samochodu. Rys. 11.40. Zespół poduszki powietrznej pasażera WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE 1 — położenie zespołu poduszki powietrznej, 2 — śruby mocujące, 3 — nakrętki mocujące, 4 — złącze PASA BEZPIECZEŃSTWA Z NAPINACZEM przewodów elektrycznych zespołu poduszki powietrznejPIROTECHNICZNYM Wymontowanie • Dokonać dezaktywacji układu poduszek po- • Odkręcić sześć śrub (2) Torx za pomocą wietrznych (patrz odpowiedni opis). klucza wyposażonego w nasadkę Resistorx T50, • Wymontować śrubę (1, rys. 11.41) dolnego a następnie cztery nakrętki (3) mocowania ze- mocowania zwijacza pasa bezpieczeństwa do społu poduszki powietrznej pasażera. słupka środkowego. • Wyjąć zespół poduszki powietrznej pasażera ostrożnie do góry, ponad tablicę rozdzielczą, i przechowywać go zgodnie z wymaganiami przepisów bezpieczeństwa. Zamontowanie • W celu zamontowania zespołu poduszki po- wietrznej pasażera wykonać czynności w kolej- ności odwrotnej do podanej podczas jego wy- montowania, przestrzegając następujących zale- ceń. • Wymienić sześć śrub Torx mocowania zespo- łu poduszki powietrznej pasażera. • Dokonać aktywacji układu poduszek powietrz- nych i sprawdzić, czy lampka kontrolna układu poduszek powietrznych zaświeca się po włącze- niu zapłonu i gaśnie w przewidzianym czasie.PASY BEZPIECZEŃSTWA Z NAPINACZAMI PIROTECHNICZNYMI Wymagania bezpieczeństwa • Po wymontowaniu pasów bezpieczeństwa z napinaczami pirotechnicznymi nie należy ich przenosić trzymając za pas bezpieczeństwa ani za przewody elektryczne, lecz wyłącznie za obu- dowę zwijacza. • Pasy bezpieczeństwa z napinaczami pirotech- nicznymi należy przechowywać w szafie zamy- Rys. 11.41. Pasy bezpieczeństwa z napinaczami kanej na klucz. pirotechnicznymi 1 — śruba dolnego mocowania zwijacza pasa, 2 — śruba • Pasów bezpieczeństwa z napinaczami piro- górnego mocowania (gniazdo dla nasadki Resistonc T50) technicznymi nie wolno narażać na silne nagrze- zwijacza pasa, 3 — dźwignia bezpieczeństwa wanie. w położeniu aktywacji napinaczy pirotechnicznych, • Podczas wymiany należy stosować wyłącznie 4 — dźwignia bezpieczeństwa w położeniu dezaktywacji oryginalne pasy bezpieczeństwa z napinaczaminapinaczy pirotechnicznych 231
  • 230. Wyposażenie elektryczne Rys. 11.42. Rozmieszczenie elementów zespołu poduszek powietrznych i napinaczy pirotechnicznych pasów bezpieczeństwa (wersja z dwoma poduszkami powietrznymi) 1 — elektroniczne urządzenie sterujące, 2 — zwijacze pasów bezpieczeństwa z napinaczami pirotechnicznymi, 3 — zespół poduszki powietrznej pasażera, 4 — zespół poduszki powietrznej kierowcy, 5 — złącze obrotowe • Wymontować urządzenie regulacji wysokości ności w kolejności odwrotnej do podanej pod- górnego punktu mocowania pasa bezpieczeń- czas jego wymontowania, przestrzegając nastę- stwa, a następnie wymontować górny punktpujących zaleceń. mocowania pasa bezpieczeństwa ze słupka środ- • Przesunąć dźwignię bezpieczeństwa napina- kowego. cza pirotechnicznego na dół (3) do położenia „godziny 10quot;, zaś podczas zamontowania wy- • Zdjąć pokrycie tapicerskie dolnej części słup- mienić wszystkie śruby Torx. ka środkowego oraz pierścień prowadzący pas bezpieczeństwa. • Dokonać aktywacji układu poduszek powietrz- • Przesunąć dźwignię bezpieczeństwa napina- nych i sprawdzić, czy lampka kontrolna układu cza pirotechnicznego do góry w położenie dez- zaświeca się po włączeniu zapłonu i gaśnie aktywacji (4) napinaczy pirotechnicznych (ładu- w przewidzianym czasie. nek pirotechniczny zabezpieczony przed odpa- leniem) i założyć na nią zawleczkę, aby uniemożliwić przypadkowe jej odbezpieczenie. • Wymontować śrubę (2) górnego mocowania zwijacza pasa (śruba przystosowana do nasadki Resistorx T50). • Wyjąć ostrożnie zwijacz z napinaczem piro-11.2.6. Schematy instalacji technicznym i rozłączyć złącze jego przewodów. • Przestrzegać przepisów i zaleceń bezpieczeń- elektrycznej stwa podczas przenoszenia i przechowywania zdjętego pasa bezpieczeństwa z napinaczem Na rysunkach 11.43 do 11.54 przedstawiono pirotechnicznym. schematy poszczególnych obwodów instalacji Zamontowanieelektrycznej samochodu zawierające oznacze- nia poszczególnych elementów wyposażenia • W celu zamontowania pasa bezpieczeństwa elektrycznego i kolorów przewodów. z napinaczem pirotechnicznym wykonać czyn- 232
  • 231. Schematy instalacji elektrycznej Rys. 11.43. Schemat połączeń zasilania elektrycznego 1 — akumulator, 2 — wyłącznik samoczynny elektrycznego sterowania szyb i otwierania dachu, 3 — wyłącznik zapłonu (stacyjka), 4 — (+) zasilania po włączeniu zapłonu, 5 — do rozrusznika, 6 — przełącznik oświetlenia, 7 — wyłącznik przednich świateł przeciwmgłowych, 8 — przekaźnik ogrzewania, przewietrzania i klimatyzacji, 9 — przekaźnik wstępny zasilania elementów wyposażenia elektrycznego, 10 — przekaźnik wtórny zasilania elementów wyposażenia elektrycznego X — połączenie z alternatorem, Y — połączenie z elektrycznym sterowaniem szyb i otwieraniem dachu Oznaczenia kolorów przewodów: W — biały, OR — pomarańczowy, Y — żółty, GY — szary, L — niebieski, LG — jasnozielony, BR — brązowy, B — czarny, R — czerwony, P — różowy, G — zielony, PU — fioletowy, SB — błękitny, CH — ciemnobrązowy, DG — ciemnozielony 233
