...

Zintegrowana Strategia Rewitalizacji

by wroclawskarewitalizacja

on

Report

Category:

Engineering

Download: 0

Comment: 0

2,479

views

Comments

Description

Download Zintegrowana Strategia Rewitalizacji

Transcript

  1. 1. PrzedmieścieOławskie Zin t e r gr owa n a s t r a t e g i a r e w i t a l i z a c j i 01
  2. 2. Zleceniodawca Miasto Wrocław pl. Nowy Targ 1/8 50-138 Wrocław www.wroclaw.pl Wykonawca Wrocławska Rewitalizacja Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Kuźnicza 56 50-138 Wrocław www.w-r.com.pl Zespół autorski Grażyna Adamczyk-Arns Karolina Wiatrzyk Paweł Wojdylak Wrocław, grudzień 2012 Zintegrowana strategia rewitalizacji PrzedmieścieOławskie
  3. 3. 1. Zdjęcie lotnicze Przedmieścia Oławskiego (Źródło: http://maps.google.com) 02
  4. 4. Spis treści s p i s t r e ś c i Granice obszaru 04 Wprowadzenie 05 Kontekst ponadlokalny 06 Historia 08 ANALIZY UWARUNKOWANIA-FORMALNO-PRAWNE Uwarunkowania formalno-prawne 10 Ochrona zabytków 11 Plany miejscowe 14 ASPEKTY FUNKCJONALNO-PRZESTRZENNE Funkcje użytkowe 16 Komunikacja kołowa 18 Parkingi 19 Transport publiczny 20 Ścieżki rowerowe 21 Struktura własności 22 Układ urbanistyczny 24 Zieleń 26 ASPEKTY GOSPODARCZE Aktywność gospodarcza obszaru 28 ASPEKTY SPOŁECZNE Społeczność 30 Pomoc społeczna, bezrobocie 32 ASPEKTY ŚRODOWISKOWE Stan środowiska 36 Aspekty środowiskowe 38 WIZERUNEK I TOŻSAMOŚĆ 39 PODSUMOWANIE ANALIZ: ANALIZA SWOT 42 CELE STRATEGICZNE I OPERACYJNE 44 SCENARIUSZE STRATEGICZNE 54 HARMONOGRAM 60 Źródła 62 03
  5. 5. g r a n i c e o b s z a r u Przedmieście Oławskie położone jest w bezpośrednim są- siedztwie ścisłego centrum Wrocławia, po jego wschodniej stronie. Na potrzeby niniejszego opracowania granice obszaru zdefi- niowano w następujący sposób: • od północy obszar ograniczony jest rzeką Odrą oraz bul- warem Dunikowskiego, • od północnego-wschodu przechodzi wzdłuż linii brze- gowej rzeki Oławy, • od wschodu granica przebiega przy wiadukcie będącym skrzyżowaniem ulicy Krakowskiej oraz wzdłuż terenów ogródków działkowych „Oławka”, • od południa wyznaczają ją tereny kolejowe wraz z gma- chem Głównego Dworca Kolejowego, • od zachodu zaś granica przebiega wzdłuż ulic Janickie- go, al. Juliusza Słowackiego, fragmentu ul. Podwale, a następnie przechodzi w ul. Dworcową, Stawową, Bo- rowską do skrzyżowania z ul. Suchą. Całkowita powierzchnia obszaru wynosi 365 ha. W tych gra- nicach można wyodrębnić podrzędne obszary funkcjonalno -przestrzenne, które scharakteryzowano w dalszej części opracowania. Krakowska Traugutta Kom uny Paryskiej Pułaskiego Krasińskiego Podwale Hercena Dworcowa Hauke-Bosaka Worcella Miernicza Piłsudskiego Prądzyńskiego Świstackiego Więckowskiego Oławska Na Niskich Łąkach Kościuszki Komuny Paryskiej Traugutta Kniaziewicza Pułaskiego Dąbrowskiego Traugutta Zgodna Mazowiecka Dunikowskiego Słowackiego Plac Powstańców Warszawy (Plac Społeczny) Chudoby Prądzyńskiego Arm ii Krajowej Kościuszki Walońska Małachowskiego most Oławski most Grunwaldzki mostPokoju Żabia Ścieżka most Rakowiecki Po prawej: Rysunek: Granice obszaru 04
  6. 6. Rozważając kierunki przy definiowaniu priorytetów procesu rewitalizacji Wrocławia na najbliższe lata istotną rolę będzie odgrywać wybór kolejnego obszaru wsparcia. Historia rewi- talizacji Nadodrza jest niewątpliwie sukcesem, który wywo- łał pozytywne impulsy nie tylko na samym Nadodrzu, ale sprawił też, że o rewitalizacji rozmawia się dzisiaj inaczej niż 5 lat temu. Przygotowanie i wdrażanie procesu rewitalizacji jest zada- niem Miasta – to ono ponosi znaczny ciężar finansowy w fazie realizacji. Niemniej jednak tworząc perspektywy na najbliższe lata trzeba wziąć pod uwagę również politykę Unii Europejskiej w dziedzinie rozwoju miast, która zostanie przyjęta na okres programowania 2014-2020. Nie ma jeszcze unijnych wytycznych definiujących priorytety, lecz oczekuje się intensywnego wsparcia zintegrowanej po- lityki miejskiej. W praktyce może to oznaczać, że najwyższe wsparcie otrzymają działania o charakterze zintegrowanym, tj. z inteligentnym, efektywnym montażem tematycznym. Aby takie projekty tworzyć, konieczne jest możliwie szcze- gółowe pozyskanie wiedzy o obszarze wsparcia. Zanim podjęta zostanie decyzja, czy środki unijne powinny być przede wszystkim inwestowane na dotychczasowym obszarze wsparcia (Nadodrze, WUWA), czy też pożądanym byłoby określenie nowego, terenowo spójnego obszaru, słusznym jest stworzenie dla wybranych obszarów doku- mentów, które – uwzględniając stosowane dotychczas pro- cedury unijne – pozwolą na obiektywne nakreślenie obecnej sytuacji i ocenę istniejących potencjałów: Zintegrowanych Strategii Rewitalizacji. Niniejsza Zintegrowana Strategii Rewitalizacji dla Przedmie- ścia Oławskiego zawiera analizy najważniejszych aspektów miejskich: przestrzenno-funkcjonalnych, społecznych, go- spodarczych i środowiskowych. Jej celem jest wskazanie możliwych scenariuszy postępowania w przyszłości (zde- finiowanie granic obszaru wsparcia, celów operacyjnych, priorytetów, wskaźników, harmonogramu działań itp.). W Zintegrowanej Strategii Rewitalizacji rozpatrywany bę- dzie celowo obszar znacznie większy niż potencjalny obszar wsparcia, tak aby w możliwie szczegółowy sposób ująć ca- łościowy kontekst. Strategia będzie podstawą do podjęcia decyzji, czy obszar będący przedmiotem niniejszych rozwa- żań może zostać zakwalifikowany jako obszar wsparcia i je- śli tak – w jakich granicach. W P R O W A D Z E N I E Wprowadzenie 2. Historyczna zabudowa przy ulicy Mierniczej z widokiem na Angel Wings 05
  7. 7. Ogólne dane dotyczące położenia Przedmieścia Oławskiego Przedmieście Oławskie położone jest w środkowej części Wrocławia, w bezpośrednim sąsiedztwie ścisłego centrum, po jego południowo-wschodniej stronie. Obejmuje ono obszar ograniczony od północy rzeką Odrą, a od wschodu rzeką Oławą, natomiast od południowego wschodu przechodzi płynnie w ulicę Krakowską łączącą obszar Przed- mieścia z innymi wschodnimi i południowymi osiedlami Wro- cławia. Granicę południową wyznaczają tereny kolejowe. Sieć połączeń komunikacyjnych sprawia, że Przedmieście Oławskie posiada dogodne połączenia zarówno w skali lo- kalnej, łącząc je z innymi obszarami Wrocławia, jak również ponadlokalnej, tworząc dogodne połączenia z trasami wylo- towymi, a przez to również z innymi miastami. Rysunek: Kontekst ponadlokalny – strefa Rynku z położonym tuż obok Przedmieściem Oławskim i dwie ważne strefy aktywności w skali miasta Strefa Hali Stulecia i Strefa Stadionu. Rysunek: Schemat połączeń komunikacyjnych kontekst ponadlokalny Kontekst ponadlokalny Rysunek: Kontekst ponadlokalny – Przedmieście Oławskie i ważne strefy śródmiejskie Połączenie Przedmieścia Oławskiego w kontekście lokalnym Przedmieście Oławskie znajduje się również w pobliżu waż- nych węzłów komunikacyjnych, jakimi są rejony Placu Do- minikańskiego, Placu Grunwaldzkiego i Placu Społecznego (Placu Powstańców Warszawy). Z północną częścią Wrocławia połączone jest za sprawą dwóch ważnych mostów: Mostu Grunwaldzkiego i Mostu Pokoju, prowadzących w kierunku na Warszawę. Z obsza- rami ulokowanymi po wschodniej stronie miasta, tj. z ob- szarem Na Grobli oraz osiedlem Rakowiec, skomunikowane jest za sprawą Mostu Oławskiego, ul. Szybkiej, Żabiej Ścieżki oraz mostu Rakowieckiego, z czego ul. Szybka i Żabia Ścież- ka dostępne są jedynie dla pieszych i rowerzystów. Lokalizacja Przedmieścia Oławskiego ze względu na ważne obszary funkcjonalne Przedmieście Oławskie położone jest w pobliżu ważnych centrów struktury funkcjonalno-przestrzennej Wrocławia, tj. Strefy Rynku i Strefy Placu Grunwaldzkiego, a także blisko rejonu przemysłowo-usługowego ulokowanego wzdłuż ul. Krakowskiej. 06
  8. 8. Kontekst ponadlokalny Krakowska Traugutta Kom uny Paryskiej Krasińskiego Podwale Hercena Dworcowa Hauke-Bosaka Worcella Miernicza Piłsudskiego Prądzyńskiego Świstackiego Więckowskiego Oławska Na Niskich Łąkach Kościuszki Komuny Paryskiej Traugutta Kniaziewicza Dąbrowskiego Traugutta Zgodna Mazowiecka Dunikowskiego Słowackiego Chudoby Prądzyńskiego Arm ii Krajowej Kościuszki Walońska Małachowskiego most Oławski most Grunwaldzki mostPokoju Żabia Ścieżka most Rakowiecki Dworzec autobusowy ulicapułaskiego podwale plac grunwaldzki STREFA rynKU ołbin pl.powstańców warszawy (plac społeczny) galeria dominikańska ulica krakowska kampus politechniki wrocławskiej urząd wojewódzki panorama racławicka asp ulicatraugutta ulica kościuszki ulicakołłątaja ulicaświdnicka huby dworzec głowny odra oława ostrów tumski powstańcówśląskich centrum miasta hala stulecia Teren Miejskich Wodociągów k o n t e k s t l o k a l n y Przedmieście Oławskie często postrzegane jest jako obszar położony „na uboczu”. Tymczasem – podobnie jak inne przedmieścia Wrocławia – jest ono dzisiaj istotną strefą w strukturze funkcjonalno-przestrzennej miasta. świadczą o tym nie tylko prowadzące przez Przedmieście Oławskie połączenia komunikacyjne, ale przede wszystkim bezpośrednie sąsiedztwo funkcji istotnych w kontekście lokalnym i ponadlokalnym. ZOO WUWA Rysunek: Położenie Przedmieścia Oławskiego w kontekście sąsiadujących struktur 07
  9. 9. Przedmieście Oławskie przynależało do historycznych przedmieść Wrocławia i obejmowało teren położony na wschód od Bramy Oławskiej, znajdującej się niegdyś na wysokości dzisiejszej Galerii Dominikańskiej. Swoją nazwę zawdzięczało istotnemu szlakowi handlowemu prowadzą- cemu w kierunku Oławy, a dalej w stronę Krakowa. W okresie średniowiecza teren Przedmieścia Oławskiego był najmniej zaludniony i zabudowany ze wszystkich wro- cławskich przedmieść. W XII w. osiedlili się tutaj tkacze walońscy z Arras we Francji, którzy prawdopodobnie wy- budowali istniejący do dzisiaj kościół św. Maurycego. Naj- wcześniejsze wzmianki na temat tego obiektu datowane są na 1234 r. Dzięki nowym mieszkańcom Wrocław stał się istotnym ośrodkiem produkcji i handlu cenionego w Europie materiału. Kolejny etap, który ożywił rozwój Przedmieścia Oławskiego, nastąpił wraz z powstaniem w 1715 roku klasztoru Boni- fratrów. W połowie XVIII wieku na Przedmieściu Oławskim, nad brzegami Oławy, zaczęły powstawać pierwsze zakła- dy przemysłowe: farbiarnie, drukarnie perkalu, suszarnie, składy materiałów. Rozwój ten osłabiło oblężenie Wrocławia w trakcie wojny francusko-polskiej (1806-1807), które z jednej strony dopro- wadziło do licznych zniszczeń, jednak równocześnie stało się przyczyną rozebrania murów miejskich, a co za tym idzie przyłączenia Przedmieścia Oławskiego wraz z innymi wro- cławskimi przedmieściami do administracyjnego obszaru miasta. Nie było to jednak wydarzenie jednorazowe, lecz proces trwający od 1808 do 1839 roku. Obszar miasta po- większył się wówczas niemal szesnastokrotnie. Zmianę charakteru Przedmieścia Oławskiego, traktowane- go dotychczas jako centrum rekreacyjne Wrocławia, przy- niosły przemiany mające miejsce w II poł. XIX wieku. W 1856 roku powstał pierwszy plan budowlany dla Wrocła- wia, który regulował układy przedmieścia Mikołajskiego, Świdnickiego i Oławskiego. XIX wiek był okresem intensywnego rozwoju terenu pod względem przestrzenno-funkcjonalnym. Wytyczano nowe ulice i trakty, wybudowana została linia kolejowa wraz z głównym dworcem towarowym, zasypano dolne koryto Oławy tworząc w tym miejscu obszar zabudowy mieszka- niowej dla coraz większej liczby mieszkańców. Powstawało wiele zakładów przemysłowych oraz przed- siębiorstw: drukarnie perkalu, odlewnie, fabryki maszyn, przędzalnie bawełny, zakłady przewozowe, kowalskie, ślu- sarskie, gorzelnie i wiele innych. Rozwój przemysłu nie po- został bez związku z rozwojem architektury czynszowej. 3. Widok na Nowe Miasto (1923 r.) Źródło: http://fotopolska.eu/168794,foto. html 4. Grundriss (Podkład geodezyjny) 1:5000 [fragment] z sierpnia 1932 r. na podstawie materiałów Städtische Vermessungs-Amt 1:1000 z maja 1930 r., Arkusz 200 I. (Źródło: http://fotopolska.eu/137717,foto.html) Źródła: Zygmunt Antkowiak, Wrocław od A do Z, Ossolineum 1997 Encyklopedia Wrocławia, red. nauk. Jan Harasimowicz, Wydawnictwo Dolnośląskie 2006 Rafał Eysymontt, Łukasz Krzywka, Przedmieście Oławskie – dzieje, urbanistyka, architektura [w:] Rocznik wrocławski, nr 7, 2001 http://www.skarbykultury.pl/historia-kultura-sztuka/wroclaw/historia/864- przedmiescie-olawskie-czyli-prawdziwe-oblicze-trojkata-bermudzkiego-i http://www.skarbykultury.pl/historia-kultura-sztuka/wroclaw/historia/968- przedmiescie-olawskie-ii h i s t o r i a Historia Przedmieścia Oławskiego08
