System is processing data
Please download to view
...

Zagrożenia i ochrona zasobów i ujęć wód podziemnych w metropolii poznań prof. j.przybyłek, prof. j.górski

by centrum-promocji-ekorozwoju

on

Report

Category:

Environment

Download: 0

Comment: 0

678

views

Comments

Description

Download Zagrożenia i ochrona zasobów i ujęć wód podziemnych w metropolii poznań prof. j.przybyłek, prof. j.górski

Transcript

  1. 1. Zagrożenia i ochrona zasobów i ujęć wód podziemnych w Metropolii Poznań Kolizje w zagospodarowaniu przestrzennym Józef Górski, Jan Przybyłek, Zakład Hydrogeologii i Ochrony Wód Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu
  2. 2. Zagadnienia 1. Przeciwstawne tendencje w planowaniu przestrzennym 2. Problematyka dostępności do zasobów wód podziemnych 3. Regionalizacja w gospodarce wodnej – Poznańska Zlewnia Warty 4. Zbiorniki wód podziemnych w Poznańskiej Zlewni Warty 5. Poznański System Wodociągowy i główne ujęcia aglomeracyjne: – ujęcie Dębina i kolizje w planowaniu przestrzennym – ujęcie Mosina – Krajkowo i kolizje w planowaniu przestrzennym 6. Skala zagrożeń w utrzymaniu dostępności do zasobów wód podziemnych na terenach rezerwowych dla ujęć aglomeracyjnych
  3. 3. Przeciwstawne tendencje w planowaniu przestrzennym Ekspansja poznańskiego aglomeracyjnego systemu wodociągowego Postępujące ograniczanie dostępności do terenów wodonośnych w rejonie ujęć aglomeracyjnych
  4. 4. 4 573 22 935 14 221 8 227 20 716 581 171 34 678 19 467 8 183 14 767 Łącznie 1995r. = 773 096 mk 4 914 29 894 23 075 9 819 30 676 548 028 46 530 26 750 15 971 16 663 14 565 23 454 21 489 23 210 6 951 Łącznie 2013r. = 841 989 mk 2013r. 6 910 13 490 9 051 10 502 4 205 *Dane źródłowe - GUS Bilans 1995-2013r. Łącznie + 68 893 mk: • Poznań - 33 143 mk • Gminy + 102 036 mk Liczba mieszkańców Poznania i w sąsiednich gminach (niezależnie od sposobu zasilania w wodę) 1995r.
  5. 5. Gradienty potencjału ludności [pole aglomeracji]
  6. 6. SUW Mosina SUW Gruszczyn SUW Wiśniowa Zbiorniki Pożegowo Zbiorniki Morasko pomp. Koronna Ø 1000 Ø1000 Ø 1000 Ø 1000 Ø1000 Ø1000 Ø 500 Ø 500 Ø 500 Ø 500 ujęcie Mosina - Krajkowo Qdmax=120 000m3/dQdmax=120 000m3/d uj. Dębina 70 000m3/d70 000m3/d
  7. 7. Dostępność do zasobów wód podziemnych W aglomeracji poznańskiej mamy do czynienia nie tyle z problemem wyczerpywania się zasobów wód podziemnych, ale zabezpieczeniem długookresowej [wiekowej] dostępności do tych zasobów. Utrzymanie dostępności do źródeł wody do picia to podstawowe zadanie na lata dla służb planowania przestrzennego, które powinny gwarantować trwałość dostaw dobrej wody nie tylko obecnym ale przyszłym pokoleniom. Brakuje regulacji, które w jednoznaczny sposób wymuszałyby ochronę prawną tej dostępności. Nie czyni tego w dostateczny sposób ustawa prawo wodne i wynikające z tej ustawy przepisy o ustanawianiu stref ochronnych ujęć wód podziemnych.
  8. 8. Dostępność do zasobów wód podziemnych Wiele obowiązujących obecnie przepisów chroni inne elementy (składniki) środowiska jak przykładowo: Obszary Natura 2000 – obłożone rygorystycznymi zakazami prowadzenia działań, które znacząco (negatywnie) mogą oddziaływać na cele dla których dany obszar ustanowiono. Woda jako element środowiska danego obszaru Natura 2000 jest chroniona pośrednio przez stworzenie rygorów ochronnych tylko w tych przypadkach, gdy jej jakość i stany zagrażają utrzymaniu określonych siedlisk zależnych od wód podziemnych i powierzchniowych a nie w rozumieniu potrzeb wody dla niezakłóconej fizjologii człowieka.