  • 232. Wyposażenie elektryczne Rys. 11.44. Obwód rozruchu A — mechaniczna skrzynka przekładniowa, B — automatyczna skrzynka przekładniowa, 1 — wyłącznik zapłonu, 2 — rozrusznik, 3 — stycznik wielofunkcyjny, 4 — przekaźnik blokady uruchamiania silnika, 5 — akumulator, 6 — skrzynka bezpieczników we wnętrzu nadwozia Batterie + permanent — (+) zasilania stałego, Essence — wersja z silnikiem benzynowym, Diesel — wersja z silnikiem wysokoprężnym Oznaczenia kolorów przewodów: W — biały, OR — pomarańczowy, Y — żółty, GY — szary, L — niebieski, LG — jasnozielony, BR — brązowy, B — czarny, R — czerwony, P — różowy, G — zielony, PU — fioletowy, SB — błękitny, CH — ciemnobrązowy, DG — ciemnozielony Rys. 11.45. Obwód ładowania A — wersje z silnikiem benzynowym, B — wersje z silnikiem wysokoprężnym, 1 — alternator, 2 — skrzynka bezpieczników we wnętrzu nadwozia, 3 — lampka kontrolna ładowania akumulatora, 4 — złącze głównej wiązki przewodów, 5 — skrzynka bezpieczników w przedziale silnika + APC — (+) zasilania po włączeniu zapłonu, Batterie + permanent — (+) zasilania stałego. Oznaczenia kolorów przewodów: W — biały, OR — pomarańczowy, Y — żółty, GY — szary, L — niebieski, LG — jasnozielony, BR — brązowy, B — czarny, R — czerwony, P — różowy, G — zielony, PU — fioletowy, SB — błękitny, CH — ciemnobrązowy, DG — ciemnozielony234
  • 233. Schematy instalacji elektrycznej Rys. 71.46. Obwód świateł drogowych i mijania 1 — przełącznik oświetlenia, 2 — prawy reflektor, 3 — lewy reflektor, 4 — żarnik światła drogowego, 5 — żarnik światła mijania, 6 — lampka kontrolna świateł drogowych, 7 — złącze głównej wiązki przewodów Batterie + permanent — (+) zasilania stałego, ROUTE — światła drogowe, CODE — światła mijania, APPEL — sygnał świetlny, 1ERE — pierwsze położenie, 2NDE — drugie położenie, OFF — położenie wyłączenia. Oznaczenia kolorów przewodów: W — biały, OR — pomarańczowy, Y — żółty, GY — szary, L — niebieski, LG — jasnozielony, BR — brązowy, B — czarny, R — czerwony, P — różowy, G — zielony, PU — fioletowy, SB — błękitny, CH — ciemnobrązowy, DG — ciemnozielony Rys. 11.47. Obwód świateł pozycyjnych A — wersje wcześniejsze, B — wersje późniejsze 1 — przełącznik oświetlenia, 2 — wyłącznik przednich świateł przeciwmgłowych, 3 — lewe przednie światło pozycyjne, 4 — prawe przednie światło pozycyjne, 5 — lewe tylne światło pozycyjne, 6 — prawe tylne światło pozycyjne, 7 — lewe światło oświetlenia tablicy rejestracyjnej, 8 — prawe światło oświetlenia tablicy rejestracyjnej FUSIBLE — bezpiecznik, Batterie + permanent — (+) zasilania stałego, 1ST — pierwsze położenie, 2ND — drugie położenie, OFF — położenie wyłączenia Oznaczenia kolorów przewodów: W — biały, OR — pomarańczowy, Y — żółty, GY — szary, L — niebieski,® LG — jasnozielony, BR — brązowy, B — czarny, R — czerwony, P — różowy, G — zielony, PU — fioletowy, SB — błękitny, CH — ciemnobrązowy, DG — ciemnozielony235
  • 234. Wyposażenie elektryczneRys. 11.48. Obwód kierunkowskazów i świateł awaryjnych1 — włącznik świateł awaryjnych, 2 — przekaźnik kierunkowskazów i świateławaryjnych, 3 — przełącznik kierunkowskazów, 4 — lampka kontrolna prawychkierunkowskazów, 5 — lampka kontrolna lewych kierunkowskazów,6 — kierunkowskaz prawy tylny, 7 — kierunkowskaz prawy boczny,8 — kierunkowskaz prawy przedni, 9 — kierunkowskaz lewy tylny,10 — kierunkowskaz lewy boczny, 11 — kierunkowskaz lewy przedniBatterie+ APC — (+) zasilania po włączeniu zapłonu. Batterie + permanent — (+) zasilania+ permanent stałego, FUSIBLE — bezpiecznik, ON — położenie włączenia,OFF — położenie wyłączenia I FUSIBLEOznaczenia kolorów przewodów: W — biały, OR — pomarańczowy, Y — żółty, |15(7,5A)GY — szary, L — niebieski, LG — jasnozielony, BR — brązowy, B — czarny,R — czerwony, P — różowy, G — zielony, PU — fioletowy, SB — błękitny,CH — ciemnobrązowy, DG — ciemnozielony ® 11 Pu/R irtii irtii rtiB B lP / > XUR G^—J Rys. 11.49. Obwód tylnego światła przeciwmgłowego A — wersja 4-drzwiowa, B — wersje 3- i 5-drzwiowa 1 — przełącznik oświetlenia, 2 — przekaźnik tylnego światła przeciwmgłowego, 3 — wyłącznik tylnego światła przeciwmgłowego, 4 — tylne światło przeciwmgłowe. X — do obwodu sygnalizacji pozostawienia włączonych świateł po wyłączeniu silnika, Y — do skrzynki bezpieczników wewnątrz nadwozia. Batterie + permanent — (+) zasilania stałego, 1 ST — pierwsze położenie, 2ND — drugie położenie, OFF — położenie wyłączenia Oznaczenia kolorów przewodów: W — biały, OR — pomarańczowy, Y — żółty, GY — szary, L — niebieski, LG — jasnozielony, BR — brązowy, B — czarny, R — czerwony, P — różowy, G — zielony, PU — fioletowy, SB — błękitny, CH — ciemnobrązowy, DG — ciemnozielony236
  • 235. Schematy instalacji elektrycznej Rys. 11.50. Obwód przednich świateł przeciwmgłowych Rys. 11.51. Obwód świateł hamowania 1 — przełącznik oświetlenia, 2 — przekaźnik przednich 1 — włącznik świateł hamowania, 2 — lewe światło świateł przeciwmgłowych, 3 — wyłącznik przednichhamowania, 3 — prawe światło hamowania, 4 — dodatkowe świateł przeciwmgłowych, 4 — lewy reflektor światło hamowania przeciwmgłowy, 5 — prawy reflektor przeciwmgłowy. X — do świateł pozycyjnych, Y — tylko wersje 3- i 5-drzwiowe. X — do skrzynki bezpieczników. Batterie + permanent — Batterie + permanent — (+) zasilania stałego, (+) zasilania stałego, 1ST — pierwsze położenie,ENCLENCHE — włączone, DECLENCHE — wyłączone. 