  10. 10. 5. http://rakowiec.int.pan.wroc.pl/doku.php?id=mapy 6. http://rakowiec.int.pan.wroc.pl/doku.php?id=mapy 7. Plan Wrocławia na rysunku F. B. Wernera z Topographia oder rodromus Delineati Silesiae Ducatus [...] (1750-1775) (Źródło: http://fotopolska.eu/ Wroclaw/b27841,Mapy_i_plany_Friedricha_Bernharda_Wernera.html 8. http://rakowiec.int.pan.wroc.pl/doku.php?id=mapy 9. http://rakowiec.int.pan.wroc.pl/doku.php?id=mapy 10. Ulica Komuny Paryskiej (zdjęcie historyczne) (Źródło: http://wroclaw. hydral.com.pl/photo.action?view=&id=806356&idEntity=586459 11. Ul. Komuny Paryskiej,pocztówka wysłana w 1911 roku. (Żródło: http:// dolny-slask.org.pl/753497,foto.html) 12. Budynek z 1868 r. przy ul. Komuny Paryskiej 72 – siedziba zakładu wychowawczego dla dziewcząt “Martha Stift”. (Źródło: http://fotopolska. eu/Wroclaw/b10429,Komuny_Paryskiej_72.html) Historia 09
  11. 11. Złożona problematyka Przedmieścia Oławskiego, związa- na zarówno z jego strukturą przestrzenną jak i społeczną, uwzględniona została w licznych opracowaniach programo- wych, dokumentach strategicznych i planistycznych. Z dokumentów uchwalonych przez Radę Miejską Wrocławia najważniejszymi w kontekście rewitalizacji są: • Lokalny Program Rewitalizacji Wrocławia na lata 2003- 2006 oraz 2007-2013, przyjęty Uchwałą Nr XLIV/2969/05 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 8 grudnia 2005 roku, • Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowa- nia przestrzennego Wrocławia, przyjęte uchwałą Nr LIV/3249/06 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 6 lipca 2006 r., • Miejscowe Plany Zagospodarowania Przestrzennego (tab. 2), • „Strategia – Wrocław w perspektywie 2020 plus” przy- jęta uchwałą Nr LIV/3250/06 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 6 lipca 2006 r., • Gminny Program opieki nad zabytkami na lata 2010- 2013 przyjęty Uchwałą Nr L/1468/10 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 20 maja 2010 r., • Program Ochrony Środowiska dla Miasta Wrocławia na lata 2004-2015 przyjęty Uchwałą Nr XXIX/2220/04 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 18 listopada 2004 r. Ważnym dokumentem ukazującym wartość historyczną za- równo całego zespołu jako założenia urbanistycznego, jak również jego pojedynczych obiektów architektonicznych jest „Wykaz zabytków Architektury i Budownictwa miasta Wro- cławia” (stan na wrzesień 2012). Wg danych z Wykazu (stan z września 2012 r.) w granicach opracowania znajdują się wpisane do rejestru zabytków, a tym samym objęte ścisłą ochroną konserwatorską, trzy- dzieści trzy obiekty, sześć zespołów budynków oraz jeden obszar urbanistyczny. Ten ostatni wyznaczają granice po- prowadzone Promenadą Staromiejską, ul. Podwale i ul. Dy- rekcyjną od zachodu, od północy rzeką Odrą, od wschodu wzdłuż rzeki Oławy (aż do skrzyżowania ul. Traugutta i ul. Kościuszki z ul. Krakowską), od południa wzdłuż terenów kolejowych. W granicach opracowania wg ww. Wykazu znajduje się po- nadto 427 obiektów oraz trzy elewacje wpisane do ewidencji. Ten bardzo wysoki wskaźnik doskonale obrazuje, jak dobrze zostały zachowane pierzeje ulic utworzone przez kamienice pochodzące z przełomu XIX/XX wieku. Szczególną uwagę należy zwrócić na obszar ul. Mierniczej, która zachowała się praktycznie w całości i stanowi sztandarowy przykład zespołu budynków w większości wzniesionych w stylu se- cesyjnym. Uwarunkowania formalno-prawne 13. Zdjęcie: historyczna elewacja kamienicy przy ulicy Podwale 14. Panorama Wrocławia widziana z Przedmieścia Oławskiego. Dolna część panoramy przedstawia zabudowę ulic: Worcella, Krasińskiego, Hauke Bosaka oraz fragment Traugutta. (2010 r.) (Źródło: http://fotopolska.eu/130027,foto.html) uwarunkowania formalno-prawne 10
  12. 12. Granica wstępnego opracowania Kamienice / Zabudowa Rejestr zabytków: Elewacje Granice zespołów budynków Układy urbanistyczne Ewidencja zabytków: Kamienice / Zabudowa Granice zespołów budynków Układy terenowe Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania: Mosty stanowiące dziedzictwo kulturowe Strefa ochrony konserwatorskiej (wg MPZP) 15. Historyczny detal na XIX-wiecznej elewacji Ochrona zabytków o c h r o n a z a b y t k ó w Uwarunkowania formalno-prawne: Ochrona zabytków 11
  13. 13. Lp. dzielnica ulica nr określenie obiektu kolejność obiektów w zespole obiekt pierwotnie rodzaj obiektu nr rejestru data rejestru 1 Stare Miasto Purkyniego 11 zespół bud. „Panoramy Racławickiej” wraz z ot. zespół budynków „Panoramy Racławickiej” zespół A/2281/464/Wm 25.11.1991; 16.07.1998 2 Stare Miasto Powst. Warszawy pl 5 Budynek Muzeum Narodowego gmach zarządu prowincji publiczny A/5258/325/Wm 24.07.1976 3 Stare Miasto Polski pl. 3/4 budynek główny - Akademia Sztuk Pięknych 1 Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych publiczny A/2364/437/Wm 29.12.1986 4 Stare Miasto Bernardyńska 8 Muzeum Architektury 1 kościół klasztorny św. Bernardyna kościół A/1298/17 23.10.1961 5 Stare Miasto Bernardyńska 5-7 Muzeum Architektury oraz pom. biurowe 2 klasztor klasztor A/1299/17 23.10.1961 6 Stare Miasto Słowackiego al. Most Grunwaldzki most Grunwaldzki most A/1653/326/Wm 15.10.1976 7 Krzyki Na Grobli most Oławski most Oławski most A/2497/350/Wm 25.05.1977 8 Krzyki - Śródmieście Krasińskiego 2 poczta poczta publiczny A/2487/360/Wm 06.10.1977 9 Krzyki Traugutta 36 kościół św. Maurycego 1 kościół św. Maurycego kościół 426/86 06.02.1962 10 Krzyki Traugutta 34 plebania kościoła św. Maurycego 4 plebania kościoła św. Maurycego plebania A/2710/256 30.12.1970 11 Stare Miasto Podwale 73/74 zespół kamienic zespół kamienic bud. mieszkalny A/4016/345/Wm 15.04.1977 12 Stare Miasto Podwale 75 siedziba PAN 1 kamienica publiczny A/4016/345/Wm 15.04.1977 13 Stare Miasto Podwale 68 Państwowa Szkoła Muzyczna II stopnia 1 kamienica publiczny A/1486/571/Wm 04.12.1996 14 Stare Miasto Podwale 68 oficyna 2 oficyna bud. mieszkalny A/1486/571/Wm 04.12.1996 15 Krzyki-Śródmieście Hercena / Podwale 3-5 / 69 kamienica 1 kamienica bud. mieszkalny A/2106/589/Wm/1-3 22.03.2000 16 Krzyki-Śródmieście Hercena / Podwale 3-5 / 69 oficyna 2 oficyna bud. mieszkalny A/2106/589/Wm/1-3 22.03.2000 17 Krzyki-Śródmieście Hercena / Podwale 3-5 / 69 przedogród 3 przedogród ogród/park/skwer A/2106/589/Wm/1-3 22.03.2000 18 Krzyki-Śródmieście Hercena / Podwale 3-5 / 69 ogrodzenie 4 ogrodzenie ogrodzenie A/2106/589/Wm/1-3 22.03.2000 19 Krzyki-Śródmieście Hercena 11 urząd celny kamienica bud. mieszkalny A/2377/421/Wm 31.03.1983 20 Krzyki Dąbrowskiego 14/16 zbór kość. Adwentystów Dnia Siódmego Sala Zgromadzeń Kat. Wspólnoty w Chrystusie kościół A/1096 16.12.2008 21 Krzyki-Śródmieście Worcella 28a kaplica polskiego kość. ew.-metodyst. kaplica wolnego kość. ew.-metodyst. kaplica A/1021 24.08.2007 22 Krzyki-Śródmieście Worcella 5 kamienica kamienica bud. mieszkalny A/5444 06.11.2011 23 Krzyki-Śródmieście Piłsudskiego 105 budynek główny dworca 1 budynek główny dworca dworzec A/2782/248 21.06.1966 24 Krzyki-Śródmieście Piłsudskiego 105 wiaty peronowe w części wsch. 2 wiaty peronowe w części wsch. kolejowy A/2782/248 21.06.1966 25 Krzyki-Śródmieście Piłsudskiego 105 wiata peronów od Piłsudskiego 3 wiata peronów od Piłsudskiego olejowy A/2782/248 21.06.1966 26 Krzyki Krakowska 46 kościół par. św. Józefa Robotnika kościół par. św. Józefa Robotnika kościół A/1025 24.09.2007 27 Krzyki Traugutta 52 kościół św. Łazarza 1 kościół szpitalny kościół 425/75 06.02.1962 28 Krzyki Traugutta 54 dom pomocy społecznej Caritas 2 szpital publiczny 433/74 06.02.1962 29 Krzyki Traugutta 59 kościół św. Trójcy 1 kościół św. Trójcy kościół A/5351/20 23.10.1961 30 Krzyki Traugutta 57/59 klinika AM 2 klasztor i szpital klasztor A/5302/21 23.10.1961 31 Krzyki Traugutta 111/112 Muzeum Etnograficzne letni pałac biskupów pałac A/2793/182 15.02.1962 32 Krzyki Traugutta 1 zbór kościoła chrystusowego 1 kaplica ewang.-luterańska zakładu Bethanien kościół A/2357/435/Wm 30.12.1987 33 Krzyki Traugutta 1 budynek mieszkalny 2 zakład Bethanien budynek mieszkalny A/2357/435/Wm 30.12.1987 Uwarunkowania formalno-prawne Tabela 1: Wykaz obiektów wpisanych do rejestru zabytków (Źródło: „Wykaz zabytków Architektury i Budownictwa miasta Wrocławia” (stan na wrzesień 2012 r.) uwarunkowania formalno-prawne 12
  14. 14. o c h r o n a z a b y t k ó w Uwarunkowania formalno-prawne: Ochrona zabytków 16. Kolumna po lewej: wiele wartościowych historycznych detali architektonicznych uległo zniszczeniu, lecz ich rewaloryzacja lub odtworzenie możliwe są w ramach odnowy elewacji budynków 17. Kolumna środkowa: na Przedmieściu Oławskim zlokalizowane są liczne perełki architektury, na przykład dawna Fabryka Wódek Schirdewana, kaplica polskiego kościoła Ewangelicko-Metodystycznego przy ul. Worcella czy dawny kościół przyszpitalny przy Żabiej ścieżce. 18. Wiele budynków przetrwało tylko dzięki zabezpieczeniom konstrukcji. Ich remont i modernizacja są pilnym zadaniem. 19. Na Przedmieściu Oławskim spotkać można też wartościowe obiekty z XX wieku: stacja transformatorowa z 1930-31 roku przy ul. Pułaskiego. 13
  15. 15. Numer planu Nazwa hasłowa planu Nazwa miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Data uchwalenia Numer uchwały 51 Ostrów Tumski - Wyspy – Ogród Botaniczny m.p.z.p. obszaru Ostrów Tumski – Wyspy –Ogród Botaniczny we Wrocławiu 1999-10-21 XIII/442/99 (utrata mocy w części) 386 Janickiego, Bernardyńska m.p.z.p. w rejonie ulic Klemensa Janickiego i Bernardyńskiej we Wrocławiu 2011-02-10 VI/77/11 372 Plac Społeczny m.p.z.p. dla fragmentu zespołu urbanistycznego Centrum w rejonie Placu Społecznego we Wrocławiu 2010-01-21 XLV/1366/10 (utrata mocy w części) 286 Traugutta m.p.z.p. w rejonie ul. gen. R. Traugutta we Wrocławiu 2007-11-15 XIV/337/07 (utrata mocy w części) 429 Komuny Paryskiej, Pułaskiego m.p.z.p. w rejonie ulic Komuny Paryskiej i gen. K. Pułaskiego we Wrocławiu 2010-09-09 LIV/1606/10 85 Oławskie Przedmieście, cz. płn. (B) m.p.z.p. obszaru ograniczonego: ul. Walońska, pl. Walerego Wróblewskiego, ul. Romualda Traugutta, ul. na Niskich Łąkach i nadbrzeżem rzeki Oława we Wrocławiu 2002-07-04 L/1757/02 (utrata mocy w części) 292 Na Grobli, cz. płd. m.p.z.p. południowej części obszaru Na Grobli we Wrocławiu 2008-10-16 XXV/918/08 189 lądowisko śmigłowców sanitarnych m.p.z.p. obszaru lądowiska śmigłowców sanitarnych dla Centrum Medycyny Ratunkowej we Wrocławiu 2003-09-18 XII/252/03 243 Krakowska Przemysłowa m.p.z.p. dla obszaru położonego w zespole urbanistycznym Krakowska Przemysłowa we Wrocławiu 2008-10-16 XXV/916/08 86 Oławskie Przedmieście, cz. zach. (A) m.p.z.p. obszaru ograniczonego: ul. Romualda Traugutta, ul. Podwale, ul. Dworcową, ul. Tadeusza Kościuszki i ul. Kazimierza Pułaskiego 2004-02-19 XX/578/04 (utrata mocy w części) 16 Przedmieście Świdnickie m.p.z.p. rejonu Przedmieścia Świdnickiego we Wrocławiu 2000-01-20 XVII/529/00 (utrata mocy w części) 203 Oławskie Przedmieście, cz. D m.p.z.p. części “D” obszaru Przedmieścia Oławskiego we Wrocławiu 2007-06-14 X/209/07 458 Krakowska, cz. płn.-zach. m.p.z.p. obszaru położonego w rejonie północno-zachodniego odcinka ulicy Krakowskiej we Wrocławiu 2012-09-13 XXXI/702/12 214 trasa łącząca Obwodnicę Śródmiejską z Wielką Wyspą m.p.z.p. trasy łączącej Obwodnicę Śródmiejską z Wielką Wyspą we Wrocławiu 2008-06-12 XXII/713/08 202 Oławskie Przedmieście, cz. C m.p.z.p. części “C” obszaru Przedmieścia Oławskiego we Wrocławiu 2008-07-10 XXIII/738/08 (utrata mocy w części) Uwarunkowania formalno-prawne: Plany miejscowe 20. Zdjęcie lotnicze – widok na Plac Społeczny, który przewidziany jest do reurbanizacji. (Źródło: maps.google.pl) Tabela 2: Wykaz obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w obszarze opracowania. (Źródło: System Informacji Przestrzennej Wrocławia) uwarunkowania formalno-prawne 14