  9. 9. Dostępność do zasobów wód podziemnych W przygotowaniu jest ustawa, która ma umożliwić ochronę obszarów występowania złóż surowców energetycznych. Na tym tle, rażąco przedstawia się sprawa niedostatecznej ochrony tych fragmentów zbiorników wód podziemnych, które stanowią, względnie mogą stanowić w przyszłości, źródło zaopatrzenia zbiorowego w wodę dla dużych aglomeracji. Jeśli na poziomie władz samorządowych aglomeracji nie będzie dochodziło do porozumień w tym zakresie to potrzebna będzie ustawa, która zapewni wyłączność przeznaczenia określonych terenów z zasobami wód podziemnych dla celów wodociągowych dużych systemów zaopatrzenia w wodę w myśl brzmienia preambuły RDW UE: „woda nie jest produktem handlowym takim jak każdy inny, ale raczej dziedziczonym dobrem, które musi być chronione, bronione i traktowane jako takie...” .........przed partykularnymi interesami.
  10. 10. Problematyka zagrożenia ujęć • Wielorakie zagrożenia komunalnych ujęć wód podziemnych są przedmiotem stałej troski naukowców i praktyków z dziedziny zaopatrzenia w wodę miast w Polsce. • Ostatnim świadectwem jest krajowa Konferencja PZITS w Częstochowie, 29 – 30 maja 2014 r.
  11. 11. Regionalizacja w gospodarce wodnej Poznańska zlewnia Warty
  12. 12. REGION WODNY WARTY Publikacja Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu Poznańska zlewnia Warty Zlewnia Warty Dolnej i Obry
  13. 13. Zlewnia bilansowa nr X: Poznańska Zlewnia Warty
  14. 14. Zbiorniki wód podziemnych POZNAŃSKIEJ ZLEWNI WARTY ------- Tereny wodonośne dla dużych ujęć aglomeracyjnych
  15. 15. Obszar perspektywiczny aglomeracji Poznania z dostępnością do zasobów wód podziemnych
  16. 16. Ujęcie wody DĘBINA MARLEWO WIÓREK - ROGALINEK SOWINIEC POLANA ŚRÓDLEŚNA Ujęcie wody MOSINA-KRAJKOWO TERENY REZERWOWETERENY REZERWOWE DO ROZBUDOWYDO ROZBUDOWY UJĘĆ WODY PSWUJĘĆ WODY PSW Zagrożenia dla utrzymaniaZagrożenia dla utrzymania dostępności do zasobówdostępności do zasobów BARANOWO-SOWINKI KRAJKOWO II
  17. 17. Warta w Puszczykowie
  18. 18. Ujęcie Dębina - kolizje w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
  19. 19. Ujęcie wody Dębina i stacja uzdatniania wody „Wiśniowa” SUW „WIŚNIOWA” UJĘCIE WODY DĘBINA
  20. 20. Studium uwarunkowań rozwoju przestrzennego Aglomeracji Poznańskiej, 2012 ? ? ? gdzie uj cie D bina ?ę ę
  21. 21. Dolina Warty na odcinku Luboń-Poznań P
  22. 22. Ujęcie Dębina w pasie autostrady po przebudowie
  23. 23. Ujęcie Dębina Ujęcie Dębina funkcjonuje od początku XX wieku jako infiltracyjne ujęcie brzegowe oraz jako ujęcie sztucznej infiltracji ze stawów na lewobrzeżnym tarasie zalewowym rzeki Warty. Ujęcie to coraz trudniej opiera się współczesnemu rozwojowi infrastruktury miejskiej, traci bezpowrotnie swoje atuty związane z historycznie bardzo dobrą lokalizacją (poza zabudową miejską). Tylko z tytułu przeprowadzenia przez ujęcie autostrady A2 jego wydajność spadła o 22% i tylko częściowo ta utrata została odtworzona przez sztuczną infiltrację na ujęciu w Krajkowie (wyspa krajkowska).
  24. 24. Warta Zasilanie infiltracyjnego ujęcia wody Dębina Przez stawy 65-76% brzegowa 16-27% gruntowy 2,7-12% Nadaje wodzie naturalny zapachNadaje wodzie naturalny zapach Woda rzeczna nabiera cech wody podziemnejWoda rzeczna nabiera cech wody podziemnej Redukcja zawiesiny ogólnej, zanieczyszczeńRedukcja zawiesiny ogólnej, zanieczyszczeń mikrobiologicznych i organicznych (utlenialność, OWO),mikrobiologicznych i organicznych (utlenialność, OWO), detergentów, fosforanów, zanieczyszczeń azotowychdetergentów, fosforanów, zanieczyszczeń azotowych Poprawa parametrów w zakresie barwy oraz mętnościPoprawa parametrów w zakresie barwy oraz mętności Podwyższona twardośćPodwyższona twardość Podwyższone stężenia manganu i żelazaPodwyższone stężenia manganu i żelaza