2ND — drugie położenie, OFF — położenie wyłączenia. Oznaczenia kolorów przewodów: W — biały, Oznaczenia kolorów przewodów: W — biały,OR — pomarańczowy, Y — żółty, GY — szary, L — niebieski, OR — pomarańczowy, Y — żółty, GY — szary, LG — jasnozielony, BR — brązowy, B — czarny, L — niebieski, LG — jasnozielony, BR — brązowy, R — czerwony, P — różowy, G — zielony, PU — fioletowy, B — czarny, R — czerwony, P — różowy, G — zielony,SB — błękitny, CH — ciemnobrązowy, DG — ciemnozielony PU — fioletowy, SB — błękitny, CH — ciemnobrązowy, DG — ciemnozielony Rys. 11.52. Obwód zamka centralnego 1 — wyłącznik cieplny, 2 — moduł elektroniczny sterowania zamka -s- centralnego, 3 — wyłącznik sterowania drzwi przednich lewych, 4 — wyłącznik© cieplny siłownika drzwi przednich lewych, 5 — siłownik drzwi przednich lewych, 6 — siłownik drzwi przednich prawych, 7 — siłownik drzwi tylnych lewych, 8 — siłownik drzwi tylnych prawych, 9 — czujnik położenia siłownika drzwi przednich lewych-B- Batterie + permanent — (+) zasilania ® stałego, Fusible — bezpiecznik, Deverr. — odblokowanie, Verr. — zablokowanie, Sens du flux de courant — kierunek przepływu prądu. Vers deverr. — do odblokowania, Vers verr. — do zablokowania, Sens de fonct.•a de commande — kierunek działania polecenia. Oznaczenia kolorów przewodów: W — biały, OR — pomarańczowy, Y — żółty, GY — szary, L — niebieski, LG — jasnozielony, BR — brązowy,-B- B — czarny, R — czerwony, P — różowy, G — zielony, PU — fioletowy, SB — błękitny, CH — ciemnobrązowy, DG — ciemnozielony237
  • 236. Wyposażenie elektryczne Rys. 11.53. Obwód świateł cofaniaA — wersje 3- i 5-drzwiowa,B — wersja 4-drzwiowa1 — włącznik świateł cofaniamechanicznej skrzynkiprzekładniowej, 2 — stycznikB wielofunkcyjny automatycznejskrzynki przekładniowej, 3 — leweświatło cofania, 4 — prawe światłocofania+ APC — (+) zasilania po włączeniuzapłonu, R — bieg wsteczny,AUTRES — pozostałe biegi Rys. 11.54. Schemat elektryczny obwodu klimatyzacji A — wersje z silnikiem benzynowym, B — wersje z silnikiem wysokoprężnym 1 — silnik dmuchawy, 2 — rezystancja silnika dmuchawy, 3 — wyłącznik dmuchawy, 4 — wyłącznik klimatyzacji, 5 — termistorowy moduł sterowania, 6 — silnik przesłony recyrkulacji powietrza we wnętrzu pojazdu, 7 — wyłącznik recyrkulacji powietrza we wnętrzu pojazdu, 8 — przekaźnik klimatyzacji, 9 — podwójny włącznik ciśnieniowy, 10 — wyłącznik cieplny sprzęgła elektromagnetycznego sprężarki klimatyzacji, 11 — sprężarka klimatyzacji, 12 — elektrozawór zwiększonej prędkości obrotowej biegu jałowego, 13 — przekaźnik nr 1 wentylatora chłodnicy, 14 — przekaźnik nr 2 wentylatora chłodnicy, 15 — przekaźnik nr 3 wentylatora chłodnicy, 16 — elektroniczne urządzenie sterujące silnika, 17 — wentylator elektryczny nr 1, 18 — wentylator elektryczny nr 2 X — do oświetlenia wnętrza, + APC — (+) zasilania po włączeniu zapłonu, Batterie + permanent — (+) zasilania stałego, FRE — dopływ świeżego powietrza z zewnątrz, REC — recyrkulacja powietrza we wnętrzu238
  • 237. 12 NADWOZIE— wersje osobowe: 5; 12.1.CHARAKTERYSTYKA — wersje użytkowe (Van): 2.TECHNICZNAWspółczynnik oporu aerodynamicznego (c x ):— wersje 3- i 5-drzwiowa: 0,33;— wersja 4-drzwiowa: 0,32. DANE OGÓLNEWymiary (mm) Nadwozie jest samonośne, wykonane z wytło- czek z blachy stalowej, zgrzewane elektrycznie. Rodzaje nadwozia:4-drzwioweRodzaj nadwozia3- i 5-drzwiowe — kombilimuzyna 3-drzwiowa w wersji osobo- 4120 4320 Długość wej;1690 Szerokość1690 — kombilimuzyna 5-drzwiowa w wersji osobo-1395 Wysokość 1395 Rozstaw kół przednich*1480/ 1470 1480/ 1470 wej; Rozstaw kół tylnych*1445/14351445/1435 — limuzyna 4-drzwiowa;Rozstaw osi 2535 2535 — kombilimuzyna 3- lub 5-drzwiowa w wersjiZwis przedni830 830 użytkowej (Van).Zwis tylny755 955 Liczba miejsc (łącznie z kierowcą):* Z kołami o średnicy obręczy 13quot; /14quot;.Masy (kg)4-drzwioweRodzaj nadwozia 3-drzwiowe 5-drzwioweRodzaj silnika2,0 D 1,42,0 D 1,4 1,62,0 D1,41,6Masa własna1035do1131 1070do1171 1140do1212 1045do1140 1085do1188 1155 do 1225 1070do1131 1145do1219 Masa całkowita dopuszczal- na1545 15951630 1630 1545 1595 1630 1545 - w tym maksymalnie na oś przednią 855 900 815 900815855 900 815 - w tym maksymalnie na oś tylną 785785785 785790 790785790 Masa dopuszczalna holo- wanej przyczepy z hamul- cami900 1120 (1160) 840900 1120(1160) 900840 840 Dopuszczalne obciążenie bagażnika dachowego75 75 75 75 757575 75 Dopuszczalne obciążenie haka holowniczego50 50 50 50 505050 50Jwaga: w nawiasach podano wartości dla wersji z automatyczną skrzynką przekładniową różniące się od wartości dla wersji ze skrzynką nechaniczną.239
  • 238. Nadwozie12.2. OBSŁUGA I NAPRAWA Uwaga. Niniejszy rozdział dotyczy jedynie odej- mowanych elementów nadwozia. 12.2.1. Przednia część nadwozia WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE POKRYWY PRZEDZIAŁU SILNIKA • Otworzyć pokrywę przedziału silnika. • Korzystając z pomocy drugiej osoby podtrzy- mać pokrywę przedziału silnika z obu stron samochodu.Rys. 72.3. Regulacja położenia pokrywy przedziału • Odkręcić śruby mocowania zawiasów do po-silnika 1 — śruby mocowania zawiasu umożliwiające regulację krywy przedziału silnika. położenia pokrywy (po prawej stronie analogiczne • Zdjąć pokrywę przedziału silnika. śruby) Zamontowanie • Korzystając z pomocy drugiej osoby usta- zawiasów i wkręcić ręką śruby (1, rys. 12.3) wić pokrywę przedziału silnika na ramionach mocowania zawiasów po obu stronach po- krywy. • Wyregulować położenie pokrywy względem krawędzi przedziału silnika (patrz dalszy opis). REGULACJA POŁOŻENIA POKRYWY PRZEDZIAŁU SILNIKA • Poluzować śruby mocowania zawiasów po- krywy przedziału silnika. • Ustawić pokrywę przedziału silnika tak, aby zaczep zabezpieczający jej zamka uniemożli- wiał otwarcie pokrywy, gdy znajduje się ona o 1 do 1,5 mm powyżej krawędzi przednich błot- ników. Rys. 12.1. Szerokości szczelin drzwi i pokryw • Sprawdzić, czy szerokość szczeliny między względem nadwozia tylną krawędzią pokrywy przedziału silnika i kra- Szczelina 1 — wartość 3,5 ± 1 mm, wędzią pasa podokiennego jest prawidłowa. szczeliny 2 do 5 — wartość 5 ± 1 mm Rys. 12.2. Zespół pokrywy przedziału silnika 1 — pokrywa przedziału silnika, 2 — wykładzina tłumiąca hałas, 3 — uszczelka, 4 — podpórka pokrywy, 5 — zderzak gumowy o regulowanym położeniu, 6 — zaczep zamka, 7 — zespół linki otwierania zamka pokrywy 240