  16. 16. Tereny objęte planem miejscowym Tereny nie objęte planem miejscowym Plan miejscowy w opracowaniu Granica opracowania Sytuacja planistyczna Analiza wykazała, że w obrębie obszaru opracowania więk- szość terenów objęta jest miejscowymi planami zagospo- darowania przestrzennego. Obecnie (stan listopad 2012 r.) powstaje miejscowy plan dla obszaru nadbrzeża Odry po- między ulicami Na Grobli oraz Wybrzeżem Wyspiańskiego oraz dla terenów pomiędzy nadbrzeżem Oławy i ulicą Na Niskich Łąkach. Tereny nie objęte planem miejscowy to obszar po zachodniej stronie Placu Społecznego (rejon Bulwaru Dunikowskiego, ul. Purkyniego) oraz tereny ogródków działkowych wzdłuż ul. Żabia Ścieżka. Nowe inwestycje powstające na terenie Przedmieścia Oławskiego W obrębie Przedmieścia Oławskiego powstaje wiele nowych inwestycji, m.in.: rozbudowa ASP przy ulicy Traugutta, siedziba Starostwa Powiatowego przy ulicy Kościuszki, nowe budynki mieszkaniowe, np. Angel Wings przy ul. Walońskiej, przy ul. Kościuszki, ul. Prądzyńskiego. U zbiegu ulic Kościuszki, Pu- łaskiego i Komuny Paryskiej powstaje adaptacja i rozbudowa Wrocławskich Zakładów Przemysłu Papierniczego na cele mieszkalne (soft lofty). Plany miejscowe p l a n y m i e j s c o w e Uwarunkowania formalno-prawne: Plany miejscowe 51 291 485 426 386 372 286 429 292 202 189 203 458 243 214 85 86 16 15
  17. 17. Przedmieście Oławskie to dzielnica o charakterze central- nym oraz śródmiejskim, z występującymi obszarami usłu- gowo-handlowymi, przemysłowymi oraz kolejowymi. W obszarze zabudowy kwartałowej dominuje funkcja miesz- kalna z usługami i handlem w parterach budynków. Niektóre ulice w obrębie Przedmieścia Oławskiego można określić jako ulice handlowe. Są to ulice Traugutta, Komuny Paryskiej i Kościuszki. Skrzyżowanie ww. ulic z ul. Puła- skiego oraz skrzyżowanie ul. Traugutta i Kościuszki to węzły komunikacji zbiorowej. Ulice te koncentrują największą licz- bę użytkowych parterów w budynkach. W granicach opracowania występuje duża liczba obiektów oświaty: 3 szkoły podstawowe, 2 gimnazja, 2 licea ogólno- kształcące, 1 liceum profilowane, siedziby szkół wyższych oraz kilka przedszkoli. Obszar charakteryzuje różnorodność obiektów użyteczno- ści publicznej na czele z gmachem Dworca Głównego. Na Przedmieściu Oławskim znajdują się ponadto: komisariat policji, siedziba straży pożarnej, gmach Poczty Polskiej, sie- dziba Starostwa Powiatowego oraz liczne obiekty związa- ne z ochroną zdrowia (Wojewódzki Specjalistyczny Zespół Opieki Zdrowotnej, Akademicki Szpital Kliniczny, Pogotowie Ratunkowe). Przy Placu Powstańców Warszawy (Placu Społecznym) po- łożone są siedziby instytucji o charakterze wojewódzkim: Kuratorium Oświaty, Dolnośląski Urząd Wojewódzki, Regio- nalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Samorządowe Kole- gium Odwoławcze. Śródmieście czy centrum? Centrum – kojarzone z jądrem usługowym miasta Śródmieście – rozumiane jako wielofunkcyjna dzielnica miejska, którego elementem stać się mogą centra usługowe, administracyjne, komunikacyjne i in. oraz różnego rodzaju obszary specjalizujące się w określonych rolach i funkcjach Elementem spajającym strukturę śródmiejską jest system przestrzeni publicznych, skojarzonych z rozwinięta siecią powiązań komunikacją publiczną. Źródło: Lorens P., “Urbanistyczne aspekty rewitalizacji centrów miast” 21. Dla śródmieścia typowa jest lokalizacja funkcji handlowo-usługowych w parterach zabudowy i we wnętrzach kwartałowych Na obszarze opracowana znajdują się 4 kościoły rzymsko- katolickie (Kościół św. Łazarza nie jest czynny dla wiernych), II zbór i kościół chrześcijan baptystów, zbór ewangelicko -metodystyczny oraz zbór Adwentystów Dnia Siódmego. Ponadto występują tu również liczne obiekty o funkcji kul- turalnej: Muzeum Etnograficzne, Muzeum Akademii Sztuk Pięknych, Muzeum Poczty i Telekomunikacji, Panorama Racławicka – Oddział Muzeum Narodowego, Muzeum Na- rodowe we Wrocławiu, Teatr Piosenki oraz Narodowy Teatr Edukacji im. Mickiewicza i inne. Na całym obszarze można wyodrębnić również budynki biu- rowe. W otoczeniu Dworca PKP (głownie przy ul. Piłsudskie- go) znajdują się hotele oraz pensjonaty (hostele). Zabudowa wzdłuż ulicy Krakowskiej koncentruje obiekty o funkcji usługowo-handlowej, w tym obiekty wielkopo- wierzchniowe oraz obiekty o funkcji przemysłowej (zakłady PZ Cussons produkujące detergenty i kosmetyki). Dużą cześć obszaru opracowania stanowią tereny kolejowe i magazynowe. 22. Lokal handlowy w narożniku zabudowy kwartałowej Aspekty funkcjonalno-przestrzenne: Funkcje użytkowe f u n k c j e u ż y t k o w e 16
  18. 18. Strefa usługowo-przemysłowa Tereny kolejowe Tereny zieleni i wód Usługi edukacji Śródmieście Centrum Budynki użyteczności publicznej Obiekty kultury i kultu Budynki usług i handlu Budynki przemysłowe Wybrane usługi determinujące strukturę użytkową: Funkcje użytkowe (na podstawie Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego): Aspekty funkcjonalno-przestrzenne: Funkcje użytkowe Strefy przestrzenno-funkcjonalne 1. Centrum: Obszar położony na zachód od ulic Pułaskiego, Trau- gutta i Szybkiej, od północy ograniczony lewym brzegiem Oławy i Odry, a od południa Dworcem PKP i ul. Piłsudskiego. Obszar ten obejmuje teren Placu Społecznego, obecnie „słabo wykształcone- go ośrodka z przewagą administracji i biur”1 , oraz tereny pomiędzy Dworcem Głównym a ulicami Dworcową, Podwale, Traugutta i Pu- łaskiego. Jest to jądro usługowe Przedmieścia Oławskiego. 2. Śródmieście: Obszar na wschód od ulic Pułaskiego, Traugut- ta i Szybkiej, ograniczony lewym brzegiem Oławy i ul. Na Niskich Łąkach, a od południa ul. Chudoby, Brzeską, Prądzyńskiego i Ko- ściuszki. Jest to wielofunkcyjna dzielnica miejska z przewagą kwartałowej zabudowy mieszkaniowej i funkcjami handlu deta- licznego i usług, administracji i użyteczności publicznej. 3. Część handlowo-usługowa z terenami przemysłowymi – obszar wzdłuż ul. Krakowskiej: Jest to obszar z przewagą usług produkcyjnych i konsumpcyjnych oraz terenów produkcyjnych jak i wielkopowierzchniowych lokali usługowo-handlowych. 4. Tereny kolejowe: Grunty zajęte pod obiekty, budowle i inne urządzenia przeznaczone do wykonywania i obsługi ruchu kole- jowego2 . 1 Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Wrocławia, 2007, Tom 1, str. 83 2 Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dn. 21.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków f u n k c j e u ż y t k o w e 17
  19. 19. Wewnętrzny układ drogowy Przedmieścia Oławskiego opie- ra się na głównej trasie przebiegającej w kierunku północ -południe wzdłuż ul. Generała Kazimierza Pułaskiego (trasy krajowe 8, 98, E67, trasa wojewódzka 362), aż do Placu Po- wstańców Warszawy (Placu Społecznego), gdzie rozdziela się na dwie drogi główne (nadrzędną i odciążającą), biegnące jedna przez Most Grunwaldzki, a druga przez most Pokoju. Uzupełniający układ drogowy jest poprowadzony poprzecz- nie do przebiegu trasy głównej. Najważniejsze ulice zbiorcze przebiegają wzdłuż ul. Traugutta, Komuny Paryskiej, Ko- ściuszki, a u zbiegu tych ulic, na południowym wschodzie, przechodzą w ulicę Krakowską. Istnieje rozbudowana sieć ulic lokalnych oraz dojazdowych, uzupełniających i ułatwiających komunikację z miejscami zamieszkania oraz licznymi parterami usługowymi. Wg mapy akustycznej Wrocławskiego Systemu Informa- cji Przestrzennej największy problem z natężeniem hałasu występuje na obszarach zlokalizowanych w pobliżu tras głównych, którymi są Plac Powstańców Warszawy (Plac Społeczny), mosty Pokoju i Grunwaldzki, ul. Pułaskiego oraz w miejscach, gdzie zbiegają się trasy zbiorcze (ul. Krakow- ska). Aspekty funkcjonalno-przestrzenne: Komunikacja kołowa Drogi główne Drogi zbiorcze Drogi lokalne i dojazdowe Drogi krajowe i wojewódzkie Komunikacja kołowa k o m u n i k a c j a k o ł o w a 18
  20. 20. Strefa uspokojonego ruchu (30 km/h) Granica strefy płatnego parkowania Parkingi zorganizowane i „dzikie” - duże powierzchnie Parkowanie wzdłuż ulic Granica opracowania Parkowanie wzdłuż ulic Przedmieście Oławskie (w obrębie granicy administracyj- nej osiedla) charakteryzuje wysoki współczynnik motory- zacyjny. Wynosi on 362 samochody na 1000 mieszkańców Wrocławia (średnia dla Wrocławia to 315). Współczynnik motoryzacyjny dla innych śródmiejskich dzielnic Wrocławia jest znacznie niższy (237-309). Powyższa statystyka prze- kłada się na przestrzenne aspekty związane z obecnością samochodów w obszarze. W obrębie historycznego układu zabudowy przeważa parkowanie wzdłuż ulic. Ulica Krakowska Inny charakter funkcjonalny tej części obszaru opracowania powoduje, że parkowanie wzdłuż ulicy Krakowskiej nie wy- stępuje, a przy wielkopowierzchniowych obiektach handlo- wych zlokalizowane są duże parkingi. Strefy uspokojonego ruchu W obrębie obszaru opracowania znajdują się 2 strefy uspo- kojonego ruchu. • Strefa nr 92 - Mazowiecka-Słowackiego (lipiec 2002) • Strefa nr 67 - Dworcowa (wrzesień 2000) Obszar częściowo położony jest w strefie C płatnego parko- wania, który ograniczony jest od wschodu ul. Pułaskiego. Parkowanie p a r k i n g i Aspekty funkcjonalno-przestrzenne: Parkingi 19
  21. 21. Przystanki autobusowe Dworzec Główny PKP Postoje taksówek Węzły komunikacji zbiorowejPrzystanki tramwajowe Linie tramwajowe Granica opracowania Przedmieście Oławskie jest dobrze obsługiwane poprzez komunikację zbiorową, której węzły znajdują się przy skrzy- żowaniach głównych ulic. Komunikacja rozprowadza ruch w każdym znaczącym kierunku Wrocławia. Linie tramwajowe biegną wzdłuż głównych ulic komunikacji kołowej: ul. Piłsudskiego, Pułaskiego, Kościuszki, Traugut- ta, Krakowska. Największym węzłem komunikacyjnym jest obszar Placu Powstańców Warszawy (Placu Społecznego) – dla pasażerów znacznie uciążliwy ze względu na duże od- ległości pomiędzy poszczególnymi przystankami w jego ob- rębie. Opracowania planistyczne przewidują reurbanizację terenów Placu Powstańców Warszawy (Placu Społeczne- go), co skutkować będzie zmianą układu komunikacji w tej części Przedmieścia Oławskiego. Ważnym ciągiem komuni- kacji zbiorowej jest ul. Kołłątaja (znajdująca się poza granicą opracowania), która zapewnia dostępność komunikacyjną dla ulicy Dworcowej i przyległych kwartałów. Przystanki autobusowe rozmieszczone są wzdłuż głównych ulic, na ogół przy przystankach tramwajowych. Kursują tutaj zarówno linie dzienne jak i nocne (w granicach opracowania min. 6 linii komunikacji nocnej). Duża koncentracja przystan- ków autobusowych występuje wzdłuż ul. Dworcowej. Dworzec Główny PKP z przyległym Dworcem PKS zapew- niają połączenia aglomeracyjne, krajowe i międzynarodowe. W ich obrębie znajdują się istotne węzły przesiadkowe ko- munikacji zbiorowej. Postoje taksówek zlokalizowane są przy Dworcu Głównym, przy Dworcu PKS, przy Galerii Dominikańskiej, na Placu Społecznym (ul. Traugutta) oraz przy Placu Zgody. Aspekty funkcjonalno-przestrzenne: Transport publiczny Transport publiczny t r a n s p o r t p u b l i c z n y 20