  25. 25. POMPOWNIA WODY RZECZNEJ WARTA Ul. Dolna Wilda DOM SOCJALNY STAW INFILTRACYJNY STAROŁĘKA 55,29 - 02.08.1997 57,02 - 01.06.2010 57,38 - 17.03.1979 LEWAR STUDNIA57,00 53,30 Stany powodziowe rzeki Warty w 2010 r. Ujęcie wody Dębina - Poznań
  26. 26. Ujęcie wody Dębina i kolizje skutkujące utratą wydajności KDPKDP III RKIII RK A2A2 ZabudowaZabudowa Lubonia `Lubonia ` MpzpMpzp MarlewoMarlewo Utrata cz. ujęciaUtrata cz. ujęcia
  27. 27. Ujęcie Mosina - Krajkowo - kolizje w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
  28. 28. Warta w Krajkowie k. Mosiny
  29. 29. Ujęcie Mosina - Dostępność do zasobów wód podziemnych Ujęcie Mosina – Krajkowo uruchomione w 1968 roku i sukcesywnie rozbudowywane w kolejnych latach zostało zlokalizowane na obszarze o bardzo korzystnym zagospodarowaniu z punktu widzenia ochrony jakości ujmowanych wód podziemnych w płytkich systemach ich krążenia, co wynikało ze znacznego udziału terenów leśnych, trwałych użytków zielonych, a także ograniczonego oddziaływania rolnictwa prowadzonego na słabych glebach głównie V i VI klasy, ponadto bardzo ograniczonego zasiedlenia (wsie Sowinki, Baranowo, Krajkowo).
  30. 30. Zbiorniki wód podziemnych w rejonie Mosiny
  31. 31. Przekrój hydrogeologiczny MOSINAMOSINA ROGALINROGALIN TERENTEREN WODONOŚNYWODONOŚNY TERENTEREN WODONOŚNYWODONOŚNY
  32. 32.  wykup przez prywatnych właścicieli terenów wodonośnych pomiędzy barierą studni a Wartą  plany budowy pola golfowego na terenie zakola Warty w rejonie Sowinki-Baranowo  plany budowy tras komunikacyjnych przez teren ujęcia oraz wprowadzania wód z odwodnienia trasy komunikacyjnej w rejonie Mosiny do strefy źródliskowej cieku Sowinieckiego  plany lokalizacji obiektów uciążliwych dla środowiska na terenie Mosiny, a w szczególności: - spalarni opon w technologii pirolizy - powiększanie terenów przemysłowych - budowy stacji paliw przy ul. Leszczyńskiej - rozwój budownictwa, w tym rekreacyjnego w rejonie Krajkowa, Sowinek, Baranówka i Baranowa ZAGROŻENIA UJĘCIA WYNIKAJĄCE ZE ZMIAN ZAGOSPODAROWANIA TERENÓW WODONOŚNYCH PO PRZEKSZTAŁCENIACH SPOŁECZNO- GOSPODARCZYCH JAKIE NASTĄPIŁY NA POCZĄTKU LAT 90. XX W.
  33. 33. istn. zagospodarowanieistn. zagospodarowanie Zagospodarowanie a wodonośne tereny rezerwoweZagospodarowanie a wodonośne tereny rezerwowe w gminie Mosinaw gminie Mosina SOWINIECSOWINIEC ROGALINEKROGALINEK ROGALINROGALIN ŚWIĄTNIKIŚWIĄTNIKI RADZEWICERADZEWICE KRAJKOWOKRAJKOWO ŻABINKOŻABINKO ŻABNOŻABNO BARANÓWKOBARANÓWKO BARANOWOBARANOWO SOWINKISOWINKI KROSNOKROSNO zagospodarowanie wg Studiumzagospodarowanie wg Studium wodonośne tereny rezerwowewodonośne tereny rezerwowe MOSINAMOSINA
  34. 34. Ujęcie Mosina - Dostępność do zasobów wód podziemnych Ujęcie Mosina-Krajkowo w gminie Mosina zlokalizowane w bardzo perspektywicznym obszarze wodonośnym jest podstawowym źródłem w rejonie Poznania o możliwościach zasobowych odpowiadających zapotrzebowaniu mieszkańców aglomeracji na wodę do picia i na potrzeby gospodarcze.
  35. 35. Ujęcie Mosina - Dostępność do zasobów wód podziemnych Do świadomości wszystkich obywateli Aglomeracji Poznańskiej i ich Przedstawicieli w organach samorządowych musi dotrzeć przesłanie: „Ujęcie to jest jedynym długowiecznym, realnym źródłem wody podziemnej zasilanej infiltracją z rzeki Warty dla nas, naszych dzieci, naszych wnuków i prawnuków”. Należy podjąć pilne starania aby nie stracić tego dziedziczonego dobra, chronić je, bronić i traktować jako takie... To przesłanie niech towarzyszy naszemu dzisiejszemu spotkaniu.
  36. 36. Dziękujemy za uwagę
Fly UP