  • 239. Przednia część nadwozia i. 12.4. Regulacja położenia zamka pokrywy edziału silnika - śruby mocowania zamka pokrywy przedziału silnikaDokręcić śruby mocowania zawiasów pokry- przedziału silnika. Poluzować śruby (1, rys. 12.4) mocowania nka pokrywy przedziału silnika. Kilkakrotnie opuścić delikatnie pokrywę prze- lału silnika (bez zamykania), aby umożliwić iwidłowe ustawienie się zamka w środkowym łożeniu. Ustawić przednią krawędź pokrywy przedziału lika o 2 mm powyżej krawędzi przednich błotni- N, obracając odpowiednio gumowe ograniczniki łożenia pokrywy o regulowanej wysokości lieszczone na górnej powierzchni przedniego sa nadwozia (wysokość swobodna 12 mm). TÓcić uwagę, aby szerokość szczeliny między lą krawędzią pokrywy przedziału silnika i krawę- ą pasa podokiennego była prawidłowa. Dokręcić śruby mocowania zamka pokrywy :edziału silnika. Zamknąć pokrywę przedziału silnika. Rys. 72.5. Zderzaki i osłony ozdobne WMONTOWANIE I ZAMONTOWANIEA — zderzak przedni, B — zderzak tylny wersji ERZAKA PRZEDNIEGO3- i 5-drzwiowej, C — zderzak tylny wersji 4-drzwiowej1 — ozdobna osłona wlotu powietrza, 2 — zderzak wmontowanieprzedni, 3 — wspornik zderzaka przedniego, Otworzyć pokrywę przedziału silnika. 4 — poduszka gumowa Odpiąć zatrzaski i zdjąć ozdobną osłonę wlo-powietrza. Wymontować kierunkowskazy przednie odłą- ając złącza ich przewodów elektrycznych oraz kręcając po jednej śrubie mocowania kierun- wskazu (patrz rys. 11.14). Odkręcić śruby górnego mocowania zderza-przedniego (patrz rys. 12.8). Wymontować osłony przeciwbłotne z wnękprzednich. Odpiąć zaczepy bocznego mocowania zde- ika przedniego (patrz rys. 12.6). Wykręcić śruby dolnego mocowania zderzaka :edniego (patrz rys. 12.7). Wyciągnąć zderzak do przodu. Zachować trożność, aby nie porysować powłoki lakiero- Rys. 12.6. Usytuowanie zaczepu bocznego mocowania j błotników przednich. zderzaka przedniego 241
  • 240. NadwozieRys. 12.8. Rozmieszczenie śrub górnego mocowaniazderzaka przedniegoRys. 12.7. Rozmieszczenie śrub dolnego mocowania zderzaka przedniego Zamontowanie W celu zamontowania zderzaka przedniego na- leży wykonać czynności w kolejności odwrotnej do podanej podczas jego wymontowania.WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE BŁOTNIKA PRZEDNIEGO Wymontowanie • Otworzyć pokrywę przedziału silnika. Rys. 72.9. Zespół błotnika przedniego1 — błotnik przedni, 2 — osłona wnęki koła, • Wymontować osłonę przeciwbłotną z wnęki3 — wspornik, 4 — listwa ochronna koła przedniego. • Wymontować zderzak przedni (patrz odpo- 1 wiedni opis). • Wymontować kierunkowskaz boczny. • Odkręcić śruby górnego mocowania błotnika przedniego (patrz rys. 12.10). • Odkręcić śrubę bocznego mocowania błotni- ka przedniego umieszczoną we wnęce kierun- kowskazu (patrz rys. 12.10) oraz śrubę dolnego mocowania błotnika przedniego (rys. 12.11). • Zdjąć błotnik przedni. Zamontowanie W celu zamontowania błotnika przedniego nale- ży wykonać czynności w kolejności odwrotnej do podanej podczas jego wymontowania. 12.2.2. Drzwi boczne i szyby WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE DRZWI BOCZNYCH Wymontowanie • Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz- nej samochodu. • Wymontować pokrycie drzwi (patrz odpowiedniRys. 72.70. Rozmieszczenie śrub mocowania błotnika opis). przedniego 242
  • 241. Drzwi boczne i szyby Rys. 12.11. Usytuowanie śruby dolnego mocowania błotnika przedniego• Rozłączyć złącza przewodów elektrycznych i wyciągnąć przewody elektryczne z drzwi. • Wymontować oś obrotu ogranicznika otwar- cia drzwi. • Korzystając z pomocy drugiej osoby przytrzy- mać drzwi i odkręcić śruby mocowania drzwi do zawiasów (patrz rys. 12.13). • Wyjąć drzwi z samochodu. Zamontowanie W celu zamontowania drzwi bocznych należy Rys. 12.13. Wymontowanie drzwi wykonać czynności w kolejności odwrotnej do 1 — ogranicznik otwarcia drzwi Strzałkami wskazano śruby mocowania zawiasów podanej podczas ich wymontowania. do drzwi WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE POKRYCIA DRZWI PRZEDNICH • Za pomocą płaskiego narzędzia podważyć Wymontowaniei zdjąć osłonę ozdobną wewnętrznej klamki drzwi • Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz-przednich (patrz rys. 12.20). nej samochodu.• Jeśli samochód jest wyposażony w mecha- • Zdjąć osłonę zewnętrznego lusterka wstecz-nizm ręcznego podnoszenia szyby, zdjąć korbkę nego. tego mechanizmu.6 Rys. 12.12. Drzwi A — drzwi przednie, B — drzwi tylne 1 — poszycie drzwi, 2 — szkielet drzwi, 3 — folia uszczelniająco-izolacyjna, 4 — uszczelka drzwi, 5 - 6 — ogranicznik otwarcia drzwi, 7 — listwa ochronna, 8 — prowadnica szyby243