  22. 22. Parkingi roweru miejskiegoSzlak Odry Szlak EuroVelo9 Trasy rowerowe projektowane - rekreacyjne Obecny system szlaków rowerowych ma charakter frag- mentaryczny. Trasy rowerowe przebiegają w północnej części Placu Powstańców Warszawy (Placu Społecznego), wzdłuż ul. Krakowskiej i w centrum wzdłuż ul. Pułaskiego. Trasy te nie są obecnie ze sobą połączone, ale wg opraco- wania pn. „Koncepcja podstawowej sieci tras rowerowych we Wrocławiu – układ docelowy. Trasy rowerowe w rejonie Śródmieścia.” połączenie ich nastąpi poprzez stworzenie następujących planowanych tras głównych: • ul. Krakowska z ul. Pułaskiego wzdłuż ul. Kościuszki i ul. Traugutta; • brakujące fragmenty wzdłuż ul. Pułaskiego. Projektowane są jednocześnie wzdłuż ulic trasy rowero- we zbiorcze, uzupełniające główny układ komunikacyjny (Piłsudskiego, przedłużenie Kościuszki, Komuny Paryskiej, Oławska). Przez Plac Społeczny przebiegają obecnie również dwa szlaki rekreacyjno-turystyczne: Szlak Odry oraz Europejski Szlak EuroVelo9, które wspiera Dolnośląska Fundacja Eko- rozwoju. Również bulwar rzeki Odry oraz Oławy przystoso- wany jest do rekreacyjnego ruchu rowerowego. Trasy rowerowe projektowane - zbiorcze Trasy rowerowe projektowane - główne Elementy projektowane Stojaki rowerowe Szlaki rowerowe Elementy istniejące Ścieżki rowerowe ś c i e ż k i r o w e r o w e Aspekty funkcjonalno-przestrzenne: Ścieżki rowerowe 21
  23. 23. Strukturę własności gruntów Przedmieścia Oławskiego przedstawiono według kategorii własności: wskazano te- reny należące do poszczególnych rodzajów podmiotów, np. Skarbu Państwa, osób prywatnych czy Gminy Wrocław (wraz z wyszczególnieniem rozporządzenia tymi terenami – użytkowania wieczystego, trwałego zarządu, etc.) W obszarze opracowania przeważającą większość stano- wią grunty będące własnością Gminy Wrocław oraz Skarbu Państwa (tereny kolejowe, tereny tzw. Klepsydry). Aspekty funkcjonalno-przestrzenne: Struktura własności Kategorie własności gruntów GW – Gmina Wrocław SP – Skarb Państwa brak danych dot. własności własność GW bez wieczystego użytkowania – pozostałe współwłasność GW i SP współwłasność GW własność GW bez wieczystego użytk. – oddana w użytk. własność GW bez wieczystego użytk. - w trwałym zarządzie własność GW z wieczystym użytkowaniem własność SP bez wieczystego użytk. – pozostałe współwłasność SP własność SP bez wieczystego użytk. – oddana w użytk. własność SP bez wieczystego użytk. – w trwałym zarządzie własność SP z wieczystym użytkowaniem własność innych osób prawnych współwłasność osób fizycznych i innych osób prawnych własność osób fizycznych własność nieustalona s t r u k t u r a w ł a s n o ś c i 22
  24. 24. 23. Zdjęcie lotnicze - ulica Krakowska. Widok w kierunku terenów przemysłowych i kolejowych (Źródło: http://fotopolska.eu/foto/357/357114.jpg) 23
  25. 25. Powyżej: Struktura zabudowy (schwarzplan): system kwartałów z wyłączeniem kwartałów niezabudowanych oraz budynki wolnostojące kształtujące strukturę przestrzenną. Po prawej: układ urbanistyczny Aspekty funkcjonalno-przestrzenne: Układ urbanistyczny System kwartałów Tereny kolejowe Strefa usługowo-przemysłowa wzdłuż ul. Krakowskiej Układ urbanistyczny u k ł a d u r b a n i s t y c z n y 24
  26. 26. Układ urbanistyczny Przedmieścia Oławskiego jest zwarty i świadomie ukształtowany już w końcu XIX wieku. Zacho- wany z niewielkimi zmianami do dziś, stanowi jednolitą architektonicznie enklawę, świadczącą o rozwoju i obliczu XIX-wiecznego Wrocławia. W II połowie XIX wieku tkanka urbanistyczna otrzymała geometryczną formę dzięki regularnej parcelacji gruntów. W 1890 roku Przedmieście Oławskie było już całkowi- cie zabudowane. Dominujący typ zabudowy to kamienice czynszowe V – VI kondygnacyjne, które przy szerokościach ulic wynoszących 15 m (co podyktowane było ówczesnymi przepisami) tworzą zwartą strukturę urbanistyczną. Po 1945 roku układ urbanistyczny ulegał częściowym prze- kształceniom w ramach tzw. higienizacji zabudowy (np. Lessingviertel – obecnie tereny Placu Społecznego) oraz dalszym wyburzeniom będącym skutkiem powodzi w 1997 r. (np. zachodnia pierzeja ulicy Pułaskiego na odcinku ul. Trau- gutta i Kościuszki). W latach 80-tych i 90-tych powstały licz- ne uzupełnienia w układzie. Aspekty funkcjonalno-przestrzenne: Układ urbanistyczny Poniżej: Charakterystyczne pierzeje i proporcje wnętrz urbanistycznych na Przedmieściu Oławskim: u k ł a d u r b a n i s t y c z n y 24. Ulica Miernicza (widok w stronę ulicy Komuny Paryskiej). 25. Ulica Kościuszki - nowa siedziba Starostwa Powiatowego. 26. Ulica Komuny Paryskiej - widok w stronę ulicy Pułaskiego 27. Ulica Miernicza - widok w stronę ulicy Komuny Paryskiej. 28. Ulica Traugutta - widok w kierunku Placu Powstańców Warszawy. 25
  27. 27. Aspekty funkcjonalno-przestrzenne: Zieleń Zieleń parkowa Zieleń bulwarowa Zieleń skwerowa Zieleń nadbrzeżna Zieleń towarzysząca Zieleń przynależąca do obiektów 29. Przedmieście Oławskie - zdjęcie lotnicze (źródło fotografii: http:// fotopolska.eu/107044,foto.html) 30. Zieleń nadbrzeżna Oławy stanowi potencjał dla stworzenia nowych miejsc rekreacji. Zdjęcie lotnicze (źródło fotografii: http://fotopolska. eu/302119,foto.html) Zieleń z i e l e ń 26
  28. 28. W granicach opracowania występuje zieleń miejska o bar- dzo różnorodnym charakterze. W pobliżu rzek Odry i Oławy pojawiają się fragmenty zieleni bulwarowej o funkcji rekreacyjnej (okolice Bulwaru Xawe- rego Dunikowskiego przy Muzeum Narodowym i Dolno- śląskim Urzędzie Wojewódzkim oraz kompleks mieszkalny Angel Wings). Wzbogacone są one o atrakcje turystyczne ta- kie jak mariny, przystanie statków wycieczkowych czy wy- pożyczalnię kajaków. Na wschód od kompleksu Angel Wings zieleń nadbrzeżna ma bardziej naturalny charakter i ciągnie się wzdłuż rzeki Oławy aż do granicy opracowania niedaleko Kładki Siedleckiej. Ponadto występują również dwa obszary zieleni parkowej: • Park Juliusza Słowackiego w pobliżu Muzeum Narodo- wego, Panoramy Racławickiej i Muzeum Architektury, ograniczony od południa al. Juliusza Słowackiego, • Park przy ul. Podwale ograniczony zabudową mieszka- niową od północy, a od wschodu i południa ul. Krasiń- skiego i Komuny Paryskiej. Węzeł komunikacyjny w centrum Placu Powstańców War- szawy uzupełniony jest zielenią towarzyszącą w formie trawników i zieleni niskiej. Zieleń towarzysząca występuje również bardzo sporadycznie na całym terenie osiedla. W zasięgu oddziaływania Urzędu Wojewódzkiego oraz nowo wybudowanych budynków wielorodzinnych wzdłuż ulicy Pułaskiego rozplanowano niewielkie obszary zieleni skwe- rowej wyposażonej w ławki oraz siedziska, z uporządkowa- ną zielenią średniowysoką. Warto zwrócić uwagę na tereny zieleni półprywatnej, przy- należące do budynków użyteczności publicznej takich jak Konsulat Generalny Niemiec (ul. Podwale), Centrum Inno- wacyjności ASP (ul. Oławska), Szpital Chirurgiczny (róg ul. Pułaskiego i Traugutta), Centrum Terapii i Uzależnień (ul. Traugutta). Aspekty funkcjonalno-przestrzenne: Zieleń i wnętrza kwartałów 31. Przedmieście Oławskie – widok z lotu ptaka na ujście Oławy i Odry (źródło fotografii: fotopolska.eu) 32. Przedmieście Oławskie – widok z lotu ptaka na Plac Społeczny (źródło fotografii: maps.google.com) 33. Przedmieście Oławskie – widok z lotu ptaka na „Trójkąt Bermudzki” (źródło fotografii: fotopolska.eu) 34. Przedmieście Oławskie – widok z lotu ptaka na Nadbrzeże Oławy (źródło fotografii: maps.google.com) 35. Przedmieście Oławskie – widok z lotu ptaka na zieleń w kwartałach zabudowy. (źródło fotografii: maps.google.com) 36. Przedmieście Oławskie – widok z lotu ptaka na kwartały zabudowy historycznej (źródło fotografii: maps.google.com) z i e l e ń 27
  29. 29. Rysunek: Główne ulice handlowe w obszarze opracowania 37. Przykład narożnika kwartału zabudowy, w którego parterze znajduje się lokal użytkowy. Obszarem generującym znaczną aktywność gospodarczą jest strefa ulicy Krakowskiej. Wzdłuż niej zlokalizowane są wielkopowierzchniowe obiekty handlowo-usługowe (Sel- gros Cash&Carry, Praktiker, Media Expert, Carrefour Market, Galeria Sylwia, salon samochodowy) oraz budynki związane z produkcją przemysłową (zakłady Cussons Polska, siedziba Wydawnictwa Siedmioróg). Na terenie objętym analizą znajduje się również wiele siedzib instytucji publicznych, oświaty, ochrony zdrowia, które za- pewniają wiele miejsc pracy, w tym: 3 szkoły podstawowe, 2 gimnazja, 2 licea ogólnokształcące, 1 liceum profilowane, 1 siedziba szkoły wyższej oraz kilka przedszkoli. W rejonie Placu Powstańców Warszawy(Placu Społeczne- go) znajdują się siedziby instytucji o charakterze wojewódz- kim: Kuratorium Oświaty, Dolnośląski Urząd Wojewódzki, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Oprócz ww. ważniejsi pracodawcy na terenie Przedmieścia Oławskiego to Starostwo Powiato- we, Straż Pożarna, Policja, Poczta Polska. Miejsca pracy zapewniają także instytucje związane z ochro- ną zdrowia, jak na przykład: Dolnośląski Szpital Specjali- styczny im. Marciniaka, Pogotowie Ratunkowe, Akademicki Szpital Kliniczny. Bogata i zróżnicowana oferta handlowo usługowa jest po- tencjałem dla rozwoju Przedmieścia Oławskiego. Dobra do- stępność usług zarówno dla mieszkańców dzielnicy, jak od- wiedzających, jest szansą w procesie rewitalizacji obszaru. Sferę aktywności gospodarczej w obszarze opracowania obrazuje analiza rozmieszczenia obiektów o następujących funkcjach użytkowych: • lokale usługowe lub handlowe w parterach budynków, • obiekty usługowe lub handlowe (w tym także biurowe), • obiekty użyteczności publicznej (budynki związane z ochroną zdrowia, siedziby instytucji publicznych), • obiekty związane z edukacją (generujące miejsca pracy); • obiekty związane z przemysłem (zakłady przemysłowe, produkcyjne). Główne ulice w obszarze opracowania (tj. ul. Traugutta, ul. Komuny Paryskiej, ul. Kościuszki oraz ul. Krakowska) po- siadają znaczną koncentrację lokali handlowych lub usługo- wych w parterach budynków. Ulice Traugutta, Krakowską i Kościuszki są jednocześnie głównymi trasami komunikacji zbiorowej, co zapewnia dobrą dostępność do ww. obiektów nie tylko dla mieszkańców dzielnicy. 38. Ulica Krakowska koncentruje obiekty handlowo-usługowe oraz przemysłowe. (Źródło: http://fotopolska.eu/223923,foto.html) Aspekty gospodarcze a s p e k t y g o s p o d a r c z e ULICA KRA KOW SKA ULICA TRA UGUTTA KOM UNY P ARYSK IEJ U LICA KOŚCIUSZKI 28
  30. 30. 1 2 3 4 5 6 7 8 10 11 12 13 14 15 1617 Budynki użyteczności publicznej Usługi edukacji Usługi przemysłu Budynki usługowe/handlowe Usługi w parterach 1. Zakłady chemiczne Cussons Polska 2. Selgros Cash & Carry 3. Praktiker + Media Expert 4. Projekt Delta s.c. 5. Wydawnictwo Siedmioróg 6. Biedronka + Galeria Sylwia 7. JM Auto Autoryzowany Dealer Subaru 8. Szpital Marciniaka 10. Klasztor Bonifratrów 11. Urząd Marszałkowski 12. Dolnośląski Urząd Wojewódzki 13. Urząd pocztowy 14. Hala Sportowa 15. Starostwo Powiatowe 16. Urząd Pocztowy 17. Dworzec Główny PKP Ważniejsze podmioty gospodarcze Aspekty gospodarcze: Aktywność gospodarcza obszaru Aktywność gospodarcza a k t y w n o ś ć g o s p o d a r c z a 29
  31. 31. Aspekty społeczne: Społeczność Liczba mieszkańców Wrocławia Liczba mieszkańców miasta Wrocław wyniosła w 2011 roku 631 235 (w tym 294 569 mężczyzn 336 666 kobiet).* Struktura wieku mieszkańców Wrocławia W 2011 roku liczba osób w wieku 0-18 lat wynosiła 103 864 (w tym 53 045 mężczyzn oraz 50 819 kobiet), a w wieku 19- 60 lat 379 311 (w tym 183 301 mężczyzn oraz 196 010 kobiet). Liczba osób powyżej 60 roku życia liczyła 148 060 (58 223 mężczyzn, 89 837 kobiet).* Dobór danych dla Przedmieścia Oławskiego Dobór analizowanego zakresu danych dotyczącego sfery ludności wiąże się z przyporządkowaniem administracyj- nym obszaru, zdefiniowanym w Uchwale Rady Miejskiej Wrocławia nr XX/110/91 z dnia 20. marca 1991 w sprawie podziału Wrocławia na osiedla oraz w Uchwale Rady Miej- skiej Wrocławia Nr XXXI/2280/04 z dnia 4 grudnia 2004 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XX/110/91 RM Wrocławia z dnia 20 marca 1991 r. w sprawie podziału Wrocławia na osiedla. Według powyższych dokumentów obszar Przedmieścia Oławskiego należy w rozumieniu ewidencyjno-wyborczym do dzielnicy Krzyki, dlatego też dzielnica ta również została wzięta pod uwagę w analizach porównawczych. Liczba mieszkańców dzielnicy Krzyki Całkowita liczba mieszkańców dzielnicy Krzyki wynosiła w 2011 roku 169 065 osób (w tym 784 16 mężczyzn oraz 906 49 kobiet).* Liczba mieszkańców Przedmieścia Oławskiego Dane dotyczące ludności Przedmieścia Oławskiego zosta- ły wyselekcjonowane w sposób szczególny – w analizach uwzględniono wyłącznie obszar położony w granicach niniejszego opracowania i obejmujący następujące ulice: Brzeska, Podwale nr 1-67, Krasińskiego, Pułaskiego, Dwor- cowa, Małachowskiego, Gwarna, Pl. Konstytucji 3. Maja, Dąbrowskiego, Kniaziewicza Hercena, Traugutta, Haukego- Bosaka, Worcella, Komuny Paryskiej, Kościuszki nr 75- 181 (nieparzyste) oraz 72-198 (parzyste), Walońska, Szybka, Ża- bia Ścieżka, Na Niskich Łąkach nr 1-11 (nieparzyste) oraz nr 2-12 (parzyste), Plac Zgody, Zgodna, Prądzyńskiego, Łuka- sińskiego, Miernicza, Chudoby, Brzeska, Świstackiego oraz Droga. Liczba mieszkańców Przedmieścia Oławskiego wg danych za listopad 2012 r. dla ww. ulic wynosi 22 289 mieszkańców (w tym 10 392 mężczyzn oraz 11 897 kobiet).** Struktura wieku mieszkańców Przedmieścia Oławskiego Liczba osób w wieku 0-18 lat wynosi 3 460 (w tym 1 750 męż- czyzn oraz 1 710 kobiet), w wieku 19-60 lat 14 399 (w tym 6 982 mężczyzn oraz 7 417 kobiet). Liczba osób powyżej 60 roku życia liczyła 4 430 (1 660 mężczyzn, 2 770 kobiet).** * źródło: Rocznik Demograficzny 2012, GUS ** źródło: Biuro Rozwoju Miasta Wrocławia, stan listopad 2012 r. Krzyki Inne dzielnice Wrocławia Liczba ludności Wrocławia z podziałem na Krzyki i inne dzielnice Wrocławia. Źródło: Rocznik Demograficzny 2012, GUS Liczba ludności Wrocławia z podziałem na osiedle Przedmieście Oławskie i inne osiedla Wrocławia Źródło: Biuro Rozwoju Miasta Wrocławia, stan listopad 2012 r. Przedmieście Oławskie Inne osiedla Wrocławia Przedmieście Oławskie Inne osiedla dzielnicy Krzyki Liczba ludności dzielnicy Krzyki z podziałem na osiedle Przedmieście Oławskie i inne dzielnice Źródło: Biuro Rozwoju Miasta Wrocławia, stan listopad 2012 r. a s p e k t y s p o ł e c z n e 30
  32. 32. Aspekty społeczne: Społeczność Struktura wieku ludności Wrocławia Źródło: Rocznik Demograficzny 2012, GUS Struktura wieku ludności Przedmieścia Oławskiego Źródło: Biuro Rozwoju Miasta Wrocławia, stan listopad 2012 r. Struktura ludności Przedmieścia Oławskiego ze względu na płeć Źródło: Biuro Rozwoju Miasta Wrocławia, stan listopad 2012 r. Struktura ludności Wrocławia ze względu na płeć Źródło: Rocznik Demograficzny 2012, GUS Liczba kobiet na Przedmieściu Oławskim Liczba mężczyzn na Przedmieściu Oławskim Liczba kobiet we Wrocławiu Liczba mężczyzn we Wrocławiu Wiek 0-18 Wiek 19-60 Wiek powyżej 60 Wiek 0-18 Wiek 19-60 Wiek powyżej 60 s p o ł e c z n O ś ć 31
  33. 33. Podstawowe zadania pomocy społecznej Celem pomocy społecznej jest ułatwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych osobom, które nie są w stanie poradzić sobie samodzielnie, wykorzystując własne upraw- nienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna podtrzymuje w dążeniu do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest także podejmowanie działań zmierzających do usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.* Pomoc społeczna w Polsce oraz w Gminie Wrocław w ujęciu dynamicznym Według dokumentu „Beneficjenci Środowiskowej Pomo- cy Społecznej w 2011 r.” ze świadczeń pomocy społecznej w Polsce skorzystało 1 174,4 tys. gospodarstw domowych, co w porównaniu z rokiem 2010, kiedy zarejestrowano po- nad 1 200 tys. przypadków, oznacza spadek o blisko 5 %. Wskaźnik udziału osób objętych pomocą społeczną w liczbie mieszkańców ogółem wyniósł 8,1% i był niższy w porówna- niu do 2010 roku o 0,6%.** Według danych sprawozdawczych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu za rok 2011 szacuje się, iż 5 % mieszkańców Wrocławia w skali roku obejmowanych jest pomocą społeczną – zalicza to sto- licę Dolnego Śląska do gmin o najniższym wskaźniku osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej.*** Świadczenia MOPS we Wrocławiu Według danych sprawozdawczych Miejskiego Ośrodka Po- mocy Społecznej we Wrocławiu za rok 2011 można wydzie- lić 6 przeważających tytułów świadczeń MOPS na terenie gminy. Są to: ubóstwo 22% niepełnosprawność 20%, długo- trwała bądź ciężka choroba 18%, bezrobocie 16%, bezrad- ność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych 13%, i inne 11% (m.in. bezradność w prowadzeniu gospodarstwa domo- wego,alkoholizm, narkomania).*** Świadczenia MOPS na Przedmieściu Oławskim Na Przedmieściu Oławskim proporcje te układają się ina- czej, obrazując pojawiające się tutaj problemy. Świadczeń z tytułu bezrobocia przyznano 21% (5 punktów procento- wych więcej niż we Wrocławiu), z tytułu niepełnosprawno- ści 25% (5% więcej niż we Wrocławiu), z tytułu długotrwałej bądź ciężkiej choroby 6% (12% mniej), z tytułu bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych 1% (aż 12% mniej), z tytułu ubóstwa 35% (więcej o 13%), a z innych po- wodów 11%.**** Aspekty społeczne: Pomoc społeczna a s p e k t y s p o ł e c z n e Liczba gmin z określonym udziałem procentowym beneficjentów pomocy społecznej Źródło: Beneficjenci środowiskowej pomocy społecznej w 2011 r. – GUS, opracowania sygnalne > 15% 10% – 14,9% 5,0% – 9,9% < 5,0% 553 22% 239 10% 958 39% 729 29% 32
  34. 34. Aspekty społeczne b e z r o b o c i e 21% 25% 6% 1% 35% 11% Procentowy rozkład przyznanych świadczeń MOPS na Przedmieściu Oławskim ze względu na przyczyny - stan na 2011 rok bezrobocie niepełnosprawność długotrwała lub ciężka choroba bezradność w sprawach opiekuńczo wychowawczych ubóstwo inne 16% 20% 18% 13% 22% 11% Procentowy rozkład przyznanych świadczeń MOPS we Wrocławiu ze względu na przyczyny - stan na 2011 rok bezrobocie niepełnosprawność długotrwała lub ciężka choroba bezradność w sprawach opiekuńczo wychowawczych ubóstwo inne Procentowy rozkład przyznanych świadczeń MOPS na Przedmieściu Oławskim ze względu na przyczyny – stan na 2011 rok Źródło: Beneficjenci środowiskowej pomocy społecznej w 2011 r. – GUS opracowania sygnalne Procentowy rozkład przyznanych świadczeń MOPS we Wrocławiu ze względu na przyczyny – stan na 2011 rok Źródło: Beneficjenci środowiskowej pomocy społecznej w 2011 r. – GUS opracowania sygnalne Bezrobocie Niepełnosprawność Długotrwała lub ciężka choroba Bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych Ubóstwo Inne Problemy społeczne na Przedmieściu Oławskim Grupą szczególnie narażoną na potrzebę korzystania ze wsparcia pomocy społecznej są osoby niepracujące. W roku 2010 stanowiły one ponad połowę wszystkich beneficjentów pomocy społecznej, wśród nich 22,5% to osoby bezrobotne, a 27% osoby bierne zawodowo. Osoby niepracujące w wieku produkcyjnym korzystające z pomocy społecznej, w około 82% posiadają wykształcenie niższe niż średnie. Pomimo małego zainteresowania staraniem się o świad- czenia związane z zagadnieniami opiekuńczo-wychowaw- czymi na Przedmieściu Oławskim zauważalne są problemy związane z opieką i wychowaniem młodzieży. Drugim zjawiskiem pojawiającym się w dużej skali na Przed- mieściu Oławskim jest tak zwane „dziedziczenie” korzysta- nia z pomocy społecznej z pokolenia na pokolenie. Świadczy to o biernej postawie rodzin wobec stanu, w którym się znaj- dują i akceptacji własnej niekorzystnej sytuacji.***** źródło: http://www.mpips.gov.pl/pomoc-spoleczna źródło: „Beneficjenci Środowiskowej Pomocy Społecznej w 2011 r.”, GUS źródło: Sprawozdanie z pracy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu za rok 2011 źródło: Dane sprawozdawcze ZTPS nr 6 we Wrocławiu za rok 2011 źródło: Wywiad ZTPS nr 6 we Wrocławiu za rok 2011 * ** *** **** ***** 33
  35. 35. Aspekty społeczne: Bezrobocie b e z r o b o c i e Bezrobocie Ważnym elementem w rozpoznaniu problemów społecz- nych jest analiza osób zarejestrowanych jako bezrobotne. W Polsce w 2011 roku wg danych GUS stopa bezrobocia reje- strowanego wyniosła 12,5%, w województwie dolnośląskim 12,4%, natomiast we Wrocławiu 5%. Główną przyczyną nieposzukiwania pracy w przypadku ko- biet jest poświęcenie czasu na obowiązki domowe, opiekę nad dziećmi, nad starszymi oraz osobami niepełnosprawny- mi, będącymi członkami gospodarstwa domowego. Grupa ta stanowi ponad połowę bezrobotnych kobiet. W przypadku mężczyzn nieposzukiwanie pracy związane jest głównie z czasowym wycofaniem z rynku pracy spowodowanym bra- kiem wiary w możliwość znalezienia pracy, stanem zdrowia, zgodzeniem się na standard życia gwarantowany przez ni- skie świadczenia społeczne. Mężczyźni dziesięć razy czę- ściej niż kobiety przyznają, że „nie chce im się pracować”. Takie osoby stanowią ok. 6% bezrobotnych.* Na obszarze Przedmieścia Oławskiego przeprowadzono analizę bezrobocia rejestrowanego dla mieszkańców po- szczególnych ulic znajdujących się w granicach opracowania. W analizie poza miejscem zameldowania wzięto pod uwagę takie kryteria jak: wiek, płeć, data rejestracji, wykształcenie oraz wykonywany przez zarejestrowaniem zawód. Pod koniec 2012 roku na terenie Przedmieścia Oławskiego stosunek liczby osób zarejestrowanych jako bezrobotne do liczby mieszkańców danego obszaru wyniósł 22,3%. Był to ponad czterokrotnie wyższy wynik niż dla obszaru całego Wrocławia oraz prawie dwukrotnie wyższy niż da całej Pol- ski. Bezrobotnych kobiet wg danych z Powiatowego Urzędu Pracy we Wrocławiu było wtedy 492, a mężczyzn 464, co w sumie dawało wynik 956 osób zarejestrowanych. Rozkład wiekowy tej grupy kształtował się następująco: 24 lata i mniej miało 85 osób, w wieku 25-34 lat zarejestrowane były 243 osoby, w wieku 35-44 lat 188 osób, w wieku 45-54 lat 193 osoby, natomiast w wieku powyżej 55 roku życia 256 osób. ** Wynika z tego, że największy problem ze znalezieniem pracy mają osoby młode, dopiero wchodzące na rynek pracy, oraz osoby w wieku przedemerytalnym. * źródło: „Diagnoza społeczna 2009. Warunki i jakość życia Polaków.”, GUS **źródło: PUP Wrocław 34
  36. 36. Aspekty społeczne: Bezrobocie p o m o c s p o ł e c z n a Bezrobotni w Polsce – podział wg wykształcenia Źródło: „Diagnoza społeczna 2009. Warunki i jakość życia Polaków.”, GUS Bezrobotni we Wrocławiu – podział wg wykształcenia Źródło: „Diagnoza społeczna 2009. Warunki i jakość życia Polaków.”, GUS Bezrobotni na Przedmieściu Oławskim – podział wg wykształcenia Źródło: Powiatowy Urząd Pracy we Wrocławiu, dane z końca listopada 2012 Bezrobotni na Przedmieściu Oławskim – podział wg płci Źródło: Powiatowy Urząd Pracy we Wrocławiu, dane z końca listopada 2012 Wyższe Średnie zawodowe Średnie ogólnokształcące Zasadnicze zawodowe Gimnazjalne, podstawowe, niepełne podstawowe Kobiety Mężczyźni 22%22% 20% 11% 25% 49% 51% 11% 28% 20% 11% 22% 16% 33% 22% 9% 20% 35