  • 242. NadwozieRys. 12.15. Możliwekierunki regulacji ryglazamka drzwi1 — wkręty mocowaniarygla zamka drzwi • Jeśli samochód jest wyposażony w elektrycz-ne sterowanie szyb, za pomocą płaskiego na-rzędzia podważyć i odchylić (patrz rys. 12.19)umieszczoną w podłokietniku płytkę przełączni-ków (drzwi lewe) lub przełącznika (drzwi prawe)oraz rozłączyć złącza przewodów elektrycznychi wyjąć tę płytkę. Rys. 12.14. Rozmieszczenie śrub mocowania zawiasu drzwi do nadwozia• W modelach do marca 1996 podważyć i zdjąćpokrywę podłokietnika, a następnie wykręcićśruby znajdujące się pod pokrywą podłokietnika(patrz rys. 12.17).• W modelach od kwietnia 1996 wymontowaćuchwyt wewnętrzny drzwi przednich. Rys. 12.16. Zespół pokrycia drzwi przednich A — do marca 1996, B — od kwietnia 1996, C — wersja 4- i 5-drzwiowa, D — wersja 3-drzwiowa 1 — pokrycie tapicerskie, 2 — schowek, 3 — podłokietnik, 4 — osłona klamki wewnętrznej, 5 — uchwyt drzwi, 6 — płytka przełączników elektrycznego sterowania szyby 244
  • 243. Drzwi boczne i szyby Rys. 12.17. Rozmieszczenie elementówmocowania pokrycia drzwi przednichwcześniejszej wersji • Wykręcić śrubę mocowania klamki wewnętrz- nej drzwi przednich. • Wykręcić śruby mocowania pokrycia do szkie- letu drzwi przednich (patrz rys. 12.17 i 12.18). • Odpiąć sprężyste zatrzaski i zdjąć pokrycie z drzwi przednich.Zamontowanie W celu zamontowania pokrycia drzwi przednich należy wykonać czynności w kolejności odwrot- nej do podanej podczas jego wymontowania. Rys. 12.18. Rozmieszczenie elementów mocowania pokrycia drzwi przednich późniejszej wersji Rys. 12.19. Wyjmowanie z drzwi przednich płytki Rys. 12.20. Wyjmowanie osłony klamki wewnętrznej przełączników elektrycznego sterowania szybydrzwi przednich245
  • 244. NadwozieWYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE POKRYCIA DRZWI TYLNYCHWymontowanie • Za pomocą płaskiego wkrętaka zdjąć osłonę ozdobną klamki wewnętrznej drzwi tylnych. • Jeśli samochód jest wyposażony w mecha- nizm ręcznego podnoszenia szyby, zdjąć korb- kę tego mechanizmu. • Jeśli samochód jest wyposażony w elek- tryczne sterowanie szyb, za pomocą płaskiego narzędzia podważyć i odchylić umieszczoną w podłokietniku płytkę przełącznika oraz roz- łączyć złącza przewodów elektrycznych i wy- jąć tę płytkę. • Wymontować uchwyt wewnętrzny drzwi tyl- nych. Rys. 12.21. Zespół pokrycia drzwi tylnych A — wersja z ręcznym sterowaniem szyb, B — wersja z elektrycznym sterowaniem szyb 1 — pokrycie tapicerskie, 2 — osłona klamki wewnętrznej, 3 — uchwyt drzwi, 4 — przełącznik elektrycznego sterowania szyby Rys. 12.23. Widok szkieletu drzwi po zdjęciu pokrycia A — drzwi przednie, B — drzwi tylne 1 — śruby mocowania silnika elektrycznego mechanizmu sterowania szyby, 2 — śruby mocowania wspornika prowadnicy szyby, 3 — śruby mocowania i regulacji położenia przegubu mechanizmu otwierania drzwi, 4 — śruba mocowania klamki wewnętrznej drzwi, 5 — śruby mocowania ramki szyby nieruchomej, 6 — śruby mocowania uchwytu szyby, 7 — śruby Rys. 12.22. Rozmieszczenie elementów mocowania mocowania wzmocnienia szkieletu drzwi pokrycia drzwi tylnych246
  • 245. Drzwi boczne i szyby Rys. 72.24. Zespół szyb drzwi A — wersja z ręcznym sterowaniem, B — wersja z elektrycznym sterowaniem, C — zespół drzwi przednich, D — zespół drzwi tylnych 1 — uszczelka szyby ruchomej, 2 — szyba, 3 — mechanizm sterowany elektrycznie, 4 — mechanizm sterowany ręcznie, 5 — korbka, 6 — prowadnica szyby, 7 — szyba tylna nieruchoma, 8 — uszczelka szyby nieruchomej, 9 — zawiasy drzwi, 10 — ogranicznik otwarcia drzwi• W wersjach wyposażonych w elektryczne ste- • Wykręcić śrubę mocowania klamki wewnętrz-rowanie szyb w przednich drzwiach ustawić nej drzwi tylnych.szybę tak, aby były widoczne śruby mocowania • Wykręcić śruby mocowania pokrycia drzwiwspornika szyby do jej prowadnicy. tylnych (rys. 12.22).• Odkręcić śruby mocowania uchwytu szyby • Odpiąć sprężyste zatrzaski i zdjąć pokryciedo mechanizmu podnoszenia. z drzwi tylnych.• Za pomocą taśmy samoprzylepnej przytrzy- Zamontowanie mać szybę w opisanym poprzednio położeniulub wyjąć ją po uprzednim wyjęciu uszczelki W celu zamontowania pokrycia drzwi tylnychszyby w ramce drzwi. należy wykonać czynności w kolejności odwrot-• W przednich drzwiach wymontować wzmoc- nej do podanej podczas jego wymontowania.nienie boczne ze szkieletu drzwi.• W wersjach wyposażonych w elektryczne ste- WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIErowanie szyb rozłączyć złącze przewodów elek- MECHANIZMU PODNOSZENIA SZYBY trycznych i wykręcić śruby mocowania silnikaelektrycznego mechanizmu podnoszenia szyby DRZWI BOCZNYCHoraz wyjąć silnik elektryczny. Wymontowanie • Wykręcić śruby mocujące mechanizm pod- • Wymontować pokrycie drzwi (patrz odpowied- noszenia szyby. ni opis) oraz odkleić folię uszczelniającą ze• Wyjąć mechanizm podnoszenia szyby przez szkieletu drzwi. otwory w szkielecie drzwi.247
  • 246. Nadwozie Rys. 72.25. Mechanizm otwierania drzwi A — drzwi przednie, B — drzwi tylne, C — wersja 3-drzwiowa, D — wersje 4- i 5-drzwiowa 1 — klamka zewnętrzna, 2 — wspornik klamki zewnętrznej, 3 — cięgła zamka drzwi, 4 — wspornik cięgieł, 5 — zamek drzwi z bębenkiem, 6 — zamek drzwi bez bębenka, 7 — siłownik centralnego blokowania drzwi, 8 — osłona klamki wewnętrznej, 9 — klamka wewnętrzna, 10 — rygiel zamka, 11 — podkładka rygla, 12 — cięgła, 13 — zaczep sprężysty, 14 — zderzak (ogranicznik)Zamontowanie W celu zamontowania mechanizmu podnosze- nia szyby drzwi bocznych należy wykonać czyn- ności w kolejności odwrotnej do podanej pod- czas jego wymontowania. WYMONTOWANIE MECHANIZMU OTWIERANIA DRZWI BOCZNYCH Wymontowanie • Wymontować pokrycie drzwi (patrz odpowiedni opis). • Odkleić częściowo folię uszczelniającą ze szkieletu drzwi. Klamka zewnętrzna • Rozłączyć cięgło między zamkiem drzwi i klam- ką zewnętrzną. • Wykręcić nakrętkę mocowania klamki ze- wnętrznej wewnątrz szkieletu drzwi.Rys. 12.26. Rozmieszczenie wkrętów mocowania • Wyjąć klamkę zewnętrzną. zamka drzwi przednich 248
  • 247. Drzwi boczne i szyby wrotnej do podanej podczas jego wymontowa-nia.WYMIANA SZYBY PRZEDNIEJ I TYLNEJSzyby przednia i tylna są wklejane do nadwoziai mają istotny wpływ na jego sztywność, a tymsamym i na bierne bezpieczeństwo samochodu.Elementy te należy wymieniać w specjalistycznejstacji obsługi. Rys. 12.27. Rozmieszczenie wkrętów mocowaniaWYMIANA SZYBY DRZWI PRZEDNICH zamka drzwi tylnychLUB TYLNYCHWymontowanie Zamek drzwi• Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz-nej samochodu. • Rozłączyć cięgło między zamkiem drzwi i klam-• Wymontować pokrycie drzwi przednich lub ką zewnętrzną.tylnych (patrz odpowiedni opis) oraz odkleić • Odkręcić trzy wkręty mocowania zamka drzwifolię uszczelniającą ze szkieletu drzwi. (patrz rys. 12.26 lub 12.27) oraz (w wersjach• Ustawić szybę tak, aby były widoczne śruby z centralnym blokowaniem drzwi) śruby moco-mocowania wspornika szyby do prowadnicy wania siłownika zamka centralnego.i odkręcić te śruby. • Odłączyć cięgła od klamki wewnętrznej oraz• Wyjąć uszczelkę z drzwi. od przegubów zamka drzwi.• W drzwiach tylnych wymontować prowadnicę • Wyjąć zamek drzwi.szyby, a następnie szybę nieruchomą. Zamontowanie • Unieść nieco szybę ruchomą, następnie po-chylić ją do przodu i wyjąć do góry z wnętrza W celu zamontowania mechanizmu otwieraniaszkieletu drzwi. drzwi należy wykonać czynności w kolejności od- Rys. 72.28. Zespół drzwi tyłu nadwozia wersji 3- i 5-drzwiowej 1 — drzwi tyłu nadwozia, 2 — zawias, 3 — sprężyna gazowa, 4 — uszczelka drzwi, 5 — zderzak gumowy (ogranicznik), 6 — wspornik oświetlenia tablicy rejestracyjnej, 7 — szyba drzwi tyłu nadwozia, 8 — uszczelka szyby, 9 — zamek drzwi tyłu nadwozia, 10 — linka otwierania zamka drzwi tyłu nadwozia, 11 — dźwignia otwierania drzwi tyłu nadwozia 249
  • 248. NadwozieRys. 12.31. Regulacja zamka drzwi tyłu nadwozia1 — śruby mocowania i regulacjiZamontowanieW celu zamontowania szyby drzwi przednich Rys. 12.29. Wymontowanie i regulacja drzwi tyłulub tylnych należy wykonać czynności w kolej- nadwozianości odwrotnej do podanej podczas jej wy- 1 — śruby mocowania zawiasów do drzwi tyłu nadwozia, 2 — śruby mocowania sprężyny gazowej drzwi tyłumontowania. nadwozia12.2.3. Tylna część nadwoziaWYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIEDRZWI TYŁU NADWOZIA Wymontowanie• Odłączyć akumulator od instalacji elektrycz-nej samochodu.• Wymontować pokrycie wewnętrzne drzwi tyłu Rys. 12.30. Rozmieszczenie śrub (1) mocowanianadwozia. i regulacji rygla zamka drzwi tyłu nadwoziaRys. 12.32. Zespół pokrywy bagażnikawersji 4-drzwiowej1 — pokrywa bagażnika, 2 — zawiaspokrywy bagażnika, 3 — drążki skrętnewspomagania otwierania pokrywybagażnika, 4 — zamek pokrywybagażnika, 5 — zderzak gumowy(ogranicznik), 6 — wspornik oświetleniatablicy rejestracyjnej, 7 — linka otwieraniazamka pokrywy bagażnika, 8 — dźwigniaotwierania zamka pokrywy bagażnika,9 — cięgło250
  • 249. Tylna część nadwozia • Korzystając z pomocy drugiej osoby przytrzy-mać otwartą pokrywę bagażnika i odkręcić dwieśruby dolnego mocowania obu zawiasów.• Zdjąć pokrywę bagażnika.ZamontowanieW celu zamontowania pokrywy bagażnika nale-ży wykonać czynności w kolejności odwrotnejdo podanej podczas jej wymontowania, zwraca-jąc uwagę, aby szerokość szczelin między po-krywą bagażnika i krawędziami błotników tyl-nych na całym obwodzie była w przybliżeniurówna. Po założeniu pokrywy bagażnika należyB wyregulować położenie jej zamka (rys. 12.33A)i zawiasów (rys. 12.34).WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIEZDERZAKA TYLNEGOWymontowanie Rys. 12.33. Rozmieszczenie śrub mocowania• Wykręcić śruby mocowaniaquot;zderzaka tylnego i regulacji zamków we wnękach obu kół tylnych. A — śruby mocowania zamka pokrywy bagażnika• Wykręcić dolne śruby mocowania zderzaka i regulacji jej ustawienia względem krawędzi nadwozia,tylnego (rys. 12.35). B — śruby regulacji zamka drzwi tyłu nadwozia oraz linki otwierania zamka 1 — śruby mocowania i regulacji, 2 — śruba regulacji linki otwierania zamka (bez luzu)• Rozłączyć złącza przewodów elektrycznych doprowadzonych do wnętrza drzwi tyłu nadwo- zia i wyjąć te przewody elektryczne z wnętrza Rys. 12.34. drzwi. Wymontowanie • Korzystając z pomocy drugiej osoby podtrzy- i regulacja położenia mać drzwi tyłu nadwozia i wykręcić śruby (2, rys. pokrywy bagażnika 12.29) mocowania sprężyny gazowej do drzwi1 — śruby mocowania tyłu nadwozia.i regulacji zawiasu do pokrywy • Odkręcić śruby (1) mocowania zawiasów do drzwi tyłu nadwozia. • Zdjąć drzwi tyłu nadwozia. Zamontowanie W celu zamontowania drzwi tyłu nadwozia nale- ży wykonać czynności w kolejności odwrotnej do podanej podczas ich wymontowania, zwra- cając uwagę, aby szerokość szczelin między drzwiami tyłu nadwozia i krawędziami błotników tylnych na całym obwodzie była w przybliżeniu równa. Po założeniu drzwi tyłu nadwozia należy wyregulować położenie rygla (rys. 12.30) i zam- ka (rys. 12.31 oraz 12.33B) tych drzwi. WYMONTOWANIE I ZAMONTOWANIE POKRYWY BAGAŻNIKA Wymontowanie • Odkręcić dwie śruby górnego mocowaniaRys. 12.35. Rozmieszczenie dolnych śrub mocowania obu zawiasów pokrywy bagażnika.zderzaka tylnego 251