  37. 37. Warunki klimatyczne i bioklimatyczne w obszarze opra- cowania są niezbyt korzystne. Teren ten jest słabo prze- wietrzony – główne korytarze wietrzne przebiegają wzdłuż ulic Pułaskiego i Traugutta. Występują źródła uciążliwości różnego rodzaju: punktowe, obszarowe (jak indywidualne systemy ogrzewania), liniowe (jak główne ciągi komunika- cyjne) oraz inne (jak hałas). Zanieczyszczenie powietrza W wyniku działalności człowieka do atmosfery dostają się produkty spalania paliw kopalnych oraz związki organicz- ne ze źródeł naturalnych. Najbardziej uciążliwe i toksyczne zanieczyszczenie powietrza generują pyły drobne (PM10, PM2,5), tlenki węgla, tlenki azotu, niektóre metale i węglo- wodory. Według prowadzonego monitoringu jakość powie- trza we Wrocławiu jest na średnim poziomie. Dwutlenek siarki Stopień zanieczyszczenia powietrza dwutlenkiem siarki jest ściśle związany z emisją zanieczyszczeń ze stacjonarnych źródeł spalania paliw: elektrowni, elektrociepłowni, kotłow- ni i indywidualnych pieców grzewczych i kuchennych. We Wrocławiu 24-godzinny poziom stężeń nie przekracza 60% wartości dopuszczalnych. Stężenie średnioroczne wy- nosi 9 – 9,5 μg/m3 , przy czym stężenie dwutlenku siarki kil- kakrotnie wzrasta w sezonie grzewczym. Nie obserwuje się przekroczeń dopuszczalnych wartości stężeń średniodobo- wych, natomiast stężenia jednogodzinne przekraczane są na pl. Grunwaldzkim, ale w granicach dopuszczalnej tolerancji. Dwutlenek azotu Stężenie dwutlenku azotu w powietrzu jest zwiększone wzdłuż głównych arterii komunikacyjnych miasta. Wartości stężeń średniorocznych osiągają ok. 60 % wartości dopusz- czalnych. W sąsiedztwie ulic o dużym natężeniu ruchu notuje się przeciętnie o 45 % wyższe stężenia NO2 od stężeń mie- rzonych w oddali od tras. Pył zawieszony PM10 Jeden z największych problemów ochrony powietrza to ponadnormatywne stężenia pyłu zawieszonego. Źródła- mi emisji pyłów są procesy spalania paliw w instalacjach grzewczych, z transportu samochodowego, procesów prze- mysłowych oraz emisja wtórna. Woda Rzeka Odra z odnogami, kanałami, starorzeczami i rozlewi- skami tworzy w obrębie miasta system rzeczny o długości 54,5 km. Dodatkowo na terenie Wrocławia do Odry wpadają cztery inne znaczące rzeki (Oława, Ślęza, Bystrzyca, Wida- wa) o zmiennych przepływach, uzależnionych od opadów w rejonach górskich i przedgórskich. Położenie w dolinie rzeki powoduje, że na obszarze miasta występuje specyficz- ny mezoklimat charakteryzujący się częstymi warunkami inwersyjnymi, zamgleniami i podwyższonymi wartościami wilgotnościowymi. W 2006 r. wody rzeki Odry na terenie Wrocławia miały III klasę, tzn. były to wody o zadowalającej jakości. Głównym źródłem zanieczyszczeń wody w obszarze opracowania są zakłady „Cussons” Polska S.A. oraz wody opadowe (raport WIOŚ 2006 r.) Gleba W obrębie opracowania nie występują gleby o naturalnym profilu. Obszar ten jest od setek lat zabudowany i gleby szczątkowe występują jedynie na terenach skwerów lub w przestrzeni blokowej. 39. Plac Społeczny to uciążliwy węzeł komunikacyjny, który generuje zanieczyszczenie środowiska. (zródło fotografii: maps.google.com) 40. Wzdłuż głównych ulic w obrębie Przedmieścia Oławskiego notowane są okresowe przekroczenia norm jakości powietrza. (zródło fotografii: maps.google.com) 41. Wzdłuż ulicy Krakowskiej położone są tereny przemysłowe Aspekty środowiskowe a s p e k t y ś r o d o w i s k o w e 36
  38. 38. Aspekty środowiskowe: Stan środowiska Tereny i obiekty chronione istniejące Pomniki przyrody Obszary ograniczonego użytkowania Obecny zasięg 1% wód powodziowych Obszary o pogorszonych lub zdegradowanych warunkach zamieszkiwania Obszary o dość wysokim zanieczyszczeniu powietrza (lokalne przekroczenia) Tereny o przekroczonych standardach akustycznych lub zagrożona hałasem komunikacyjnym Główny Zbiornik Wód Podziemnych - Pradolina Odry Zasoby przyrodnicze Tereny zieleni miejskiej Obszary wskazane do rekultywacji lub zagospodarowania Gruzowiska - zadrzewione Rysunek: Plan ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Wrocławia. Rysunek 4. Uwarunkowania – środowisko przyrodnicze 42. Zieleń przy Szkole Podstawowej nr 2 przy ul. Komuny Paryskiej (źródło: http://www.skyscrapercity.com/showthread.php?t=295040&page=55) Środowisko przyrodnicze ś r o d o w i s k o 37
  39. 39. Klimat akustyczny w obszarze Przedmieścia Oławskiego kształtuje się następująco: • hałas występujący w otoczeniu głównych ulic ( Pułaskie- go) zalicza się do hałasu o dużej uciążliwości (70 –75 dB), • hałas występujący wzdłuż ulic podrzędnych przekracza wartości dopuszczalne o średnio 5 dB, • hałas występujący we wnętrzach zabudowy kwartało- wej mieści się w granicach wartości dopuszczalnych, Jak wskazuje opracowanie „Stan zagrożenia hałasem ko- munikacyjnym na terenie miasta Wrocławia w świetle po- miarów przeprowadzonych w 1999 roku” istnieje poważne zakłócenie klimatu akustycznego powodowane przez ko- munikację drogową. Aspekty środowiskowe 43. Fragment mapy akustycznej Wrocławia. (Źródło: System Informacji Przestrzennej Wrocławia) 44. Hałas występujący wzdłuż głównych ulic – komunikacja publiczna oraz ruch samochodowy. Przedmieście Oławskie przecina kilka ulic o znacznym na- tężeniu ruchu – trasy wylotowe w kierunku Oławy, Brzegu i Opola oraz w kierunku Warszawy. Ulice w tym rejonie są obecnie tak obciążone, że swoboda ruchu pojazdów w go- dzinach szczytu komunikacyjnego jest bardzo ograniczona. We wnętrzach zabudowy mieszkaniowej dominuje hałas osiedlowy. Dla niektórych wnętrz podwórzowych najwięk- szą uciążliwością akustyczną jest hałas pochodzący z tere- nów szkolnych – podczas przerw lekcyjnych przekracza on wartość dopuszczalną o 10-15 dB. W 2008 r. Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego Wrocławia przedstawił Mapę Akustyczną mia- sta Wrocławia. Zawiera ona wyniki badań poziomu hałasów dla Wrocławia. Opierając się na danych zamieszczonych w powyższym opracowaniu można stwierdzić, że wzdłuż wszystkich głównych ulic wartości hałasu mieszczą się w przedziale 70 – 75 dB. 45. Ulica Traugutta – wymiana nawierzchni na początku 2012 roku jest szansą na polepszenie komfortu akustycznego. Źródło: http://wroclaw. naszemiasto.pl 46. Dla niektórych wnętrz osiedlowych największą uciążliwością akustyczną jest hałas pochodzący z terenów szkolnych. (Źródło: maps.google.com) h a ł a s 35 - 40 dB 40 - 45 dB 45 - 50 dB 50 - 55 dB 55 - 60 dB 60 -65 dB 65 - 70 dB 70 - 75 dB 75 - 80 dB > 80 dB 38
  40. 40. Wizerunek i tożsamość 47. Struktura przestrzenno-funkcjonalna XIX-wiecznego Przedmieścia Oławskiego to jeden z istotnych czynników budujących jego tożsamość 48. Substancja budowlana wielu obiektów na Przedmieściu Oławskim jest w bardzo złym stanie 49. Również zaplecze usługowe odzwierciedla problemy mieszkańców: liczne lokale to lombardy czy tzw. szmateksy. w i z e r u n e k i t o ż s a m o ś ć Wizerunek i tożsamość Przedmieście Oławskie nie cieszy się we Wrocławiu dobrą reputacją. Nie bez powodu kojarzone jest z określeniem „Trójkąt Bermudzki”, choć obszar ten to zaledwie jeden frag- ment dzielnicy. Wieloletnie zaniedbania w zakresie infra- struktury i zabudowy spowodowały daleko idącą degradację miejsca. Równocześnie spiętrzyły się problemy społeczne i środowiskowe. Tymczasem Przedmieście Oławskie jest obszarem boga- tym w elementy budujące tożsamość miejsca. Przyczynia się do tego nie tylko jego charakter XIX-wiecznej dzielnicy, z kwartałową zabudową kamienicową, szerokimi ulicami i wnętrzami podwórzowymi. Elewacje kamienic to nierzad- ko unikalne przykłady XIX-wiecznej architektury. Ponadto wymienić należy obiekty o wartościach historycznych, reli- gijnych, estetycznych czy kulturowych, takie jak: • fabryki i przedsiębiorstwa, • pałac Biskupi (obecnie Muzeum Etnograficzne), • kościół św. Maurycego, • kościół św. Łazarza (zamknięty dla zwiedzających), • kościół Bonifratrów pw. Trójcy Świętej z klasztorem, • kościół przy Żabiej Ścieżce, • dawna kaplica Adwentystów przy ulicy Hauke-Bosaka (obecnie sala sportowa), • kaplica polskiego kościoła Ewangelicko-Metodystycz- nego przy ul. Worcella, • fabryka wódek Schirdewana z kamienicą, • zespół klasztorny Bethanien (dziś Szpital Marciniaka), • mosty Oławski oraz Rakowiecki. Wizerunek miejsca to nie tylko jego historia. Przedmieście Oławskie jest obszarem o wyjątkowym potencjale rozwojo- wym w skali Wrocławia: • Ulica Krakowska jest jedną z głównych ulic dojazdo- wych Wrocławia. Wzdłuż niej zlokalizowane są wielko- powierzchniowe struktury handlowo-usługowe i prze- mysłowe. Strefa ta wymagać będzie porządkowania i zagospodarowania przestrzeni publicznych, przede wszystkim w kontekście prestiżowej funkcji ulicy. • Obszar Placu Społecznego będzie odgrywał decydują- cą rolę w kontekście przyszłego rozwoju przestrzenno -funkcjonalnego centrum, również jako miejsce aktyw- ności gospodarczej; • Dzisiejsze tereny kolejowe w dalekosiężnej perspektywie prawdopodobnie zmienią funkcję, są więc rezerwami te- renowymi w planach rozwoju miasta. 39
  41. 41. Aspekty funkcjonalno-przestrzenne: Wizerunek i tożsamość obszaru wizerunekitożsamość 50. Elewacje kamienic charakteryzuje zróżnicowany detal architektoniczny. Znakiem czasu jest nowa stolarka okienna, ignorująca charakter historycznych przeszkleń. 51. Reklama nowej inwestycji deweloperskiej zlokalizowanej na Przedmieściu Oławskim w formie murala. 52. Ulica Traugutta – widok w kierunku Placu Powstańców Warszawy (Placu Społecznego) 53. Ulica Komuny Paryskiej – widok w kierunku ulicy Pułaskiego 54. Zbieg ulic Kościuszki, Komuny Paryskiej i Zgodnej 40
  42. 42. Aspekty funkcjonalno-przestrzenne: Wizerunek i tożsamość obszaru wizerunekitożsamość 55. Przedmieście Oławskie to nie tylko historyczna zabudowa. W ostatnich latach powstaje tu coraz więcej nowych, istotnych inwestycji. Jedną z nich jest zabudowa mieszkaniowa Angel Wings. 56. Elewacje kamienicy przy ulicy Podwale 57. Przestrzenie publiczne: często ich wyposażenie jest prowizoryczne i nie odpowiadające randze w kontekście miasta (ul. Dworcowa) 58. Wizerunek osiedla to także aspekty społeczne. Przedmieście Oławskie nadal ma we Wrocławiu złą reputację. 41
  43. 43. MOCNE STRONY SŁABE STRONY • bardzo dobra lokalizacja w kontekście całego miasta (skomunikowanie, dostęp do komunikacji miejskiej, itp.) • stosunkowo dobrze zachowane historyczne struktury przestrzenne / czytelność układu urbanistycznego • zapewniony wachlarz regulacji prawnych dotyczących inwestycji • zainteresowanie ze strony władz miasta w celu budowania nowego wizerunku osiedla • kwartały zabudowy o niepowtarzalnym charakterze i wartościach historyczno-kulturowych • przestrzenie o dużym potencjale • potencjalne tereny inwestycyjne • dominująca funkcja mieszkaniowa • lokalizacja dużych zakładów / pracodawców • bliskość rzeki i terenów nabrzeżnych Oławy • wizerunek dzielnicy jako miejsca niebezpiecznego, zamieszkałego przez osoby dotknięte patologiami społecznymi • brak wielodyscyplinarnej skoordynowanej strategii rozwoju obszaru • przeciążenie komunikacyjne, niedostatek miejsc parkingowych • postępująca degradacja historycznej zabudowy • brak wydarzeń o znaczeniu ponadlokalnym • wysoki odsetek osób korzystających z pomocy społecznej i z pomocy PUP • wysoki poziom przestępczości • niski poziom dochodów mieszkańców • zły stan jakości powietrza atmosferycznego (niska emisja związana z indywidualnymi źródłami ciepła i dużym ruchem kołowym) i klimatu akustycznego • niezadawalający stopień świadomości ekologicznej mieszkańców • mała liczba NGOsów Podsumowanie analiz: Analiza SWOT a n a l i z a s w o t 42
  44. 44. SZANSE ZAGROŻENIA • wydarzenia o międzynarodowym znaczeniu (ESK 2016, WG 2017) • świadomie kreowana marka jako dzielnicy o unikatowym charakterze • bliskość centrum jako szansa na odbiór pozytywnych impulsów • stworzenie instrumentów ułatwiających realizację postulatów programów i regulacji dla obszaru • potencjał do tworzenia miejsc szczególnych o znaczeniu ponadlokalnym • stworzenie obszaru wsparcia i realizacja projektów w kolejnym okresie programowania 2014-2020 • modernizacja komunikacji publicznej • pozytywne impulsy wynikające z rozwoju terenów sąsiednich • lokowanie siedzib organizacji i innych działalności służących mieszkańcom • tworzenie nowych miejsc pracy, również dostosowanych do zapotrzebowania i kwalifikacji mieszkańców • osiedlanie się nowych, innowacyjnych i przyszłościowych działalności gospodarczych • stworzenie programów wspierania handlu i rzemiosła, rozsądna polityka czynszowa • wdrażanie unijnych standardów w zakresie ochrony środowiska • wzrost świadomości ekologicznej w społeczeństwie • rozwój i zastosowanie przyjaznych środowisku form transportu i komunikacji • zagrożenie autentyczności i specyfiki obszaru błędnymi inwestycjami – wprowadzenie obcych elementów funkcjonalno-przestrzennych ignorujących skalę i charakter dzielnicy, również w obszarach sąsiadujących • utrata zainteresowania ze strony władz miasta i instytucji • utrata zainteresowania ze strony inwestorów • niewydolność układu na skutek przeciążenia komunikacyjnego, przede wszystkim tranzytowego • brak rozwiązań problemu parkowania • presja gospodarcza wypierająca działalność gospodarczą sektora MśP • zmiany społeczno-gospodarcze związane z procesem suburbanizacji (odpływ osób najbardziej aktywnych zawodowo na tereny podmiejskie) • rozwarstwienie społeczne wskutek napływu nowego kapitału • gentryfikacja • silna konkurencja ze strony innych osiedli skutkująca odpływem mieszkańców i potencjalnych inwestorów • niski poziom edukacji, zły klimat społeczny w szkołach znajdujących się na obszarze • zanik funkcji mieszkaniowej wskutek zajmowania lokali na funkcje biurowe / gospodarcze • wypieranie handlu detalicznego i rzemiosła przez banki i instytucje finansowe • skomplikowane procedury lokalizacji działalności gospodarczej i pozyskiwania środków finansowych • brak środków i zainteresowania rozbudową miejskiej sieci ciepłowniczej, nieopłacalność takiej inicjatywy a n a l i z a s w o t 43