  • 250. Nadwozie • Wymontować górne elementy mocowaniazderzaka tylnego (rys. 12.36).• Wysunąć tylny zderzak do tyłu samochodu,zwracając uwagę, aby nie porysować powłokilakierowej błotników tylnych.ZamontowanieW celu zamontowania zderzaka tylnego należywykonać czynności w kolejności odwrotnej do Rys. 12.36. Rozmieszczenie górnych elementówpodanej podczas jego wymontowania. mocowania zderzaka tylnego
  • 251. 13DANE OGÓLNEWedług normy ECE 93/116 KOŁA 1 OGUMIENIE W Ciśn eniePozaWersja Mieszane mieście miastemw ogu mieniuRodzaj RodzajOgumienie(M =a)silnikaobręczy 5,7 6,91,4 ze skrzynką mechaniczną9,1 6,1 7,3Tył 1,6 ze skrzynką mechaniczną9,3Przód11,0 6,2 8,21,6 ze skrzynką automatyczną2,0 D ze skrzynką mecha- 0,215 J 13 stalowe 175/70 R13 (82S) 0,221,4niczną 7,85,5 J 14 ze sto- 6,1 5,1pu lekkiego* 175/65 R14 (82H)*0,211,6 5,5 J 14 stalowe 175/65 R14 (82H) 0,23Prędkość maksymalna5,5 J 14 ze sto-pu lekkiego* 185/65 R14 (86H)*Wersje z silnikiem benzynowym 1,4: 172 km/h.5,5 J 14 stalowe 185/65 R14 (86H)0,20 Wersje z silnikiem benzynowym 1,6 oraz skrzyn-2,0 D 0,225,5 J 14 ze sto-ką mechaniczną: 180 km/h.pu lekkiego*Wersje z silnikiem benzynowym 1,6 oraz skrzyn-Wyposażenie dodatkowe.ką automatyczną: 168 km/h.Wersje z silnikiem wysokoprężnym 2,0:156 km/h.Emisja CO 2Wersje z silnikiem benzynowym 1,4: 176 g/km.Wersje z silnikiem benzynowym 1,6 oraz skrzyn-ką mechaniczną: 183 g/km.Wersje z silnikiem benzynowym 1,6 oraz skrzyn-ką automatyczną: 202 g/km. OSIĄGIWersje z silnikiem wysokoprężnym 2,0:165 g/km. Zużycie paliwa (dm3/100 km) Według normy ECE 80/1268Czas przyspieszania od 0 do 100 km/hPrzy W cykluPrzyWersje z silnikiem benzynowym 1,4: 12,6 s.120 km/h miejskim90 km/hWersje z silnikiem benzynowym 1,6 oraz skrzyn-ką mechaniczną: 11 s. 1,4 ze skrzynką mechaniczną5,2 6,6 8,0 1,6 ze skrzynką mechaniczną7,25,5 8,6Wersje z silnikiem benzynowym 1,6 oraz skrzyn-5,7 7,4 1,6 ze skrzynką automatyczną 9,5ką automatyczną: 12,9 s. 2,0 D ze skrzynką mecha-Wersje z silnikiem wysokoprężnym 2,0: 16,8 s.4,7 niczną 6,2 6,9 253
  • 252. Skorowidz rzeczowy— zmiany kąta wyprzedzenia wtrysku paliwa 107, 110 — zwiększonej prędkości obrotowej biegu jałowego 108 Filtr oleju 51, 103 Akumulator 209, wymiana 42, 51, 103 —, obsługa 45 — paliwa silnika benzynowego 53 Alternator 209, 213 wysokoprężnego 105 —, regulacja naciągu paska 210, odwadnianie 43 Amortyzator przedni 185 — powietrza 54, 105 — tylny 191, wymiana wkładu 42 Aparat zapłonowy 55 — przeciwpyłkowy 212B , wymiana 225 Bagażnik 33 Belka osi tylnej 191, 193 Bezpieczniki 211Głowica 47, 99 —, naprawa 82, 143 —, wymiana 45 —, rozkładanie 81, 142 Błotnik przedni 242 —, składanie 84, 145 Brzęczyki ostrzegawcze 15 —, wymontowanie i zamontowanie 81, 140 H Cewka zapłonowa 55 Chłodnica cieczy chłodzącej 52Hamulec awaryjny 196 Ciecz chłodząca 53, 105, regulacja , sprawdzanie poziomu 42— przedni 195 , uzupełnianie 42, wymiana wkładek ciernych 197 Ciśnienie oleju 51, 94, 103, 156 , wymiana tarczy 198 — otwarcia wtryskiwacza 106, wymontowanie i zamontowanie zacisku 198 — powietrza w ogumieniu 253 — roboczy 195 Czas przyspieszania samochodu 253, układ uruchamiania 196, 202 Czujnik obecności kluczyka w wyłączniku zapłonu 107, odpowietrzanie układu 204wody w paliwie 105 — tylny bębnowy 195 — położenia dźwigni wyboru biegów skrzynki automatycznej 59, wymiana cylinderka i szczęk 199 — położenia dźwigni zmiany biegów skrzynki mechanicznej — tylny tarczowy 196 59, 112, wymiana wkładek ciernych 200pedału przyspieszenia 110 , wymiana tarczy 201trzpienia regulacji dawki paliwa 110, wymontowanie i zamontowanie zacisku 201wałka pompy wtryskowej 110 Holowanie samochodu 10 — — wału rozrządu zaworów wylotowych i prędkościI obrotowej silnika 58przepustnicy 58Identyfikacja samochodu 8, 10 — prędkości obrotowej i położenia wału korbowego 111— silnika 8silnika 107— skrzynki przekładniowej 9 — — pojazdu 59, 108, 111Instalacja elektryczna, schematy 232 — temperatury cieczy chłodzącej 58, 104, 107, 110Kpaliwa 111 — wzniosu iglicy wtryskiwacza 111 Kadłub silnika 48, 101 Czujniki prędkości kół 197Katalizatory spalin 59 , sprawdzenie i wymiana 205 Kąt wyprzedzenia zapłonu 55 Czynnik chłodniczy klimatyzacji 212, 225 , sprawdzanie i regulacja 62 Kąty ustawienia kół przednich 185, 189 Kierownica 40 Dach otwierany elektrycznie 35Klimatyzacja wnętrza 32, 212 Dane identyfikacyjne samochodu 8Kolumna zawieszenia przedniego 186, 187 Dmuchawa, wymontowanie i zamontowanie 223 Kolumna resorująca zawieszenia tylnego 191, 192 Drzwi boczne 242Koła samochodu 253 — tyłu nadwozia 250 , ustawienie 185, 189 Dźwignia przełącznika oświetlenia zewnętrznego 22 , wymiana 40 — przełącznika wycieraczek i spryskiwaczy 29Kondensator układu zapłonowego 55 — wyboru biegów skrzynki automatycznej 20 Korektor siły hamowania 196 — zmiany biegów skrzynki mechanicznej 19— ustawienia reflektorów 23 Eksploatacja samochodu 10 Lampki kontrolne 11 Elektrody świec, odstęp 56Lusterka 36 Elektrozawór przepustnicy 112 —, ogrzewanie 36 — recyrkulacji spalin i pochłaniacza par paliwa 57, 112 Luz roboczy zaworów 48— zatrzymania silnika wysokoprężnego 1Ub
  • 253. Skorowidz rzeczowytylnych 246 Pokrywa bagażnika 251Łańcuchy napędu rozrządu silnika benzynowego 51, 75 — przedziału silnika 240Łożyska piast kół przednich 185, 189 — wlewu paliwa 34tylnych 191, 194 Pompa cieczy chłodzącej 52, 96, 104, 158M— hamulcowa 196, 202 — Oleju 51, 93, 103, 155Masy samochodu 239 — podciśnienia 196Modele samochodu, opis 7 — wspomagania układu kierowniczego 179Moduł wzmocnienia zapłonu 55, wymontowanie i zamontowanie 183Momenty dokręcania połączeń gwintowych 60, 113, 161, — wtryskowa 105, 117170, 179, 185, 191, 197, 213 Półosie napędowe, charakterystyka techniczna 176N, wymontowanie i zamontowanie 177 Prędkość obrotowa biegu jałowego 59, 106 Nadwozie 239, sprawdzanie i regulacja 63 - , wymiary 239 Prędkościomierz 15 Nagrzewnica, wymontowanie i zamontowanie 224 Prędkość maksymalna 253 Numer identyfikacyjny pojazdu 8 Przedział silnika 15, 17 — silnika 8 Przekaźnik 212 Przekładnia kierownicza 179 , regulacja popychacza zębatki 182 Obręcze kół, wymiary 253 , wymontowanie i zamontowanie 180 Obrotomierz 15 Przełącznik oświetlenia zewnętrznego 22 Obsługa bieżąca 41 Przełożenia biegów 164 Obudowa przepustnicy 54 Przepływomierz powietrza 58 Obwód hydrauliczny wspomagania układu kierowniczego, napełnianie i odpowietrzanie 184 Ograniczniki ciśnienia 196 Rama szczątkowa, wymontowanie i zamontowanie 188 Ogrzewanie szyby tylnej 32 Reflektory, regulacja ustawienia świateł 217 — wnętrza 31 Ogumienie 253 — wymiana 217 —, wymiana żarówek 24 —, ciśnienie powietrza 253 Regulator ciśnienia paliwa 54 —, obsługa 46 — prędkości biegu jałowego 54 Olej do sprężarki klimatyzacji 213 — powrotnego przepływu paliwa 105 — przekładniowy skrzynki automatycznej 169 Rezystancja kalibracji pompy wtryskowej 110 , sprawdzanie poziomu 44 Rozrusznik 210, 215 mechanicznej 165 , sprawdzanie poziomu 43 — silnikowy 51, 103, sprawdzanie poziomu 41 Schowek podręczny 39, wymiana 51 Siedzenia przednie 37 — w obwodzie wspomagania układu kierowniczego 179, ogrzewanie 38 , sprawdzanie poziomu 44Siedzenie tylne 39 Oświetlenie bagażnika 24Silnik, dane techniczne 47, 99 —, momenty dokręcania połączeń 60, 113 — wnętrza 24 —, parametry kontrolne biegu jałowego 59 — zewnętrzne 22 —, rozkładanie 86, 148, wymiana żarówek 24 —, sprawdzanie części i składanie 87, 149 —, uruchamianie 18 Siłownik regulacji wydatku paliwa 110 Paliwo 53, 105 Skrzynka przekładniowa automatyczna, charakterystyka tech- Parownik, wymontowanie i zamontowanie 227 niczna 169 Pasek napędu alternatora 210pompy cieczy chłodzącej 52, 94, 104 , regulacja 171wspomagania układu kierowniczego 94 , wymontowanie i zamontowanie 172sprężarki klimatyzacji 213, 226, przełożenia 169 — zębaty napędu pompy wtryskowej 106, 113 mechaniczna, charakterystyka techniczna 164rozrządu silnika wysokoprężnego 103, 138, wymontowanie i zamontowanie 165 Pasy bezpieczeństwa 37, 231 , przełożenia 164 Piasta koła przedniego 185, sprawdzanie poziomu oleju , wymiana łożyska 189 Sonda lambda 58tylnego 191Sprężarka klimatyzacji 212 , wymiana łożyska 194 , wymontowanie i zamontowanie 226 Płyn do spryskiwacza szyby 45 Sprężyny zawieszenia przedniego 185 Płyn hamulcowy 196tylnego 191 , sprawdzanie poziomu 45Spryskiwacz reflektorów 29 — szyby przedniej 29 Pochłaniacz par paliwa 54 Podnoszenie samochodu 10tylnej 29 Poduszki powietrzne 39, 228 Sprzęgło, charakterystyka techniczna 160 Pokrycie drzwi przednich 243—, obsługa i naprawa 43, 161 255
  • 254. Stabilizator 185, 189 , wymontowanie i zamontowanie 202 Stycznik położenia pedału przyspieszenia 111 Ustawienie kół przednich 185, 189 Sygnał dźwiękowy 24tylnych Szyby drzwi bocznych, sterowanie elektryczne 34Uszczelek głowicy 47, 100 , wymiana 249 W — — —, wymontowanie i zamontowanie mechanizmu podnoszenia 247Wał kierownicy, wymontowanie i zamontowanie 181Wentylator chłodnicy 52, 104Wskaźnik poziomu paliwa 15 Świece zapłonowe 56Wtryskiwacze paliwa silnika benzynowego 54, odstęp elektrod 56wysokoprężnego 106 — żarowe 107, 111Wycieraczka szyby przedniej 29, 218tylnej 29, 218Wyłącznik zapłonu 16 Tablica rozdzielcza 14 Wymiana koła 40 , wymontowanie i zamontowanie 219Wymiary samochodu 239 Tabliczka znamionowa 8 Wyposażenie elektryczne 209 Termostat cieczy chłodzącej 52, 104 U Zaczepy do holowania 10 Układ chłodzenia 52, 104, 157Zagłówki 38, opróżnianie, napełnianie i odpowietrzanie 96, 159 Zamek centralny 33 — hamulcowy 195Zawieszenie przednie 185 — kierowniczy 179 , naprawa 186 ze wspomaganiem, napełnianie i odpowietrzanie 184— tylne 191 , sprawdzanie poziomu oleju 44, naprawa 192 — ogrzewania i przewietrzania wnętrza 21, 30 Zawory silnika, luz roboczy 48, 100 — przeciwblokujący ABS 21, 196, 204 , sprawdzanie i regulacja luzu 60, 113, sprawdzanie 206 Zawór przepustnicy 112 — rozrządu 50, 75, 102, 138— recyrkulacji spalin 55, 112 — smarowania 51, 93, 103, 155Zbieżność kół przednich 185 — sterowania silnika benzynowego 56, 64 , regulacja 189 wysokoprężnego 106, 108, 120, 127tylnych 191, rozmieszczenie elementów 65 Zbiornik paliwa 53, 105, schemat elektryczny 67Zderzak przedni 241, diagnostyka 67— tylny 251 — tłokowo-korbowy 49, 101Zegar cyfrowy 40 — wylotowy 97, 159 Zespół napędowy, wymontowanie i zamontowanie 85, 14C — zapłonowy 55 — ogrzewania, wymontowanie i zamontowanie 223 — zasilania wtryskowy benzyny 53 Zestaw wskaźników 11, 215 wtryskowy oleju napędowego 105 Zmiana biegów 19 Urządzenie sterujące silnika benzynowego 56Zużycie paliwa 253 , identyfikacja styków złącza 56 wysokoprężnego 106, 108 , identyfikacja styków złącza 106, 109 Żarówki 210 układu ABS 197 —, wymiana 24 — wspomagające hamulców 196