  45. 45. cele operacyjne I STRATEGICZNE 44
  46. 46. Cel strategiczny • Stworzenie warunków dla przeprowadzenia procesu rewitalizacji • Ochrona dziedzictwa kulturowego • Poprawa jakości środowiska naturalnego • Wzmocnienie lokalnej gospodarki, tworzenie nowych miejsc pracy • Stworzenie funkcjonalnego, nowoczesnego systemu komunikacji • Rewitalizacja i modernizacja przestrzeni publicznych • Usunięcie istotnych mankamentów natury strukturalnej i funkcjonalnej • Wykorzystanie istniejących potencjałów osiedla • Wzmocnienie funkcji mieszkaniowej • Poprawa warunków dla rozwoju edukacji, nauki i kultury • Zapobieganie przestępczości i poprawa bezpieczeństwa • Poprawa infrastruktury socjalnej i oferty spędzania czasu wolnego • Tworzenie i wspieranie sieci społecznych • Wspieranie aktywności i partycypacji społeczności lokalnych Cele strategiczne i operacyjne cele operacyjne I STRATEGICZNE Cele operacyjne: Zapewnienie uwarunkowań do zrównoważonego, długotrwałego rozwoju osiedla w sposób adekwatny do jego roli i znaczenia w kontekście Wrocławia, a tym samym podniesienie jakości życia, mieszkania i pracy na Przedmieściu Oławskim. 45
  47. 47. Cele strategiczne i operacyjne Stworzenie warunków dla przeprowadzenia procesu rewitalizacji • zdefiniowanie obszaru, który poddany zostanie kompleksowemu procesowi rewitalizacji • opracowanie kompleksowej koncepcji służącej ukierunkowanemu rozwojowi przedmiotowego obszaru • stworzenie efektywnego systemu zarządzania w celu realizacji procesu rewitalizacji Ochrona dziedzictwa kulturowego • koncepcje wszystkich działań rewitalizacyjnych muszą respektować historyczną i kulturową wartość obiektów i zespołów c e l e o p e r a c y j n ec e l e o p e r a c y j n e 46
  48. 48. 47 Poprawa jakości środowiska naturalnego • zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza i poprawa klimatu akustycznego poprzez zredukowanie ruchu kołowego • redukcja emisji zanieczyszczeń z systemów grzewczych dzięki eliminowaniu ogrzewania węglowego • poprawa efektywności energetycznej budynków • poprawa świadomości ekologicznej mieszkańców i turystów poprzez celowe działania informacyjne • promowanie ekologicznych środków komunikacji • zachowanie ciągłości korytarzy ekologicznych jako warunek niezbędny dla poprawnego funkcjonowania systemu przyrodniczego miasta i zasilania jego bioróżnorodności • pielęgnacja i zagospodarowanie terenów zieleni miejskiej oraz zieleni wewnątrz kwartałowej c e l e o p e r a c y j n ec e l e o p e r a c y j n e Cele operacyjne 47
  49. 49. 48 Cele strategiczne i operacyjne Wzmocnienie lokalnej gospodarki, tworzenie nowych miejsc pracy • utrzymanie istniejących i tworzenie nowych miejsc pracy dzięki wspieraniu działalności małych i średnich przedsiębiorstw • poprawa warunków dla rozwoju turystyki, lokalnego handlu detalicznego i gastronomii poprzez podniesienie jakości przestrzeni publicznej Stworzenie funkcjonalnego, nowoczesnego systemu komunikacji • wprowadzenie centralnego systemu sterowania indywidualnym ruchem kołowym, miejskiej komunikacji publicznej, ruchem samochodów poszukujących miejsca parkingowego oraz optymalnego wykorzystania publicznych parkingów poza centrum • uwzględnienie potrzeb pieszych, rowerzystów i osób niepełnosprawnych • preferowanie i promocja ekologicznych środków komunikacji c e l e o p e r a c y j n e 48
  50. 50. 49 Rewitalizacja i modernizacja przestrzeni publicznych • kompleksowa rewitalizacja i modernizacja przestrzeni publicznych w celu poprawy uwarunkowań przestrzenno-funkcjonalnych, środowiskowych, gospodarczych i społecznych, w sposób adekwatny do rangi obszaru w mieście oraz jego wartości historyczno-kulturowych i funkcjonalno-przestrzennych • uporządkowanie przestrzeni ulicznej pod kątem funkcjonalnym i estetycznym w sposób adekwatny do rangi i funkcji poszczególnych ulic i placów w strukturze obszaru • modernizacja infrastruktury technicznej c e l e o p e r a c y j n e Usunięcie istotnych mankamentów natury strukturalnej i funkcjonalnej • przeniesienie szczególnie uciążliwych zakładów produkcyjnych Cele operacyjne 49
  51. 51. Wzmocnienie funkcji mieszkaniowej • zachowanie, rewaloryzacja i modernizacja substancji budowlanej, w szczególności zabudowy o wartościach i znaczeniu historycznym, architektonicznym, artystycz- nym lub przestrzenno-funkcjonalnym • wspieranie zrównoważonego rozwoju przestrzenno-funkcjonalnego i zgodnego współistnienia funkcji użytkowych obszaru jako miejsca zamieszkania i pracy • utrzymanie dotychczasowych i stworzenie nowych zasobów mieszkaniowych • dostosowanie warunków mieszkaniowych do współczesnych standardów przy zachowaniu społecznie akceptowalnej wysokości czynszu • poprawa jakości otoczenia mieszkaniowego c e l e o p e r a c y j n ec e l e o p e r a c y j n e Cele operacyjne50
  52. 52. Poprawa warunków dla rozwoju edukacji, nauki i kultury • modernizacja i odnowa obiektów związanych z edukacją, nauką i kulturą, dopaso- wanie ich wyposażenia do nowoczesnych standardów • lokalizacja nowych ośrodków i inicjatyw związanych z edukacją, nauką i kulturą, zarówno o zasięgu lokalnym, skierowanym głównie do mieszkańców, jak i po- nadlokalnym c e l e o p e r a c y j n ec e l e o p e r a c y j n e Zapobieganie przestępczości i poprawa bezpieczeństwa • poprawa oświetlenia przestrzeni publicznej i poprawa wystroju miejsc leżących na uboczu w celu zwiększenia bezpieczeństwa • wprowadzenie systemu monitoringu w kluczowych miejscach • promowanie wrażliwości mieszkańców na ich otoczenie, uświadamianie zagrożeń i sposobu postępowania oraz potrzeby oddolnego dozoru, • organizacja otwartych spotkań z Policją i Strażą Miejską, zajęć w przedszkolach i szkołach • poprawa warunków pracy Policji, Straży Miejskiej i Państwowej Straży Pożarnej Cele operacyjne 51
  53. 53. Tworzenie i wspieranie sieci społecznych • tworzenie warunków sprzyjających wzmocnieniu poczucia tożsamości lokalnej mieszkańców • wspieranie inicjatyw mających na celu wzmocnienie sieci społecznych • przeciwdziałanie przejawom patologii społecznych i wykluczeniu społecznemu, integracja mniejszości społecznych w ramach • wsparcie i doradztwo dla grup i inicjatyw przejawiających zainteresowanie koncepcją rewitalizacji • tworzenie odpowiednich warunków sprzyjających wzmocnieniu poczucia tożsamości lokalnej mieszkańców c e l e o p e r a c y j n e Cele operacyjne Wspieranie aktywności i partycypacji społeczności lokalnych 52
  54. 54. Poprawa infrastruktury socjalnej i oferty spędzania czasu wolnego • poprawa oferty spędzania czasu wolnego poprzez wspieranie inicjatyw dla dzieci, młodzieży i seniorów • wzmocnienie i poprawa oferty spędzania czasu wolnego dzięki budowie i modernizacji obiektów i terenów sportowo-rekreacyjnych • modernizacja i rozbudowa placówek socjalnych i obiektów użyteczności publicznej (przedszkoli, szkół, punktów doradczo-konsultacyjnych, itd.) c e l e o p e r a c y j n e Cele operacyjne 53
  55. 55. Scenariusz ten zakłada objęcie możliwie dużego obszaru programem, który będzie zawierał zarówno elementy rewi- talizacji jak i urbanistycznego rozwoju. W celu zobrazowania zasad omawianego scenariusza po- dzielono przedmiotowy obszar na 4 podobszary o zróżnico- wanym charakterze i wynikających z tego zadaniach: • Plac Społeczny • tereny XIX-wiecznej zabudowy kamienicowej • tereny wzdłuż ulicy Krakowskiej • tereny kolejowe W ramach nadrzędnego programu dla każdego z tych ob- szarów konieczne będzie stworzenie Masterplanu, a następ- nie – w oparciu o wypracowane w jego ramach wytyczne – odpowiednich dokumentów planistycznych, które obejmą także aspekty przestrzenno-funkcjonalne, gospodarcze, społeczne i środowiskowe. W fazie przygotowania priorytetem będą tereny XIX-wiecznej zabudowy kamienicowej oraz tereny wzdłuż ulicy Krakow- skiej, ponieważ dla obszaru Placu Społecznego opracowa- no już szczegółowe koncepcje przestrzenno-funkcjonalne, a dzisiejsze obszary kolejowe są swoistymi rezerwami te- renowymi dla przyszłego rozwoju. Należy się jednak spo- dziewać, że wraz z postępem technicznym zapotrzebowanie kolei na śródmiejskie tereny będzie malała i zostaną one uwolnione na inne cele. Włączenie ich do sfery koncepcyjnej już dzisiaj jest więc jak najbardziej wskazane. Scenariusz nr 1 Objęcie programem rewitalizacji i rozwoju całego obszaru będącego przedmiotem niniejszej strategii Walorem przedmiotowego scenariusza jest fakt, iż daje on Miastu absolutną kontrolę nad tworzeniem koncepcji przy- szłego rozwoju całego obszaru bez konkretnej presji czaso- wej spowodowanej koniecznością podjęcia decyzji o zasięgu gospodarczym (jak np. w przypadku sprzedaży gruntu czy opiniowania procesów zainicjowanych przez podmioty trze- cie). Kluczowym zadaniem będzie pozyskanie partnerów zainteresowanych podjęciem współpracy przy realizacji in- westycji. Konieczne działania: • stworzenie zespołu ds. przygotowania i koordynacji procesu rewitalizacji, zapewnienie środków finansowych koniecznych do opracowania koncepcji • opracowanie dla każdego z podobszarów Masterplanu definiującego projekty i działania priorytetowe oraz harmonogram rzeczowo-finansowy • opracowanie dokumentacji projektowej i wykonawczej w zakresie realizacji kluczowych projektów, pozyskanie środków finansowych i realizacja wybranych projektów • pozyskiwanie prywatnych właścicieli do aktywnego udziału w procesie • stworzenie sieci współpracy na poziomie lokalnym i ponadlokalnym SCENARIUSZE S T R AT E G I C Z N E Cele operacyjne54
  56. 56. S C E N A R I U S Z n r 1 Podział na cztery podobszary o zróżnicowanym charakterze i wynikających z tego zadaniach: • Plac Społeczny (całkowita reurbanizacja obszaru, zaawansowana koncepcja planistyczna, proces w fazie przygotowania do realizacji) • tereny XIX-wiecznej zabudowy kamienicowej (zabudowa kwartałowa o dominującej funkcji mieszkalnej i usługowo-handlowej w parterach budynków. Koncentracja problemów społecznych i gospodarczych) • tereny wzdłuż ulicy Krakowskiej (główny dojazd do Wrocławia z kierunku Oławy, wielkopowierzchniowe obiekty usługowe i produkcyjne blisko centrum) • tereny kolejowe (w najbliższym czasie mało prawdopodobne uwolnienie terenu na inne cele) Plusy • szansa na opracowanie spójnej, całościowej koncepcji, której wszechstronność zapewni stabilne podstawy do podejmowania dalszych decyzji • realizacja procesu zgodnie z wytyczonym przez Miasto harmonogramem Minusy • ryzyko zbyt dużej skali przedsięwzięcia • bardzo wysoki nakład pracy Urzędu Miejskiego na wszystkich etapach realizacji • skomplikowane, długotrwałe procesy (związane np. ze zmianami struktur własnościowych – uzależnienie powodzenia realizacji procesu od możliwości przejęcia nieruchomości) • ryzyko niepowodzenia wskutek braku środków finansowych i partnerów zainteresowanych współpracą 55
  57. 57. Scenariusz nr 2 wzoruje się na przykładzie Nadodrza, gdzie w określonych granicach obszaru wsparcia zrealizowano 16 projektów flagowych o zróżnicowanych priorytetach: • przestrzenie publiczne: parki i zieleńce, • przestrzenie półpubliczne: podwórka, • infrastruktura socjalna: Nadodrzańskie Centrum Wsparcia, Centrum Rozwoju Zawodowego i szkoły. Podstawą do zdefiniowania granic obszaru Nadodrza i cha- rakteru działań były wytyczne RPO WD. Projekty flagowe określono w oparciu o wiedzę merytoryczną jednostek miej- skich i rekonesans zapotrzebowania przeprowadzony wśród lokalnej społeczności. Pojedyncze projekty flagowe posłużyły jako motor do dal- szych inwestycji, realizowanych głównie przy merytorycz- nym i finansowym wsparciu Miasta (np. w ramach specjal- nych programów), ale też ze środków prywatnych. Scenariusz nr 2 opiera się na podobnych zasadach: jako obszar wsparcia zdefiniowano teren o największych man- kamentach natury funkcjonalno-przestrzennej, społecznej, gospodarczej i środowiskowej – jest to obszar XIX-wiecznej zabudowy kwartałowej. Nie bez znaczenia jest fakt, że ze względu na dominację funkcji mieszkaniowej szansa na da- leko idące i trwałe efekty jest tu największa. Scenariusz nr 2 Ograniczenie granic obszaru wsparcia do terenu XIX-wiecznej zabudowy, w ramach których zdefiniowane i realizowane będą projekty flagowe Następnym krokiem powinno być zdefiniowanie wachlarza projektów dedykowanych wybranym zagadnieniom. Prio- rytetem powinny być działania skutkujące poprawą jakości życia mieszkańców. Należy przy tym wziąć pod uwagę wysoki nakład kosztów konieczny do realizacji projektów – na Nadodrzu impulsy te możliwe były przede wszystkim dzięki zaangażowaniu środ- ków unijnych. Konieczne działania: • stworzenie uwarunkowań organizacyjnych, formalno- prawnych i finansowych do realizacji scenariusza • przeprowadzenie szeroko zakrojonych konsultacji społecznych w celu zdefiniowania kluczowych obszarów interwencji • zdefiniowanie projektów flagowych, opracowanie harmonogramu rzeczowo-finansowego • opracowanie dokumentacji projektowej i wykonawczej w celu realizacji projektów, pozyskanie środków finansowych i realizacja • pozyskiwanie prywatnych właścicieli do aktywnego udziału w procesie • stworzenie sieci współpracy na poziomie lokalnym i ponadlokalnym SCENARIUSZE S T R AT E G I C Z N E 56
  58. 58. Zasady scenariusza: • zdefiniowanie granic obszaru wsparcia – terenów XIX-wiecznej zabudowy kamienicowej o dominującej funkcji mieszkalnej i usługowo-handlowej w parterach budynków • zdefiniowanie projektów flagowych w granicach obszaru wsparcia. Projekty powinny dotyczyć sfer zidentyfikowanych jako najbardziej kryzysowe i mieć na celu wywołanie impulsów dla kolejnych inwestycji • określenie uzupełniających programów, które będą wspierać realizację projektów flagowych Plusy • stosunkowo małe nakłady finansowo-rzeczowe na opracowanie koncepcji strategicznych • doświadczenie zdobyte w ramach przygotowania i realizacji procesu rewitalizacji Nadodrza Minusy • brak obszarowej spójności projektów (działania punktowe) • powodzenie procesu zależy w znacznej mierze od celnego doboru projektów flagowych i wysokich nakładów na ich realizację • ryzyko niepowodzenia wskutek braku środków finansowych i partnerów zainteresowanych współpracą S C E N A R I U S Z n r 1 57
  59. 59. Scenariusz nr 3 zakłada schemat postępowania w oparciu o następujące elementy: • dla obszaru XIX-wiecznej zabudowy opracowany zosta- nie Masterplan odnoszący się do wszystkich istotnych sfer, w których zidentyfikowano mankamenty • na podstawie przeprowadzonych analiz oraz wiedzy jed- nostek miejskich i społeczności lokalnej (mieszkańcy, NGOsy, instytucje, przedsiębiorcy itd.) określone zostaną główne pola interwencji (konkretne lokalizacje w obsza- rze wsparcia i konkretne rodzaje interwencji) • dla każdego z pól stworzony zostanie wachlarz pro- jektów, których realizacja przyczyni się do likwidacji mankamentów i wywoła pozytywne impulsy dla dal- szego rozwoju. Podmiotami realizującymi projekty będą zarówno instytucje publiczne, organizacje pozarządowe jak i podmioty prywatne • równolegle tworzone będą sieci współpracy i partner- stwa lokalne, których wiedza i doświadczenie znajdą zastosowanie przy realizacji działań • istotnym elementem powinno być pozyskiwanie inwe- storów prywatnych, nie tylko w celu realizacji inwestycji własnych, ale również w kontekście aktywnego udziału w przemianach obszaru Zadaniem Miasta będzie pełnienie funkcji władczych – za- rządzania procesem, tworzenia uwarunkowań prawnych, administracyjnych i rzeczowych dla jego przeprowadzenia, Scenariusz nr 3 Skoncentrowanie działań w granicach terenu XIX-wiecznej zabudowy, realizacja spójnej koncepcji rewitalizacji i rozwoju obszaru w oparciu o Masterplan i zdefiniowane główne pola interwencji tworzenia sieci współpracy i partycypacji – oraz przeprowa- dzenia inwestycji na terenach i obiektach będących własno- ścią Miasta. Tym samym Miasto przejmie stworzenie uwa- runkowań do szeroko zakrojonych inwestycji wszystkich uczestników procesu, których partycypacja i intensywna współpraca stanowią istotny element scenariusza. Projektem ważnym powinno być też zagospodarowanie przestrzeni publicznej wzdłuż ulicy Krakowskiej jako ważnej osi dojazdowej. Konieczne działania: • stworzenie uwarunkowań organizacyjnych, formalno- prawnych i finansowych do realizacji scenariusza • szeroko zakrojone konsultacje społeczne w celu zdefiniowania obszarów interwencji i projektów flagowych, pozyskanie partnerów i opracowanie harmonogramu rzeczowo-finansowego • opracowanie dokumentacji projektowej i wykonawczej dla projektów realizowanych przez Miasto, pozyskanie środków finansowych i realizacja • pozyskiwanie prywatnych właścicieli do aktywnego udziału w procesie, również poprzez dedykowane programy wsparcia • stworzenie sieci współpracy na poziomie lokalnym i ponadlokalnym Scenariusze strategiczne SCENARIUSZE S T R AT E G I C Z N E 58
  60. 60. Scenariusze strategiczne Zasady scenariusza: • zdefiniowanie granic obszaru wsparcia – terenów XIX-wiecznej zabudowy kamienicowej o dominującej funkcji mieszkalnej i usługowo-handlowej w parterach budynków • opracowanie dla obszaru wsparcia Masterplanu odnoszącego się do sfer funkcjonalno-przestrzennej, społecznej, gospodarczej i środowiskowej • zdefiniowanie głównych obszarów interwencji i stworzenie montażu konkretnych projektów. Projekty powinny dotyczyć aspektów zidentyfikowanych jako najbardziej kryzysowe i mieć na celu wywołanie impulsów dla kolejnych inwestycji. Ich odpowiedni montaż przyczyni się do silniejszych efektów synergii. • określenie uzupełniających programów, które będą wspierać realizację projektów Plusy • stosunkowo małe nakłady finansowo-rzeczowe na opracowanie koncepcji strategicznych • tworzenie sieci współpracy koniecznych do realizacji powiązanych ze sobą działań • pozyskanie doświadczenia przy realizacji skomplikowanych procesów rewitalizacji (przy zastosowaniu wniosków pozyskanych przy opracowaniu i konsultacjach Masterplanu dla Nadodrza oraz w ramach realizacji projektów rewitalizacji) Minusy • powodzenie procesu zależy w znacznej mierze od celnego doboru głównych obszarów interwencji i projektów oraz wysokich nakładów na ich realizację • ryzyko niepowodzenia wskutek braku środków finansowych i partnerów zainteresowanych współpracą S C E N A R I U S Z n r 1 59
  61. 61. h a r m o n o g r a m Rekomendowany scenariusz i harmonogram działań Każdy z opisanych scenariuszy jest realną możliwością roz- poczęcia i wdrożenia procesu rewitalizacji na Przedmieściu Oławskim. Porównując je i analizując ich mocne i słabe stro- ny należy stwierdzić, iż najkorzystniejszym wydaje się być scenariusz nr 3, ponieważ: • koncentruje się na jednolitym obszarze, gwarantującym jednak wachlarz zróżnicowanych zadań • efekty działań mają szansę dotrzeć do dużej liczby odbiorców • zakłada przeprowadzenie starannych, przemyślanych analiz, a proponowane pola interwencji zdefiniowane będą nie punktowo, a w kontekście całego obszaru (Masterplan) • proponowane działania będą ze sobą powiązane (Masterplan) • działania polegać będą na starannym montażu projektów o zróżnicowanych charakterze, co pozwoli oczekiwać większych efektów (np. łączenie projektów tzw. twardych i miękkich lub tworzenie grup projektowych i partnerstw z różnych środowisk) • procesy decyzyjne odbywać się będą przy aktywnej partycypacji wszystkich uczestników procesu • powstaną sieci współpracy i partnerstwa lokalne, które funkcjonować będą również po realizacji projektów Kluczowe będzie przy tym zapewnienie sprawnego systemu zarządzania procesem oraz pozyskanie środków finanso- wych – w idealnym wypadku z możliwie różnorodnych źró- deł, również prywatnych. Kolejnym istotnym elementem będzie stworzenie solidnej sieci współpracy między uczestnikami procesu. Przykład Nadodrza pokazał, jak ważną rolę w procesie rewitalizacji odgrywają lokalnie aktywne społeczności. Na Przedmieściu Oławskim aktywność oddolna jest znacznie niższa niż na Nadodrzu – tym więcej uwagi trzeba będzie temu aspektowi poświęcić. Im lepiej uda się zdiagnozować problemy i pozyskać do współpracy inicjatywy lokalne, tym łatwiej będzie dobrać właściwe projekty i stworzyć z nich pola działań, które przy- niosą pomyślne efekty. Harmonogram60
  62. 62. h a r m o n o g r a m nazwa działania 1 rok projektu 2 rok projektu 3 rok projektu 4 rok projektu 5 rok projektu I-II kw. III-IV kw. I-II kw. III-IV kw. I-II kw. III-IV kw. I-II kw. III-IV kw. I-II kw. III-IV kw. Opracowanie Masterplanu Zdefiniowanie pól ingerencji Tworzenie i pielęgnowanie sieci współpracy Pozyskanie potencjalnych partnerów Zdefiniowanie projektów Zapewnienie środków w Budżecie Miasta na realizację poszczególnych etapów     Rozeznanie w zakresie współfinansowania działań ze źródeł innych niż Budżet Miasta Przygotowanie dokumentacji koniecznej do uzyskania pozwoleń     Przygotowanie dokumentacji i wniosków o współfinansowanie z innych źródeł     Przeprowadzenie działań porządkowych / przygotowujących teren do realizacji     Realizacja projektów finansowanych ze środków Miasta Realizacja projektów finansowanych ze środków pochodzących z różnych źródeł     Doradztwo dla inwestorów i mieszkańców     Opracowanie i wdrożenie programów uzupełniających proces rewitalizacji     Bieżące prowadzenie analiz stanu technicznego obiektów     Przeprowadzenie procedur wyboru wykonawców prac budowlanych i usług     Bieżące konsultacje społeczne Monitorowanie procesu i aktualizacja strategii postępowania     Bieżąca promocja projektu Rozliczenie i zamknięcie realizowanych projektów Opracowanie koncepcji dalszego postępowania     Harmonogram 61
  63. 63. Źródła ź r ó d ł a Mapy: opracowania własne na podstawie wizji lokalnej oraz źródeł: Str. 11 Ochrona zabytków Rejestr Zabytków, Ewidencja Zabytków, Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Wrocławia, 2007, Str. 15 Plany Miejscowe Wykaz obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w obszarze opracowania. (Źródło: System Informacji Przestrzennej Wrocławia) Str. 17 Strefy przestrzenno-funkcjonalne Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Wrocławia, 2007, Str. 18 Komunikacja kołowa Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Wrocławia, 2007, Str. 19 Parkingi Strefy ruchu uspokojonego - Dane: Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta: http://www.zdium.wroc.pl/view/index/35; Strefy płatnego parkowania: Dane: Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta: http://www.zdium.wroc.pl/view/index/25 Str. 20 Transport publiczny Dane: System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia (http://geoportal.wroclaw.pl/www/sip.shtml) Str. 21 Ścieżki rowerowe Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Wrocławia, 2007, Str. 22 Struktura własności Dane: System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia (http://geoportal.wroclaw.pl/www/sip.shtml) Str. 37 Środowisko przyrodnicze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Wrocławia. Rysunek 4. Uwarunkowania – środowisko przyrodnicze Str. 38 Mapa akustyczna Wrocławia Dane: System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia (http://geoportal.wroclaw.pl/www/sip.shtml) 62
Fly UP